Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi Ankara’da başladı: Türkiye dönem başkanlığını devraldı, Erdoğan’dan birlik ve dayanışma mesajı

Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi, 30 Ekim 2026 Cuma günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde Beştepe Millet Sergi Salonu’nda gerçekleştirildi.

“Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenen zirvede, Türk devletleri arasındaki siyasi, ekonomik, kültürel, ticari ve teknolojik iş birliklerinin güçlendirilmesi ele alındı.

Zirve öncesinde konuk devlet başkanları, Beştepe Millet Sergi Salonu’na gelişlerinde Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından karşılandı.

Karşılama töreninde tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerlerin yanı sıra yeniçeri kıyafetli askerler de hazır bulundu.

Liderler, resmi görüşmeler öncesinde aile fotoğrafı çektirdi.

Zirvenin aile fotoğrafında kimler yer aldı?

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ev sahipliğindeki aile fotoğrafında şu isimler yer aldı:

• Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan

• Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev

• Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev

• Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov

• Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov

• Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov

• Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman

• Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev

Aile fotoğrafında Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sağında Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, solunda ise Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev bulundu.

Erdoğan: Cumhuriyetimizin 103’üncü yıl dönümünü birlikte kutladık

Zirvenin açılışında konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk devletlerinin liderlerini Ankara’da ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti dile getirdi.

Cumhuriyet’in kuruluşunun 103’üncü yıl dönümünü Türk dünyasının temsilcileriyle birlikte kutladıklarını belirten Erdoğan, konuşmasına şu sözlerle başladı:

“Dün Cumhuriyetimizin 103’üncü yıl dönümünü sizlerin katılımıyla büyük bir gurur ve coşkuyla idrak ettik. Bugün ise kardeş Türk devletlerinin liderleri olarak müşterek geleceğimizi konuşmak üzere bir araya gelmiş bulunuyoruz. Öncelikle Cumhuriyet Bayramı sevincimizi paylaştığınız için her birinize ayrı ayrı teşekkür ediyorum.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir gün önce açılışı gerçekleştirilen Türk Devletleri Teşkilatı Medeniyet Parkı’nın da ülkeler arasındaki kardeşlik bağlarının güçlendirilmesine katkı sağlayacağını söyledi.

Konuk devletlerin parka sunduğu özel hediyelerin ortak kültürel mirası daha da kökleştirdiğini ifade eden Erdoğan, şöyle konuştu:

“Dün ve bugün verdiğimiz aile fotoğrafı, hem geçmişimize duyduğumuz sadakatin hem de ortak geleceğimizi birlikte inşa etme irademizin sembolü olmuştur.”

Türkiye, dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldı

Zirvenin en önemli gelişmelerinden biri, Türk Devletleri Teşkilatının dönem başkanlığının Azerbaycan’dan Türkiye’ye geçmesi oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, zirvenin temasının Türk dünyasının fikir öncülerinden İsmail Gaspıralı’nın düşüncelerinden ilham alınarak belirlendiğini anlattı.

Dilde, fikirde ve işte birlik anlayışının yalnızca kültürel bir hedef olmadığını, aynı zamanda somut projelerle desteklenmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

“Bize göre dilde birlik, ortak hazinemizi yaşatmak, geliştirmek ve birbirimizi aracısız anlayabilmektir. Fikirde birlik, ortak hedefler etrafında kenetlenmek ve müşterek bir strateji geliştirebilmektir. İşte birlik ise sözümüzü eyleme, irademizi esere, kararlarımızı neticeye dönüştürebilmektir. Bu anlayışla Türkiye olarak Teşkilatımızın dönem başkanlığını bugün Azerbaycan’dan devralıyoruz. Azerbaycanlı kardeşlerimize dönem başkanlıkları boyunca gösterdikleri çabalar dolayısıyla Teşkilatımız adına tebriklerimi iletiyorum.

İnşallah dönem başkanlığımızda Teşkilatımızın bugüne kadar oluşturduğu kurumsal birikimi daha somut kazanımlara tahvil etmeyi hedefliyoruz. Kardeşlik bağlarımızı pekiştirecek şekilde ortak dilin yaygınlaştırılması spor başta olmak üzere kültürel etkinliklerin desteklenmesi, ülkelerimiz arasında seyahatlerin kolaylaştırılması gibi alanlarda ilerleme kaydedelim diyoruz. Türk dünyasının geleceğini inşa ederken aile kurumunun güçlendirilmesine ve kadınların toplumlarımızdaki rolünün desteklenmesine önem veriyoruz.”

Erdoğan: Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa ve ihtilafa yer yok

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türk dünyasının ortak hedefleri doğrultusunda hareket etmesinin önemine dikkat çekerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Türkmenistan’a ilişkin mesajlar verdi.

Aile ve Kadın Konseyi Yüksek Onur Kurulunun ilk toplantısının eşi Emine Erdoğan’ın himayesinde gerçekleştirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Erdoğan, Türk devletleri arasındaki dayanışmanın daha da ileri taşınmasını istediklerini belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

“Şunu, burada altını çizerek vurgulamak isterim: Türk dünyasının aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa, ihtilafa yer yoktur. Hepimiz biriz, beraberiz, ezelden ebede kadar inşallah kardeşiz. Bu noktada aile meclisimizin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ile temaslarını artıracağına inanıyorum. Bu vesileyle Türkmenistan’ın çalışmalarımıza sunduğu katkıları da takdirle karşıladığımızı vurgulamak istiyorum. Serdar kardeşimin dinamik liderliğinde Türkmenistan’ı en kısa zamanda tam üye olarak aile meclisimizde görmeyi temenni ediyoruz.”

Erdoğan’ın açıklamaları, Türkiye’nin dönem başkanlığında KKTC ile temasların artırılması ve Türkmenistan’ın teşkilata tam üyeliğinin desteklenmesi hedeflerini öne çıkardı.

Güney Kafkasya mesajı: Azerbaycan-Ermenistan barışına destek

Zirvede bölgesel güvenlik ve uluslararası gelişmelere de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, Güney Kafkasya’da kalıcı barışın sağlanmasının bütün Türk dünyasına yeni fırsatlar sunacağını ifade etti.

Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki normalleşme ve barış görüşmelerine Türkiye’nin desteğinin devam edeceğini belirten Erdoğan, bölgesel anlaşmazlıkların ekonomik ve siyasi sonuçlarına dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Barış ve istikrarın hâkim olduğu bir Güney Kafkasya, bölge ülkeleriyle birlikte bütün Türk dünyasına önemli fırsatlar sunacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.

İran, Gazze ve Filistin için diplomasi çağrısı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında İran çevresinde artan gerilime, Gazze’deki insani duruma ve Filistin meselesine de geniş yer ayırdı.

Bölgesel sorunların silahlı çatışmalar yerine diplomatik yöntemlerle çözülmesi gerektiğini belirten Erdoğan, Gazze’nin yeniden imarı ve bağımsız Filistin Devleti’nin kurulması için Türk devletlerinin ortak çaba göstermesi çağrısında bulundu.

Erdoğan, bu başlıklara ilişkin açıklamasında şunları söyledi:

“Azerbaycanlı kardeşlerimizin Ermenistan ile yürüttüğü temasları destekliyor, kalıcı barış için elimizden gelen katkıyı sunmaya devam edeceğimizi ifade ediyorum. Bölgemizde yaşanan ihtilafların hiçbir tarafa kazanç getirmediği gibi küresel ekonomi, ticaret ve enerji piyasaları üzerinde ağır sonuçları olmaktadır. İran ile son dönemde tekrar artan tansiyonun silahlar yerine diplomasiye tahvil edilmesi temennimizdir. Kanayan yaramız olan Filistin meselesinin adil çözümü için Türk devletleri olarak daha fazla çaba göstermemiz gerektiği kanaatindeyim. Gazze’ye insani yardımların ulaştırılması ve yeniden imar çalışmalarının bir an evvel başlatılması için gerekli katkıyı sağlamalıyız. 1967 sınırları temelinde ve başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız ve egemen Filistin Devleti’nin hayata geçirilmesine destek vermeyi sürdürmeliyiz. Mazimiz gibi istikbalimiz, sıkıntılarımız gibi başarılarımızla ortaktır. Her bir üyemizin millî hassasiyetlerini gözeterek kazan kazan anlayışıyla ortak çıkarlarımızı büyütmeye gayret etmeliyiz. Ben inanıyorum ki Türk dünyasını doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezine dönüştürmek bizlerin elindedir. Trans-Hazar-Doğu-Batı Orta Koridoru, yarının ticaretine yön verecek stratejik bir hattır.”

Türk dünyası için ticaret, ulaştırma ve enerji merkezi hedefi

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasında öne çıkan ekonomik başlıklardan biri de Türk devletleri arasındaki ticaret ve ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesi oldu.

Türkiye’nin dönem başkanlığında, Türk dünyasını doğudan batıya uzanan güçlü bir ticaret, ulaştırma ve enerji merkezi hâline getirme hedefi doğrultusunda çalışmaların ilerletilmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda Trans-Hazar-Doğu-Batı Orta Koridoru’nun stratejik önemine dikkat çekildi.

Orta Koridor, Türkiye üzerinden Kafkasya, Hazar Denizi ve Orta Asya’ya uzanan ulaşım bağlantılarıyla Asya ve Avrupa arasındaki ticaretin geliştirilmesinde önemli bir güzergâh olarak değerlendiriliyor.

Türk devletleri arasında ulaştırma altyapılarının bütünleştirilmesi, lojistik bağlantıların güçlendirilmesi ve ticaretin kolaylaştırılması, dönem başkanlığının ekonomik gündemindeki önemli hedefler arasında bulunuyor.

Siber güvenlik, ortak uydu ve yapay zekâ iş birliği

Zirvenin dikkat çeken diğer başlığı ise teknoloji alanındaki ortak projeler oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, siber güvenliğin artık kara, hava ve deniz güvenliği kadar önemli bir alan hâline geldiğini belirterek Türk devletleri arasında siber güvenlik ve siber iş birliği mutabakatının en kısa sürede imzalanmasını beklediklerini söyledi.

Uzay teknolojileri, ortak uydu projesi, dijital ticaret, yapay zekâ ve Türk dili modeli çalışmalarının da hızlandırılması gerektiğini ifade eden Erdoğan, bu konudaki hedefleri şöyle sıraladı:

“Uzay alanında ortak uydu projemizin hızlandırılması önceliklerimiz arasında olmayı sürdürüyor. Ortak bir dijital ticaret platformu üzerinden ülkelerimizin pazarlarını tek bir çatı altında buluşturabiliriz. Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak büyük Türk dili modelinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara bütün üye ülkelerimizin katkı sunmasını bekliyoruz. Dönem başkanlığımızda yapay zekâ ve dijital kalkınma eylem planını sonuç odaklı ve mükerrerlikten uzak bir anlayışla ilerleteceğiz. 2027-2031 stratejisiyle Stratejik Ortaklık Ebedi Dostluk Anlaşması’nın nihayetlendirilmesini çok önemli buluyorum. Biliyorsunuz 11-12 Kasım tarihlerinde COP31 Liderler Zirvesi’ne Antalya’da ev sahipliği yapacağız. Siz değerli kardeşlerimin katılımını beklediğimi tekrar ifade etmek isterim.”

Türk dili için ortak yapay zekâ modeli geliştirilecek

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıkladığı hedefler arasında, Türk dünyasının farklı dil gruplarını kapsayan büyük bir Türk dili modelinin geliştirilmesi de yer aldı.

Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsaması planlanan çalışma, Türk dilleri arasında dijital teknolojiler yoluyla iletişimi ve ortak dil kaynaklarının kullanımını kolaylaştırmayı amaçlıyor.

Türkiye, dönem başkanlığında bütün üye ülkelerin katkısıyla bu alandaki çalışmaların ilerletilmesini hedefliyor.

Ortak dijital ticaret platformuyla da üye ülkelerdeki pazarların birbirine bağlanması ve ticari iş birliklerinin güçlendirilmesi öngörülüyor.

Antalya’daki COP31 Liderler Zirvesi’ne davet

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasında 11-12 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenleneceğini belirttiği COP31 Liderler Zirvesi’ne de değindi.

Türk devletlerinin liderlerini toplantıya davet eden Erdoğan, iklim diplomasisi kapsamında ülkeler arasındaki iş birliğinin önemini vurguladı.

Türk Devletleri Teşkilatında genel sekreter değişimi

Zirvede Türk Devletleri Teşkilatının genel sekreterlik görevindeki değişim de gündeme geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2022 yılından bu yana genel sekreterlik görevini yürüten Kubanıçbek Ömüraliyev’e teşkilata sunduğu hizmetlerden dolayı teşekkür etti.

Erdoğan, yeni Genel Sekreter Mirvahid Azimov’a da görevinde başarılar diledi.

Erdoğan: Dönem başkanlığı bizim için kıymetli bir emanet

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının sonunda Türkiye’nin üstlendiği dönem başkanlığının taşıdığı sorumluluğa dikkat çekti.

Türkiye’nin önümüzdeki süreçte Türk Devletleri Teşkilatının kurumsal birikimini daha somut sonuçlara dönüştürmek için çalışacağını vurgulayan Erdoğan, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Bugün devraldığımız dönem başkanlığını ağır bir sorumluluk ve kıymetli bir emanet olarak görüyoruz. İnşallah bu emanete hakkıyla sahip çıkmanın gayretinde olacağız.”

Türkiye’nin dönem başkanlığında öne çıkan hedefler

Zirvede yapılan açıklamalara göre Türkiye’nin dönem başkanlığında öncelik verilmesi beklenen başlıklar şöyle:

Türk dünyasında yeni dönemin gündemi ekonomi, teknoloji ve bütünleşme

Ankara’da düzenlenen 13. Zirve, Türk devletleri arasındaki geleneksel siyasi ve kültürel ilişkilerin yanı sıra ekonomi, ulaştırma, enerji ve teknoloji alanlarında daha somut iş birliklerinin geliştirilmesine yönelik hedeflerle öne çıktı.

Türkiye’nin Azerbaycan’dan dönem başkanlığını devralmasıyla birlikte ortak dijital ticaret platformu, uydu projesi, siber güvenlik mutabakatı ve yapay zekâ çalışmaları yeni dönemin öncelikleri arasında yer aldı.

Zirvede KKTC ile ilişkilerin güçlendirilmesi, Türkmenistan’ın tam üyeliği, Azerbaycan-Ermenistan barış süreci ve Gazze’ye yönelik insani destek konuları da ele alındı.

Türkiye’nin dönem başkanlığında söz konusu hedeflerin ne ölçüde hayata geçirileceği, Türk Devletleri Teşkilatının ekonomik ve kurumsal bütünleşme sürecinin önemli göstergelerinden biri olacak.