TBMM’de kritik hafta! Dijital konaklamaya 5 milyon liralık izin belgesi, GSS borçlarına af ve yeni enerji düzenlemeleri

Türkiye Büyük Millet Meclisinde 23-27 Kasım 2026 haftasında yoğun bir çalışma takvimi uygulanacak. Genel Kurulda dijital konaklama platformlarının faaliyetlerine ilişkin yeni kurallar ile enerji, sosyal güvenlik ve istihdam alanlarında değişiklikler içeren kanun teklifleri görüşülürken, Plan ve Bütçe Komisyonunda 2027 yılı merkezi yönetim bütçesine ilişkin son toplantılar gerçekleştirilecek.

Haftalık çalışmalarına 24 Kasım 2026 Salı günü başlayacak TBMM Genel Kurulunun ilk gündem maddelerinden biri Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi olacak. Teklifle, Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarına yeni yükümlülükler getirilmesi, izin belgesi şartı uygulanması ve yükümlülükleri yerine getirmeyen platformlar hakkında yaptırımlar öngörülüyor.

Genel Kurulun daha sonraki gündeminde ise Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi bulunuyor. Bu teklif, enerji sektörüne ilişkin hükümlerinin yanı sıra geçmiş dönem GSS borçları ve istihdam teşvikleriyle ilgili düzenlemeler de içeriyor.

Yabancı dijital konaklama platformlarına 5 milyon liralık izin belgesi şartı

Genel Kurulda ele alınacak Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi ile Türkiye’de faaliyet göstermek isteyen yabancı dijital konaklama platformlarının ilgili Bakanlıktan izin belgesi alması zorunlu hâle getirilecek.

Teklife göre izin belgesi ücreti 5 milyon lira olacak. Belge bedeli, her yıl bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanacak. Böylece izin belgesi için ödenecek tutar sabit kalmayacak, yıllık yeniden değerleme oranına göre güncellenecek.

Alınacak izin belgesi 2 yıl süreyle geçerli olacak ve başka bir kişi veya kuruluşa devredilemeyecek. Bu süre sonunda platformların faaliyetlerini sürdürebilmeleri için ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket etmeleri gerekecek.

Yeni düzenlemenin temel hükümleri şöyle:

Düzenleme Teklifte öngörülen uygulama
İzin belgesi Bakanlıktan alınması zorunlu olacak
İzin belgesi bedeli 5 milyon TL
Ücret güncellemesi Her yıl yeniden değerleme oranında
Belgenin geçerlilik süresi 2 yıl
Belgenin devri Devredilemeyecek
Turizm payı On binde 7,5
Teknik yükümlülüklere aykırılık 500 bin TL idari para cezası
İzinsiz faaliyet Erişimin engellenmesi kararı

Söz konusu yükümlülüklerin yürürlüğe girebilmesi için kanun teklifinin TBMM’de kabul edilmesi ve yasalaşması gerekiyor.

Türkiye’deki uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak

Teklif, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerinden kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklara ilişkin hükümler de içeriyor.

Buna göre izin belgesi kapsamındaki faaliyetler nedeniyle ortaya çıkan anlaşmazlıklarda münhasıran Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak.

Böylece yabancı platformların Türkiye’deki faaliyetleriyle ilgili uyuşmazlıkların hangi ülkenin hukukuna ve mahkemelerine tabi olacağı kanunla düzenlenmiş olacak.

Dijital konaklama platformlarından turizm payı alınacak

Kanun teklifinde yabancı dijital konaklama platformlarına yönelik mali yükümlülükler de bulunuyor.

Düzenlemeye göre bu platformlar, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına (TGA) on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek.

Turizm payının hesaplanmasında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak. Böylece platformların ilgili faaliyetlerinden kaynaklanan mali yükümlülükleri için belirli bir hesaplama yöntemi uygulanacak.

İzin belgesi bulunmayan platformlara erişim engeli

Teklifte, izin belgesi almadan Türkiye’de faaliyet gösteren platformlara yönelik yaptırım da öngörülüyor.

Buna göre izin belgesi bulunmaksızın yurt içinde faaliyette bulunduğu tespit edilen yabancı dijital konaklama platformları hakkında erişimin engellenmesine karar verilecek.

Ayrıca izin belgesi iptal edilen veya belgesinin geçerlilik süresi sona ermesine rağmen faaliyetine devam eden platformlar da aynı yaptırımla karşı karşıya kalabilecek.

Bakanlık tarafından belirlenen donanım, program ve yazılımları kullanma ve çalışır durumda bulundurma zorunluluğuna uymayan işletmelere ise 500 bin lira idari para cezası uygulanacak.

2017 yılı öncesine ait GSS prim borçları silinecek

TBMM Genel Kurulunun gündemindeki bir diğer düzenleme, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi olacak.

Teklifte sosyal güvenlik alanında önemli bir hüküm de yer alıyor.

Buna göre 1 Ocak 2017 tarihinden önceye ait olup ödenmemiş genel sağlık sigortası primleri ile bu borçlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı gibi ferî alacakların tamamının tahsilinden vazgeçilecek.

Düzenlemenin yasalaşması durumunda, belirtilen dönemden kalan ödenmemiş GSS prim borçları ile bunlara bağlı gecikme yükümlülükleri tahsil edilmeyecek.

Ancak teklif, bütün dönemlere ait GSS borçlarının silinmesini kapsamıyor. Düzenleme yalnızca 1 Ocak 2017 öncesine ait ve henüz ödenmemiş primler ile bunlara bağlı alacakları içeriyor.

Yüzen LNG terminallerine yeni çalışma imkânı

Aynı kanun teklifinde enerji arz güvenliğini ilgilendiren düzenlemeler de bulunuyor.

Teklife göre, sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) taşınması ve gazlaştırılmasında kullanılan yüzen LNG terminallerinin belirli koşullarda bulundukları yerlerden ayrılarak başka bölgelerde hizmet vermelerine izin verilebilecek.

Bu uygulama için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının görüşü alınacak ve Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından karar verilecek.

İzinler belirli bir süre ve kapsamla sınırlı olacak. Böylece yüzen LNG terminallerinin farklı bölgelerde kullanılabilmesine ilişkin hukuki çerçeve oluşturulacak.

Kadın, genç ve mesleki eğitim mezunlarına yönelik istihdam teşviki uzatılacak

Kanun teklifindeki bir diğer düzenleme, istihdam teşviklerinin süresine ilişkin olacak.

İlave istihdamın artırılması, özel politika gerektiren grupların iş gücü piyasasına katılımının desteklenmesi ve işsizliğin azaltılması amacıyla uygulanan teşvikin süresi uzatılacak.

Buna göre kadınların, gençlerin ve mesleki ve teknik eğitime ilişkin belge sahibi işsizlerin istihdamını desteklemek amacıyla verilen teşvik 31 Aralık 2028 tarihine kadar devam edecek.

Ayrıca Cumhurbaşkanına, uygulamanın süresini 31 Aralık 2029’a kadar uzatma yetkisi verilecek.

Bu düzenleme ile belirli grupların istihdamını destekleyen mevcut teşvik mekanizmasının devamlılığının sağlanması amaçlanıyor.

TBMM’de 2027 yılı bütçe maratonu tamamlanacak

Genel Kuruldaki kanun tekliflerinin yanı sıra TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda 2027 yılı merkezi yönetim bütçesi görüşmeleri devam edecek.

Komisyonda 23 Kasım Pazartesi günü Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının bütçesi ele alınacak. Sonraki günlerde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bütçeleri görüşülecek.

27 Kasım Cuma günü ise Cumhurbaşkanlığı bütçesinin ele alınması planlanıyor.

Komisyondaki bütçe görüşmeleri saat 11.00’de başlayacak.

Plan ve Bütçe Komisyonunun haftalık programı

Tarih Görüşülecek bütçe
23 Kasım Pazartesi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
24 Kasım Salı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
25 Kasım Çarşamba Tarım ve Orman Bakanlığı
26 Kasım Perşembe Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
27 Kasım Cuma Cumhurbaşkanlığı

Komisyonda 27 Kasım Cuma günü ayrıca 2027 Yılı Gelir Bütçesi, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi’nin maddeleri ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin maddeleri görüşülecek.

Bu çalışmalarla birlikte 2027 yılı bütçesinin Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmelerinin tamamlanması öngörülüyor.

Meclis komisyonları ve siyasi partiler de toplanacak

TBMM’de yeni hafta boyunca diğer ihtisas komisyonlarının çalışmaları da sürecek.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu, Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu, Milli Savunma Komisyonu ve Dışişleri Komisyonu, gündemlerinde bulunan konuları görüşmek üzere toplantılar gerçekleştirecek.

Salı ve çarşamba günleri ise Mecliste grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları düzenlenecek. Parti genel başkanları ve grup yöneticilerinin gündemdeki siyasi ve ekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunması bekleniyor.

TBMM’de 24 Kasım’da başlayacak Genel Kurul görüşmelerinde yabancı dijital konaklama platformları, GSS prim borçları, enerji yatırımları ve istihdam teşvikleriyle ilgili düzenlemeler öne çıkarken, Plan ve Bütçe Komisyonunda 2027 yılı bütçe görüşmeleri tamamlanacak. Söz konusu düzenlemeler henüz kanun teklifi aşamasında bulunuyor.

Mustafa Sarıgül hakkında fezleke hazırlandı!

Erzincan Bağımsız Milletvekili Mustafa Sarıgül hakkında yürütülen soruşturmada yeni bir gelişme yaşandı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Sarıgül’ün milletvekili dokunulmazlığının kaldırılması talebiyle hazırladığı fezlekeyi 20 Kasım 2026 Cuma günü Adalet Bakanlığına gönderdi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığında başlayan ve daha sonra Sarıgül yönünden Ankara’ya gönderilen soruşturma dosyasında, mali işlemlere ilişkin iddiaların yanı sıra cinsel istismar ve cinsel saldırı suçlamaları da bulunuyor.

Başsavcılık fezlekedeki beş suçlamayı açıkladı

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada, Mustafa Sarıgül hakkında Anayasa’nın 83. maddesi kapsamında dokunulmazlığın kaldırılması talebinde bulunulmasının gerekli görüldüğü belirtildi.

Başsavcılığın açıkladığı fezlekede şu suçlamalar yer aldı:

  1. Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama.
  2. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma.
  3. Zincirleme şekilde sarkıntılık yapmak suretiyle çocuğun cinsel istismarı.
  4. Zincirleme şekilde nitelikli cinsel saldırı.
  5. 3628 sayılı Kanun kapsamında haksız mal edinme, mal kaçırma veya gizleme.

Başsavcılık, söz konusu suçlamalar kapsamında hazırlanan fezlekenin Adalet Bakanlığına gönderildiğini bildirdi.

Fezlekenin hazırlanması, Sarıgül’ün dokunulmazlığının kaldırıldığı veya suçlamaların kesinleştiği anlamına gelmiyor. Yasama dokunulmazlığına ilişkin kararın alınabilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisindeki anayasal sürecin işletilmesi gerekiyor.

Soruşturma İstanbul’da başladı, dosya Ankara’ya gönderildi

Mustafa Sarıgül hakkındaki soruşturmanın ilk aşaması İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütüldü.

Türkiye’de ve yurt dışında kurulan şirketler üzerinden kaynağı belirsiz yüksek miktardaki paranın aklandığı ve çeşitli yatırım anlaşmalarının bu amaçla kullanıldığı iddiaları üzerine başlatılan soruşturmada, iki Alman vatandaşının şikâyetleri esas alındı.

K.P. ve M.B. olarak açıklanan şikâyetçiler, Sarıgül ailesiyle bağlantılı olduğunu öne sürdükleri kişi ve şirketler üzerinden yüksek tutarlı mali işlemler gerçekleştirildiğini iddia etti.

Soruşturma kapsamında Mustafa Sarıgül hakkındaki dosya, milletvekili dokunulmazlığı nedeniyle verilen yetkisizlik kararının ardından 9 Kasım 2026’da Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildi.

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı da dosyayı değerlendirerek 20 Kasım’da dokunulmazlığın kaldırılması istemiyle fezleke düzenledi.

80 milyon euroluk yatırım sözleşmesi ve 1 milyar euroluk fon iddiası

Soruşturmanın mali işlemlere ilişkin bölümünde yüksek tutarlı yatırım anlaşmaları ve para transferleri bulunuyor.

Şikâyetçilerin ifadelerine göre, Sarıgül ailesiyle bağlantılı olduğu ileri sürülen bir şirket ile yurt dışındaki başka bir şirket arasında 80 milyon euroluk yatırım sözleşmesi imzalandı.

Mustafa Sarıgül’ün kamu gücünü ve nüfuzunu kullanarak 1 milyar euroluk fonun kredi yoluyla ülke dışına çıkarılmasını sağlayabileceğini vadettiği de şikâyetlerde ileri sürüldü.

Dosyada ayrıca Emir Sarıgül ile ilişkilendirilen bir yalının satışına ilişkin mali işlemler de yer aldı.

Şikâyetçiler, yaklaşık 32 milyon euro değerinde olduğu belirtilen yalının satışı karşılığında yurt dışından 100 milyon euroluk havale yapıldığını, söz konusu transferin yabancı bir banka tarafından şüpheli görülerek bloke edildiğini iddia etti.

Banka üzerindeki blokenin kaldırılması amacıyla İngiliz siciline kayıtlı bir teknenin Emir Sarıgül’e devredildiği, ancak teknenin satış bedelinin ödenmediği ve banka işlemlerindeki sorunun çözülemediği de iddialar arasında yer aldı.

Bu mali işlemlere ilişkin anlatımlar, soruşturma dosyasındaki şikâyetçi beyanlarına dayanıyor. Para transferlerinin gerçekleştiği veya ileri sürülen suçlamaların kanıtlandığı yönünde kesinleşmiş bir yargı kararı bulunmuyor.

Gazeteci Murat Ağırel de soruşturma dosyasında

Soruşturma kapsamında gazeteci Murat Ağırel’in adı da gündeme geldi.

Şikâyetçiler, mali işlemlere ilişkin çeşitli belgeleri Ağırel’e ilettiklerini, daha sonra Sarıgül ailesi tarafından tehdit edildiklerini öne sürdü.

Ağırel ise gazetecilik faaliyeti kapsamında kendisine ulaşan iddiaları araştırdığını, bazı banka dekontlarının güvenilirliğinden şüphelendiği için konuyu haberleştirmediğini açıkladı.

Sarıgül ailesine herhangi bir belge vermediğini belirten Ağırel, kendisine yöneltilen suçlamaları reddetti.

Ağırel, soruşturmadaki konumuna ilişkin açıklamasında “Ben bu dosyanın olsa olsa tanığı olabilirim, şüphelisi değil.” ifadelerini kullandı.

Eski korumanın ifadeleri de fezlekeye konu oldu

Mustafa Sarıgül hakkındaki soruşturmanın diğer bölümünü, eski koruması Ö.D.’nin beyanları ve gizli tanık ifadeleri doğrultusunda gündeme gelen cinsel istismar ve cinsel saldırı iddiaları oluşturuyor.

Basına yansıyan soruşturma bilgilerine göre, gizli tanık, Sarıgül ile korumasının birlikte görüntülendiği bir videonun montaj olduğuna ilişkin rapor hazırlanması için 200 bin dolar karşılığında anlaşma yapıldığını ileri sürdü.

Ö.D. ise savcılık ifadesinde, 2021 yılından itibaren Sarıgül tarafından cinsel saldırıya maruz kaldığını iddia etti.

Eski koruma ayrıca, görüntülerin kamuoyuna yansımasının ardından konuşması halinde 100 bin euro cezai şart öngören bir belgeyi imzalamaya zorlandığını savundu.

Mustafa Sarıgül söz konusu iddiaları reddetti. Bu iddialar hakkında kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmuyor.

Soruşturmada çok sayıda kişi tutuklandı

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen mali soruşturma kapsamında çok sayıda kişi hakkında gözaltı ve tutuklama kararları verildi.

NTV’nin 20 Kasım 2026 tarihli haberinde, soruşturma kapsamında 36 kişinin tutuklu bulunduğu aktarıldı.

Dosyada Mustafa Sarıgül’ün aile üyeleri, çeşitli şirketlerle bağlantılı kişiler ve gazeteci Murat Ağırel de yer aldı.

Soruşturmanın önceki aşamalarında Mustafa Sarıgül’ün oğulları Ömer ve Emir Sarıgül ile eski eşi Aylin Kotil hakkında da adli işlemler gerçekleştirildi. Emir Sarıgül’ün daha sonra ev hapsi şeklindeki adli kontrol tedbiriyle tahliye edildiği bildirildi.

Mustafa Sarıgül suçlamaları reddetti

Mustafa Sarıgül, soruşturmanın kamuoyuna yansımasının ardından yaptığı açıklamalarda, kendisine ve ailesine yöneltilen mali suçlamaların gerçeği yansıtmadığını savundu.

Sarıgül, soruşturmanın dayanağı olarak gösterilen sözleşmelerin ve banka dekontlarının sahte olduğunu belirterek herhangi bir para transferinin gerçekleşmediğini ileri sürdü.

Soruşturmaya konu belgelerin gerçeği yansıtmadığını savunan Sarıgül, “Hesabını veremeyeceğim bir kuruş dahi yoktur.” dedi.

Sarıgül, 100 euroluk bir banka dekontunun 100 milyon euro olarak değiştirildiğini iddia ederek belgelerin incelenmesini istedi.

Kendisinin ve ailesinin dolandırılmak istendiğini savunan Sarıgül, şikâyetçilerle bağlantılı olduğunu belirttiği beş kişi hakkında da suç duyurusunda bulundu.

Sarıgül, söz konusu kişiler tarafından ailesinden 4 milyon euro talep edildiğini iddia etti.

Yeni Parti’den istifa etmişti

Mustafa Sarıgül, hakkındaki soruşturmaların kamuoyunda tartışılmasının ardından Yeni Parti üyeliğinden istifa ettiğini duyurmuştu.

Sarıgül, istifa kararının gerekçesini, partisini soruşturma nedeniyle yaşanan tartışmaların dışında tutmak olarak açıklamıştı.

Soruşturma tamamlandıktan sonra partisine dönmek istediğini belirten Sarıgül, hakkındaki iddiaların gerçeği yansıtmadığını savunmayı sürdürdü.

Dokunulmazlık sürecinde bundan sonra ne olacak?

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının hazırladığı fezlekenin Adalet Bakanlığına gönderilmesiyle birlikte Sarıgül hakkındaki yasama dokunulmazlığı sürecinin ilk aşaması tamamlandı.

Anayasa’nın 83. maddesi uyarınca milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması için dosyanın Türkiye Büyük Millet Meclisine ulaşması ve ilgili parlamenter işlemlerin gerçekleştirilmesi gerekiyor.

TBMM’de dokunulmazlığın kaldırılması yönünde karar alınması halinde Sarıgül hakkındaki adli süreç, söz konusu kararın kapsamı doğrultusunda ilerleyebilecek.

20 Kasım 2026 itibarıyla Sarıgül hakkında açıklanan işlem, beş ayrı suçlama kapsamında fezleke hazırlanması ve dosyanın Adalet Bakanlığına gönderilmesiyle sınırlı. Milletvekili dokunulmazlığının kaldırıldığına ilişkin bir karar açıklanmadı.

Soruşturma devam ederken Sarıgül, kendisine yöneltilen suçlamaları reddediyor.

Türk Kızılay Kanunu TBMM’de kabul edildi!

Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda görüşülen Türk Kızılay Kanunu Teklifi, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü kabul edilerek yasalaştı.

Türk Kızılay Derneğinin insani yardım faaliyetlerini daha etkin biçimde yürütebilmesi amacıyla hazırlanan kanunla kurumun hukuki statüsü, görev alanları, uluslararası yetkileri, kamu kurumlarıyla ilişkileri, mali hakları ve muafiyetleri yeniden düzenlendi.

Düzenleme, özellikle deprem, sel, yangın ve diğer afetlerde müdahale kapasitesinin artırılması, savaş ve çatışma bölgelerinde insani yardım faaliyetlerinin güçlendirilmesi, ihtiyaç sahibi vatandaşlara yönelik sosyal desteklerin etkinleştirilmesi ve kan hizmetlerinin sürdürülebilirliğinin sağlanmasını hedefliyor.

Yeni kanunla Türk Kızılayın kamu kurumlarıyla iş birliği, kişisel verilere erişim koşulları, uluslararası yardım faaliyetleri ve afet dönemlerinde gerçekleştireceği mal ve hizmet tedariki de yasal çerçeveye kavuşturuluyor.

Kanunun amacı ayrım gözetmeksizin insani yardım

TBMM’de kabul edilen kanunda Türk Kızılayın faaliyetlerinin temel amacı açık biçimde tanımlandı.

Kanunun amaç hükmünde şu ifadelere yer verildi:

“Uluslararası hukuk ve Türkiye’nin taraf olduğu sözleşmeler çerçevesinde Türk Kızılay vasıtasıyla hiçbir ayrım gözetmeksizin ihtiyaç sahibi insanların ihtiyaçlarının giderilmesi, afet ve acil durumlar ile savaş zamanlarında insanların yaşadığı olumsuzlukların ortadan kaldırılması, hastalıkların önlenmesi ve sağlık koşullarının iyileştirilmesidir.”

Bu düzenlemeyle Türk Kızılayın yalnızca afet sonrasında yardım dağıtan bir kuruluş olmadığı, savaş, çatışma, salgın hastalık, sağlık hizmetleri ve uluslararası insani yardım alanlarında da görev üstlenen bir yapı olduğu kanunda hüküm altına alındı.

Kanun kapsamında uygulamaya esas olmak üzere “Cenevre Sözleşmeleri”, “İhtiyaç sahibi”, “Türk Kızılay” ve “Tüzük” kavramlarının tanımları da yapıldı.

Türk Kızılayın uluslararası hukuktaki statüsü belirlendi

Kanun, Türk Kızılayın uluslararası insani yardım kuruluşu niteliğini ve Cenevre Sözleşmeleri kapsamında sahip olduğu statüyü de düzenliyor.

Derneğin görev ve yetkilerine ilişkin hükümde Türk Kızılay şu şekilde tanımlandı:

“Türk Kızılay, Cenevre Sözleşmeleri ile Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi Temel İlkeleri doğrultusunda hiçbir ayrım gözetmeksizin, ihtiyaç sahibi insanların ihtiyaçlarının giderilmesi, afet ve acil durumlar ile savaş zamanlarında hastalıkların önlenmesi ve sağlık koşullarının iyileştirilmesi, insanların yaşadığı olumsuzlukların ortadan kaldırılması amacıyla yurt içinde ve yurt dışında faaliyet gösteren uluslararası insani yardım kuruluşu ve Cenevre Sözleşmeleri’nde belirtilen Milli Cemiyet.”

Bu tanımlamayla Türk Kızılayın uluslararası Kızılay ve Kızılhaç hareketi içindeki konumu, faaliyet alanları ve temel görevleri kanuni güvenceye bağlandı.

Türkiye içinde ve dışında yürütülen insani yardım faaliyetlerinin uluslararası hukuk ve hareketin temel ilkeleri doğrultusunda gerçekleştirilmesi esas alındı.

Kızılayın adı ve amblemi izinsiz kullanılamayacak

Yeni kanunla Türk Kızılayın kurumsal kimliğinin korunmasına yönelik düzenlemeler de kabul edildi.

Buna göre Türk Kızılay, faaliyetlerinde şu adları kullanabilecek:

  • Türk Kızılay
  • Türkiye Kızılay Derneği
  • Türkiye Kızılay Cemiyeti
  • Kızılay Derneği
  • Kızılay Cemiyeti
  • Kızılay

Türk Kızılaya uluslararası sözleşmeler doğrultusunda verilmiş münhasır hak ve yükümlülükleri amaç edinen başka bir tüzel kişilik kurulamayacak.

Ayrıca Türk Kızılayın adı, bayrağı ve amblemi, uluslararası sözleşmelerle kabul edilen bütün hak ve bağışıklıklardan yararlanacak.

Derneğin bayrağı ve ambleminin tarafsızlık ve koruma işareti olduğu da kanunla hüküm altına alındı.

Türk Kızılay tarafından kurulan teşekküller dışında hiçbir gerçek veya tüzel kişi, Kızılayın adını, bayrağını ya da amblemini herhangi bir amaçla izinsiz kullanamayacak.

Böylece hem uluslararası insancıl hukuk kapsamında tanınan koruma işaretinin hem de kurumun adının yetkisiz kullanımının önlenmesi amaçlanıyor.

Savaş esirlerini ziyaret edebilecek, kayıpları araştırabilecek

Kanunun önemli bölümlerinden biri, Türk Kızılayın savaş ve çatışma dönemlerinde üstleneceği insani görevlere ilişkin düzenlemeler oldu.

Buna göre dernek, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşünü alarak savaş esirlerinin ve sivillerin tutulduğu yerleri ziyaret edebilecek.

Türk Kızılayın bu kapsamda gerçekleştirebileceği faaliyetler arasında esirlerin ve sivillerin tutulduğu yerlerdeki koşulların izlenmesi, aileler arasındaki haberleşmenin sağlanması, kayıp kişilerin araştırılması ve ihtiyaç sahiplerine insani yardım ulaştırılması bulunuyor.

Dernek, esir değişimlerinde ve aile birleşimlerinde de aracı olarak görev yapabilecek.

Bu düzenleme, özellikle savaş ve çatışma nedeniyle ailelerinden ayrılan kişilere ulaşılması, kayıpların bulunması ve aileler arasındaki iletişimin yeniden kurulması açısından önem taşıyor.

Ancak söz konusu faaliyetler, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri alınarak yürütülecek.

Kişisel verilere erişim için yasal sınırlar getirildi

Türk Kızılayın kayıp kişilerin araştırılması, ailelerin bir araya getirilmesi ve insani yardım faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla bazı kişisel verilere erişebilmesi de kanunda düzenlendi.

Buna göre Kızılay, görevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan gerçek kişilere ait verilere, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla yapacağı protokoller kapsamında erişebilecek.

Veri erişiminde 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümleri uygulanacak.

Kanunda, kişisel verilere erişimin kapsamı bakımından iki önemli sınırlama getirildi.

Veriler yalnızca görevin gerektirdiği ölçüde kullanılabilecek ve erişim sadece yetkilendirilen kişiler tarafından gerçekleştirilebilecek.

Dolayısıyla düzenleme, Türk Kızılaya bütün kişisel verilere sınırsız erişim hakkı tanımıyor.

Kayıp kişilerin bulunması, aile haberleşmesinin sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine yardım ulaştırılması gibi görevlerin gerektirdiği bilgiler, ilgili kurumlarla yapılacak protokoller ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat çerçevesinde paylaşılabilecek.

Afet ve insani kriz bölgelerinde gözlem ve raporlama yapabilecek

Yeni düzenlemeye göre Türk Kızılay, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla koordinasyon içerisinde afetlerden ve insani krizlerden etkilenen kişilerin bulunduğu merkezlere erişebilecek.

Bu merkezlerde yaşayan veya geçici olarak barındırılan kişilerin koşullarına ilişkin gözlem ve raporlama faaliyetleri yürütebilecek.

Böylece afet ve kriz dönemlerinde barınma merkezlerindeki ihtiyaçların belirlenmesi, mevcut koşulların değerlendirilmesi ve insani yardım faaliyetlerinin planlanması için kurumsal bir yetki oluşturuluyor.

Faaliyetlerin ilgili kamu kurumlarıyla koordinasyon içerisinde yürütülmesi esas olacak.

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay yardımlarında tek yetkili kuruluş

Kanunla Türk Kızılayın uluslararası insani yardım kuruluşlarıyla ilişkilerine yönelik önemli bir hüküm de kabul edildi.

Buna göre Türk Kızılay; Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve diğer ülkelerdeki Kızılay ve Kızılhaç milli cemiyetlerinden Türkiye’ye gönderilen yardımlar konusunda tek yetkili kuruluş olacak.

Bu yetki, olağan ve olağanüstü dönemlerde Türkiye’ye ulaştırılan ayni ve nakdi yardımların alınması ve kullanılması işlemlerini kapsayacak.

Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç hareketinin Türkiye’ye yönelik yardımlarının yönetilmesinde Türk Kızılayın merkezî konumu böylece kanunla belirlenmiş oldu.

Düzenleme, belirtilen uluslararası kuruluşlardan gelen yardımlara ilişkin yetkiyi kapsıyor. Türkiye’deki bütün yardım kuruluşlarının her türlü insani yardım faaliyetinin yalnızca Kızılay tarafından yürütüleceği anlamına gelmiyor.

Kızılayın ürettiği bazı ürün ve hizmetler ihalesiz alınabilecek

Kanunun kamuoyunu yakından ilgilendiren hükümlerinden biri, Türk Kızılayın belirli ürün ve hizmetlerinin kamu kurumlarınca doğrudan satın alınabilmesine ilişkin düzenleme oldu.

Buna göre afet ve acil durumlara hazırlık, afetlere müdahale ve olağanüstü dönemlerde ihtiyaç duyulan bazı ürün ve hizmetler stratejik nitelikte alım kapsamında değerlendirilecek.

Kapsama giren ürün ve hizmetler şöyle belirlendi:

  • İlk yardım hizmetleri
  • Afet lojistik hizmetleri
  • Geçici barınmaya yönelik ürün ve hizmetler

Ancak burada önemli bir koşul bulunuyor.

Söz konusu ürün ve hizmetlerin doğrudan Türk Kızılay veya Türk Kızılayın sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu iktisadi işletmeler, iştirakler ya da şirketler tarafından üretilmiş olması gerekiyor.

Bu şartı taşıyan alımlar, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadan doğrudan Türk Kızılaydan veya belirtilen işletme ve şirketlerden temin edilebilecek.

Düzenlemeyle afet zamanlarında ihtiyaç duyulan yardım, lojistik ve geçici barınma ürünlerine daha hızlı ulaşılması hedefleniyor.

İhale istisnası hangi durumlarda uygulanacak?

Yeni kanunda doğrudan alım yapılabilecek alanların sınırları da belirlendi.

Düzenleme; afet ve acil durumlar, afetlere hazırlık ve olağanüstü dönemlerde ulusal afet yönetimi kapasitesinin güçlendirilmesi, tedarik güvenliğinin sağlanması, müdahale süreçlerinin hızlandırılması, ihtiyaç ve mağduriyetlerin giderilmesi, hastalıkların önlenmesi ve sağlık koşullarının iyileştirilmesi amaçlarını kapsıyor.

Bu çerçevede kamu kurumları, stratejik nitelikteki ürün ve hizmetleri belirlenen koşullarla doğrudan temin edebilecek.

Ancak ihale istisnasının uygulanması, alımların bütün denetim ve temel ilkelerden muaf tutulduğu anlamına gelmiyor.

Kanunda alımların şu ilkeler doğrultusunda gerçekleştirilmesi öngörülüyor:

  • Şeffaflık
  • Rekabet
  • Eşit muamele
  • Kamuoyu denetimi
  • İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması
  • Kaynakların verimli kullanılması

Bu alımlar, afetin veya olağanüstü durumun kapsamı, aciliyeti ve ihtiyaç düzeyi dikkate alınarak ilgili bakanlıkla Türk Kızılay arasında yapılacak koordinasyon ve protokoller çerçevesinde yürütülecek.

Dolayısıyla düzenleme, Kızılayın bütün ticari faaliyetlerini kapsayan genel bir ihale muafiyeti getirmiyor; kanunda belirtilen ürün, hizmet, mülkiyet ve kullanım koşullarına bağlı bir istisna oluşturuyor.

Büyük afetlerde ürün ve hizmetlerin teslimine özel kural

Kanun, ülke içinde geniş çaplı müdahale gerektiren afetler ve olağanüstü dönemler için de ayrı bir hüküm içeriyor.

En az ulusal kapasitede müdahaleye ihtiyaç duyulan seviyelerde yangın, sel, deprem gibi afetler ile acil durumlar ve olağanüstü dönemlerde, Türk Kızılayın ve sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu işletme, iştirak ve şirketlerin bizzat ürettiği belirli ürün ve hizmetlerin teslimine özel şart getirildi.

Bu kapsamda ilk yardım, afet lojistiği ve geçici barınmaya yönelik ürün ve hizmetlerin gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine teslimi ve sunumu, ancak Türk Kızılay Genel Merkez Yönetim Kurulunun bilgisi dahilinde yapılabilecek.

Düzenlemeyle özellikle büyük ölçekli afetlerde Kızılay bünyesinde üretilen stratejik ürünlerin kullanım ve dağıtım süreçlerinin merkezî olarak izlenmesi amaçlanıyor.

Kamu kurumlarının bazı malları Kızılaya devredilebilecek

Türk Kızılayın afetlere hazırlık ve müdahale kapasitesini artırmayı amaçlayan bir diğer düzenleme de kamu kurumlarına ait taşınır malların tahsisi ve devrine ilişkin oldu.

Kanuna göre kamu kurum ve kuruluşları, 237 sayılı Taşıt Kanunu kapsamındaki taşıtlar hariç olmak üzere uygun görülen taşınır mallarını ilgili mevzuat hükümlerine göre Türk Kızılaya tahsis edebilecek.

Bunun yanında kamu kurum ve kuruluşlarının elinde bulunan uygun makine, teçhizat, gereç ve benzeri taşınır mallar, kamu yararı kapsamında ve ilgili mevzuata uygun biçimde Türk Kızılaya bedelsiz olarak devredilebilecek.

Böylece Kızılayın afet hazırlığı, lojistik destek ve insani yardım faaliyetlerinde ihtiyaç duyabileceği belirli ekipmanların kamu kaynaklarından karşılanmasına yönelik hukuki imkân sağlanıyor.

Düzenleme, kamu kurumlarındaki bütün araç ve ekipmanların otomatik olarak Kızılaya aktarılmasını öngörmüyor. Tahsis ve devir işlemleri, ilgili mevzuat ve uygunluk değerlendirmeleri çerçevesinde gerçekleştirilecek.

Sosyal yardım verileri Kızılay ile paylaşılabilecek

Yeni kanun, ihtiyaç sahibi kişilere ulaştırılan sosyal yardımların koordinasyonuna ilişkin düzenlemeler de içeriyor.

Buna göre Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde bulunan sosyal yardımlara ilişkin veriler, yapılacak protokolle Türk Kızılaya verilebilecek.

Düzenlemenin temel gerekçesi, aynı kişilere mükerrer yardımların yapılmasını önlemek ve mevcut kaynaklarla daha fazla ihtiyaç sahibine ulaşılmasını sağlamak.

Söz konusu veriler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında paylaşılacak.

Kanunda veri erişimlerinin yalnızca görevin gerektirdiği ölçüde ve yetkilendirilen kişilerce yapılabileceği açıkça belirtiliyor.

Bu çerçevede Kızılayın sosyal yardım faaliyetlerinde kamu kurumlarıyla bilgi paylaşımını artırması, yardım planlamasında tekrarların önlenmesi ve ihtiyaç sahiplerine daha geniş kapsamda destek sağlanması hedefleniyor.

Kızılay cezaevi yapı harcından muaf olacak

Kanunla Türk Kızılayın bazı mali yükümlülüklerine ilişkin muafiyetler de hüküm altına alındı.

Buna göre Türk Kızılay, Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkûmlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanun kapsamında düzenlenen cezaevi yapı harcından muaf tutulacak.

Söz konusu düzenleme, derneğin kanunda belirtilen harca ilişkin mali yükümlülüğünü ortadan kaldırıyor.

Kan hizmetlerinde SGK ödeme sistemi düzenlendi

Türk Kızılayın ülke genelinde yürüttüğü kan temini faaliyetleri de kanun kapsamında ele alındı.

Yeni düzenlemeye göre Türk Kızılay tarafından kamuya ait sağlık hizmeti sunucuları ile kamu üniversitelerine ait sağlık hizmeti sunucularına temin edilen kan bileşenlerinin bedelleri, bu kurumlarla yapılan sözleşmelere göre ödenecek.

Kan bileşenlerinin teslim edilmesinin ardından sözleşmede belirtilen ödeme tarihinde, ilgili bedel Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından Türk Kızılaya aktarılacak.

SGK tarafından yapılan ödeme, ilgili sağlık hizmeti sunucusunun alacaklarından mahsup edilecek.

Bu düzenlemeyle Türk Kızılayın kamu hastaneleri ve üniversite hastanelerine sağladığı kan bileşenlerine ilişkin ödeme süreçlerinin belirli bir mekanizmaya bağlanması amaçlanıyor.

Kan bileşenlerinin teminiyle ilgili finansal işlemlerde, Kızılay, ilgili sağlık kuruluşu ve SGK arasındaki ödeme ilişkisi kanuni çerçevede düzenlenmiş olacak.

Tıbbi cihaz ve bazı ürünlere gümrük vergisi muafiyeti

Türk Kızılayın sağlık ve insani yardım faaliyetlerinde kullanmak üzere ithal ettiği belirli ürünler de gümrük vergilerinden muaf tutulacak.

Ancak bu muafiyet, kuruluş amacı doğrultusunda kullanılmak ve ticari amaç güdülmemek koşuluyla uygulanacak.

Muafiyet kapsamındaki ürünler arasında şunlar bulunuyor:

  • Bilimsel alet ve cihazlar
  • Tıbbi teşhis ve tedavide kullanılan alet ve cihazlar
  • Tıbbi araştırmalara yönelik alet ve cihazlar
  • İnsan kaynaklı tedavi edici maddeler
  • Kan gruplama testlerinde kullanılan maddeler
  • İlaç özelliği taşıyan ürünlerin kalite kontrolüne yönelik maddeler

Böylece Türk Kızılayın ticari olmayan sağlık ve insani yardım faaliyetleri için yurt dışından temin ettiği belirli tıbbi malzemelerde gümrük vergisi muafiyeti uygulanabilecek.

Gümrük muafiyetiyle alınan ürünler 5 yıl boyunca serbestçe satılamayacak

Kanunda gümrük vergisinden muaf tutularak ithal edilen ürünlere ilişkin önemli sınırlamalar da getirildi.

Muafiyet kapsamında ithal edilen alet, cihaz, madde ve testler, serbest dolaşıma girdikleri tarihten itibaren beş yıl geçmedikçe muafiyetten yararlanamayan kişi, kurum ve kuruluşlara devredilemeyecek.

Bu kapsamda söz konusu ürünlerin bedelli veya bedelsiz ödünç verilmesi, teminat olarak gösterilmesi, kiralanması, devredilmesi, satılması ya da muafiyet amacı dışında kullanılması yasak olacak.

Bu hükme aykırı bir işlem gerçekleştirilmesi halinde ilgili eşyanın gümrük vergileri, Gümrük Kanunu hükümlerine göre tahsil edilecek.

Bununla birlikte kanunda, muafiyetten yararlanabilen kişi, kurum ve kuruluşlara yönelik işlemler bakımından ayrı bir düzenleme bulunuyor.

Muafiyetten yararlanabilen kuruluşlara, beş yıllık süre içerisinde ödünç verme, kiralama, devir, satış veya diğer belirtilen işlemler, gümrük idaresinden izin alınması koşuluyla gerçekleştirilebilecek.

Bu şartlarda yapılan işlemlerde söz konusu ürünler için gümrük vergisi aranmayacak.

Düzenlemeyle gümrük vergisi avantajının kuruluş amacı dışında kullanılmasının önlenmesi ve muafiyetli ürünlerin hareketlerinin kontrol altında tutulması hedefleniyor.

Kızılayın teşkilat yapısı tüzükle düzenlenecek

Kanun, Türk Kızılayın kurumsal işleyişine ilişkin temel esasların hangi hukuki düzenlemeyle belirleneceğini de hüküm altına aldı.

Buna göre derneğin ilkeleri, kuruluş amacı, görevleri, teşkilat yapısı, üyelik hak ve görevleri, üyeliğe kabul ve üyeliğin sona ermesine ilişkin esaslar tüzükle düzenlenecek.

Aynı şekilde derneğin organlarının görev ve sorumlulukları, bütçe uygulamaları ve ihtiyaç duyulan diğer konular da tüzük kapsamında ele alınacak.

Türk Kızılayın tüzüğü Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak.

Kanunda hüküm bulunmayan durumlarda ise Türk Medeni Kanunu, Dernekler Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanacak.

Bu düzenlemeyle Kızılayın kendine özgü hukuki niteliği korunurken genel dernekler hukukuyla ilişkisi de belirlenmiş oldu.

Afet, savaş ve çatışma bölgelerinde görev yapan personele nakdi tazminat

Kanunun dikkat çeken hükümlerinden biri de Türk Kızılay personelinin mali haklarına ilişkin düzenleme oldu.

Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle olağanüstü dönemlerde, afetlerde, savaş ve çatışma zamanlarında faaliyet bölgesinde fiilen görev yapan Türk Kızılay personeli de nakdi tazminat kapsamına alındı.

Buna göre Türk Kızılayın faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla söz konusu bölgelerde bilfiil görev alan personeline ilgili mevzuat kapsamında nakdi tazminat ödenebilecek.

Düzenleme, afet ve çatışma gibi riskli koşullarda sahada çalışan Kızılay personeline yönelik hukuki ve mali güvenceyi güçlendirmeyi amaçlıyor.

Ancak bu hüküm, bütün Kızılay personeline her koşulda ilave ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor.

Tazminat hakkı, kanunda belirtilen olağanüstü dönemler ve görev koşulları çerçevesinde değerlendirilecek.

İl ve ilçe Kızılay başkanları sosyal yardımlaşma vakıflarında görev alacak

Türk Kızılayın yerel sosyal yardım mekanizmalarındaki temsilini güçlendiren düzenleme de kabul edildi.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu’nda yapılan değişikliğe göre Kızılay şube ve temsilciliklerinin bulunduğu il ve ilçelerde, Kızılay il merkez şube başkanı ile ilçe şube başkanları Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetlerinin üyesi olacak.

Bu düzenlemeyle Türk Kızılayın sosyal yardımların yerel düzeyde planlanması ve koordinasyonunda daha doğrudan görev üstlenmesi sağlanacak.

Sosyal yardımlaşma vakıflarıyla Türk Kızılay arasındaki kurumsal iş birliğinin artırılması, ihtiyaç sahiplerinin belirlenmesi ve yardım kaynaklarının daha etkin kullanılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

Konya ve ilçelerinde de uygulanacak

Yeni kanunun sosyal yardımlaşma vakıflarına ilişkin hükmü, Konya başta olmak üzere Türkiye genelindeki il ve ilçeleri de ilgilendiriyor.

Konya’da Kızılay il merkez şube başkanı, ilgili düzenleme kapsamında Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetinde görev alabilecek.

Kızılay şube ve temsilciliklerinin bulunduğu ilçelerde de ilgili ilçe şube başkanları mütevelli heyeti üyesi olacak.

Bu düzenleme, özellikle ihtiyaç sahibi ailelere yönelik desteklerin planlanması, sosyal yardım faaliyetlerinde kurumsal koordinasyonun geliştirilmesi ve mükerrer yardımların önlenmesi bakımından Konya ve ilçelerinde de önem taşıyor.

Konya’da ve ilçelerde yaşanabilecek deprem, sel, yangın ve diğer afetlere yönelik hazırlık süreçlerinde Türk Kızılayın lojistik ve insani yardım kapasitesinin güçlendirilmesi de kanunun genel hedefleri arasında bulunuyor.

Sosyal güvenlik mevzuatına uyum düzenlemesi

Türk Kızılay Kanunu kapsamında Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda da düzenleme yapıldı.

Mevzuat hükümleri arasında aykırılık oluşmaması amacıyla ilgili kanunun istisna hükmüne Türk Kızılay Kanunu da eklendi.

Böylece Türk Kızılayın görev, hak ve muafiyetlerine ilişkin yeni düzenlemelerin sosyal güvenlik mevzuatıyla uyumlu olması amaçlandı.

Türk Kızılay Kanunu neleri değiştiriyor?

TBMM Genel Kurulunda kabul edilen kanunun öne çıkan hükümleri şöyle özetleniyor:

Düzenleme Getirilen hüküm
Kurumsal statü Türk Kızılayın görev ve uluslararası konumu kanunla düzenlendi
Ad ve amblem Kızılay adı, bayrağı ve ambleminin izinsiz kullanımı yasaklandı
Savaş ve çatışma Esir ziyaretleri, kayıp araştırmaları, aile haberleşmesi ve insani yardım görevleri düzenlendi
Afet merkezleri İlgili kurumlarla koordineli erişim, gözlem ve raporlama yetkisi getirildi
Uluslararası yardımlar Belirtilen Kızılay ve Kızılhaç kuruluşlarından gelen yardımlarda tek yetkili kuruluş Türk Kızılay oldu
Kamu alımları Belirli stratejik ürün ve hizmetlerde doğrudan alım imkânı getirildi
Kamu malları Uygun taşınır malların tahsisi veya bedelsiz devrine imkân sağlandı
Kişisel veriler KVKK ve protokoller çerçevesinde sınırlı erişim düzenlendi
Sosyal yardımlar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerinin belirli koşullarla paylaşılması öngörüldü
Kan hizmetleri SGK üzerinden ödeme ve mahsuplaşma sistemi düzenlendi
Harç muafiyeti Cezaevi yapı harcı muafiyeti getirildi
Gümrük vergisi Ticari olmayan belirli tıbbi ürünlerde muafiyet sağlandı
Personel hakları Belirtilen riskli görevlerdeki personele nakdi tazminat kapsamı genişletildi
Sosyal yardım vakıfları İlgili Kızılay şube başkanlarına mütevelli heyeti üyeliği getirildi
Kurumsal yönetim Tüzüğün Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması düzenlendi

Kanunun kamu yönetimi ve afet hazırlığı açısından önemi

Türk Kızılay Kanunu ile kurumun görev ve faaliyetlerinin daha açık bir hukuki çerçeveye kavuşturulması amaçlanıyor.

Düzenlemenin afet yönetimi bakımından en önemli yönlerinden biri, belirli stratejik ürün ve hizmetlerin teminine ilişkin özel alım usulü oluşturulması oldu.

Afetler sırasında geçici barınma, ilk yardım ve lojistik destek faaliyetlerinin hızlı gerçekleştirilmesi, müdahale çalışmalarının etkinliği açısından önem taşıyor.

Bu nedenle Türk Kızılayın doğrudan ürettiği belirli ürün ve hizmetlerin kamu kurumlarınca özel koşullar altında temin edilebilmesi, afet müdahale kapasitesine yönelik bir düzenleme olarak öne çıkıyor.

Bunun yanında kanun, kişisel verilerin korunması, yardım süreçlerinin denetlenmesi ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması bakımından da açık hükümler içeriyor.

Özellikle kamu ihale mevzuatına ilişkin istisnanın uygulanmasında şeffaflık, rekabet, eşit muamele ve kamuoyu denetimi ilkelerinin gözetilmesi gerekiyor.

Mecliste görüşmeler tamamlandı, teklif yasalaştı

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin TBMM Genel Kurulundaki görüşmeleri 18 Kasım 2026 Çarşamba günü tamamlandı.

Teklifin kabul edilmesiyle birlikte Türk Kızılayın görev ve yetkilerini, kurumsal yapısını, haklarını, muafiyetlerini ve ilgili mevzuattaki değişiklikleri kapsayan düzenleme yasalaştı.

Kanun teklifinin kabulünün ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, gündemde bulunan diğer kanun tekliflerinin isimlerini okudu.

Komisyonun yerini almaması üzerine Bingöl, birleşimi 19 Kasım 2026 Perşembe günü saat 14.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.

TBMM tarafından kabul edilen kanunun yürürlük hükümleri bakımından Resmî Gazete’de yayımlanması ve ilgili uygulama süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

Yeni dönemde Kızılayın görev ve sorumlulukları genişliyor

Türk Kızılay Kanunu, Türkiye’nin afetlere hazırlık, sağlık, sosyal yardım ve uluslararası insani yardım alanlarındaki kurumsal yapılanmasına ilişkin geniş kapsamlı hükümler içeriyor.

Kanunla Türk Kızılayın uluslararası hukuk kapsamındaki görevleri açık biçimde tanımlanırken savaş esirleri ve sivillere yönelik faaliyetleri, afet merkezlerine erişimi, yardım koordinasyonu ve kayıp kişilerin araştırılması gibi alanlardaki yetkileri düzenlendi.

Kızılayın belirli ürün ve hizmetlerinin kamu kurumlarına doğrudan temin edilmesine imkân sağlanırken bazı malların bedelsiz devri, vergi ve harç muafiyetleri, kan hizmetleri ödemeleri ve tıbbi ürünlerin ithalatı da yeni hükümlere bağlandı.

Afet, savaş ve çatışma bölgelerinde çalışan personelin nakdi tazminat kapsamına alınması ve Kızılay şube başkanlarının sosyal yardımlaşma vakıflarının mütevelli heyetlerinde görev yapacak olması da düzenlemenin önemli sonuçları arasında yer aldı.

Türk Kızılayın görev ve yetkilerini yeniden düzenleyen kanun, kurumun insani yardım faaliyetlerinin daha etkin yürütülmesini ve afetlere müdahale kapasitesinin güçlendirilmesini hedefliyor.

YENİ Parti İzleme Komisyonu’na üye vermeyecek: Özgür Özel’den sert açıklama

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş, “Terörsüz Türkiye” süreci kapsamında TBMM bünyesinde kurulması planlanan İzleme Komisyonu’na ilişkin siyasi parti ziyaretlerini sürdürdü.

Kurtulmuş, 18 Kasım 2026 Çarşamba günü YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ile bir araya geldi. Basına kapalı gerçekleştirilen görüşmede, kurulması planlanan komisyonun yapısı, çalışma esasları ve sürecin Meclis tarafından izlenmesine yönelik çalışmalar ele alındı.

Görüşmenin ardından gazetecilere açıklamalarda bulunan Özgür Özel, partisinin İzleme Komisyonu’na temsilci göndermeyeceğini duyurdu.

Özgür Özel: “Biz bu işin içinde yokuz”

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, İzleme Komisyonu’na ilişkin kararlarını açıklarken sürecin yürütülme biçimine yönelik eleştirilerde bulundu.

Komisyona katılım konusunda partilerinin tutumunun net olduğunu belirten Özel, şu ifadeleri kullandı:

“Bundan sonra kimse bizi düşünerek hesap yapmasın.”

Siyasi aktörlerin bundan sonraki adımlarını YENİ Parti’nin komisyona katılımını beklemeden planlaması gerektiğini ifade eden Özel, “Hesabını kitabını bizim varlığımıza ve yokluğumuza göre yapsın” dedi.

Özel, İzleme Komisyonu’nda yer almayacaklarını belirterek açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Bizim bu işlerin içinde olmamızı isteyenler, önce bu ülkeye tarih önünde verdikleri sözlerini tutacaklar. Rapor orada, komisyon orada. Bundan sonra tek başına demokrasicilik oynayanlar, buyursunlar oynasınlar. Orada da makbul bir muhalefet partisi buldunuz. Majestelerinin muhalefeti. Tepe tepe kullanın.”

Özel’in açıklamalarıyla birlikte YENİ Parti’nin kurulması planlanan İzleme Komisyonu’na üye vermeyeceği kesinleşti.

İYİ Parti de İzleme Komisyonu’na katılmayacak

YENİ Parti’nin kararından bir gün önce İYİ Parti de kurulması planlanan İzleme Komisyonu’nda yer almayacağını açıklamıştı.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, 17 Kasım 2026 Salı günü İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ile görüşmüştü.

Basına kapalı gerçekleştirilen görüşmenin ardından gazetecilere açıklamalarda bulunan Dervişoğlu, partisinin İzleme Komisyonu’na katılmayacağını bildirmişti.

Dervişoğlu, İYİ Parti’nin komisyonda temsil edilmeyeceğini ancak çalışmalarını takip edeceğini ifade etmişti.

Böylece YENİ Parti ve İYİ Parti, TBMM bünyesinde kurulması planlanan İzleme Komisyonu’na üye vermeme kararı alan partiler arasında yer aldı.

Kurtulmuş siyasi parti ziyaretlerine 10 Kasım’da başladı

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, İzleme Komisyonu’nun oluşturulmasına yönelik siyasi parti ziyaretlerine 10 Kasım 2026 tarihinde başladı.

Kurtulmuş’un ilk ziyaretleri kapsamında CHP ve Yeni Yol Grubu ile görüşmeler gerçekleştirildi.

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile yapılan görüşmenin ardından Yeni Yol Grubu temsilcileriyle bir araya gelen Kurtulmuş, ziyaret sonrasında gazetecilere açıklamalarda bulundu.

Kurtulmuş, “Terörsüz Türkiye” sürecinde TBMM’de yaklaşık bir yıldır yürütülen çalışmalarda olumlu bir noktaya gelindiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Fikirler olgunlaşacak, önümüzdeki hafta da görüşmeleri tamamlayacağız. En kısa süre içinde TBMM’de oluşturulacak izleme komisyonu, millet adına bu süreci takip ve kontrol etmek için çalışmalarına başlayacaktır.”

Kurtulmuş, 11 Kasım’da AK Parti Grubu ve DEM Parti temsilcileriyle, 12 Kasım’da ise MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile görüşerek siyasi partilerin komisyona ilişkin görüşlerini aldı.

17 Kasım’da İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ile gerçekleştirilen görüşmenin ardından ziyaretler, 18 Kasım’da YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel ile devam etti.

İzleme Komisyonu’nun adı ve çalışma esasları görüşülüyor

Siyasi parti ziyaretlerinde, “Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun” kapsamında kurulması planlanan İzleme Komisyonu’nun yapısı ve çalışma esasları değerlendirildi.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile yaptığı görüşmenin ardından komisyona ilişkin açıklamalarda bulunmuştu.

Güler, siyasi partilerin görüşlerinin alınmasının ardından komisyonun yapısının netleşeceğini belirterek şu ifadeleri kullanmıştı:

“Kanunun adı, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun. İzleme komisyonun adı da Kanunla beraber yer alacaktır. TBMM nezdinde, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair İzleme Komisyonudur. Biz fikirlerimizi beyan ettik. Diğer parti grupları da beyan edecektir, ondan sonra ortaya bir tablo ortaya çıkacaktır.”

Komisyonun, sürece ilişkin gelişmeleri TBMM adına takip etmesi ve çalışmalar kapsamında değerlendirme ve tavsiyelerde bulunması öngörülüyor.

Gözler İzleme Komisyonu’nun kuruluş sürecinde

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un siyasi partilerle gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından kurulması planlanan İzleme Komisyonu’nun üye sayısı, temsil yapısı ve çalışma esaslarının belirlenmesi bekleniyor.

YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel’in 18 Kasım’da açıkladığı üye vermeme kararı ile İYİ Parti’nin 17 Kasım’da duyurduğu katılmama kararı, komisyonun siyasi parti temsiline ilişkin tabloyu da etkiledi.

Komisyonun hangi partilerin katılımıyla oluşturulacağı ve çalışmalarına ne zaman başlayacağı, TBMM’de yürütülecek sürecin ardından netleşecek.

TBMM’de yoğun hafta! Yabancı dijital konaklama platformlarına 5 milyon liralık izin belgesi geliyor

Türkiye Büyük Millet Meclisinde yeni haftanın gündemi belli oldu. 17 Kasım 2026 Salı günü haftalık çalışmalarına başlayacak TBMM Genel Kurulu, Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine devam edecek. Genel Kurulda daha sonra yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerine yönelik yeni yükümlülükler getiren kanun teklifi görüşülecek.

Meclisin gündeminde ayrıca 2027 yılı merkezi yönetim bütçesi, yenilenebilir enerji alanındaki yasal düzenlemeler ve siyasi partilerin grup toplantıları bulunuyor.

Yabancı dijital konaklama platformlarına izin belgesi zorunluluğu

Genel Kurulun gündemine gelecek Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi, Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformları için yeni kurallar öngörüyor.

Teklifin yasalaşması halinde yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için ilgili Bakanlıktan izin belgesi alması zorunlu olacak.

İzin belgesinin ücreti 5 milyon lira olarak uygulanacak. Bu tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranında artırılacak.

Düzenlemeye göre izin belgeleri iki yıl süreyle geçerli olacak ve başka kişi veya kuruluşlara devredilemeyecek.

Uyuşmazlıklarda Türk mahkemeleri yetkili olacak

Kanun teklifinde, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerinden kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklara ilişkin hükümler de yer alıyor.

Buna göre izin belgesi kapsamındaki faaliyetlerden doğabilecek uyuşmazlıklarda yalnızca Türk hukuku uygulanacak. Söz konusu uyuşmazlıkların çözümünde Türk mahkemeleri yetkili olacak.

Böylece düzenleme kapsamındaki hukuki anlaşmazlıkların Türkiye’nin yargı sistemi içerisinde çözümlenmesi öngörülüyor.

Platformlar turizm payı ödeyecek

Teklif, yabancı dijital konaklama platformlarına yönelik mali yükümlülükleri de içeriyor.

Düzenlemeye göre platformlar, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına (TGA) on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek.

Turizm payının hesaplanmasında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.

Bu düzenlemeyle yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerinin turizm tanıtım ve geliştirme çalışmalarına mali katkı sağlaması hedefleniyor.

İzin belgesi olmayan platformlara erişim engeli

Teklifte izin belgesi almadan faaliyet gösteren platformlara yönelik yaptırımlar da bulunuyor.

Buna göre izin belgesi olmaksızın Türkiye’de faaliyet yürüttüğü belirlenen yabancı dijital konaklama platformları hakkında erişimin engellenmesi kararı verilecek.

Aynı yaptırım, izin belgesi iptal edilen veya izin belgesinin geçerlilik süresi sona ermesine rağmen faaliyetlerini sürdüren platformlar için de uygulanacak.

Bakanlık tarafından belirlenen donanım, program ve yazılımları kullanma ve işler halde bulundurma yükümlülüğüne uymayanlara ise 500 bin lira idari para cezası kesilecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için kanun teklifinin TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaşması gerekiyor.

Dört bakanlığın 2027 yılı bütçesi görüşülecek

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, 2027 yılı merkezi yönetim bütçesine ilişkin çalışmalarını yeni haftada da sürdürecek.

Komisyonda Sağlık, İçişleri, Milli Savunma ve Dışişleri bakanlıklarının bütçeleri görüşülecek.

2027 yılı bütçe görüşmelerinin haftalık takvimi şöyle:

Tarih Bakanlık Başlangıç
16 Kasım Pazartesi Sağlık Bakanlığı 11.00
17 Kasım Salı İçişleri Bakanlığı 11.00
18 Kasım Çarşamba Milli Savunma Bakanlığı 11.00
19 Kasım Perşembe Dışişleri Bakanlığı 11.00

Bakanlıkların 2027 yılına ilişkin bütçe teklifleri ve ödenekleri, komisyon görüşmelerinde ele alınacak.

Yenilenebilir enerji düzenlemesi de gündemde

TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu da yeni haftada önemli bir kanun teklifini ele alacak.

Komisyonda, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi görüşülecek.

Diğer taraftan TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu ile Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu da gündemlerindeki konuları değerlendirmek üzere toplanacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, AK Parti Grup Toplantısı’nda konuşacak

Mecliste salı ve çarşamba günleri siyasi partilerin grup toplantıları gerçekleştirilecek.

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan da partisinin TBMM Grup Toplantısı’na katılarak milletvekillerine hitap edecek.

Erdoğan’ın konuşmasıyla birlikte siyasi partilerin grup toplantılarında yapacağı değerlendirmeler de Meclisin haftalık gündeminde yer alacak.

2,2 milyon kişinin 5,6 milyar liralık GSS borcu silinecek: Kanun teklifi Meclis’e sunuldu

Milyonlarca vatandaşı ilgilendiren Genel Sağlık Sigortası prim borçlarına ilişkin önemli bir düzenleme Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündemine geldi.

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, 12 Kasım 2026 Perşembe günü TBMM’de düzenlediği basın toplantısında, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin Meclis Başkanlığına sunulduğunu açıkladı.

Toplam 15 maddeden oluşan kanun teklifi, sosyal güvenlik prim borçlarından yenilenebilir enerji yatırımlarına, istihdam teşviklerinden mesleki eğitime ve yatırım fonlarının tasfiyesine kadar çeşitli düzenlemeleri kapsıyor.

Düzenlemenin en dikkat çeken maddesi ise 2017 yılı öncesine ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası prim borçlarının silinmesine yönelik hüküm oldu.

2 milyon 199 bin 869 vatandaşın GSS borcu silinecek

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, Genel Sağlık Sigortası prim borçlarına ilişkin düzenlemenin kapsamını açıkladı.

Teklife göre, 1 Ocak 2017 tarihinden önceki dönemlere ait ödenmemiş GSS prim borçları ile bunlara bağlı gecikme cezaları ve gecikme zamlarının tahsilinden vazgeçilecek.

Düzenlemenin yasalaşması halinde 2 milyon 199 bin 869 vatandaşın toplam 5 milyar 627 milyon 666 bin liralık prim borcu silinecek.

Güler, konuyla ilgili açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“1 Ocak 2017 tarihinden öncesine ait ödenmemiş Genel Sağlık Sigortası prim borçları ile bunlara bağlı gecikme cezası ve zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçiyoruz. Bu bağlamda 2 milyon 199 bin 869 vatandaşımızın toplamda 5 milyar 627 milyon 666 bin lira tutarındaki prim borcunu terkin ederek, üzerindeki borç yükünü kaldırıyor, sağlık hizmetlerine yine kesintisiz ve kolay erişimi teminat altına alıyoruz. Kamu üniversite sağlık hizmeti sunucularımızın 2026 yılı götürü bedel sözleşmelerinden kaynaklanan tahakkuk farklarını terkin ederek, hastanelerimizin finansal sürdürülebilirliğini ve sağlık hizmetinin devamını sağlamış oluyoruz.”

GSS borçlarının silinmesi kimleri kapsıyor?

Kanun teklifinde yer alan düzenleme, geçmiş dönem Genel Sağlık Sigortası borçlarına yönelik önemli bir kolaylık içeriyor.

Düzenleme Ayrıntılar
Yararlanması öngörülen kişi sayısı 2.199.869
Silinmesi öngörülen toplam borç 5.627.666.000 TL
Kapsanan dönem 1 Ocak 2017 öncesi
Ana prim borçları Tahsilinden vazgeçilecek
Gecikme cezaları Tahsilinden vazgeçilecek
Gecikme zamları Tahsilinden vazgeçilecek
Düzenlemenin durumu TBMM’ye sunulan kanun teklifi

Söz konusu düzenleme, belirtilen tarihten önceki dönemlere ait ödenmemiş GSS borçlarını kapsıyor. 1 Ocak 2017 ve sonrasına ait borçların genel olarak silinmesine yönelik bir hüküm açıklanmadı.

Ayrıca teklifin henüz yasalaşmadığına dikkat çekiliyor. Borçların silinmesine ilişkin hükmün uygulanabilmesi için TBMM’deki yasama sürecinin tamamlanarak düzenlemenin yürürlüğe girmesi gerekiyor.

Yenilenebilir enerji yatırımlarına ilişkin yeni düzenlemeler

AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, basın toplantısında enerji sektörüne yönelik değişiklikler hakkında da bilgi verdi.

Küresel iklim değişikliğiyle mücadelenin ve temiz enerji dönüşümünün enerji arz güvenliği ile ekonomik rekabet gücü açısından büyük önem taşıdığını belirten Güler, yenilenebilir enerji alanındaki yatırımların destekleneceğini ifade etti.

Kanun teklifi kapsamında yüzen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesislerinin, enerji arz güvenliği çerçevesinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) kararıyla farklı bölgelerde de hizmet verebilmesine imkân sağlanması öngörülüyor.

Ayrıca 10 yıllık süresini tamamlayan lisanssız elektrik üretim tesislerinin lisanslı faaliyete geçiş şartlarının ve lisans alma bedellerinin nesnel kriterlere bağlanması hedefleniyor.

Çırak ve stajyer öğrencilere devlet desteği devam edecek

Kanun teklifinde mesleki eğitim alanına ilişkin düzenlemeler de bulunuyor.

Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında aday çırak, çırak ve stajyer öğrencilere ödenen ücretlere yönelik devlet katkısının sürdürülmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda Cumhurbaşkanına tanınan uzatma yetkisinin, her defasında bir eğitim-öğretim yılı olmak üzere 15 yıla çıkarılması öngörülüyor.

Bunun yanında Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi ile Polis Meslek Yüksekokullarına öğrenci alımına ilişkin bazı hükümlerin yönetmelik yerine kanunla düzenlenmesi planlanıyor.

Kadın ve genç istihdamına yönelik teşvikler uzatılacak

Teklifin bir diğer önemli başlığı, istihdam teşviklerinin süresine ilişkin düzenleme oldu.

İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında kadınların, gençlerin ve mesleki veya teknik eğitim belgesi bulunan işsizlerin istihdamını desteklemek amacıyla uygulanan teşviklerin 31 Aralık 2028’e kadar uzatılması öngörülüyor.

Cumhurbaşkanına da söz konusu süreyi 2029 yılı sonuna kadar uzatma yetkisi verilmesi planlanıyor.

Fon tasfiyesinde 130,2 milyar liralık ödeme yapıldı

Abdullah Güler, basın toplantısında kamuoyunun yakından takip ettiği yatırım fonlarının tasfiye sürecine ilişkin ayrıntılı açıklamalarda da bulundu.

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun’un yürürlüğe girdiğini hatırlatan Güler, 7 portföy şirketi bünyesinde bulunan 131 fonun tasfiye sürecini değerlendirdi.

Fon pay sahiplerine yapılan ödemelerde fon mal varlıklarının, geri kazanım hesaplarındaki kaynakların ve isteğe bağlı iade hesaplarındaki tutarların kullanıldığını belirtti.

Tasfiye işlemlerinde kamu bütçesinden kaynak kullanılmadığını ve kullanılmayacağını vurgulayan Güler, şunları söyledi:

“Olağan tasfiye kapsamı içerisinde 93 fonda 71 bin 899 hesaba 68 milyar lira doğrudan ödeme yapılmıştır. Olağanüstü tasfiye kapsamında ise 4 Kasım 2026 itibarıyla 15 fonda 542 bin 975 hesaba toplam 62,2 milyar lira ara ödeme yapılmıştır. Dolayısıyla, bugüne kadar toplam 131 fonun 108 fonunda, 614 bin 874 hesaba, 420 bin 31 tekil kişiye 130,2 milyar lira ödeme yapılmıştır ve toplamda 179 bin 449 kişi net yatırım tutarının tamamını almıştır. Yarın hem Fon Koordinasyon Kurulu toplantısı gerçekleştirecek hem de yeni ikinci plan ödemesi ilan edilecektir. Bu süreçle beraber sermaye piyasalarında güveni artıracak, hukuki belirlilik ve şeffaflığı güçlendirecek manada kanun hazırlıklarımız devam ediyor. Görevlendirdiğimiz milletvekilleriyle beraber sermaye piyasalarında hukuki güvenliği ve şeffaflığı artıracak kanun teklifimizi de yakın zamanda bitirip, Meclis Başkanlığına sunmayı arzu ediyoruz.”

Fon tasfiyesine ilişkin rakamlar açıklandı

Tasfiye göstergesi Açıklanan veri
Tasfiye kapsamındaki toplam fon 131
Portföy şirketi sayısı 7
Ödeme yapılan fon sayısı 108
Olağan tasfiye kapsamındaki ödeme 68 milyar TL
Olağanüstü tasfiye ara ödemesi 62,2 milyar TL
Toplam ödeme 130,2 milyar TL
Ödeme yapılan hesap sayısı 614.874
Ödeme yapılan tekil kişi sayısı 420.031
Net yatırım tutarının tamamını alan kişi 179.449

Güler’in açıklamasına göre, yeni ödeme planının 13 Kasım 2026 Cuma günü ilan edilmesi planlanıyor.

Fon tasfiyesini yürüten banka ve personele hukuki düzenleme

Abdullah Güler, yeni kanun teklifiyle fonların olağanüstü tasfiye ve devir süreçlerinde görev alan bankalar ile personelin korunmasına yönelik düzenlemeler yapılacağını bildirdi.

Asli görev alanları olmamasına rağmen kanunla kendilerine verilen görevleri yerine getiren banka ve çalışanlara, söz konusu işlemler kapsamında mali ve idari sorumsuzluk sağlanması öngörülüyor.

Ancak konusu suç teşkil eden işlemler bu düzenlemenin dışında tutulacak.

Düzenlemenin, tasfiye sürecindeki ödemelerin daha hızlı ve şeffaf yürütülmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.

Abdullah Güler’den fon soruşturmasındaki isim listesine ilişkin açıklama

Basın toplantısında yatırım fonlarına ilişkin yürütülen soruşturma da gündeme geldi.

Fon soruşturması kapsamında adı geçen kişilerin listesinin kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmayacağı sorulan AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, listenin açıklanmasından yana olduğunu ancak suçla ilgisi bulunmayan kişilerin zan altında bırakılmaması gerektiğini söyledi.

Güler, bu konuda şu ifadeleri kullandı:

“Ben de bu listenin açıklanmasını isterim. Ancak 455 bin 578 kişi var, bu fonlara girmişler, yatırım aracı olarak paralarını yatırmışlar. Sonradan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında görevini kötüye kullanan, ihmal eden, farklı niyetler taşıyan, Sermaye Piyasaları Kanunu’nun yaptırıma tabi kıldığı piyasa bozucu eylemlerde bulunan, içeriden sahte bilgi taşıyan veya piyasa dolandırıcılığı yapmak suretiyle bu işlemlere imza atan, bu konularda yasa dışı faaliyetlerde bulunan insanlar kimler? Biz 455 bin 578 kişinin hepsinin bu ‘fon dolandırıcılığı’ dediğimiz olaylara karıştığını düşünebilir miyiz? Bu liste kesinleşsin. Ben bu listenin açıklanmasını isterim.”

“Masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkı gözetilmeli”

Fon soruşturmasında yalnızca yatırım amacıyla para yatıranlarla yasa dışı işlemlere karıştığı tespit edilen kişilerin birbirinden ayrılması gerektiğini vurgulayan Güler, masumiyet karinesi ve lekelenmeme hakkının önemine işaret etti.

Güler, açıklamasına şöyle devam etti:

“Bunları belirlemeden sadece ‘fona para yatırdı’ diye insanları suçlayabilir miyiz? O listeyi neye göre hazırlayacağız? Kim hangi eylemi işlemişse, hangi sorumluluğu varsa, bu liste açıklansın. Ancak liste diye yarın, bir gün utanacağımız, mahcup olacağımız isimleri de lekelemeyelim. Benim kaygım bu. Çok sayıda insan var, çok kritik incelemeler yapılıyor.”

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında 100’ün üzerinde kişinin tutuklandığını hatırlatan Güler, her fonun ve her hesabın tek tek incelendiğini belirtti.

“Kim hangi suça karışmışsa sonuna kadar gideceğiz”

Yatırım fonlarına ilişkin soruşturmanın kararlılıkla sürdürüleceğini ifade eden Abdullah Güler, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konuya ilişkin talimatını da aktardı.

Güler, şunları söyledi:

“Cumhurbaşkanı’mızın bize talimatıdır, kendisinin de ifadesidir, sonuna kadar kim hangi eylemiyle, hangi suça karışmışsa, konumu, özelliği hiçbir şekilde fark etmeksizin, sonuna kadar gideceğiz. Açık yüreklilikle söylüyorum.”

Güler, muhalefet tarafından bazı isimler hakkında iddialar gündeme getirildiğini, bunların bir bölümünde isim benzerliğinin ortaya çıktığını ve bakanların da suçlandığını hatırlattı.

Soruşturma kapsamında suç teşkil eden eylemlerin ve bunlardan sorumlu kişilerin somut delillerle belirlenmesi gerektiği mesajını verdi.

GSS borçları ne zaman silinecek?

TBMM Başkanlığına sunulan 15 maddelik kanun teklifi, Meclisin ilgili komisyonlarında ve ardından Genel Kurulda ele alınacak.

Teklifin yasalaşması ve yürürlüğe girmesi halinde, 1 Ocak 2017 öncesine ait ödenmemiş GSS prim borçları ile bunlara bağlı gecikme cezaları ve zamlarının tahsilinden vazgeçilecek.

Düzenlemenin 2 milyon 199 bin 869 vatandaşı kapsaması ve 5 milyar 627 milyon 666 bin liralık borç yükünü ortadan kaldırması öngörülüyor.

Kanun teklifinin diğer maddeleriyle enerji yatırımları, kadın ve genç istihdamı, mesleki eğitim, kamu üniversitesi hastanelerinin mali yapısı ve yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin değişikliklerin de hayata geçirilmesi hedefleniyor.

TBMM’de iki önemli kanun teklifi görüşülecek, yabancı dijital konaklama platformlarına 5 milyon liralık izin şartı geliyor

ANKARA – Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), 9-13 Kasım 2026 haftasında yoğun bir yasama gündemiyle çalışmalarını sürdürecek. Genel Kurulda Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine devam edilirken, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerine yeni kurallar getiren kanun teklifi de ele alınacak.

TBMM Genel Kurulu, haftalık çalışmalarına 10 Kasım Salı günü başlayacak.

Mecliste görüşmeleri devam eden Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin ilk dört maddesi daha önce kabul edildi. Düzenleme, Türk Kızılayın afet, savaş ve olağanüstü dönemlerdeki görevlerinin yanı sıra uluslararası yardımların yönetimi ve personel haklarıyla ilgili hükümler içeriyor.

Gündemdeki diğer önemli düzenleme olan Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi ise Türkiye’de faaliyet gösteren yurt dışı merkezli dijital konaklama ve rezervasyon platformlarına izin belgesi, mali yükümlülük ve denetim şartları getiriyor.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nde ilk dört madde kabul edildi

TBMM Genel Kurulunda görüşülmeye devam edilen Türk Kızılay Kanunu Teklifi, kurumun faaliyetlerini ve yetkilerini kanuni çerçevede düzenlemeyi amaçlıyor.

Teklif kapsamında Türk Kızılayın afet, acil durum, savaş ve çatışma dönemlerindeki görevleri ile uluslararası insani yardım kuruluşlarıyla ilişkileri ele alınıyor.

Düzenlemeye göre Türk Kızılay; Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve diğer ülkelerin Kızılay ile Kızılhaç millî cemiyetlerinden Türkiye’ye gönderilen ayni ve nakdî yardımların alınması ve kullanılmasında tek yetkili kuruluş olacak.

Bu yetki, söz konusu uluslararası Kızılay ve Kızılhaç kuruluşlarından Türkiye’ye gelen yardımları kapsayacak.

Teklifle uluslararası yardımların kabulü, kullanılması ve koordinasyonu konusunda Türk Kızılaya açık bir hukuki yetki verilmesi amaçlanıyor.

Afet ve savaş bölgelerinde çalışan Kızılay personeline tazminat

Teklifte yer alan önemli düzenlemelerden biri de olağanüstü koşullarda çalışan Kızılay personelinin haklarına ilişkin.

Buna göre afet, savaş, çatışma ve diğer olağanüstü dönemlerde Kızılayın faaliyetlerini yürütmek amacıyla görev bölgesinde fiilen çalışan personele nakdî tazminat ödenecek.

Düzenleme, afet müdahalelerinde ve riskli bölgelerde görev yapan personelin karşılaşabileceği olağanüstü koşulların dikkate alınmasını amaçlıyor.

Tazminat uygulaması, ilgili kanuni düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde gerçekleştirilecek.

Kızılay şube başkanları sosyal yardımlaşma vakıflarında görev alacak

Türk Kızılay Kanunu Teklifi ile sosyal yardım faaliyetlerinin yürütülmesine ilişkin yeni bir düzenleme de öngörülüyor.

Kızılay şube ve temsilciliklerinin bulunduğu il ve ilçelerde, Kızılay il merkez şube başkanları ile ilçe şube başkanları Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetlerinin üyesi olacak.

Bu düzenlemeyle Kızılayın yerel düzeydeki yardım faaliyetleri ile sosyal yardımlaşma vakıflarının çalışmaları arasında koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.

Teklifin kabul edilen dördüncü maddesinde ise afet ve acil durumlara hazırlık kapsamında Türk Kızılay ile çoğunluk sermayesine sahip olduğu işletmelerin ürettiği belirli ilk yardım, afet lojistiği ve geçici barınma ürünlerinin kamu kurumlarınca doğrudan teminine ilişkin hükümler yer alıyor.

Düzenlemede tanımlanan bu alımların Kamu İhale Kanunu kapsamındaki genel ihale usullerinden istisna tutulması öngörülüyor.

Yabancı dijital konaklama platformlarına yeni kurallar geliyor

Genel Kurul gündemindeki diğer önemli teklif, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini düzenliyor.

Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi ile yurt dışında yerleşik dijital konaklama hizmet sağlayıcıları ve aracı platformların Türkiye’deki faaliyetleri için yeni bir hukuki çerçeve oluşturulması amaçlanıyor.

Teklifin yasalaşması halinde bu platformların Türkiye’de faaliyet gösterebilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi almaları zorunlu olacak.

İzin belgesi, şirketlerin Türkiye’deki dijital konaklama faaliyetlerini yürütebilmeleri için temel koşullardan biri haline gelecek.

İzin belgesi 5 milyon lira olacak, iki yıl geçerli sayılacak

Teklifte izin belgesi için ödenecek ücret 5 milyon Türk lirası olarak belirlendi.

Belge ücreti her yıl, bir önceki yıla ilişkin yeniden değerleme oranı dikkate alınarak artırılacak.

Cumhurbaşkanına belge ücretini iki katına kadar artırma veya yarısına kadar indirme yetkisi verilmesi de düzenlemede yer alıyor.

İzin belgesinin geçerlilik süresi iki yıl olacak. Alınan belge başka bir gerçek veya tüzel kişiye devredilemeyecek.

Teklifte izin belgesi alınabilmesi için şirketlerin Türkiye’de tebligata esas bir irtibat adresi göstermesi ve sorumlu bir gerçek veya tüzel kişi belirlemesi gibi yükümlülükler de bulunuyor.

Türkiye’deki uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak

Yeni düzenleme, dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerinden kaynaklanan hukuki uyuşmazlıkları da kapsıyor.

Teklife göre izin belgesi kapsamındaki faaliyetlerden doğan uyuşmazlıklarda Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak.

Bu düzenlemeyle Türkiye’de hizmet veren yabancı platformların faaliyetlerine ilişkin hukuki süreçlerin Türk mevzuatı çerçevesinde yürütülmesi amaçlanıyor.

Dijital konaklama platformları turizm payı ödeyecek

Kanun teklifi, yabancı dijital konaklama platformlarına yeni bir mali yükümlülük de getiriyor.

Düzenlemeye göre platformlar, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansına (TGA) on binde 7,5 oranında turizm payı ödeyecek.

Turizm payının hesaplanmasında dijital hizmet vergisinin matrahı esas alınacak.

Böylece yabancı dijital konaklama platformlarının, Türkiye’deki faaliyetleri üzerinden turizm tanıtımının finansmanına katkı sağlaması hedefleniyor.

İzin belgesi bulunmayan platformlara erişim engeli

Teklif kapsamında izinsiz faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarına yönelik yaptırımlar da düzenleniyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığından izin belgesi almadan Türkiye’de faaliyet gösterdiği tespit edilen platformlar hakkında erişimin engellenmesi kararı verilebilecek.

Aynı yaptırım, izin belgesi iptal edilen veya süresi sona erdiği halde faaliyet göstermeyi sürdüren platformlar için de uygulanabilecek.

Bakanlığın erişimin engellenmesine ilişkin kararları, yargısal onay mekanizmasına tabi olacak.

Ayrıca Bakanlık tarafından belirlenen donanım, program ve yazılımları kullanma ve çalışır durumda bulundurma yükümlülüğüne uymayan platformlara 500 bin lira idari para cezası uygulanacak.

Komisyonda kabul edilen metne göre düzenlemenin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi, hâlihazırda faaliyet gösteren platformların ise yürürlük tarihinden itibaren üç ay içerisinde izin belgesi için başvurması öngörülüyor.

Dijital konaklama platformları düzenlemesinin ayrıntıları

Düzenleme Teklifte öngörülen hüküm
Yetkili kurum Kültür ve Turizm Bakanlığı
İzin belgesi ücreti 5 milyon TL
Belgenin geçerlilik süresi 2 yıl
Belge devri Yasak
Yıllık ücret artışı Yeniden değerleme oranına göre
Türkiye’de sorumlu ve iletişim adresi Zorunlu
Uygulanacak hukuk Türk hukuku
Yetkili yargı Türk mahkemeleri
Turizm payı On binde 7,5
Turizm payı hesaplama esası Dijital hizmet vergisi matrahı
İzinsiz faaliyet Erişimin engellenmesi
Teknik yükümlülüklere aykırılık 500 bin TL idari para cezası
Öngörülen yürürlük tarihi 1 Ocak 2027

Önemli ayrıntı: Bu hükümler henüz Genel Kurul görüşmeleri tamamlanmamış bir kanun teklifine ait. Düzenlemelerin uygulanabilmesi için teklifin yasalaşması ve yürürlüğe girmesi gerekiyor.

TBMM’de 2027 yılı bütçe görüşmeleri devam edecek

TBMM Genel Kurulundaki kanun teklifi görüşmelerinin yanı sıra Plan ve Bütçe Komisyonunda 2027 yılı bütçesinin görüşülmesine devam edilecek.

Komisyonda dört bakanlığın bütçesi ayrı günlerde ele alınacak.

2027 yılı bütçe görüşmelerinin haftalık takvimi şöyle:

Tarih Görüşülecek bakanlık Başlangıç
9 Kasım Pazartesi Adalet Bakanlığı 11.00
10 Kasım Salı Gençlik ve Spor Bakanlığı 11.00
11 Kasım Çarşamba Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı 11.00
12 Kasım Perşembe Millî Eğitim Bakanlığı 11.00

Bütçe görüşmelerinde bakanlıkların 2027 yılına ilişkin ödenek teklifleri, harcama planları ve faaliyet alanlarına yönelik değerlendirmeler yapılacak.

Milletvekilleri, görüşmeler sırasında bakanlıkların çalışmaları ve bütçe öncelikleri hakkında sorular yöneltebilecek.

Sayıştayın turizm ajansına ilişkin raporu da görüşülecek

TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu da yeni haftada çalışmalarını sürdürecek.

Komisyon, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun kapsamında Sayıştay tarafından hazırlanan 2025 yılı raporunu ele alacak.

Türkiye’nin turizm tanıtım faaliyetleri için oluşturulan ajansın mali ve kurumsal işlemlerine ilişkin rapor, komisyonun gündeminde bulunuyor.

Öte yandan TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu da gündemlerindeki konuları değerlendirmek üzere toplanacak.

Siyasi partilerin grup toplantıları yapılacak

Mecliste grubu bulunan siyasi partiler, salı ve çarşamba günleri haftalık grup toplantılarını gerçekleştirecek.

Toplantılarda siyasi parti genel başkanları ve grup yöneticilerinin gündemdeki gelişmeler, ekonomik konular, yasama çalışmaları ve diğer siyasi başlıklara ilişkin açıklamalar yapmaları bekleniyor.

Meclisin yeni haftasında iki teklif ve dört bakanlığın bütçesi öne çıkıyor

TBMM’nin 9-13 Kasım haftasındaki gündemi, insani yardım faaliyetlerinden dijital turizm sektörüne ve kamu bütçesine kadar farklı alanları kapsıyor.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi ile kurumun uluslararası yardımlardaki yetkileri, afet dönemlerindeki faaliyetleri ve personel hakları yeniden düzenlenirken, yabancı dijital konaklama platformlarına ilişkin teklifle Türkiye’de faaliyet gösteren uluslararası platformlara izin belgesi ve mali yükümlülükler getirilmesi hedefleniyor.

Plan ve Bütçe Komisyonunda devam edecek görüşmelerde ise 2027 yılında Adalet, Gençlik ve Spor, Aile ve Sosyal Hizmetler ile Millî Eğitim bakanlıklarına ayrılacak kaynaklar değerlendirilecek.

10 Kasım Salı günü başlayacak TBMM Genel Kurulu çalışmalarında, özellikle yabancı dijital konaklama platformları için öngörülen 5 milyon liralık izin belgesi, turizm payı ve erişim engeli düzenlemeleri dikkat çeken başlıklar arasında bulunuyor.

Mekke Anlaşması TBMM’de kabul edildi: Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunmada yeni dönem

ANKARA – Türkiye’nin bölgesel savunma ve güvenlik politikalarını yakından ilgilendiren önemli bir uluslararası anlaşmanın yasama sürecinde kritik aşama tamamlandı. Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda kabul edildi.

Üç ülke arasında askeri iş birliğinin geliştirilmesini, savunma kapasitelerinin güçlendirilmesini ve ortak tehditlere karşı koordinasyonun artırılmasını öngören anlaşma, Genel Kurulda farklı siyasi partilerin değerlendirmeleri ve karşılıklı tartışmalar eşliğinde görüşüldü.

Anlaşmanın özellikle ortak savunma yükümlülükleri, Türkiye’nin mevcut uluslararası ittifaklarıyla ilişkisi, olası askeri müdahalelerde karar alma mekanizmaları ve TBMM’nin denetim yetkisi üzerinde duruldu.

AK Parti, anlaşmanın bölgesel güvenliği güçlendirmeyi ve çatışmaları caydırmayı amaçladığını savunurken, bazı muhalefet partileri Türkiye’nin üstlenebileceği askeri ve siyasi sorumlulukların daha açık biçimde tanımlanması gerektiğini dile getirdi.

Görüşmelerin tamamlanmasının ardından üç maddelik kanun teklifi kabul edilerek yasama sürecinin önemli bir aşaması tamamlandı.

Mekke Anlaşması 7 Ağustos’ta imzalandı

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması, 7 Ağustos 2026 tarihinde Suudi Arabistan’ın Mekke kentinde imzalandı.

Anlaşmaya Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif imza attı.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un ilk imza sahibi olduğu kanun teklifi 21 Ekim 2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunuldu.

2/3961 esas numarasıyla kayda alınan teklif, 27 Ekim’de TBMM Dışişleri Komisyonunda kabul edildi. Milli Savunma Komisyonuna da sevk edilen teklife ilişkin bu komisyon tarafından ayrıca bir rapor hazırlanmadı.

Genel Kurulda önce teklifin tümü, ardından maddeleri üzerinde görüşmeler gerçekleştirildi.

4 Kasım’da başlayan görüşmelerde teklifin birinci maddesi kabul edilirken, 5 Kasım’da sürdürülen müzakereler sonucunda kanun teklifinin tamamı Genel Kuruldan geçti.

Mekke Anlaşması ne getiriyor? Bir ülkeye saldırı üç ülkeye yapılmış sayılacak

Mekke Anlaşması’nın en önemli hükümlerinden biri, taraf ülkelerden herhangi birine dışarıdan yöneltilecek silahlı saldırının diğer taraflara da yapılmış kabul edilmesi.

Anlaşmanın ikinci maddesi, Türkiye, Pakistan veya Suudi Arabistan’dan birinin başka bir devlet ya da devletler grubu tarafından silahlı saldırıya uğraması halinde karşılıklı yardım mekanizmasının işletilmesini öngörüyor.

Bu kapsamda taraflar, Birleşmiş Milletler Şartı’nın meşru müdafaa hükümleri çerçevesinde saldırıya uğrayan ülkeye destek sağlayabilecek.

Söz konusu destek; savunma, güvenlik, lojistik ve askeri imkânları kapsayabilecek. Ancak hangi yardımın sağlanacağı, ihtiyaçların değerlendirilmesi, taraf ülkelerin imkânları ve kendi hukuki süreçleri doğrultusunda belirlenecek.

Anlaşmanın gerekçesinde, ortak savunma hükmünün kendiliğinden ve otomatik biçimde uygulanmayacağı, kararların ülkeler arasındaki istişareler sonucunda mutabakatla alınacağı vurgulanıyor.

Dolayısıyla anlaşmanın kabul edilmesi, Türkiye’nin herhangi bir çatışma durumunda otomatik olarak asker göndermesi anlamına gelmiyor. Olası askeri adımların Türkiye’nin anayasal düzeni ve yetkili makamlarının kararları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekiyor.

Anlaşma 16 maddeden oluşuyor: Savunma, istihbarat, teknoloji ve lojistik iş birliği

TBMM’de kabul edilen üç maddelik uygun bulma kanununun ekinde yer alan Mekke Anlaşması, toplam 16 maddeden oluşuyor.

Anlaşma yalnızca bir saldırı durumundaki karşılıklı yardımla sınırlı kalmıyor. Üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki iş birliği, savunma sanayisi yatırımları, ortak araştırma ve geliştirme faaliyetleri, personel eğitimi, istihbarat paylaşımı ve kurumsal koordinasyon gibi geniş bir alanı düzenliyor.

Anlaşmanın maddelerindeki temel hükümler şöyle:

Madde Düzenlenen konu
1 Üç ülkenin egemenliği, bağımsızlığı ve toprak bütünlüğünün korunması için iş birliği
2 Taraflardan birine dış kaynaklı silahlı saldırının tüm taraflara yönelmiş sayılması ve karşılıklı yardım
3 Savunma, güvenlik ve savunma sanayisinde iş birliğinin geliştirilmesi
4 Uluslararası güvenlik konularında düzenli istişare ve ortak tedbirler
5 Terörizmin her türüne karşı, operasyonel düzeyi de kapsayan iş birliği
6 Askeri personel değişimi, ortak eğitim, tatbikat ve birlikte çalışabilirlik
7 Savunma sanayisinde teknoloji paylaşımı, ortak Ar-Ge ve üretim
8 Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi ile sekreteryanın kurulması
9 Güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımı
10 Silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer teçhizatı içeren lojistik destek
11 Uygulamada uluslararası hukuk ve tarafların iç hukuklarının gözetilmesi
12 Önceden imzalanan uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerin korunması
13 Gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin korunması
14 Uyuşmazlıkların istişare ve görüşmeler yoluyla çözülmesi
15 Anlaşmada değişiklik yapılmasının tarafların oybirliğine bağlanması
16 Yürürlüğe giriş, süre, çekilme ve sona erme hükümleri

Anlaşmanın kurumsal yapısında üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarının yer alacağı Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi öngörülüyor.

Komitenin yılda iki kez, dönüşümlü ev sahipliğiyle toplanması planlanıyor. Gerekli görülmesi halinde ülkelerin liderleri de yıllık toplantılar gerçekleştirebilecek.

Kurulacak sekreteryanın merkezi Suudi Arabistan’da bulunacak. Genel sekreterlik görevi üçer yıllık dönemlerle taraf ülkeler arasında dönüşümlü yürütülecek; ilk genel sekreter Pakistan vatandaşı olacak.

Anlaşmaya yeni ülkelerin katılımına ilişkin usul ve esaslar ise kurucu tarafların oydaşmasıyla belirlenecek.

Anlaşmadan ilk 10 yıl çekilme mümkün olmayacak

Mekke Anlaşması’nın dikkat çeken hükümlerinden biri de anlaşmanın süresi ve tarafların çekilme koşulları oldu.

Anlaşmanın 16. maddesine göre metin, tarafların gerekli onay işlemlerini tamamlamasının ve son onay belgesinin ilgili sekreteryaya teslim edilmesinin ardından yürürlüğe girecek.

Süresiz olarak yürürlükte kalması öngörülen anlaşmadan, yürürlüğe giriş tarihinden itibaren ilk 10 yıl içerisinde tek taraflı çekilme imkânı bulunmuyor.

On yıllık sürenin tamamlanmasının ardından çekilmek isteyen ülkenin, kararını en az üç ay önceden diğer taraflara diplomatik kanallardan yazılı olarak bildirmesi gerekiyor.

Bu hüküm, TBMM görüşmelerinde anlaşmanın Türkiye açısından uzun vadeli yükümlülükler doğurabileceği yönündeki eleştirilerin önemli başlıklarından biri oldu.

AK Parti Konya Milletvekili Ziya Altunyaldız: Amaç çatışmaları önlemek

Mekke Anlaşması’nın TBMM Genel Kurulundaki görüşmelerinde söz alan AK Parti Konya Milletvekili Ziya Altunyaldız, anlaşmanın bölgesel güvenlik iş birliğini artırmayı hedeflediğini belirtti.

Türkiye’nin Pakistan ve Suudi Arabistan ile savunma alanında kuracağı iş birliğinin bölgesel istikrara katkı sunacağını ifade eden Altunyaldız, anlaşmanın herhangi bir üçüncü ülkeye karşı oluşturulmuş askeri yapılanma olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.

Anlaşmanın temel hedefinin çatışmaları büyütmek değil, caydırıcılığı güçlendirerek yeni çatışmaların önüne geçmek olduğunu vurguladı.

Altunyaldız’ın değerlendirmelerinde, bölge ülkeleri arasında güvenlik alanındaki koordinasyonun güçlendirilmesi ve ortak tehditlere karşı daha etkili iş birliği mekanizmalarının oluşturulması öne çıktı.

Muhalefetten askeri yükümlülükler ve Meclis denetimi eleştirileri

Kanun teklifinin maddeleri üzerinde farklı siyasi partilerin temsilcileri de görüşlerini açıkladı.

Yeni Yol Partisi İstanbul Milletvekili Birol Aydın, milletvekillerine anlaşmanın oylanması sırasında vicdanlarıyla akıllarını birlikte değerlendirmeleri çağrısında bulundu.

Aydın, milletvekillerinin verecekleri kararla küresel güçlerin bölgeye ilişkin hesaplarının bozulabileceğini savundu.

CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur ise anlaşmanın Türkiye’nin diğer uluslararası yükümlülükleriyle çelişmemesi gerektiğine dikkat çekti.

Güzelmansur, anlaşmanın uygulanmasında açık kurallara ihtiyaç duyulduğunu, Türkiye adına kararların hazırlandığı ve kamu kaynaklarının kullanıldığı mekanizmaların TBMM denetimi dışında bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

İYİ Parti Sözcüsü ve İstanbul Milletvekili Buğra Kavuncu da anlaşmanın içeriğine ve TBMM’nin onayına sunulma sürecine ilişkin eleştirilerini dile getirdi.

Türkiye’nin İslam ülkeleriyle daha güçlü ilişkiler kurmasına karşı olmadıklarını belirten Kavuncu, İsrail kaynaklı güvenlik tehdidinin siyasi propaganda konusu değil, jeopolitik bir gerçeklik olarak değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

Kavuncu’nun eleştirilerinde anlaşmanın kapsamının, Türkiye’nin üstlenebileceği sorumlulukların ve karar alma mekanizmalarının açıklığa kavuşturulması öne çıktı.

DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit ise halkların geleceğinin kapsamı ve sonuçları belirsiz askeri müdahalelere bağlanmasına karşı olduklarını söyledi.

Sayyiğit, bölgesel güvenlik politikalarının yeni askeri müdahalelere ve çatışmalara zemin hazırlamaması gerektiği yönündeki değerlendirmelerini paylaştı.

Yeni Parti İzmir Milletvekili Yüksel Taşkın da anlaşmanın bölgesel güvenliğe etkilerine ilişkin eleştirilerde bulundu.

Taşkın, anlaşmanın ABD Başkanı Donald Trump ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun bölgesel politikalarıyla bağlantılı bir Orta Doğu güvenlik mimarisinin sonucu olduğunu ileri sürdü.

Türkiye’nin bu anlaşmayla ulusal güvenliğini güçlendirmediğini savunan Taşkın, ülkenin başka devletlerin bölgesel güvenlik hesaplarına dahil olabileceği iddiasını dile getirdi.

İktidar ve muhalefet arasındaki temel görüş ayrılığı, anlaşmanın Türkiye’nin güvenliğine sağlayacağı katkı ile doğurabileceği askeri, diplomatik ve hukuki sorumlulukların değerlendirilmesinde ortaya çıktı.

NATO ile ilişkiler ve Türk askerinin görevlendirilmesi de tartışıldı

Mekke Anlaşması’nın görüşmelerinde en fazla tartışılan konulardan biri de Türkiye’nin NATO üyeliği ve mevcut uluslararası yükümlülükleriyle yeni anlaşma arasındaki ilişki oldu.

Teklifin gerekçesinde, Mekke Anlaşması’nın Türkiye’nin diğer uluslararası anlaşmalarından kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığı belirtiliyor.

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, komisyon görüşmelerinde anlaşmanın NATO’ya alternatif oluşturmadığını, mevcut ittifakları tamamlayıcı nitelikte olduğunu savundu.

Oktay, ortak savunma hükümlerinin uygulanmasında tarafların anayasal yükümlülüklerinin ve ulusal mevzuatlarının esas alınacağını belirterek kararların otomatik şekilde devreye girmeyeceğini ifade etti.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Levent Gümrükçü de anlaşmanın herhangi bir üçüncü ülkeyi hedef almadığını ve bölgesel güvenlik alanındaki iş birliğini geliştirmeyi amaçladığını belirtti.

Gümrükçü, mekanizmanın bölgesel istikrarı desteklemeyi hedeflediğini, Türkiye’nin mevcut uluslararası ittifaklarıyla çelişen bir yapı oluşturmasının öngörülmediğini bildirdi.

Muhalefet temsilcileri ise özellikle askeri görevlendirmelerde TBMM’nin anayasal yetkilerinin nasıl kullanılacağına ve anlaşma kapsamındaki ortak savunma kararlarının hangi usullerle alınacağına ilişkin daha ayrıntılı güvenceler istedi.

Genel Kurulda Bülent Ecevit tartışması yaşandı

Mekke Anlaşması’nın görüşüldüğü TBMM Genel Kurulunda, kanun teklifinin üçüncü maddesi sırasında eski Başbakan Bülent Ecevit üzerinden siyasi tartışma yaşandı.

AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta, yerinden söz alarak Bülent Ecevit’in adının anılması üzerine 1999 yılında TBMM’de Merve Kavakcı’nın başörtüsüyle milletvekili yemini etmek istemesi sırasında yaşananları hatırlattı.

Usta, o döneme ilişkin eleştirilerini şu sözlerle dile getirdi:

“Sayın Merve Kavakcı yemin etmek için başörtüsüyle TBMM’ye girdiğinde ayağa kalkarak bağırmış ve ‘Bu hanıma haddini bildirin’ diyerek Meclis’ten zorla çıkarttırmıştır. Allah taksiratını affetsin.”

Usta’nın açıklamasına CHP sıralarından tepki geldi.

CHP Grup Başkanvekili Serkan Sarı, Ecevit’in Kıbrıs Barış Harekâtı’ndaki rolünün unutulmaması gerektiğini belirtti.

Sarı, Usta’nın sözlerine karşılık şu ifadeleri kullandı:

“Bülent Ecevit’in ismini anarken, Beşparmak Dağları’na, Kıbrıs’a tarih yazan bir liderin varlığını kabul etmek gerekmektedir.”

Tartışmaya Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir de katıldı.

Emir, geçmişte yaşanan siyasi olayların değerlendirilebileceğini ancak Ecevit’in ölüm yıl dönümünde bu şekilde gündeme getirilmesini doğru bulmadığını söyledi.

Emir, tepkisini şu sözlerle dile getirdi:

“Her şeyi tartışabiliriz ama o gün bu gün değil, yeri bugün değil. O günün şartlarında insanlar yanlış dahi yapmış olsalar ölüm yıl dönümünde bir rahmeti hak ederler. Hiç yakışmamıştır.”

DSP Genel Başkanı Önder Aksakal da tartışmaya katılarak Bülent Ecevit’in anılmasından duyduğu memnuniyeti dile getirdi ancak başörtüsü tartışmasının yeniden gündeme taşınmasına tepki gösterdi.

Aksakal, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Özellikle Sayın AK Parti Grup Başkanvekilimize de andığı için teşekkür ediyorum ancak andığı konuda başörtüsü meselesini temcit pilavı gibi bu Meclis’in gündemine getirmenin artık yakışık almadığını bana söyletmek zorunda bıraktıkları için de kendilerini tebrik ediyorum.”

Karşılıklı açıklamaların ardından Genel Kurul, kanun teklifi üzerindeki görüşmelerine devam etti.

Üç maddelik kanun teklifi kabul edildi

Mekke Anlaşması’nın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi üç maddeden oluşuyor.

Kabul edilen maddeler, anlaşmanın Türkiye tarafından onaylanmasının uygun bulunmasını ve kanunun uygulanmasına ilişkin temel hükümleri düzenliyor.

Kanun maddesi Düzenleme
1. madde 7 Ağustos 2026’da imzalanan Mekke Anlaşması’nın onaylanmasının uygun bulunması
2. madde Kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi
3. madde Kanun hükümlerinin Cumhurbaşkanı tarafından yürütülmesi

Kanun teklifinin kabulüyle Türkiye’nin anlaşmayı onaylamasına yönelik yasama aşaması tamamlandı.

Ancak TBMM’nin uygun bulma kanununu kabul etmesi, uluslararası anlaşmanın kendiliğinden yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.

Türkiye bakımından gerekli onay işlemlerinin tamamlanması ve anlaşmanın 16. maddesinde düzenlenen son onay belgesinin teslim edilmesi süreci de önem taşıyor.

Bu ayrım, özellikle ortak savunma yükümlülüklerinin hukuki olarak hangi tarihten itibaren uygulanabileceğinin belirlenmesi açısından dikkat çekiyor.

Afyonkarahisar’daki saldırıda hayatını kaybedenler de anıldı

Mekke Anlaşması’nın görüşüldüğü Genel Kurulda, Afyonkarahisar’da 5 Kasım günü meydana gelen ve 8 kişinin hayatını kaybettiği silahlı saldırılar da gündeme geldi.

TBMM’de grubu bulunan siyasi partilerin temsilcileri, saldırılarda yaşamını yitiren vatandaşlara Allah’tan rahmet, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı diledi.

Milletvekilleri, olayda yaralanan vatandaşın da bir an önce sağlığına kavuşması temennisinde bulundu.

Genel Kurul 10 Kasım Salı gününe kadar kapatıldı

Mekke Anlaşması’na ilişkin kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan, Genel Kurul gündemindeki diğer düzenlemeye geçileceğini duyurdu.

Adan, Yabancı Dijital Konaklama Platformları Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine başlanacağını bildirdi.

Ancak ilgili komisyonun Genel Kurul salonunda yerini almaması üzerine görüşmelere devam edilemedi.

Bunun üzerine TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşimi 10 Kasım 2026 Salı günü saat 15.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.

Ortak savunma anlaşması Türkiye açısından ne anlama geliyor?

Mekke Anlaşması’nın kabulü, Türkiye’nin Pakistan ve Suudi Arabistan ile uzun süredir devam eden savunma ve güvenlik ilişkilerinin daha kurumsal bir çerçeveye taşınması bakımından önem taşıyor.

Anlaşmanın uygulanmaya başlaması halinde üç ülkenin askeri kurumları arasında düzenli istişareler yapılması, ortak eğitim ve tatbikatların geliştirilmesi, istihbarat paylaşımının artırılması ve savunma sanayisinde ortak projelerin desteklenmesi öngörülüyor.

Ortak savunma hükmü ise üç ülkeden birinin dış kaynaklı silahlı saldırıya uğraması durumunda diğer tarafların devreye girebileceği bir yardım ve iş birliği mekanizması oluşturuyor.

Bununla birlikte yardımın niteliği, kapsamı ve uygulanma biçimi, tarafların değerlendirmelerine ve kendi iç hukuklarına bağlı olacak.

Anlaşmanın bölgesel güvenlik açısından ne ölçüde etkili olacağı, kurulması öngörülen komitenin kararları, ülkelerin sağlayacağı somut katkılar ve uluslararası gelişmelerle birlikte şekillenecek.

TBMM’deki görüşmelerde de ortaya çıktığı üzere anlaşmanın Türkiye açısından taşıdığı anlam konusunda farklı siyasi değerlendirmeler bulunuyor.

İktidar temsilcileri anlaşmayı caydırıcılığı ve bölgesel istikrarı güçlendirecek bir adım olarak değerlendirirken, eleştirel yaklaşan muhalefet temsilcileri uzun vadeli askeri yükümlülüklerin ve Meclis denetiminin açık biçimde güvence altına alınması gerektiğini savunuyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifinin TBMM’de kabul edilmesiyle, üç ülke arasında kurulması planlanan yeni savunma ve güvenlik iş birliği mekanizmasının Türkiye’deki yasama aşaması tamamlandı.

TBMM’de Mekke Anlaşması’nın ilk maddesi kabul edildi: Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma adımı

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’nın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi görüşüldü.

Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelerin görüşülmesine geçildi. Yapılan görüşmeler sonucunda teklifin birinci maddesi kabul edildi.

Görüşmelere ara verildi

Birinci maddenin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşime ara verdi.

Aranın ardından ilgili komisyonun Genel Kurulda yerini almaması üzerine Adan, birleşimi saat 14.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.

Teklifin kalan maddelerine ilişkin görüşmelerin sonraki birleşimde sürdürülmesi bekleniyor. Birinci maddenin kabul edilmesi, anlaşmanın onay sürecinin tamamen sonuçlandığı anlamına gelmiyor.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nde kritik madde kabul edildi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda Türk Kızılayın görev, yetki, hak ve muafiyetlerini düzenleyen Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmeleri devam ediyor.

Genel Kurulda teklifin 4. maddesi kabul edilirken, özellikle afet ve acil durumlarda kullanılacak stratejik malzeme ve hizmetlerin teminine ilişkin önemli düzenlemeler benimsendi.

Kabul edilen maddeyle Türk Kızılayın afet yönetimi, ilk yardım, geçici barınma ve lojistik alanlarındaki faaliyetlerine yönelik yeni hükümler getiriliyor.

Teklif, kamu kurumları ile Türk Kızılay arasındaki iş birliğinin kapsamını genişletirken, kuruluşun sosyal yardım faaliyetlerinde kamu verilerinden yararlanmasına ve kan hizmetlerinin finansmanına ilişkin düzenlemeler de içeriyor.

Ancak 4. maddenin kabul edilmesi, kanun teklifinin tamamının yasalaştığı anlamına gelmiyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.

Afet ve acil durumlarda Kızılaydan doğrudan alım yapılabilecek

Genel Kurulda kabul edilen 4. maddeye göre, afet ve acil durumlar ile afetlere hazırlık süreçlerinde Türk Kızılayın ürettiği bazı ürün ve hizmetler stratejik nitelikte alım kapsamında değerlendirilecek.

Düzenleme, ulusal afet yönetimi kapasitesinin güçlendirilmesini, tedarik güvenliğinin sağlanmasını ve müdahale süreçlerinin hızlandırılmasını amaçlıyor.

Bu kapsamda, ihtiyaç ve mağduriyetlerin giderilmesi, hastalıkların önlenmesi ve sağlık koşullarının iyileştirilmesi için belirlenen ürün ve hizmetler doğrudan temin edilebilecek.

Doğrudan alım kapsamına girecek hizmetler şunlar olacak:

  • İlk yardım hizmetleri
  • Afet lojistik hizmetleri
  • Geçici barınmaya yönelik ürün ve hizmetler

Söz konusu ürün ve hizmetlerin Türk Kızılay tarafından veya sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu iktisadi işletmeler, iştirakler ve şirketler tarafından bizzat üretilmiş olması gerekecek.

Bu şartları taşıyan alımlar, Kamu İhale Kanunu’na tabi olmadan doğrudan Türk Kızılaydan veya belirtilen şirket ve işletmelerden gerçekleştirilebilecek.

Böylece deprem, sel, yangın ve benzeri afetlerde ihtiyaç duyulan belirli malzemelerin ve hizmetlerin temininde mevcut ihale süreçleri dışında özel bir alım usulü uygulanabilecek.

Doğrudan alımlarda şeffaflık ve kamuoyu denetimi esas alınacak

Teklif, doğrudan alım yapılmasına olanak tanırken bu işlemlerin belirli ilkelere uygun yürütülmesini de öngörüyor.

Alımlar gerçekleştirilirken afetin veya olağanüstü durumun kapsamı, aciliyeti ve ihtiyaç düzeyi dikkate alınacak.

İlgili bakanlık ile Türk Kızılay arasında yürütülecek koordinasyon ve protokoller çerçevesinde gerçekleştirilecek işlemlerde şu ilkeler esas alınacak:

  • Şeffaflık ve kamuoyu denetimi
  • Rekabet ve eşit muamele
  • İhtiyaçların uygun şartlarla karşılanması
  • Malzeme ve hizmetlerin zamanında temin edilmesi
  • Kamu kaynaklarının verimli kullanılması

Bu düzenlemeyle afetlere müdahalede zaman kaybının önlenmesi amaçlanırken, doğrudan temin işlemlerinin denetlenebilir bir çerçevede yürütülmesi öngörülüyor.

AK Parti önergesiyle yeni hüküm eklendi

TBMM Genel Kurulunda teklifin 4. maddesinin görüşmeleri sırasında AK Parti tarafından verilen önerge kabul edildi.

Önergeyle, yurt içinde büyük ölçekli afetlerin meydana geldiği dönemlerde Türk Kızılay tarafından üretilen bazı ürün ve hizmetlerin gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine teslim edilmesine ilişkin yeni bir hüküm eklendi.

Kabul edilen hüküm şöyle:

“Yurt içinde, en az ulusal kapasitede müdahaleye ihtiyaç duyulan seviyelerde yangın, sel, deprem gibi afetlerin ve acil durumların yaşandığı zamanlar ile olağanüstü dönemlerde, Türk Kızılay ile Türk Kızılayın sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu iktisadi işletmeleri, iştirakleri veya şirketlerinin ilk yardım, afet lojistik ve geçici barınmaya yönelik bizzat ürettiği ürün ve hizmetlerin gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine teslim ve sunumu ancak Türk Kızılay Genel Merkez Yönetim Kurulunun bilgisi dahilinde yapılacak.”

Bu hükümle, belirtilen koşullarda yapılacak ürün teslimleri ve hizmet sunumlarının Türk Kızılay Genel Merkez Yönetim Kurulunun bilgisi dahilinde gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Kamu kurumlarının taşınır malları Kızılaya devredilebilecek

Kabul edilen maddede kamu kurum ve kuruluşlarının Türk Kızılaya sağlayabileceği malzeme ve ekipman desteği de düzenleniyor.

Buna göre kamu kurumları, Taşıt Kanunu kapsamındaki taşıtlar hariç olmak üzere, uygun gördükleri taşınır malları ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde Türk Kızılaya tahsis edebilecek.

Ayrıca kurumların bünyesinde bulunan makine, teçhizat, gereç ve benzeri taşınır mallardan uygun görülenler, kamu yararı kapsamında Kızılaya bedelsiz olarak devredilebilecek.

Böylece Türk Kızılayın afet, sağlık ve insani yardım çalışmalarında ihtiyaç duyduğu çeşitli ekipmanların kamu kurumlarından sağlanabilmesine yönelik hukuki düzenleme yapılmış olacak.

Ancak tahsis ve devir işlemlerinin ilgili mevzuata uygun gerçekleştirilmesi gerekecek.

Sosyal yardım verileri Kızılay ile paylaşılabilecek

Teklifin dikkat çeken düzenlemelerinden biri de sosyal yardım sistemine ilişkin veri paylaşımı oldu.

İhtiyaç sahibi vatandaşlara yapılan yardımlarda mükerrerliğin önlenmesi ve daha fazla kişiye ulaşılabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki sosyal yardım verilerinin Türk Kızılay ile paylaşılabilmesi öngörülüyor.

Veri paylaşımı, Bakanlık ile Türk Kızılay arasında yapılacak protokolle gerçekleştirilecek.

Bu süreçte 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümleri uygulanacak.

Düzenlemeye göre sosyal yardım verilerine erişim, yalnızca görevin gerektirdiği ölçüde ve yetkilendirilen kişiler tarafından yapılabilecek.

Bu sistemle aynı ihtiyaç sahibine farklı kuruluşlar tarafından mükerrer yardım yapılmasının önlenmesi ve mevcut kaynaklarla daha geniş bir kesime ulaşılması hedefleniyor.

Veri paylaşımı konusunda kişisel bilgilerin korunması ve erişim yetkilerinin sınırlandırılması da düzenlemede yer alıyor.

Türk Kızılay cezaevi yapı harcından muaf tutulacak

Kabul edilen 4. maddede Türk Kızılaya yönelik mali muafiyetler de hüküm altına alınıyor.

Buna göre dernek, Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkumlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanun kapsamında düzenlenen cezaevi yapı harcından muaf tutulacak.

Söz konusu muafiyet, Türk Kızılayın kanunda tanımlanan mali haklarına ilişkin düzenlemeler arasında yer alıyor.

Kan bileşenlerinin bedellerini SGK aktaracak

Teklif kapsamında Türk Kızılayın sağlık sistemindeki görevlerine yönelik önemli bir ödeme düzenlemesi de kabul edildi.

Buna göre Türk Kızılay tarafından kamuya ait sağlık hizmet sunucuları ile kamu üniversitelerinin sağlık kuruluşlarına temin edilen kan bileşenlerinin bedelleri, ilgili kurumlarla yapılan sözleşmeler çerçevesinde ödenecek.

Kan bileşenlerinin tesliminden sonra sözleşmede belirtilen ödeme tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ilgili tutarı Türk Kızılaya aktaracak.

SGK tarafından yapılan bu ödemeler, kan bileşenlerini teslim alan sağlık hizmeti sunucusunun alacaklarından mahsup edilecek.

Böylece Türk Kızılayın kamu hastaneleri ve kamu üniversitesi hastanelerine sağladığı kan bileşenlerine ilişkin ödeme süreci özel bir hükümle düzenlenmiş olacak.

Düzenleme, kan hizmetlerinin finansmanında ödeme akışının belirli bir sistem içerisinde yürütülmesini amaçlıyor.

Tıbbi cihaz ve bilimsel ekipman ithalatına gümrük vergisi muafiyeti

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin 4. maddesinde kuruluşun belirli ürünleri yurt dışından ithal etmesine ilişkin gümrük vergisi muafiyetleri de yer alıyor.

Buna göre Türk Kızılayın kuruluş amacı doğrultusunda kullanmak üzere, ticari amaç güdülmeksizin ithal edeceği belirli bilimsel ve tıbbi ürünler gümrük vergilerinden muaf tutulacak.

Muafiyet kapsamına alınan ürünler şöyle:

Ürün grubu Muafiyet kapsamı
Bilimsel alet ve cihazlar Kuruluş amacı doğrultusunda kullanılan ekipmanlar
Tıbbi teşhis cihazları Hastalıkların teşhisinde kullanılan cihazlar
Tıbbi tedavi cihazları Tedavi hizmetlerinde kullanılan cihazlar
Araştırma cihazları Tıbbi araştırmaya yönelik ekipmanlar
İnsan kaynaklı tedavi edici maddeler Sağlık hizmetlerine yönelik maddeler
Kan gruplama testleri Kan gruplarının belirlenmesinde kullanılan testler
Kalite kontrol maddeleri İlaç özelliği olan ürünlerin kalite kontrolüne yönelik maddeler

Bu ürünlerin muafiyetten yararlanabilmesi için ticari amaç taşımaması ve Türk Kızılayın kuruluş amacı doğrultusunda kullanılmak üzere ithal edilmesi gerekecek.

Gümrük vergisinden muaf ürünlere 5 yıllık sınırlama

Teklif, gümrük vergisi muafiyetinden yararlanılarak ithal edilen ürünlerin kullanımına ve devrine ilişkin sınırlamalar da getiriyor.

Buna göre muafiyet kapsamında Türkiye’ye getirilen alet, cihaz, madde ve testler, serbest dolaşıma girdikleri tarihten itibaren 5 yıl geçmedikçe muafiyetten yararlanamayan kişi, kurum ve kuruluşlara devredilemeyecek.

Beş yıllık süre boyunca bu ürünler;

  • Bedelli veya bedelsiz olarak ödünç verilemeyecek.
  • Teminat olarak gösterilemeyecek.
  • Kiralanamayacak.
  • Devredilemeyecek veya satılamayacak.
  • Muafiyet amacı dışında kullanılamayacak.

Bu hükümlere aykırı işlem yapılması halinde, ilgili eşyanın gümrük vergileri Gümrük Kanunu hükümleri kapsamında tahsil edilecek.

Ancak muafiyetten yararlanabilen kişi, kurum ve kuruluşlara beş yıllık süre içerisinde yapılacak devir, kiralama, satış, ödünç verme ve benzeri işlemler için farklı bir düzenleme uygulanacak.

Bu işlemler, gümrük idaresinden izin alınması koşuluyla gerçekleştirilebilecek ve belirtilen koşullarda gümrük vergisi aranmayacak.

Böylece muafiyet kapsamında ithal edilen ürünlerin amacı dışında kullanılmasının önlenmesi ve belirlenen hukuki şartlara uygun şekilde değerlendirilmesi hedefleniyor.

TBMM Başkanvekili Celal Adan’dan Kızılay Haftası mesajı

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşüldüğü TBMM Genel Kurulunda, Kızılay Haftası dolayısıyla da mesaj verildi.

TBMM Başkanvekili Celal Adan, Türk Kızılayın Türkiye’deki insani yardım ve dayanışma çalışmalarına dikkati çekerek Kızılay Haftası’nı kutladı.

Adan, Genel Kuruldaki konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“Güçlü toplumlar dayanışmayla ayakta durur. Dayanışmanın sembolü Türk Kızılayımızın çalışmalarını gururla takip ediyoruz. Bu vesileyle Türk Kızılay Başkanımız Prof. Dr. Sayın Fatma Meriç Yılmaz ve ekibini tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyoruz.”

Beşinci madde görüşmelerinde toplantı yeter sayısı bulunamadı

Genel Kurulda Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin 4. maddesinin kabul edilmesinin ardından 5. maddenin görüşmelerine geçildi.

Beşinci maddeye ilişkin Yeni Partinin önergesinin görüşüldüğü sırada yoklama talep edildi.

Talep üzerine yapılan ilk yoklamada toplantı yeter sayısına ulaşılamadı. Bunun ardından ikinci kez yoklama yapıldı.

Ancak ikinci yoklamada da Genel Kurulun çalışmalara devam edebilmesi için gerekli toplantı yeter sayısı sağlanamadı.

Bunun üzerine TBMM Başkanvekili Celal Adan, birleşimi saat 14.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.

Böylece 4. maddesi kabul edilen Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmeleri, beşinci madde aşamasında kaldı.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nde ilk dört madde kabul edildi

TBMM Genel Kurulunda daha önce kabul edilen ilk üç maddeyle Türk Kızılayın ulusal ve uluslararası insani yardım faaliyetlerine ilişkin görev ve yetkileri düzenlenmişti.

Bu kapsamda Türk Kızılayın uluslararası sözleşmelerde belirtilen millî cemiyet statüsü, insani yardım faaliyetleri ve uluslararası Kızılay-Kızılhaç hareketi içerisindeki görevleri hüküm altına alınıyor.

Daha önce kabul edilen düzenlemelere göre Türk Kızılay, uluslararası Kızılay ve Kızılhaç kuruluşlarından Türkiye’ye gelen ayni ve nakdî yardımların alınması ve kullanılmasında tek yetkili kuruluş olacak.

Afet, savaş ve olağanüstü dönemlerde görev yapan personele nakdî tazminat ödenmesi ile Kızılay şube başkanlarının Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetlerinde yer alması da teklifin diğer düzenlemeleri arasında bulunuyor.

Dördüncü maddenin kabul edilmesiyle birlikte Kızılayın hakları, mali muafiyetleri, stratejik alım imkânları ve kamu kurumlarıyla iş birliği esasları konusunda da önemli bir aşama tamamlandı.

Ancak teklifin kalan maddelerinin görüşülmesi, tamamının kabul edilmesi ve gerekli yasama işlemlerinin sonuçlandırılması gerekiyor.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin tamamı henüz kabul edilmediği için söz konusu yeni hükümler yürürlüğe girmiş değil.

TBMM’de kritik hafta: Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında Mekke Ortak Savunma Anlaşması görüşülecek

Türkiye Büyük Millet Meclisi, kasım ayının ilk haftasında yoğun bir yasama ve bütçe mesaisine hazırlanıyor. Meclis Genel Kurulu, 3 Kasım Salı günü haftalık çalışmalarına başlayacak.

Genel Kurulun öncelikli gündem maddeleri arasında Türk Kızılay Kanunu Teklifi ile Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma iş birliğini öngören Mekke Anlaşması bulunuyor.

Öte yandan TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi kapsamında bakanlıkların ve bağlı kuruluşların bütçelerini görüşmeyi sürdürecek.

Hafta boyunca siyasi partilerin grup toplantıları da gerçekleştirilecek.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında ortak savunma anlaşması Meclis’te

TBMM Genel Kurulunun en dikkat çekici gündem maddelerinden biri, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasında imzalanan “Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması” olacak.

Anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi, Genel Kurulda milletvekillerinin değerlendirmesine sunulacak.

TBMM kayıtlarına göre 21 Ekim 2026 tarihinde Meclis Başkanlığına sunulan teklif, 27 Ekim’de TBMM Dışişleri Komisyonunda kabul edildi.

2/3961 esas numaralı teklif, üç ülke arasında savunma ve güvenlik alanlarında koordinasyonun güçlendirilmesini öngörüyor.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması neleri kapsıyor?

TBMM’de görüşülecek teklifin gerekçesine göre anlaşma, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın ortak değerlendirmeleriyle savunma ve güvenliklerini etkilediği belirlenen tehdit ve saldırılara karşı kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesini amaçlıyor.

Bu kapsamda terörizm dahil çeşitli güvenlik tehditlerine karşı iş birliğinin geliştirilmesi, üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki koordinasyonun artırılması ve savunma sanayisi alanındaki ortak çalışmaların güçlendirilmesi hedefleniyor.

Anlaşmanın temel başlıkları arasında şu alanlar öne çıkıyor:

  • Üç ülke arasında savunma ve güvenlik iş birliğinin güçlendirilmesi.

  • Ortak değerlendirmelerle belirlenen tehditlere karşı kolektif caydırıcılığın artırılması.

  • Silahlı kuvvetler arasında koordinasyonun geliştirilmesi.

  • Savunma sanayisi alanında iş birliğinin genişletilmesi.

  • Bölgesel güvenlik ve istikrarın desteklenmesi.

TBMM’nin resmî teklif özetinde, anlaşmanın tarafların savunma ve güvenliklerini etkileyen tehditlere karşı koordinasyonu artırmayı amaçladığı belirtiliyor.

Bununla birlikte anlaşmanın Genel Kurulda görüşülecek olması, onay sürecinin tamamlandığı anlamına gelmiyor. Teklifin yasama sürecinden geçmesi ve gerekli onay işlemlerinin tamamlanması gerekiyor.

Mekke Anlaşması Dışişleri Komisyonunda kabul edilmişti

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi, 27 Ekim 2026 tarihinde TBMM Dışişleri Komisyonunda görüşüldü.

AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, anlaşmanın bölgesel güvenliğe olası katkıları ele alındı.

Komisyon Başkanı Fuat Oktay, Orta Doğu, Rusya-Ukrayna savaşı, Kafkaslar, Balkanlar ve Kuzey Afrika’daki gelişmelerin bölgesel güvenliği etkilediğine dikkat çekti.

Oktay, Mekke Anlaşması’nın bölgesel caydırıcılığı güçlendirmeyi ve barış ile istikrara katkı sağlamayı amaçladığını ifade etti.

Açıklamasında anlaşmanın üçüncü ülkelere karşı saldırgan bir bloklaşma amacı taşımadığını savunan Oktay, yeni güvenlik iş birliğinin bölgesel istikrar açısından önemli olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Komisyon görüşmelerinde anlaşmanın kapsamı, taraf ülkelerin üstleneceği sorumluluklar ve mevcut uluslararası güvenlik mekanizmalarıyla ilişkisi de değerlendirildi.

Teklifin Dışişleri Komisyonunda kabul edilmesinin ardından Genel Kurul aşamasına geçildi.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmeleri devam edecek

TBMM Genel Kurulunda, Mekke Anlaşması’nın yanı sıra Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine de devam edilecek.

İlk üç maddesi kabul edilen kanun teklifi, Türk Kızılayın faaliyetlerine ilişkin çeşitli düzenlemeler içeriyor.

Teklif kapsamında, uluslararası Kızılay ve Kızılhaç kuruluşlarından Türkiye’ye gönderilen yardımların alınması ve kullanılmasında Türk Kızılaya özel yetki verilmesi öngörülüyor.

Ayrıca afet, savaş ve çatışma gibi olağanüstü koşullarda görev yapan personele yönelik tazminat düzenlemesi de teklifte yer alıyor.

Uluslararası yardımlarda Türk Kızılay tek yetkili kuruluş olacak

Teklife göre Türk Kızılay, Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ile ülkelerin Kızılay ve Kızılhaç milli cemiyetlerinden Türkiye’ye gönderilen ayni ve nakdi yardımların alınması ve kullanılmasına ilişkin tek yetkili kuruluş olacak.

Düzenleme, hem olağan dönemlerde hem de olağanüstü durumlarda ilgili uluslararası kuruluşlardan Türkiye’ye ulaştırılan yardımları kapsıyor.

Bu düzenlemeyle uluslararası insani yardım faaliyetlerinde yetki ve koordinasyonun belirli bir kurumsal yapı üzerinden yürütülmesi amaçlanıyor.

Teklifin yasalaşması halinde düzenlemenin hangi usullerle uygulanacağı ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenecek.

Afet ve savaş bölgelerinde görev yapan Kızılay personeline tazminat

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nde afet ve olağanüstü durumlarda görev yapan personele yönelik mali düzenlemeler de bulunuyor.

Buna göre olağanüstü dönemlerde, afet, savaş ve çatışma zamanlarında Türkiye Kızılay Derneğinin faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla faaliyet bölgesinde fiilen görev yapan personele nakdi tazminat ödenecek.

Düzenleme, zorlu koşullarda görev alan personelin mali haklarının belirlenmesine yönelik bir adım olarak öne çıkıyor.

Ayrıca Kızılayın şube ve temsilciliklerinin bulunduğu il ve ilçelerdeki yöneticilerinin sosyal yardım mekanizmalarında görev almasına ilişkin düzenlemeler de teklifte yer alıyor.

Buna göre Kızılay il merkez şube başkanları ile ilçe şube başkanları, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetlerinin üyesi olacak.

TBMM’de 2027 yılı bütçe görüşmeleri devam edecek

Mecliste haftanın diğer önemli gündem maddesi ise 2027 yılı bütçe görüşmeleri olacak.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, 2 Kasım Pazartesi gününden itibaren beş gün boyunca farklı bakanlıkların bütçelerini değerlendirecek.

Görüşmelerin her gün saat 11.00’de başlaması planlanıyor.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunun 2-6 Kasım 2026 takvimi

Tarih Gün Görüşülecek bakanlık Saat
2 Kasım 2026 Pazartesi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı 11.00
3 Kasım 2026 Salı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 11.00
4 Kasım 2026 Çarşamba Ticaret Bakanlığı 11.00
5 Kasım 2026 Perşembe Hazine ve Maliye Bakanlığı 11.00
6 Kasım 2026 Cuma Kültür ve Turizm Bakanlığı 11.00

Konya Ovası Projesi’nin 2027 bütçesi de görüşülecek

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunun 2 Kasım Pazartesi günü gerçekleştireceği toplantı, Konya açısından da önem taşıyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bütçe görüşmeleri kapsamında, Bakanlıkla ilişkili kurum ve kuruluşların 2027 yılı bütçeleri de ele alınacak.

Bu kuruluşlar arasında Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı da bulunuyor.

Konya ve bölge illerinin kalkınmasına yönelik faaliyetler yürüten KOP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının bütçesi, bölgesel gelişme ve yatırımlar açısından önem taşıyor.

Komisyonda KOP’un yanı sıra KOSGEB, TÜBİTAK, Türk Standardları Enstitüsü, Türk Patent ve Marka Kurumu, Türkiye Bilimler Akademisi ve Türkiye Uzay Ajansı gibi kurumların bütçeleri de görüşülecek.

Böylece sanayi, teknoloji, araştırma, girişimcilik ve bölgesel kalkınma alanlarında faaliyet gösteren kamu kurumlarının 2027 yılı mali kaynakları milletvekillerinin değerlendirmesine sunulacak.

Ekonominin önemli kurumlarının bütçeleri değerlendirilecek

Haftanın devamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığının bütçeleri ele alınacak.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesi görüşülürken istihdam, çalışma hayatı ve sosyal güvenlik alanındaki kamu faaliyetlerine ilişkin değerlendirmeler yapılacak.

Ticaret Bakanlığı bütçesinde ise dış ticaret, ihracat, gümrükler ve ticaret politikalarına yönelik çalışmalar gündeme gelecek.

5 Kasım Perşembe günü Hazine ve Maliye Bakanlığının bütçesi ele alınacak. 6 Kasım Cuma günü ise Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesi görüşülecek.

Bu görüşmelerde bakanlıkların mali kaynakları, faaliyetleri ve gelecek yıla ilişkin hedefleri değerlendirilecek.

Meclis komisyonları ve siyasi partiler de toplanacak

TBMM’de yalnızca Genel Kurul ve Plan ve Bütçe Komisyonu çalışmaları yapılmayacak.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu ile Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu da gündemlerindeki konuları görüşmek üzere toplanacak.

Mecliste grubu bulunan siyasi partiler ise salı ve çarşamba günleri grup toplantılarını gerçekleştirecek.

Toplantılarda siyasi partilerin gündemdeki iç ve dış politika gelişmelerine, ekonomik konulara ve yasama çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunmaları bekleniyor.

Mecliste gözler ortak savunma anlaşması ve bütçe görüşmelerinde olacak

TBMM’nin kasım ayının ilk haftasındaki gündeminde savunma iş birliği, insani yardım faaliyetleri ve 2027 yılı kamu bütçesi öne çıkıyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Genel Kurulda ele alınması, üç ülke arasındaki savunma ve güvenlik ilişkilerinin geleceği açısından önem taşıyor.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’yle uluslararası yardımların koordinasyonu ve olağanüstü dönemlerde görev yapan personelin haklarına ilişkin yeni düzenlemeler görüşülecek.

Öte yandan Plan ve Bütçe Komisyonunda beş bakanlığın bütçelerinin değerlendirilmesiyle 2027 yılına yönelik mali planlama çalışmaları devam edecek.

Konya açısından ise 2 Kasım’da ele alınacak KOP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı bütçesi, haftanın dikkat çeken gündem maddelerinden biri olacak.

TBMM’de kritik hafta: Bütçe maratonu başlıyor, Mekke Ortak Savunma Anlaşması masaya yatırılıyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 26 Ekim Pazartesi günü başlayacak yeni haftada önemli yasama ve komisyon çalışmalarına sahne olacak. Meclis gündeminin ilk sırasında 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi bulunuyor.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın 21 Ekim’de yaptığı bütçe sunumunun ardından 27 Ekim Salı günü yeniden toplanarak bütçenin geneli üzerindeki görüşmelere başlayacak. Toplantıda Sayıştay raporları da değerlendirilecek.

Mecliste haftanın bir diğer önemli başlığı ise Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması olacak. Söz konusu anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna ilişkin kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonunun gündemine gelecek.

Böylece TBMM’de bir taraftan Türkiye’nin gelecek yıla ilişkin gelir ve harcama planları ele alınırken diğer taraftan savunma ve güvenlik alanındaki uluslararası iş birliğine yönelik önemli bir teklif görüşülecek.

Bütçenin geneli 27 Ekim’de görüşülecek

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, 27 Ekim Salı günü saat 10.00’da toplanacak. Komisyonun gündeminde 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ve Sayıştay raporları bulunacak.

Görüşmelerde, gelecek yıl kamu kurumlarına ayrılması öngörülen kaynaklar, bütçenin gelir ve gider dengesi, kamu maliyesinin genel görünümü ve ekonomi politikalarının bütçeye yansımaları değerlendirilecek.

Bütçenin geneli üzerindeki müzakerelerde siyasi parti grupları, hükümetin ekonomi ve maliye politikalarına ilişkin görüşlerini ortaya koyacak. Milletvekilleri de bütçe teklifine yönelik değerlendirmelerini, önerilerini ve eleştirilerini dile getirecek.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın da katılacağı görüşmelerde, milletvekillerinin yönelttiği sorulara cevap verilmesi öngörülüyor.

Yılmaz, 21 Ekim’deki sunumunda 2027 yılı bütçesini, ekonomik dayanıklılığı güçlendirmeyi, üretim ve rekabet kapasitesini geliştirmeyi ve refah artışını kalıcı hale getirmeyi hedefleyen bir bütçe olarak nitelendirmişti.

Komisyon çalışmalarında bütçenin yalnızca rakamsal büyüklüklerinin değil, kamu harcamalarının öncelikleri ve mali kaynakların kullanımına ilişkin tercihlerin de tartışılması bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz milletvekillerinin sorularını yanıtlayacak

Bütçe görüşmelerinde siyasi parti temsilcilerinin değerlendirmelerinin ardından Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, hükümet adına milletvekillerinin soru, görüş, öneri ve eleştirilerine cevap verecek.

Müzakerelerde merkezi yönetim bütçesinin ekonomik hedeflerle uyumu, kamu harcamalarının dağılımı, yatırımların finansmanı ve bütçe disiplinine ilişkin konuların gündeme gelmesi bekleniyor.

2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi kapsamında ise geçmiş yılın bütçe uygulamaları değerlendirilecek. Bu çerçevede kamu gelirlerinin gerçekleşme durumu, yapılan harcamalar ve bütçe ödeneklerinin kullanımı ele alınacak.

Sayıştay raporları da kamu idarelerinin mali işlemleri ve hesap verme sorumluluğu bakımından görüşmelerin önemli başlıklarından birini oluşturacak.

2027 yılı bütçesinin görüşüldüğü süreçte 2025 yılı kesin hesaplarının da ele alınması, geçmiş dönem kamu harcamalarının denetimi ile gelecek dönemin mali planlamasının birlikte değerlendirilmesine imkân sağlayacak.

Çarşamba günü TBMM, Sayıştay ve Kamu Denetçiliği Kurumu bütçeleri görüşülecek

Plan ve Bütçe Komisyonu, 28 Ekim Çarşamba günü saat 10.00’da yeniden toplanacak.

Bu toplantıda Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sayıştayın 2027 yılı bütçeleri ele alınacak.

TBMM’nin bütçesi kapsamında yasama organının çalışmalarını sürdürebilmesi için öngörülen mali kaynaklar değerlendirilecek.

Kamu Denetçiliği Kurumunun bütçesi görüşülürken kurumun idari faaliyetleri ve vatandaşların kamu yönetimine ilişkin şikâyetlerini inceleme görevine ayrılan kaynaklar gündeme gelecek.

Sayıştayın bütçe görüşmelerinde ise kamu kaynaklarının denetlenmesinden sorumlu kurumun faaliyetleri ve mali ihtiyaçları değerlendirilecek.

TBMM’nin yayımladığı resmî takvime göre, komisyonun ilk iki toplantısının ardından bakanlıkların ve bağlı kamu kuruluşlarının bütçelerine ilişkin görüşmeler devam edecek.

Bütçe görüşmelerinde konuşma süreleri belirlendi

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda 2027 yılı bütçe görüşmelerine ilişkin usul ve çalışma esasları da belirlendi.

Alınan karar doğrultusunda bütçenin geneli ile kamu idarelerinin bütçeleri üzerindeki görüşmeler için farklı konuşma süreleri uygulanacak.

Bütçenin geneli üzerindeki görüşmelerde siyasi parti grupları adına yapılacak konuşmalara 20 dakika ayrılacak. Komisyon üyesi milletvekilleri de 20’şer dakika konuşabilecek. Komisyon üyesi olmayan milletvekillerine ise 5’er dakika süre verilecek.

Kamu idarelerinin bütçeleri üzerindeki görüşmelerde siyasi parti grupları adına konuşma süresi 20 dakika olacak. Komisyon üyelerine 10 dakika, komisyon üyesi olmayan milletvekillerine 5 dakika konuşma hakkı tanınacak.

Hükümet adına bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporlarına ilişkin sunuş konuşmaları için 30 dakika süre ayrılacak. Milletvekillerinin sorularını cevaplamak üzere de 30 dakikalık süre uygulanacak.

Komisyonda belirlenen konuşma sürelerinin uzatılmaması kararlaştırıldı.

Bu düzenlemeyle bütçe görüşmelerinin belirlenen çalışma takvimi çerçevesinde yürütülmesi ve kamu idarelerinin bütçelerinin planlanan tarihlerde ele alınması amaçlanıyor.

Bakanlık bütçeleri kasım ayında görüşülecek

Plan ve Bütçe Komisyonunun çalışma takvimine göre, bütçenin geneli üzerindeki görüşmelerin ardından kamu kurumlarının bütçelerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilecek.

2 Kasım Pazartesi günü Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bütçesi görüşülecek. Aynı toplantı kapsamında Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunun (TÜBİTAK) bütçeleri de ele alınacak.

Kasım ayı boyunca diğer bakanlıkların ve bağlı kamu idarelerinin bütçeleri görüşülmeye devam edecek.

Bakanların kendi sorumluluk alanlarındaki bütçe tekliflerine ilişkin sunumlar yapması, milletvekillerinin de ilgili kurumların faaliyetleri ve kaynak kullanımı hakkında sorular yöneltmesi öngörülüyor.

Komisyondaki 2027 yılı bütçe müzakerelerinin 27 Kasım Cuma günü tamamlanması planlanıyor. Komisyon aşamasının ardından bütçe teklifi TBMM Genel Kurulunda görüşülecek. Genel Kurul müzakerelerinin aralık ayında gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması Dışişleri Komisyonunda

Meclisin yeni haftadaki dikkat çeken bir diğer gündem maddesi ise Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında savunma alanında iş birliğini öngören Mekke Ortak Savunma Anlaşması olacak.

TBMM Dışişleri Komisyonu, 27 Ekim Salı günü saat 11.00’de toplanarak “Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”ni görüşecek.

Üç ülke arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan anlaşmanın Türkiye’nin uluslararası savunma iş birlikleri bakımından önem taşıdığı değerlendiriliyor.

Komisyon görüşmelerinde anlaşmanın kapsamı, taraf ülkeler açısından doğuracağı yükümlülükler ve savunma iş birliğinin hukuki çerçevesinin ele alınması bekleniyor.

Teklifin komisyonda kabul edilmesi halinde yasama sürecinin sonraki aşaması TBMM Genel Kurulu olacak. Anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifinin komisyonda görüşülmesi, anlaşmanın bu aşamada yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.

Fuat Oktay: Bütün boyutlarıyla değerlendireceğiz

TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, 22 Ekim’de yaptığı açıklamada Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın komisyon gündemine alınacağını duyurmuştu.

Oktay, anlaşmanın kapsamlı biçimde ele alınacağını belirterek şu ifadeleri kullanmıştı:

“Kısmet olursa gelecek hafta salı günü komisyonumuzu toplamayı planlıyoruz. Orada bütün boyutlarıyla komisyonda değerlendirme fırsatımız olacak.”

Oktay, komisyondaki değerlendirmelerin ardından teklifin Genel Kurula sevk edilmesinin komisyonun vereceği karara bağlı olduğunu da belirtmişti.

Anlaşmaya ilişkin görüşmelerin, Türkiye’nin Pakistan ve Suudi Arabistan ile savunma alanındaki iş birliğinin geliştirilmesi bakımından önemli bir yasama aşaması olması bekleniyor.

Mecliste haftanın öne çıkan programı

TBMM’nin resmî komisyon takvimine göre haftanın öne çıkan toplantıları şöyle:

Tarih Saat Gündem
27 Ekim Salı 10.00 2027 yılı bütçesinin geneli, 2025 kesin hesap teklifi ve Sayıştay raporları
27 Ekim Salı 11.00 Mekke Ortak Savunma Anlaşması kanun teklifinin Dışişleri Komisyonunda görüşülmesi
28 Ekim Çarşamba 10.00 TBMM, Kamu Denetçiliği Kurumu ve Sayıştay bütçeleri

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı nedeniyle haftanın yasama çalışma takviminde resmî tatil düzenlemesi de etkili olacak.

Mecliste ekonomi ve dış politika gündemi öne çıkacak

TBMM’de bu hafta gerçekleştirilecek komisyon toplantıları, hem Türkiye’nin gelecek yıla ilişkin mali politikalarının hem de uluslararası savunma iş birliklerinin değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.

Plan ve Bütçe Komisyonundaki görüşmeler, 2027 yılında kamu kurumlarına ayrılacak kaynakların ve harcama önceliklerinin yasama organında ayrıntılı şekilde tartışılacağı sürecin önemli aşamalarından birini oluşturacak.

Dışişleri Komisyonundaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması görüşmeleri ise Türkiye’nin Pakistan ve Suudi Arabistan ile savunma iş birliğine ilişkin hukuki sürecin ilerlemesi açısından takip edilecek.

Meclisin önümüzdeki haftalarda da bütçe müzakereleri nedeniyle yoğun bir çalışma takvimi yürütmesi bekleniyor. Komisyon aşamasının tamamlanmasının ardından 2027 yılı merkezi yönetim bütçesi, aralık ayında TBMM Genel Kurulunun gündemine taşınacak.

Böylece Türkiye’nin gelecek yılki kamu harcamalarına ve mali hedeflerine ilişkin bütçe süreci, Genel Kurul görüşmeleriyle devam edecek.

 

Fon teklifi Meclis’ten geçti: Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ödeme yapılacak

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı.

Kanunla Sermaye Piyasası Kanunu’nun ilgili hükmü uyarınca, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarından bu düzenlemenin yayımı tarihinde tasfiyesi tamamlanmamış olanların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiyesine, bu fonların malvarlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına, fon kaybı ve zararının sorumlulardan tahsiline ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahibine ödenmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanıyor.

Kanunun hükümleri, belirtilenler dışındaki diğer yatırım fonları bakımından genel veya sürekli bir tasfiye ve sorumluluk rejimi oluşturmayacak.

Öte yandan, düzenleme kapsamındaki bazı tanımlar ve kısaltmalar da hüküm altına alınıyor.

Düzenlemenin, “Tasfiyenin yürütülmesine ilişkin genel esaslar ve fon pay sahipliğinin belirlenmesi” başlıklı hükmüne göre, fonların tasfiyesi SPK’nın gözetim ve denetiminde, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından yürütülecek. Kurul, tasfiye sürecinin aşamalarını, fon varlıklarının tespitini ve nakde çevrilmesini, değerleme esaslarını, fon pay sahipliğinin belirlenme şeklini, ara ve nihai ödemeyi, dağıtım sırasını ve tasfiyeye ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkili olacak.

Tasfiye ile görevli kuruluşlar, yatırımcı menfaatini, ilgili varlığın piyasa koşullarını ve fon portföy yapılarını, fon varlıklarının korunmasını ve fon pay sahiplerinin ortak menfaatini gözeterek mümkün olan en yüksek ekonomik değerin elde edilmesi amacıyla gerekli özeni gösterecek. Borsada oluşan fiyatın ilgili varlığın gerçek değerini yansıtmadığının veya tasfiyeyi geciktireceğinin Kurulca belirlendiği hallerde, tasfiye işlemlerinde geri alım, hakim ortağa satma hakkı, toptan satış ve özel işlem bildirimi yöntemleri ile geçici olarak farklı bir fiyat marjı uygulanmasına ve sermaye piyasası mevzuatı ile Borsa mevzuatında yer alan diğer yöntemlerin kullanılmasına Kurulca karar verilebilecek. Kurul, tasfiye ile görevli kuruluşların talebi üzerine ilgili varlıkların Borsa dışında satışına onay verebilecek. Bu kapsamda yapılacak satış işlemleri bakımından, Kurulun yatırım fonlarına ilişkin düzenlemelerinde yer alan kısıtlamalar uygulanmayacak. Borsada veya Borsa dışında yapılacak satış yoluyla varlıkları satın alacak yatırımcıların bu işleme konu olan varlıkları belirli bir süre Borsada satamayacağına ve bu varlıkların Borsada satılması sonucunu doğuracak şekilde herhangi bir işlemde bulunamayacağına Kurulca karar verilebilecek.

Tasfiye sürecinde tahsil edilen tutarlar, fonun yönetim ve tasfiyesi için yapılan zorunlu giderler düşüldükten sonra tasfiye malvarlığına dahil edilecek. Tasfiyenin tamamlanmasından sonra tahsil edilen tutarlar ise mükerrer ödemeye yol açmayacak şekilde geri kazanım hesabına aktarılacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu AŞ (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul AŞ (Borsa), Türkiye Bankalar Birliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar, portföy yönetim şirketleri, portföy saklama kuruluşları ile diğer sermaye piyasası kurumları ve kamu kurum ve kuruluşları, bu düzenlemenin uygulanması için gerekli bilgi ve belgeleri Kurula, Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) ve/veya Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) talepleri üzerine gecikmeksizin vermekle yükümlü olacak. Bu kurum ve kuruluşlar özel mevzuatlarında yer alan gizlilik ve sır saklamaya ilişkin hükümlere dayanarak bilgi vermekten imtina edemeyecek.

Fon pay sahipliği, tasfiye ile görevli kuruluşlar tarafından MKK kayıtları ile mutabakat sağlanmak suretiyle fon ve hesap bazında tespit edilecek.

Kanunla katılma payı sahipleri adına Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) iletilmiş olmakla birlikte ilgili fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlar geçersiz hale geldiğinden TEFAS İşlem Blokaj Alt Hesabında katılma payı bulunan katılma payı sahiplerinin de fon pay sahibi sıfatıyla tasfiye kapsamında olduklarının belirlenmesi amaçlanıyor. Buna göre, tasfiyeye konu fonlara ilişkin olarak 17 Eylül 2026 tarihi ve öncesinde TEFAS’a iletilmiş olmakla birlikte, ilgili fonun temerrüdü ve/veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedenleriyle gerçekleştirilemeyen talimatlar bakımından katılma payları bloke edilmiş olanlar, fon pay sahibi sıfatıyla düzenlemedeki tasfiye hükümlerine tabi olacak.

Sermaye Piyasası Kanunu’nun “piyasa bozucu eylemler”, “bilgi suistimali”, “piyasa dolandırıcılığı” başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillerin, Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından işlenmesi veya bu fonlarla birlikte hareket edilmesi ya da fonların iştirakiyle işlenmesi halinde bu fiilleri işlediği veya bu fonlarla birlikte hareket ettiği Kurulca tespit edilen kişi ve kurumlara, Kurulun sözü edilen tarihli kararları uyarınca tasfiyesine karar verilen fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

– “Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme”

Kanunun “Net yatırım tutarı, ara ödeme ve nihai ödeme” başlıklı hükmüne göre, fon malvarlığının nakde çevrilmesi sonucunda elde edilen dağıtılabilir nakdin, tasfiye kararından bir önceki gün sonu itibarıyla geçerli fon birim pay fiyatı ile ödemeye esas katılma payı adetleri üzerinden hesaplanan toplam tutarı karşılamaya yeterli olmaması halinde, Sermaye Piyasası Kanunu’nun “piyasa bozucu eylemler”, “bilgi suistimali”, “piyasa dolandırıcılığı” başlıklı hükümlerinde düzenlenen fiillere yönelik hüküm saklı kalmak kaydıyla, tasfiye bakiyesinden yapılacak ödemelerde dikkate alınacak fon pay sahibinin net yatırım tutarı, fona, fon pay sahibi tarafından fiilen yapılan her bir nakit girişinin ve çıkışının tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak giriş ve çıkış tutarlarından, giriş tutarının çıkış tutarından fazla olması durumunda, fondan fon pay sahibine yapılan her bir nakit çıkışının tutarının ilk giren ilk çıkar esası ile düşülmesi suretiyle MKK tarafından hesaplanacak.

Fon pay sahiplerinin tasfiye bakiyesinden alacakları ödemelerden mahsup edilmek üzere, ilgili hüküm uyarınca hesaplanan net yatırım tutarının endeksleme uygulanmaksızın bulunan kısmını geçmemek kaydıyla, Kurulca belirlenen fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon Türk lirasının altında olan yatırımcılar için bu tutarda, 1 milyon Türk lirası ve üzerinde olan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon Türk lirası ara ödeme yapılabilecek. Fon pay sahiplerine yapılacak ara ödeme tutarı, para piyasası niteliğindeki fonlar hariç olmak üzere, ara ödeme tutarının hesaplandığı tarihten bir önceki gün sonu itibarıyla hesaplanan, ilgili fon pay sahibinin hesabında bulunan fon katılma paylarının toplam değerini aşamayacak. Fonun önceki gün sonu fiyatı, ihtiyaç duyulan bilgiler tasfiye ile görevli kuruluşlardan temin edilerek, ilgili güne dair yapılan değerleme ile Takasbank tarafından hesaplanan fiyat olacak.

Dağıtılabilir nakdin düzenlemeye göre hesaplanan net yatırım tutarlarının ve/veya düzenlemeye göre hesaplanan ara ödeme tutarlarının tamamını karşılamaya yetmemesi halinde Kurul, mevcut nakitten mümkün olan en fazla sayıda fon pay sahibinin tam yararlanması amacıyla, net yatırım tutarı en düşük olan fon pay sahibinden başlanmak suretiyle ödeme yapılmasına ve/veya tüm fon pay sahipleri bakımından uygulanacak asgari bir ara ödeme tutarı belirlenerek bu tutara kadar ödeme yapılmasına karar vermeye yetkili olacak. Bu kapsamda yapılacak ödemelerde hiçbir fon pay sahibine net yatırım tutarını, ödeme tutarının hesaplandığı tarihten ve/veya tasfiye tarihinden önceki gün sonu itibarıyla hesaplanmış hak ve alacak tutarlarını veya düzenlemede öngörülen 1 milyon Türk lirası tutarındaki ara ödeme tavanını aşan ödeme yapılamayacak. Ara ödeme karşılığı herhangi bir katılma payı iade işlemi yapılamayacak. Söz konusu katılma payları nihai tasfiye ödemeleri sırasında iade edilecek.

Kurulun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlarda, tasfiye tarihine kadar katılma paylarını fona iade etmek suretiyle ödeme almış olan kişilerin, girişlerinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak miktarı aşan tutarda elde ettikleri getiri, Kurulca ilan edilen hesaplara isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Bu fonların malvarlığında yer alan ve Kurulca Sermaye Piyasası Kanunu’nun ilgili maddelerine konu edilen paylardan kazanç elde eden kişilerce, söz konusu paylardan elde edilen getirinin, payın elde tutulduğu dönemde alım maliyetinin tasfiye tarihine kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan tüketici fiyat endeksi ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki değişim oranlarının aritmetik ortalaması kıstelyevm usulü uygulanarak bulunacak tutarı aşan kısmı, Kurulca ilan edilen genel hisse iade hesabına isteğe bağlı olarak iade edilebilecek. Hüküm kapsamında, hesaplama döneminin, iade edilecek tutarın belirlenmesinde kullanılacak yöntem ile hükmün uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların belirlenmesine Kurul yetkili olacak.

Nihai ödemede, fon pay sahibine tasfiye malvarlığından, geri kazanım hesabından veya diğer hukuki yollardan daha önce yapılan ödemeler mahsup edilecek.

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi ile “Fon mal varlığından mevzuata aykırı çıkarılan değerler ve şahsi sorumluluk” başlıklı hükümle fon mal varlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin kapsamı ve bu nedenle doğan zarara veya kayba yönelik sorumluluk düzenleniyor.

Buna göre, fon mal varlığından mevzuata aykırı olarak veya mevzuata şeklen uygun olsa dahi fonun menfaatine uygun gerçek bir ekonomik amacı bulunmaksızın, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo veya benzeri işlem ve sözleşmeler yoluyla ilişkili taraflar, hakim ortaklar, yöneticiler, bunların doğrudan veya dolaylı kontrol ettikleri kişiler yahut diğer üçüncü kişiler lehine çıkarılan veya aktarılan para, sermaye piyasası aracı, mal, hak ve alacaklar ile bunların yerine geçen veya değerlendirilmesi suretiyle elde edilen değerler fon mal varlığından hukuka aykırı çıkarılmış değer addedilerek fon zarara veya kayba uğratılmış sayılacak. Zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak. Bu tutarın portföy yönetim şirketinden tamamen veya kısmen tahsil edilememesi veya edilemeyeceğinin açıkça belli olması halinde, fonun zarara veya kayba uğratılmasında sorumluluğu Kurulca belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, şahsen sorumlu olacak.

Bu hüküm kapsamındaki kişilerin görevlerinden ayrılmış olmaları, görev yaptıkları veya yönetim ya da kontrolü ellerinde bulundurdukları dönemde gerçekleştirilen işlem ve kararlardan doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

Düzenlemenin “Elkonulan ve müsadere edilen mal varlığı değerleri ve geri kazanım hesabı” başlıklı hükmü kapsamında bulunmayan durumlar bakımından Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her bir fon bakımından zarar veya kayıp tutarını, zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişileri ve sorumlu oldukları tutarları belirleyerek Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirecek.

SPK’nin bildirimi üzerine sorumluların mal varlığından geri kazanım sağlanması amacıyla Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında TMSF tarafından tahsil ve takip işlemleri başlatılacak. TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu’nun ilgili hükümlerini uygulama yetkisine haiz olacak. Bu hüküm kapsamında açılacak davalarla ilgili olarak İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.

– Elkonulan ve müsadere edilen mallar

Kanunla, ceza soruşturması ve kovuşturması kapsamında elkonulan veya müsadere edilen mal varlığı değerlerinin, fonla hukuki ve ekonomik bağlantısı bulunduğu ölçüde geri kazanım sistemine dahil edilmesi sağlanacak.

“Elkonulan ve müsadere edilen mal varlığı değerleri ve geri kazanım hesabı” başlıklı hükme göre, bu düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar kapsamında CMK’nin ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek. Elkonulan mal varlığı değerleri arasında, fona doğrudan iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları bulunması halinde bunlar, CMK’nin ilgili hükümleri uyarınca ilgili fona veya geri kazanım hesabına cumhuriyet savcısı, hakim veya mahkemece iade edilecek. Bu düzenleme kapsamında SPK’nin yaptığı suç duyurularına dayanak raporlar, CMK’nin ilgili hükümlerince düzenlenen suçtan elde edilen değere ilişkin rapor sayılacak.

Doğrudan fona devredilemeyen ve sorumlulara ait gayrimenkul gibi diğer mal varlığı değerleri bakımından TMSF’nin kayyum olarak atanabilmesine ve Bankacılık Kanunu’nda tanınan yetkileri kullanarak bu değerleri dava sonucu beklenmeksizin satmasına veya tasfiye etmesine imkan sağlanıyor.

Yargılama sonucunda müsaderesine karar verilen ve suçtan zarar gören fonun mal varlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu mahkemece belirlenen değerlerin, Hazine’ye gelir kaydedilmeksizin ilgili yatırım fonuna, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise geri kazanım hesabına aktarılmasına mahkemece karar verilecek.

Bu düzenleme kapsamında tahsil ve/veya iade edilen tutarlar ile suçla bağlantılı mal varlığı değerlerinden ilgili fona veya fon pay sahiplerine aktarılmasına karar verilen tutarlar, TMSF nezdinde her bir fon için ayrı alt hesaplarda geri kazanım hesabı olarak izlenecek. Bu tutarlar TMSF’nin kendi mal varlığından ayrı olacak.

Geri kazanım hesabında bulunan tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek, başka bir amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için olsa dahi haczedilemeyecek, üzerlerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamayacak.

Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, yapılan zorunlu masraflar düşüldükten sonra TMSF tarafından tasfiye ile görevli kuruluşa, tasfiyenin tamamlanmış olması halinde ise SPK tarafından bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılacak. Ödemeler YTM tarafından katılma payı sahipliği oranında yapılacak. Nihai dağıtım hariç olmak üzere, dağıtım sonucunda bir fon pay sahibine yapılacak ödemenin, ödeme yöntemine ilişkin işlem ve aktarım maliyetleri dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek asgari ödeme tutarının altında kalması halinde, bu tutar fon pay sahibi adına izlenecek ve sonraki dağıtımlarda hak kazanılan tutarlara eklenecek, birikmiş tutarın asgari ödeme tutarına ulaşması halinde fon pay sahibine ödeme yapılacak.

Geri kazanım hesabına gelen veya aktarılan bir tutarın birden fazla fon ile bağlantılı olması durumunda fonlar arasında dağıtımına ilişkin usul ve esaslar fon türleri, likidite yeterlik oranı, fon katılma payı sahipliği yapısı, yatırımcının korunması, ilgili fonlardaki tasfiye oranı ve benzeri kıstaslar dikkate alınarak SPK tarafından belirlenecek.

Kanunla, düzenlemenin uygulanmasında gerekli görülen durumlarda, koşulları Kurul Karar Organı tarafından belirlenmek üzere, bu kanunun uygulanmasından doğan işler, açılacak dava ve takipler için SPK ve YTM tarafından dışarıdan avukatlık hizmeti ile muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetleri temin edilebilecek.

Düzenlemenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SPK tarafından TMSF’nin görev alanına giren hususlarda TMSF’nin görüşü alınarak belirlenecek.

Düzenlemede hüküm bulunmayan hallerde Sermaye Piyasası Kanunu, CMK, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın bu düzenlemeye aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.

Kanun teklifinin kabul edilmesinin ardından TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl, birleşimi, 27 Ekim Salı günü saat 15.00’te toplanmak üzere kapattı.

Kim, ne kadar ödeme alabilecek?

Yeni düzenlemenin yatırımcılar açısından nasıl uygulanacağını açıklamak amacıyla hazırlanan örnek tablo şöyle:

Yatırımcının hak ve alacağı Yapılabilecek ara ödeme
100.000 TL En fazla 100.000 TL
250.000 TL En fazla 250.000 TL
500.000 TL En fazla 500.000 TL
750.000 TL En fazla 750.000 TL
1.000.000 TL En fazla 1.000.000 TL
1.500.000 TL En fazla 1.000.000 TL
2.000.000 TL En fazla 1.000.000 TL
5.000.000 TL En fazla 1.000.000 TL

 

 

2027 yılı bütçesi TBMM’de: 27,3 trilyon liralık harcama, 3,9 trilyon liralık açık öngörülüyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Plan ve Bütçe Komisyonunda, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine 21 Ekim 2026 Çarşamba günü başlandı.

AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplanan komisyonda, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz hükümetin 2027 yılı bütçesine ilişkin hedeflerini, makroekonomik tahminlerini ve maliye politikalarını anlattı.

Yılmaz’ın sunumunda ekonomik büyüme, enflasyon, millî gelir, kişi başına düşen gelir, bütçe açığı ve faiz giderlerine ilişkin tahminler öne çıktı. Finans piyasalarında yaşanan fon soruşturmaları da toplantının önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.

Komisyon görüşmelerinin başlangıcında ise muhalefet milletvekilleri, bütçenin ekonomik gerçeklerle uyumu ve denetim mekanizmaları konusunda eleştirilerini dile getirdi.

Komisyon görüşmeleri tartışmalarla başladı

Komisyon toplantısına katılan Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, salona girişinde milletvekilleriyle tek tek tokalaştı.

Komisyon Başkanı Mehmet Muş, bütçenin görüşülmesine geçilmeden önce usul tartışması açılmasını isteyen milletvekillerine söz verdi.

Erhan Usta: “Bu bütçe görüşülemez, görüşülmemelidir”

İYİ Parti Samsun Milletvekili Erhan Usta, 2027 yılı bütçesinin Orta Vadeli Program’a (OVP) dayandırıldığını hatırlatarak fon soruşturmalarının kamu maliyesi ve makroekonomik göstergeler üzerindeki muhtemel etkilerine dikkat çekti.

Usta, yaşanan gelişmeler nedeniyle bütçenin temelini oluşturan ekonomik varsayımların değişeceğini savunarak şunları söyledi:

“Makroekonomik çerçeve değişiyor. Önümüzdeki günlerde büyüme tahminleri daha aşağı çekilecek. Bu bütçe görüşülemez, görüşülmemelidir.”

Sadullah Kısacık: Bütçe yıl boyunca takip edilmeli

Yeni Yol Partisi Adana Milletvekili Sadullah Kısacık, bütçenin yalnızca hazırlanması ve kabul edilmesiyle sınırlı bir süreç olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti.

Kısacık, bütçe onaylandıktan sonra uygulanmasının ve sonuçlarının dinamik bir süreç içerisinde takip edilmesini istedi.

Cevdet Akay: Bütçe görüşmeleri canlı yayınlanmalı

CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, bütçenin denetimine ilişkin sorunların bulunduğunu ifade etti.

Görüşmelerin kamuoyuna açık şekilde canlı yayınlanmasını isteyen Akay, sivil toplum kuruluşları, sendikalar ve ilgili kesimlerin de sürece katılması gerektiğini belirterek şöyle konuştu:

“STK’lerin, sendikaların ve ilgili temsilcilerin de burada hazır olması ve sorularına cevap verilmesi önemli.”

Cavit Arı: Adaletli bir bütçe hazırlanmalı

Yeni Parti Antalya Milletvekili Cavit Arı, 2027 yılı bütçesinin vatandaşların karşı karşıya bulunduğu sorunların çözümüne katkı sağlaması gerektiğini kaydetti.

Arı, özellikle ihtiyaç sahiplerinin ve mağdur kesimlerin gözetildiği, toplumsal adaleti önceleyen bir bütçe hazırlanmasını istediklerini ifade etti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin sunumunu gerçekleştirdi.

Kalkınma Planı ve Orta Vadeli Program ile uyumlu hazırlanan bütçenin, kaynakların öncelikli alanlara yönlendirilmesini, üretken kapasitenin artırılmasını ve beşeri sermayenin güçlendirilmesini esas aldığını belirten Yılmaz, para, maliye ve gelirler politikaları arasındaki güçlü eş güdümün devamı, mali disiplinin korunması, kamu harcamalarında etkinliğin artırılması ve dezenflasyon sürecinin desteklenmesinin bütçenin temel dayanaklarını oluşturduğunu söyledi.

Yılmaz, zorlu dış konjonktüre karşın Türkiye ekonomisinin, makroekonomik istikrarı önceleyen politikaların desteğiyle dayanıklılığını koruduğunu ve dezenflasyon süreciyle uyumlu bir büyüme performansı sergilediğini dile getirerek, dünya ekonomisinin 2020-2025 döneminde birikimli olarak yüzde 19,3 oranında büyüme kaydederken Türkiye ekonomisinin aynı dönemde birikimli olarak yüzde 35,3 oranında büyüdüğünü bildirdi.

Yıllık ortalama büyüme açısından bakıldığında ise küresel büyüme yüzde 3 gerçekleşirken, Türkiye’nin büyüme performansının yüzde 5 ile dünya ortalamasının oldukça üzerinde gerçekleştiğini aktaran Yılmaz, şöyle konuştu:

“Güncel tahminler doğrultusunda, Türkiye ekonomisinin 2026 yılında dünya ekonomileri sıralamasındaki konumunu koruyarak dünyanın 16’ncı büyük ekonomisi olması beklenmektedir. Satın Alma Gücü Paritesi cinsinden bakıldığında ise ülkemizin dünyanın 11’inci, Avrupa’nın ise 4’üncü büyük ekonomisi olma konumunu sürdürmesi beklenmektedir. Jeopolitik gerilimlerin tırmandığı, enerji ve emtia fiyatlarının yükseldiği ve dış talepteki zayıflığın belirginleştiği 2026 yılının ilk yarısında Türkiye ekonomisi dezenflasyon süreci ve sıkı para duruşuyla uyumlu olarak yüzde 2,5 oranında büyümüştür.”

Dönem Yıllık tüketici enflasyonu
Eylül 2026 %29,7
2026 yıl sonu tahmini %28,4
2027 yıl sonu hedefi %21,0

Yılmaz, ekonomik büyümenin 2027 yılında yüzde 4,2’ye, 2028’de yüzde 4,6’ya ve program dönemi sonunda yüzde 5’e ulaşmasının hedeflediğini belirterek, sözlerini şöyle sürdürdü:

“2026 yılını tamamlarken Türkiye Yüzyılı vizyonuna yakışır bir biçimde üç tarihi eşiği birlikte geride bırakmayı öngörmekteyiz. 2026 yılı sonunda milli gelirimizin ilk kez 1,8 trilyon doların üzerine çıkması kişi başına gelirimizin ilk defa 20 bin doları aşması ve ülkemizin yüksek gelir grubu için belirlenen eşiğin üzerinde yer alması beklenmektedir. Program dönemi içinde 2028 yılı sonunda ise milli gelirimizin 2 trilyon dolar sınırını geride bırakması öngörülmektedir. Türkiye ekonomisinin son dönemde ortaya koyduğu güçlü büyüme performansı, vatandaşlarımızın refah düzeyine ve kişi başına milli gelire de yansımaktadır. 2025 yılında 18 bin 103 dolar olarak gerçekleşen kişi başına düşen milli gelirin 2026 yılında 20 bin 523 dolara, 2027 yılında 22 bin 285 dolara, 2028 yılında 23 bin 419 dolara yükselmesi beklenmektedir. Program dönemi sonu olan 2029 yılında ise kişi başına milli gelirimizin 25 bin dolara yaklaşacağı tahmin edilmektedir.”

Yılmaz, bu gelişmeler çerçevesinde, Eylül 2026 itibarıyla yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 30 seviyesinin altına inerek yüzde 29,7 olarak gerçekleştiğini, 2026 yıl sonunda yüzde 28,4 olarak tahmin edilen tüketici fiyat artışının 2027 yıl sonu itibarıyla yüzde 21’e gerilemesini hedeflediklerini, tek haneli enflasyon oranlarına kalıcı biçimde ulaşana kadar kararlı duruşu sürdüreceklerini kaydetti.

Hükümetin büyüme hedefleri

Yıl Büyüme hedefi
2026 ilk yarı gerçekleşmesi %2,5
2027 %4,2
2028 %4,6
2029 %5,0

“Yatırımcı güveninin güçlendirilmesine yönelik adımlarımızı sürdüreceğiz”

Yatırım fonları piyasasında yaşanan gelişmelerin finansal sistemin sınırlı bir alanında ortaya çıktığını vurgulayan Yılmaz, şöyle devam etti:

“Gerekli idari ve adli tedbirler alınmış, sorunlu fonların tasfiye süreci başlatılmış ve yatırımcı haklarının korunarak riskin piyasanın diğer kesimlerine yayılmasının önlenmesi hedeflenmiştir. Başkanlığını yaptığım Fon Koordinasyon Kurulu, ilgili tüm kurumlarla eş güdüm içerisinde yoğun mesaisini sürdürmektedir. Bugüne kadar 6 toplantı gerçekleştirilmiştir. Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edilmiştir. Söz konusu kanun teklifiyle Sermaye Piyasası Kurulunun 17 Eylül tarihli kararları ile tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarından tasfiyesi tamamlanmamış olanların adil, şeffaf ve etkin şekilde tasfiyesine, bu fonların mal varlıklarından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin geri kazanılmasına, fon kayıp ve zararlarının sorumlularından tahsiline ve geri kazanılan değerlerin fon pay sahiplerine ödenmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi amaçlanmıştır.

Kanun teklifinin yasalaşmasıyla hızla ön ödemelere başlamayı öngörüyoruz. Benzer sorunların tekrar yaşanmaması için bağımsız otoritelerce alınan çok yönlü idari ve adli tedbirlerin ve yapılan uygulamaların yanı sıra yapısal unsurları içeren kanuni düzenleme hazırlıkları da devam etmektedir. Fon piyasalarında yaşanan sorunlarla ilgili kurum ve yetkililerin incelenmesi ve soruşturulması için Sayın Cumhurbaşkanı’mız tarafından görevlendirilen Devlet Denetleme Kurulu çalışmalarının da geleceğe yönelik atılacak adımlara ışık tutacağını değerlendiriyoruz.”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, bu çerçevede, düzenleme, gözetim ve denetim mekanizmalarını ihtiyaç duyulan alanlarda güçlendireceklerini, yatırımcının hakkını daha güçlü bir şekilde koruyan, güvenilir ve etkin bir piyasa yapısını geliştirme anlayışıyla Sermaye Piyasası Kanunu’nda değişiklik yapılmasına ilişkin hazırlıklarını sürdürdüklerini söyledi.

Yapılacak düzenlemelerle yatırımcıların daha etkin korunması, kurumsal kapasitelerin artırılması, SPK’nin erken müdahale yetkilerinin güçlendirilmesi ve sermaye piyasalarındaki ihlallere yönelik yaptırımların caydırıcılığının artırılmasını amaçladıklarını dile getiren Yılmaz, değerlendirmesine şunları kaydetti:

“Güçlü makroekonomik temellerimiz ve kararlı politika çerçevemiz, finansal piyasalardaki herhangi bir dalgalanmanın reel ekonomiye etkilerini sınırlamaktadır. Bu doğrultuda sermaye piyasalarımızın derinliğinin artırılması, finansal sistemimizin sağlamlığının pekiştirilmesi ve yatırımcı güveninin güçlendirilmesine yönelik adımlarımızı sürdüreceğiz. Finansal istikrarı güçlendiren, ekonomimizin şoklara karşı dayanıklılığını artıran ve sürdürülebilir büyümeyi destekleyen politikaların kararlılıkla uygulanmasına devam edeceğiz. Kalkınma politikalarımızın son derece değerli bir unsuru olarak gördüğümüz sermaye piyasalarımızı güçlü bir şekilde desteklemeyi sürdüreceğiz. Yatırımcı ile manipülatörü birbirine karıştırmadan titiz bir şekilde adli ve idari süreçleri hayata geçiriyoruz, geçirmeye devam edeceğiz. İnanıyorum ki mevcut sorunların aşılması ile sermaye piyasalarımız yoluna çok daha güçlü bir şekilde devam edecek, yatırımcılarına da ülke ekonomisine de kazandıracaktır.”

Kişi başına millî gelir tahminleri

Yıl Kişi başına gelir
2025 18.103 dolar
2026 20.523 dolar
2027 22.285 dolar
2028 23.419 dolar
2029 25 bin dolara yakın

“Bütçeyi faiz bütçesi olmaktan çıkararak hizmet bütçesi haline getirdik”

Yılmaz, 2026 yılında, merkezi yönetim bütçe giderlerinin 19 trilyon 660 milyar lira, merkezi yönetim bütçe gelirlerinin 17 trilyon 28 milyar lira, bütçe açığının 2 trilyon 632 milyar lira, faiz dışı fazlanın 193 milyar lira olarak gerçekleşeceğini tahmin ettiklerini, 2026 yıl sonu bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 3,1 olarak öngördüklerini ifade etti.

2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesi kapsamında 230 kamu idaresinin bütçesinin bulunduğunu, bütçe giderlerinin 27 trilyon 276 milyar lira, bütçe gelirlerinin ise 23 trilyon 408 milyar lira olacağını öngördüklerini bildiren Yılmaz, 3 trilyon 868 milyar lira olarak tahmin edilen bütçe açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya oranının ise yüzde 3,5 olarak gerçekleşmesini beklediklerini kaydetti.

Bütçe açığının 2 trilyon 632 milyar lira, faiz dışı fazlanın ise 193 milyar lira olarak öngörüldüğünü belirtti.

2026 yılı bütçe göstergesi Yıl sonu tahmini
Merkezi yönetim bütçe giderleri 19 trilyon 660 milyar TL
Merkezi yönetim bütçe gelirleri 17 trilyon 28 milyar TL
Bütçe açığı 2 trilyon 632 milyar TL
Faiz dışı fazla 193 milyar TL
Bütçe açığının millî gelire oranı %3,1

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, AK Parti hükümetleri döneminde mali disiplinin her zaman temel öncelikleri olduğunu vurgulayarak, “Bütçeyi faiz bütçesi olmaktan çıkararak hizmet bütçesi haline getirdik. 2002 yılında milli gelire oranla yüzde 14,3 olan faiz giderlerini oldukça düşük seviyelere indirdik. Nitekim, 2027 yılı bütçesinde, faiz giderlerinin milli gelire oranının yüzde 3,6 seviyesinde olmasını öngörmekteyiz.” dedi.

Yılmaz, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin sunumunda, 2027’de merkezi yönetim bütçe gelirlerinin 2026 yılı gerçekleşme tahminlerine göre yüzde 37,5 artışla 23 trilyon 408 milyar liraya, vergi gelirlerinin ise yüzde 36,5 oranında artarak 19 trilyon 906 milyar liraya ulaşacağını tahmin ettiklerini söyledi.

Vergi yükünün adil dağılımını güçlendirmek amacıyla kayıt dışılığın azaltılması yoluyla doğrudan vergilerin bütçe gelirleri içindeki payının artırılmasının öncelikli hedefleri arasında yer aldığını vurgulayan Yılmaz, “Bu kapsamda yaptığımız vergisel düzenlemeler ve kayıt dışılığa yönelik aldığımız tedbirlerle 2002-2024 döneminde yüzde 34 olan doğrudan vergilerin payını 2025 yılında yüzde 37,6’ya çıkardık. Bu oranı 2027 yılında yüzde 39,9’a, program dönemi sonunda ise yüzde 40,1’e çıkarmayı hedefliyoruz.” ifadelerini kullandı.

Yılmaz, 2021 yılında uygulamaya başladıkları performans esaslı program bütçe sistemiyle kamu harcamalarında şeffaflığı ve hesap verebilirliği artırarak harcama önceliği geliştirmek suretiyle mali disiplini desteklediklerini belirtti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, şöyle konuştu:

“Bütçelerin uluslararası bütçeleme yaklaşımlarıyla uyumlu olarak hazırlanmasını ve uygulanmasını öngören program bütçenin, merkezi yönetim kapsamındaki uygulamasının genel yönetim kapsamındaki diğer idarelere yaygınlaştırılmasına yönelik adımlar atıyoruz. Nitekim merkezi yönetim bütçesi dışında olan mahalli idarelerin ve Türkiye İş Kurumunun bütçeleri 2026 yılında program bütçe yaklaşımına uygun olarak hazırlanmış ve uygulamasına başlanmıştır.”

“Eğitime 2027 yılında yüzde 13,7 oranıyla en büyük payı ayırdık”

Yılmaz, 2002 yılından beri eğitimi en öncelikli mesele olarak gördüklerine ve yükseköğretim kurumları dahil eğitim bütçesini 2027 yılında 3 trilyon 747 milyar liraya yükselttiklerini aktardı.

Cevdet Yılmaz, şunları kaydetti:

“Böylece merkezi yönetim bütçesinden 2002’de yalnızca yüzde 9,4 seviyesinde pay alan eğitime 2027 yılında yüzde 13,7 oranıyla en büyük payı ayırdık. Bu kapsamda Milli Eğitim Bakanlığı bütçesi için 2027 yılında 2 trilyon 459 milyar lira kaynak öngörüyoruz. 2002-2003 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığında öğretmen sayısı yaklaşık 510 bin iken, 2026 yılı ekim ayı itibarıyla öğretmen sayımızı yaklaşık 1 milyon 40 bine ulaştırdık. Tüm çocuklarımızın kaliteli eğitime erişimini sağlamak için özellikle ilave ihtiyaçları bulunan bölgelerdeki okulların fiziki koşullarını iyileştirmeye öncelik veriyoruz. Bu kapsamda yeni dersliklerin yapımı, okulların depreme karşı güçlendirilmesi, bilişim altyapılarının iyileştirilmesi ve internet erişiminin sağlanması gibi çalışmalar yürütülmektedir.

Örgün eğitimde derslik sayısı 2002-2003 eğitim öğretim yılında 367 bin 145 iken, 2025-2026 eğitim öğretim yılında 769 bin 933’e ulaşmıştır. Yapılan atamalarla birlikte öğretmen başına düşen öğrenci sayılarında önemli iyileşmeler sağlanmıştır. 2002-2003 eğitim öğretim yılında öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ilköğretimde 28, ortaöğretimde 18 iken, 2025-2026 eğitim öğretim yılında ilkokulda 17, ortaokulda 13, ortaöğretimde ise 12 olmuştur.

Eğitimin fiziki kapasitesinde sağlanan iyileşmeler sayesinde 2002-2003 eğitim öğretim yılında derslik başına düşen öğrenci sayısı ilköğretimde 36, ortaöğretimde 30 iken, 2025-2026 eğitim öğretim yılında ilköğretimde 22, ortaöğretimde 21’e düşmüştür. 2026 yılında yayımlanan PISA 2025 raporuna göre Türkiye, OECD üyesi ülkeler arasında her üç alanda da performansını anlamlı düzeyde artıran tek ülkedir. Benzer şekilde ülkemiz 2024 yılında yayımlanan TIMSS 2023 sonuçlarına göre, kısa ve uzun vadede performansını istikrarlı şekilde artıran ülkeler arasındadır.”

“2002 yılında ülkemizde 76 üniversite mevcutken, bu sayıyı 208’e yükselttik”

Yükseköğretim alanında başta yükseköğretime erişim olmak üzere birçok alanda önemli ilerlemeler kaydettiklerini dile getiren Yılmaz, şu bilgileri verdi:

“2002 yılında ülkemizde 76 üniversite mevcutken, bu sayıyı 208’e yükselttik. Devlet üniversitesi sayısını da bu dönemde 53’ten 129’a çıkardık. Üniversite sayısının artırılmasıyla yükseköğretime erişebilirlik sorunu çözülmüş, yükseköğretimde fırsat eşitliği sağlanmıştır. Artan üniversite ve öğrenci sayısıyla birlikte üniversitelerimize ayırdığımız kaynağı da sürekli artırıyoruz. Yükseköğretim kurumları bütçelerini 2027 yılında 872 milyar liraya çıkarıyoruz. Bağımsız kuruluşların sıralamalarına baktığımızda makale ve derleme türündeki bilimsel yayın sayımızla 213 ülke arasında 15’inci sırada yer alıyoruz. Araştırma üniversitelerimizin nitelikli yayın oranı da yüzde 79’a ulaşarak OECD ortalamasını yakalamış durumdadır. Bu başarı küresel ölçekte de tescillenmektedir.

Dünyanın en çok referans alınan yükseköğretim derecelendirme kuruluşlarından biri olan Quacquarelli Symonds’in son açıklanan endeksine göre, ikisi ilk 300’de olmak üzere 6 üniversitemiz ilk 500’e girerek tarihi bir başarı göstermiş, ülke genelinde 11 üniversitemiz ise ilk 1000’de yer almıştır. Mezunların küresel iş gücü piyasasındaki değerini ölçen ‘İşveren İtibarı’ metriğinde ise 3 üniversitemiz ilk 100’e adını yazdırmıştır. Orta vadeli hedefimiz ise en az 2 üniversitemizi dünyanın ilk 100 üniversitesi arasına sokmaktır. Bu yolda kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz.”

Eğitimde fırsat eşitliğini güçlendirmek için maddi durumu yetersiz ve sosyal güvencesi olmayan ailelerin çocuklarının örgün eğitime düzenli devam etmesini sağlamak amacıyla eğitim yardımları yaptıklarını anımsatan Yılmaz, “Ekonomik durumu yeterli olmayan öğrencilerimize ücretsiz pansiyon imkanı sağlıyor, yükseköğrenimde makul fiyatlarla barınma imkanı sunuyor, yükseköğretim öğrencilerimize burs ve kredi sağlıyoruz. İlk ve ortaöğretimde ücretsiz taşımalı eğitim hizmeti sunuyoruz, ücretsiz ders kitabı ve yardımcı kaynak desteğimize devam ediyoruz. Daha önce üniversite öğrencilerince karşılanan öğrenim harçlarını öğrencilerimize yük olmaması için bütçemizden karşılıyoruz. Özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin toplumsal hayatın her alanında var olmaları ve eşit eğitim fırsatlarından yararlanmaları için destek oluyoruz.” dedi.

Yılmaz, 2002 yılı sonunda 182 bin olan yükseköğrenim öğrencilerinin faydalandığı yurt yatak kapasitesini 2026 yılında 981 bin 932’ye yükselttiklerini belirterek, üniversitelerin AR-GE ve yenilik kapasitelerini güçlendirerek ülkenin performansını yükseltmek üzere araştırma altyapısı yatırımlarına hız kesmeden devam ettiklerini, araştırma üniversitelerini özel programlarla desteklediklerini söyledi.

“Sağlık hizmetleri için 2027 yılında 2 trilyon 134 milyar lira kaynak ayırıyoruz”

Eğitimin yanında en fazla önem verdikleri konuların başında sağlığın geldiğini vurgulayan Yılmaz, şu bilgileri paylaştı:

“Vatandaşlarımızın sağlık hizmetlerinden en iyi şekilde yararlanmalarını sağlamak amacıyla merkezi yönetim bütçesinden sağlık hizmetleri için 2027 yılında 2 trilyon 134 milyar lira kaynak ayırıyoruz. Sağlık Bakanlığı ve yükseköğretim kurumları ile Sosyal Güvenlik Kurumundan yapılacak sağlık harcamaları da dikkate alındığında, sağlık alanına kamu kaynaklarından ayrılan toplam tutar 4 trilyon 532 milyar liraya ulaşmaktadır. 2022 yılında başta hekimlerimiz olmak üzere tüm sağlık personelimizin sabit ek ödemeleri merkezi yönetim bütçesine alınmıştır. Taban ödeme adıyla yeni bir ödeme kalemi uygulamasına başlanmıştır. Aynı zamanda hekimlerimizin mali haklarının yanında emekli aylıkları da önemli oranda artırılmıştır. Sağlık Bakanlığı bünyesindeki personel sayımız, 2002 yılında 257 binken, bu sayıyı 2026 yılı eylül ayı itibarıyla 923 bin kişiye yükselttik. Ülkemizde 2002 yılında 91 bin 949 olan toplam hekim sayımız, 2026 yılı eylül ayında 248 bin 685’e, 16 bin 371 olan toplam diş hekimi sayımız 55 bin 851’e, 113 bin 872 olan hemşire ve ebe sayımız 325 bin 248’e yükselmiştir.”

Cevdet Yılmaz, sağlık tesislerini yenilediklerine, mevcut hastanelerin yaklaşık yüzde 83’ünün son 24 yılda yenilendiğine veya yeniden inşa edildiğine dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:

“Sağlık Bakanlığı bünyesinde yer alan nitelikli hasta yatak sayısının yoğun bakım yatakları hariç tüm yataklara oranı 2002 yılında yüzde 6,4 iken, 2026 yılı eylül ayı itibarıyla yüzde 83’e ulaşmıştır. 2026 yılı eylül ayı itibarıyla yoğun bakım yatak sayımız 47 bin 955’tir. Sağlık Bakanlığı bünyesinde yoğun bakım yatak sayısı 2002 yılında 869 iken, 2026 yılı eylül ayı itibarıyla 26 bin 58’e ulaşmıştır. Bedensel ve zihinsel şartları sebebiyle özel ihtiyacı olan bireylerin uygun sağlık hizmetlerine daha kolay erişiminin sağlanması amacıyla evde sağlık hizmetleri yürütülmektedir. Evde sağlık hizmetleriyle bugüne kadar 4,2 milyon hastaya erişim sağlanmıştır. Palyatif bakım hizmetiyle sağlık hizmeti ihtiyaçlarının giderilmesi ve yaşam kalitesinin artırılması amacıyla palyatif yatak sayısı artırılmaktadır. Bu kapsamda 81 ilde 7 bin 432 palyatif bakım servisi kapasitesi ve ileri semptom yükü bulunan, yakın klinik izlem ve yoğun destek gerektiren hastalara yönelik olarak hizmet sunmaya başlayan 428 palyatif kritik bakım kapasitesi olmak üzere toplamda 7 bin 860 yatağa ulaşılmıştır.”

“Gezici Sağlık Hizmeti kapsamında 5,5 milyon vatandaşımıza ulaşılmıştır”

Aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları ile köyler ve mezralar gibi sağlık hizmetine ulaşımın zor olduğu yerleşim yerlerine sağlık hizmeti götürmeye devam ettiklerini belirten Yılmaz, “Aile hekimlerimiz tarafından Gezici Sağlık Hizmeti kapsamında Eylül 2026 itibarıyla 5,5 milyon vatandaşımıza ulaşılmıştır. 2017 yılında başlatılan mobil sağlık hizmetleriyle sağlık hizmetlerinin ulaşılabilirliğini, sürdürülebilirliğini ve etkinliğini sağlamak amacıyla 2017 yılından bugüne kadar 880 mobil sağlık ekibi ile 17,4 milyon vatandaşımıza sağlık hizmeti sunulmuştur. İlaçta yerel üretim çalışmalarıyla 2019 yılında, imal ilaç oranı kutu bazında yüzde 87,6, değer bazında yüzde 51,8 iken, bu oran 2025 yılı verilerine göre kutu bazında yüzde 92, değer bazında yüzde 56 olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılı itibarıyla Türkiye’nin tıbbi cihaz alanındaki dış ticaret hacmi yaklaşık 4,5 milyar dolardır.” dedi.

Sağlık bilimleri ve teknolojileri alanında yerli üretimi ve milli sağlık teknolojilerini geliştirmek amacıyla kurulan Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığının yetkinliklerini artırmaya başladıklarına dikkati çeken Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

“Sağlıklı Türkiye Yüzyılı vizyonumuzun önemli unsurlarından biri olan Üreten Sağlık Modeli ile üniversitelerimizin AR-GE kapasitesi, sanayimizin üretim gücü ve kamunun destekleyici rolü aynı ekosistemde buluşturulmakta, fikirden ürüne, üründen ihracata dönüştüren yapı oluşturulmaktadır. Yerli kalp-akciğer makinesi, yapay zeka destekli radyoloji teknolojileri, yüksek yerlilik oranına sahip ultrasonografi cihazları, yerli aşı ve biyoteknolojik ürünler gibi alanlarda yürütülen çalışmalarla Türkiye’nin sağlık teknolojilerinde yüksek katma değerli yerli üretim kapasitesi artırılmaktadır.”

“Sosyal yardım bütçesini 2027 yılında 1 trilyon 341 milyar liraya çıkarıyoruz”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, sosyal devlet ilkesiyle Türkiye’nin sahip olduğu refahı toplumun tüm katmanlarına yaymaya kararlı olduklarını dile getirdi:

Yılmaz, şu bilgileri verdi:

“Dünyanın en iyi işleyen, en kuşatıcı sosyal destek sistemine sahip ülkelerinden biri olarak sosyal yardım bütçesini 2027 yılında 1 trilyon 341 milyar liraya çıkarıyoruz. Bu tutar bütçemizin yüzde 4,9’una denk gelmektedir. 2002 yılında yüzde 0,4 olan sosyal yardım ve desteklerin GSYH’ye oranını 2027 yılında yüzde 1,2’ye yükseltiyoruz. 2027 yılında sosyal konut finansmanının desteklenmesi amacıyla 250 milyar lira, ödeme gücü olmayan vatandaşlarımızın sağlık primi giderlerini karşılamak amacıyla 186 milyar lira, 65 yaş üstü yaşlılarımız, bakıma ihtiyacı olan engelli vatandaşlarımız ve yakınlarına bağlanan aylıklar kapsamında 132 milyar lira, engelli vatandaşlarımızın evde bakımına destek amacıyla 109 milyar lira, engelli vatandaşlarımızın eğitim desteği için 90 milyar lira, doğum yardımı ödemeleri için 84 milyar lira, ekonomik yoksunluk içinde olan çocuklarımızın aileleri yanında yetişmelerine imkan sağlayan sosyal ve ekonomik destek ödemeleri için 29 milyar lira, koruyucu aile uygulaması kapsamında yaklaşık 4 milyar lira kaynak ayırdık.”

Vatandaşların elektrik ve doğal gazı daha ucuza kullanabilmeleri için 2027 yılı bütçesinde yüzde 62 artışla 605 milyar lira kaynak öngördüklerini bildiren Yılmaz, “Ekim ayında mesken aboneleri için düşük kademede doğal gazda yüzde 56, elektrikte düşük kademede yüzde 53 oranında faturalarda devlet desteği sağlanmaktadır. 2022 yılı ocak ayı itibarıyla asgari ücrete kadar tüm çalışanlarımızın ücretlerini vergi dışı tuttuk. Dolayısıyla bu imkandan tüm çalışanlarımız yararlanmaktadır. Bu kapsamda 2027 yılında 1 trilyon 460 milyar lira vergi istisnası öngörüyoruz.” dedi.

Doğal gaz ve elektrikteki devlet destekleri ile asgari ücret tutarına kadar tüm ücretlerin vergi dışı tutulmasının da dikkate alındığında, sosyal harcamalara ayrılan kaynakların 3 trilyon 406 milyar liraya ulaştığını vurgulayan Yılmaz, bu tutarın bütçeye oranının yüzde 12,5 seviyesinde bulunduğunu söyledi.

“Aile ve Nüfus 10 Yılı kapsamındaki doğum yardımlarıyla 1,3 milyon anneye 27,6 milyar lira ödeme yapıldı”

Aile ve Gençlik Fonu kapsamında Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi ile 81 ilde gerekli şartları taşıyan gençlerin aile kurmalarına destek verdiklerini anımsatan Yılmaz, şöyle konuştu:

“Ekonomik desteğimizi evlilik öncesi ve sonrası eğitim ve danışmanlık hizmetleriyle perçinliyoruz. 2026 yılında destek tutarlarımızı 150 bin liradan 200-250 bin lira düzeyine yükselttik. Her iki eşin de 18-25 yaş aralığında olduğu çiftlere 250 bin lira, en az bir eşin 26-29 yaş aralığında olduğu çiftlere 200 bin lira olmak üzere 2 yılı geri ödemesiz 48 ay vadeli faizsiz destek sunuyoruz. Projenin başlangıcından bu yana toplam desteğimiz 223 bin gencimiz için 21 milyar lirayı aştı. Proje aracılığıyla 266 bin kişiye evlilik öncesi eğitim veya aile danışmanlığı hizmeti sunduk. 2025 yılında doğum yardımı miktarları da güncellenerek ailelere sağlanan destekler artırılmıştır. Aile ve Nüfus 10 Yılı kapsamında sürdürülen doğum yardımlarıyla Eylül 2026 itibarıyla toplam 1 milyon 320 bin 760 anneye 27,6 milyar lira ödeme gerçekleştirilmiştir. Böylece ailelerin ekonomik açıdan desteklenmesi ve çocuk sahibi olmanın teşvik edilmesi amacıyla sürdürülebilir bir destek mekanizması hayata geçirilmiştir.”

Kadına yönelik şiddetle mücadelede ilkelerinin sıfır tolerans olduğunu vurgulayan Yılmaz, şöyle devam etti:

“81 ilde 112’si Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımıza bağlı olmak üzere toplam 151 kadın konukevinde 3 bin 688 kişi kapasite ile yine 81 ilde 88 Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi’nde kadınlarımıza ve çocuklarımıza hizmet verilmektedir. Evlat edinme hizmetiyle sıcak aile ortamına kavuşan çocuk sayısı 2026 yılı ağustos ayı itibarıyla 21 bin 292’ye ulaşmıştır. Aile ve toplum hizmetleri alanında da hız kesmeden devam eden çalışmalarımız kapsamında sosyal hizmet merkezlerinin sayısı 451’e yükselmiştir. Bakıma ihtiyacı olan engellilerin bakım ücretini devletin karşıladığı engelli özel bakım merkezlerinin sayısı 345’e, gündüzlü bakım ve rehabilitasyon merkezi sayısı 150’ye, umut evlerinin sayısı ise 146’ya yükselmiştir. 179 huzurevinde 14 bin 621 yaşlıya bakım hizmeti yatılı olarak sunulmaktadır. Yaşlı bireylerin aile ortamında ve kendi sosyal çevrelerinden ayrılmadan bakım hizmetleri almaları amacıyla evde bakım ve gündüz bakım hizmetlerine öncelik verilmektedir.”

“Türkiye tarımda net ihracatçı bir ülke konumunda”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 2027 yılında bütçeden tarıma 1 trilyon 305 milyar lira kaynak ayırdıklarını bildirdi.

Cevdet Yılmaz, şu bilgileri verdi:

“Bu kapsamda tarımsal kredi destekleri için 325 milyar lira, tarım sektörü yatırım ödenekleri için 268 milyar lira, tarımsal destek programları için 235 milyar lira, Tarımsal KİT’lerin finansmanı ve ihracat destekleri için 135 milyar lira kaynak ayırıyoruz. Tarıma yönelik olarak başta yem ve gübre teslimlerinde KDV istisnası ile zirai kazançlarda istisna, lisanslı depoculuk faaliyetlerinin desteklenmesi gibi vergi harcamalarının 342 milyar lira olmasını öngörüyoruz. Çiftçimizin mazot maliyetinin yüzde 50’sini, gübre maliyetinin ise yüzde 25’ini karşılıyoruz. Tarımsal kredilerde faiz giderinin ortalama yüzde 70’i hazine tarafından karşılanmaktadır. 2027 yılında tarım sektörü yatırım ödeneğini 268 milyar liraya çıkartıyoruz. Bunun 174 milyar lirasını tarımsal sulama yatırımları için ayırıyoruz. Ülkemizde tarımsal hasıla 2002’de toplam 36,9 milyar lirayken, 2025 yılında 3 trilyon 309 milyar liraya çıkmıştır.”

Dünya Bankası tarımsal hasıla verilerine göre Türkiye’nin Avrupa’da 2002 yılında 24,5 milyar dolarla 4’üncü sıradayken, 2025 yılında 83,2 milyar dolarla 1’inci sırada yer aldığına dikkati çeken Yılmaz, şunları kaydetti:

“2002 yılı ile 2026 ağustos dönemi arasında tarım ve gıda ürünlerinde 118,4 milyar dolar dış ticaret fazlasıyla Türkiye tarımda net ihracatçı bir ülke konumundadır. Buğday unu, bulgur, fındık, kuru üzüm, kuru kayısı, incir, ayva ve dondurulmuş alabalık ihracatında dünyada birinci sırayı koruyoruz. 2002-2025 yılları arasında tarla bitkileri üretiminde yüzde 15,5 artışla 67 milyon tona, meyvede yüzde 39 artışla 19,6 milyon tona, sebzede yüzde 29 artışla 33,3 milyon tona ulaşılmıştır. Sertifikalı tohum üretimi 2002 yılında 145 bin tondan 9,3 kat artışla 2025 yılında 1 milyon 351 bin tona ulaşmıştır. İhracatı ise 21 kat artışla 368 milyon dolara yükselmiştir.”

“Gabar başta olmak üzere petrol üretimimiz de artmıştır”

Türkiye’nin yenilenebilir enerji potansiyelini değerlendirebilmek için bu alandaki yatırımlara devam edildiğini vurgulayan Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye bugün yenilenebilir enerji kurulu gücünde dünyada 11’inci, Avrupa’da 5’inci sırada yer almaktadır. HES kurulu gücünde ise ülkemiz dünyada 8’inci, Avrupa’da 2’nci sırada yer almaktadır. 2017 yılında hayata geçirilen Yenilenebilir enerji kaynak alanları (YEKA) modeli ile yenilenebilir enerji alanında dünyada daha iyi noktalara geliyoruz. Rüzgar kurulu gücünde Avrupa’da 6’ncı, dünyada 11’inci, güneş enerjisi kurulu gücünde Avrupa’da 5’inci, dünyada 12’nci sırada yer alıyoruz. Jeotermalde ise Avrupa’da 1’inci, dünyada 4’üncü konumdayız. 2002 yılında 12.305 MW olan yenilenebilir enerji kaynaklı kurulu gücümüz 2026 yılı eylül ayı sonunda 80 bin 236 MW’a ulaşmıştır. Elektrik kurulu gücünün neredeyse üçte ikisi yenilenebilir enerji kaynaklarından oluşmaktadır. Yerli ve yenilenebilir kaynaklara dayalı üretim tesislerinin kurulu gücünün toplam kurulu güce oranı ise yüzde 72,1’e ulaşmıştır.”

Cevet Yılmaz, Sakarya Gaz Sahası’ndan çıkarılan doğal gazı deniz yüzeyinde işleyerek karaya ulaştıracak Osman Gazi Yüzer Üretim Platformu’nun 2024 yılı ortasında filoya kazandırıldığını anımsattı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, şöyle konuştu:

“Maksimum gaz işleme kapasitesi günlük 10 milyon metreküp olan bu platformun 2026 yılının sonunda üretime başlaması planlanmaktadır. Böylece 2027 yılında günlük toplam doğal gaz üretim kapasitemiz 20 milyon metreküpe ulaşacaktır. Devam eden geliştirme çalışmalarıyla birlikte 2028 yılında yaklaşık 17 milyon hanenin doğal gaz tüketiminin yerli kaynaklarla karşılanması hedeflenmektedir. Ayrıca, Gabar başta olmak üzere petrol üretimimiz de artmıştır. Bugün ülke içinde 139 bin, ülke dışında 43 bin olmak üzere günlük toplam 182 bin varil ham petrol üretimine ulaşmış durumdayız. Yüksek miktarda rezerv potansiyeli olan Diyarbakır Havzası’nda geleneksel olmayan yöntemlerle petrol ve gaz kaynaklarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüyoruz. Bu kapsamda gerçekleştirilecek uluslararası işbirlikleriyle yaklaşık 600 kilometrekarelik alanda 24 kuyu ile arama faaliyetleri yürütülmesi planlanmaktadır.”

Enerji ihtiyacını yerli kaynaklarla karşılamayı hedefleyen Türkiye’nin son dönemde denizlerde doğal gaz ve petrol arama çalışmalarına yönelik sismik ve sondaj faaliyetleri için yüksek teknolojiye sahip güçlü bir enerji filosu kurduğunu anlatan Yılmaz, “Akkuyu nükleer güç santralinin ilk ünitesinin 2026 yılı sonunda üretime başlaması planlanmaktadır. Ayrıca, Sinop ve Trakya nükleer güç santrallerinin gerçekleştirilmesine yönelik teknoloji sahibi ülkelerle yatırım görüşmeleri devam etmektedir. Tüm bu çabalar, cari açığımızın kalıcı olarak azalmasına ve makroekonomik istikrarımıza güç vermektedir.” dedi.

“Demir yolunun payını artırarak enerji verimliliğine katkı sağlamayı amaçlıyoruz”

Cevdet Yılmaz, 2027 yılı bütçesinden sermaye giderleri için 1 trilyon 855 milyar lira ayrıldığını belirterek, “Ayrıca, 393 milyar lirası afet konutlarının yapımı ve altyapı giderlerinde kullanılmak üzere sermaye transferleri için 750 milyar lira, yatırımları hızlandırma ödeneği için 247 milyar lira olmak üzere toplam 2 trilyon 852 milyar lira yatırım ödeneği öngörüyoruz. Bu tutar 2027 yılı bütçemizin yüzde 10,5’ine denk gelmektedir.” diye konuştu.

Sulama projelerinden demir yolu projelerine, havalimanlarından deniz yolu yatırımlarına birçok alandaki yatırımlara hız kesmeden devam ettiklerini vurgulayan Yılmaz, “2003 yılı itibarıyla 10 bin 959 kilometre demir yolu hat uzunluğumuz 2025 yılı itibarıyla 2 bin 251 kilometresi hızlı hat olmak üzere toplam 13 bin 919 kilometreye ulaşmıştır. 2026 yıl sonu itibarıyla demir yolu hat uzunluğumuzu 14 bin 324 kilometreye, 2027 yılında ise 14 bin 913 kilometreye çıkarmayı hedefliyoruz.” bilgilerini verdi.

Yılmaz, 12 büyükşehirde raylı sistemlerle kent içi toplu taşıma hizmeti sunulduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından bugüne kadar toplam 452,4 kilometre kent içi raylı sistem hattı hizmete kazandırılmıştır. 2026 yılı sonuna kadar ise 21,7 kilometre uzunluğunda ilave raylı sistem hattının daha hizmete alınması planlanmaktadır. İltisak hatları sayesinde üretim merkezlerimiz ile ulusal ve uluslararası ulaştırma koridorları arasındaki bağlantıları güçlendirmeyi, sanayimizin rekabet gücünü artırmayı ve lojistik maliyetleri azaltmayı hedefliyoruz. Bu yatırımlarla yalnızca taşımacılık altyapımızı geliştirmekle kalmıyor, aynı zamanda yük taşımacılığında demir yolunun payını artırarak enerji verimliliğine katkı sağlamayı amaçlıyoruz. Limanların ve sanayi bölgelerine olan demir yolu bağlantısının artırılarak demir yolu yük taşımacılığının toplam taşımacılık içerisindeki payının yükseltilmesi temel politika önceliklerimiz arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda liman bağlantısı olarak Filyos Limanı ve Filyos Endüstri Sanayi Bölgesi iltisak hattı projesi, Çukurova Bölgesi ve İskenderun Körfezi, İncesu Organize Sanayi Bölgesi ve Havza Organize Sanayi Bölgesi başta olmak üzere birçok sanayi bölgesinde iltisak hattı yapım çalışmaları devam etmektedir.”

Türkiye’nin hava yolu taşımacılığında da atılım yaptığını vurgulayan Yılmaz, “Hava yolu filomuzda kargo uçaklarının toplam yük kapasitesi 2003 yılında 303 tonken, 2026 yılı eylül ayı sonu itibarıyla yaklaşık 9,6 kat artarak 2 bin 917 ton olarak gerçekleşmiştir. Bununla birlikte toplam yolcu sayısı 2003 yılında 34 milyon kişiyken, bu sayı 2025 yılı sonu itibarıyla yüzde 627 artışla 247 milyon 180 bin yolcuya ulaşmıştır.” dedi.

“459 bin kişilik istihdamın korunmasına katkı sağlanmıştır”

Yılmaz, yatırım, istihdam, üretim ve ihracat odağıyla özel sektör önceliğinde büyüme stratejilerini sürdürdüklerini belirterek, şunları kaydetti:

“Reel kesim destekleri için 2027 yılı bütçemizde tarımsal krediler sübvansiyon desteği hariç 658 milyar lira ödenek öngörüyoruz. Bu kapsamda Sosyal Güvenlik Kurumu işveren prim ödemeleri için 351 milyar lira, Halk Bankası esnaf kredileri sübvansiyon desteği için 92 milyar lira, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı teşvik ödemeleri için 73 milyar lira, ihracat destekleri için 65 milyar lira, diğer reel sektör destekleri için 78 milyar lira kaynak ayırdık. Ayrıca, yatırımların teşvik edilmesi kapsamında 1 trilyon 40 milyar lira, AR-GE, yenilik ve tasarım faaliyetlerinin teşvik edilmesi için 368 milyar lira olmak üzere toplam 1 trilyon 408 milyar lira vergi harcaması öngörüyoruz. 2026 yılında 50 milyar lira olan yatırım teşvik ödeneklerini 2027 yılında yüzde 46 artışla 73 milyar lira olarak öngörüyoruz. Sanayi bölgelerinde çevre dostu üretimi teşvik etmeye devam ediyoruz. İlan edilen Organize Sanayi Bölgesi sayısı 373’e, kredi desteği verilen Sanayi Sitesi sayısı 511’e ulaşmıştır. 2026 yıl sonu itibarıyla 13 OSB ve 4 Sanayi Sitesi projesinin, 2027 yılında ise 17 OSB ve 7 Sanayi Sitesi projesinin tamamlanması hedeflenmiştir.”

İmalat sanayisinde üretim ve istihdamın ekonomik dalgalanmalara karşı dayanıklılığının artırılması amacıyla uygulamaya alınan İstihdamı Koruma Destek Programı kapsamında işletmelerin mevcut iş gücünü muhafaza etmelerini desteklediklerini ifade eden Yılmaz, “İstihdamı Koruma Destek Programı kapsamında Mayıs-Eylül 2026 döneminde performans desteği için 13,2 milyar lira, finansman desteği için 202,6 milyon lira olmak üzere toplam 13,4 milyar lira ödeme gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede aylık ortalama 2,7 milyar lira tutarında kamu kaynağı kullandırılmış, performans desteğiyle aylık ortalama 11 bin 688 işletmede yine aylık ortalamada yaklaşık 459 bin kişilik istihdamın korunmasına katkı sağlanmıştır.” dedi.

“Türkiye, ana aktörlerden biri haline gelmiştir”

Türkiye’nin son yıllarda sergilediği küresel ihracat performansıyla dünyanın en büyük 11 savunma ihracatçısı ülkesi arasında yerini aldığını vurgulayan Yılmaz, şu ifadeleri kullandı:

“185’ten fazla ülkeye ihraç edilen yerli kara araçları, deniz platformları, mühimmatlar ve insansız sistemler, Türkiye’yi sadece bir alıcı olmaktan çıkarıp küresel savunma pazarının kurallarını ve dengelerini şekillendiren ana aktörlerden biri haline getirmiştir. Ülkemiz sanayisinin en önemli ve kritik alanlarından olan savunma sanayi ekosistemimizin dışa bağımlılığını asgari seviyeye indirecek şekilde güçlendirmek gayesiyle hareket etmekteyiz. Bu hedef doğrultusunda üstün teknik özellikleri haiz ürünleri içeren, farklı harekat ihtiyaçlarına ve görev alanlarına hitap edebilecek projelerin hayata geçirilmesine yönelik çalışmalara öncelik vermekte, sektörel yetkinlikleri artırmak ve sürdürülebilirliği sağlamak üzere muhtelif destek mekanizmaları uygulamaktayız. Milli Savunma Bakanlığı bütçesinde savunma harcamalarının önemli bir kısmını oluşturan silah, mühimmat, silah sistemleri ve diğer savunma araçları alımlarına ilişkin ödeneklerde yüzde 229 artış yapılmıştır.

Savunma ve güvenlik birimleri için Savunma Sanayii Destekleme Fonu’na ayrılan kaynak da dahil edildiğinde 2027 yılında 3 trilyon 454 milyar lira ödenek öngörülmekte olup, söz konusu tutar merkezi yönetim bütçe büyüklüğünün yüzde 12,7’sine karşılık gelmektedir. Savunma ve güvenlik kurumlarının tüm ihtiyaçlarını, tasarımdan seri üretime, AR-GE ve inovasyondan sanayileşmeye kadar uzanan süreçte, yerli ve milli imkanlarla en etkin biçimde karşılamak için çalışmalarımızı sürdürmekteyiz. Son dönemlerde yerli ve milli olarak geliştirdiğimiz Çelik Kubbe Projesi’yle katmanlı hava savunma sistemlerimizle tüm algılayıcı ve silahlarımızın bir ağ yapısı altında birbirleriyle entegre çalışması, ortak hava resminin oluşturulması, gerçek zamanlı olarak harekat merkezlerine ulaştırılması ve yapay zeka destekli olarak karar vericilere sunulması sağlanmıştır. Elektronik harp alanında dünyada öncü olan ülkemiz, İHA ve SİHA teknolojisinde dünyanın önde gelen 3 ülkesinden biri, kendi savaş gemisini yapabilen 10 ülkeden biridir. Daha etkili bir caydırıcılık kapasitesi ve artan ihracat potansiyeliyle Türkiye, küresel güç olma hedefi doğrultusunda emin adımlarla ilerlemektedir.”

“455 bin 357 bağımsız bölümün inşası tamamlanarak teslimi yapılmıştır”

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 2023-2026 döneminde deprem bölgesinin ihyası için güncel fiyatlarla 5,4 trilyon lira harcama yapılacağını belirterek, şöyle konuştu:

“6 Şubat depremleri sonrasında vatandaşımızın ihtiyaçları hızla karşılanmış, imar ve ihya çalışmalarına ivedilikle başlanmıştır. Bu kapsamda toplam 455 bin 357 bağımsız bölümün inşası tamamlanarak teslim edilmiştir. Konut ve iş yerlerinin yapımının yanı sıra içme suyundan toplu konut bağlantı yollarına, şehir ve kırsal altyapılardan eğitim ve sağlık tesislerine, havalimanlarından OSB’lere kadar büyük bir inşa çalışması hayata geçirilmiştir. 2024 yılında yüzde 4,7 olarak gerçekleşen bütçe açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya oranı, deprem harcamaları hariç tutulduğunda yüzde 3 seviyesindedir. 2025 yılında yüzde 2,9 olarak gerçekleşen bütçe açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya oranı, deprem harcamaları hariç tutulduğunda yüzde 2,1 seviyesindedir. 2026 yılı sonunda bütçe açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya oranının yüzde 3,1 olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir. Deprem harcamaları hariç olarak bu oranın ise yüzde 2,3 seviyesinde kalmasını hedefliyoruz. 2027 yılı bütçemizde afet risklerinin azaltılması, depremlerin yol açtığı hasarların süratle giderilmesi ve deprem bölgesinde yaşayan vatandaşlarımızın ihtiyaçları ve depreme dayanıklı şehirlerin inşası için toplam 769 milyar lira kaynak ayırıyoruz. Deprem hariç bütçe açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya oranının yüzde 2,8 seviyesinde gerçekleşeceğini öngörmekteyiz. Deprem harcamalarının tamamlanmasıyla bütçemizde oluşacak mali alan ve bütçe imkanlarımız dahilinde sosyal refahın ve ülkemizin üretim kapasitesinin artırılması için ilave kaynaklar tahsis etme gayretinde olacağız.”

2012 yılından 2026 yılı ekim ayına kadar 2 milyon 761 bin bağımsız bölümün kentsel dönüşüm kapsamına alındığını, 2 milyon 378 bin bağımsız bölümün de dönüşümünün tamamlandığını aktaran Yılmaz, şu bilgileri verdi:

“383 bin bağımsız bölümün dönüşümü devam etmektedir. Yürütülen çalışmalarla söz konusu yerlerde ikamet eden yaklaşık 12 milyon vatandaşımızın can ve mal güvenliğini teminat altına alan dönüşüm faaliyetlerine hızla devam etmekteyiz. Bu kapsamda kira yardımı ve faiz desteğiyle proje ve kamulaştırma giderleri gibi ödemeler için eylül sonu itibarıyla yaklaşık 351 milyar lira destek sağladık. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından 23 yıl içinde güncellenmiş fiyatlarla yaklaşık 6 trilyon lira yatırımla 1 milyon 770 bin konut üretilmiş olup 5 milyonun üzerinde vatandaşımız depreme dayanıklı, sosyal donatıları ve çevre düzenlemeleriyle kaliteli bu konutlarda oturmaktadır. Ülkemizde konut sektörünün regüle edilmesi, aşırı fiyat artışlarının önüne geçilmesi, dar ve orta gelir gruplarının konuta ulaşılabilirliğinin kolaylaştırılması amacıyla daha önce açıklanan 50 bin, 100 bin ve 250 bin olmak üzere üç ayrı kampanya kapsamında toplam 417 bin konutun ihalesi yapılmış, 365 bin konutun hak sahipleriyle sözleşmeleri imzalanmış, bu konutların 208 bini hak sahiplerine teslim edilmiştir. Ülkemizde sosyal konut ve kiralık sosyal konut ihtiyacının karşılanması için belediyelerimizin ve özel sektörümüzün de çalışmaları bulunmakta olup bundan sonraki süreçte de katkılarının artarak devam etmesi önem arz etmektedir.”

“Ocak ayından itibaren memurların taban aylığına da 1000 lira tutarında artış uygulanmıştır”

“AK Parti hükümetleri döneminde çalışanlarımızın ve emeklilerimizin aylık ve ücretlerinde enflasyonun üzerinde reel artışlar yaptık.” diyen Yılmaz, şöyle devam etti:

“En düşük devlet memuru aylığı, 2026 yılı temmuz ayı itibarıyla 70 bin 224 liraya yükseltilmiştir. Temmuz ayı itibarıyla 2002 yılına göre reel artış yüzde 281 olmuştur. En düşük emekli aylığı 2026 yılı ocak ayında 20 bin liraya çıkartılmış olup, bu tutar temmuz itibarıyla da 23 bin 552 liraya yükseltilmiştir. En düşük Tarım Bağ-Kur emekli aylığı 2026 yılı temmuz ayı itibarıyla 23 bin 552 liraya yükseltilmiş olup, 2002 yılına göre reel artış yüzde 661 olmuştur. 2026-2027 yıllarını kapsayan Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararı ve hizmet kollarına ilişkin toplu sözleşmelerde; öğretmen, akademik personel, müdürler, avukat, mühendis, mimar ve teknik hizmet personeli, sağlık hizmetleri personeli, genel idare hizmet sınıfı personeli ve yardımcı hizmetler sınıfı personeli gibi birçok kamu görevlisinin halihazırda yararlanmakta oldukları ek ödeme, zam ve tazminat, ilave ödeme, nöbet ücreti, fazla mesai ödemesi gibi mali ve sosyal haklarda önemli iyileştirmeler yapılmıştır. Ayrıca, ocak ayından itibaren memurların taban aylığına da 1000 lira tutarında artış uygulanmıştır. Bununla birlikte 2025 ve 2026 yıllarında hayata geçirilen düzenlemelerle devlet memurlarına ve sözleşmeli personele doğum veya evlat edinme sonrası yarım zamanlı çalışma hakkı tanınmıştır. Ayrıca, 2026 yılında yürürlüğe giren 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile kamu ve özel sektörde çalışan tüm annelerin doğum izni süresi doğumdan önce 8 hafta, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftaya çıkarılmıştır. Önümüzdeki dönemde de emekliler başta olmak üzere geniş toplumsal kesimlerin satın alma gücünü artırıcı çalışmalar yapmak, temel önceliklerimiz arasında olacaktır.”

Anayasal bir denetim kurumu olan ve denetim yetkisini TBMM adına yerine getiren Sayıştay Başkanlığının denetimlerine önem verdiklerini vurgulayan Yılmaz, “Bu kapsamda Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesindeki birimlerimiz ile Sayıştay Başkanlığınca tespit edilen bulgular üzerinde hassasiyetle çalışmaya devam ediyoruz.” dedi.

“2027 yılı bütçemiz, küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde ekonomimizin dayanıklılığını güçlendiren, üretim ve rekabet kapasitemizi dönüştürerek ileriye taşıyan, bugünün kazanımlarını kalıcı refaha dönüştürmeyi hedefleyen bir ‘Dayanıklılık, Refah ve Dönüşüm Bütçesi’dir.” diyen Yılmaz, sözlerini şöyle tamamladı:

“Aralıksız olarak sunulan 25. bütçe olması vasfıyla 2027 yılı bütçemiz, yönetimde istikrarı, ülkemizin kalkınma hedeflerine kesintisiz bağlılığını ve değişen koşullara uyum sağlama iradesini yansıtmaktadır. Türkiye Yüzyılı vizyonumuz doğrultusunda çeyrek asra ulaşan tecrübemiz, dirayetli liderliğimiz, güçlü koordinasyon ve etkin karar alma kapasitemizle yapısal dönüşüm adımlarımızı kararlılıkla hayata geçirmeyi sürdüreceğiz. Bütçemizin hazırlanmasına yön veren vizyonu, güçlü liderliği ve destekleri için Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a şükranlarımı sunuyorum. Bütçe teklifimizin değerlendirilmesine katkı sağlayacak tüm milletvekillerimize, Plan ve Bütçe Komisyonumuzun değerli üyelerine ve yapıcı görüşleriyle sürece katkı sunacak bütün paydaşlarımıza teşekkür ediyorum.”

2027 yılı bütçesi: 27 trilyon 276 milyar liralık harcama

2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi kapsamında 230 kamu idaresinin bütçesi bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’ın açıkladığı tahminlere göre 2027 yılında merkezi yönetim bütçe giderlerinin 27 trilyon 276 milyar lira, bütçe gelirlerinin ise 23 trilyon 408 milyar lira olması öngörülüyor.

Bütçe açığının 3 trilyon 868 milyar liraya ulaşması, açığın millî gelire oranının ise yüzde 3,5 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

2026 yılı için öngörülen bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 3,1 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor.

2026 ve 2027 bütçelerinin karşılaştırması

Bütçe kalemi 2026 tahmini 2027 teklifi
Giderler 19,660 trilyon TL 27,276 trilyon TL
Gelirler 17,028 trilyon TL 23,408 trilyon TL
Bütçe açığı 2,632 trilyon TL 3,868 trilyon TL
Açık / GSYH %3,1 %3,5

Açıklanan rakamlara göre 2027 bütçesinde, 2026 yılı sonu tahminlerine kıyasla giderlerde yaklaşık yüzde 38,7, gelirlerde yüzde 37,5, bütçe açığında ise yüzde 47 oranında artış öngörülüyor.

Bütçe açığının millî gelire oranının yüzde 3,1’den yüzde 3,5’e yükselmesinin beklenmesi de dikkat çekiyor.

Bu karşılaştırma, nominal bütçe büyüklüklerini gösteriyor. Harcamalardaki gerçek artışın değerlendirilebilmesi için enflasyonun etkisinin de dikkate alınması gerekiyor.

Bütçe görüşmeleri

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndaki 2027 yılı bütçe görüşmelerine ilişkin alınan usul kararı gereğince, bütçenin geneli üzerindeki görüşmelerde konuşma süresi, siyasi parti grupları adına ve komisyon üyeleri için 20’şer dakika, komisyon üyesi olmayan milletvekilleri için 5 dakika olacak.

Kamu idarelerinin bütçeleri üzerindeki görüşmelerde siyasi parti grupları adına 20 dakika, komisyon üyeleri için 10 dakika, komisyon üyesi olmayan milletvekilleri için 5 dakika konuşma süresi tanınacak. Süre uzatımı yapılmayacak.

Hükümet adına bütçe, kesin hesap ve Sayıştay raporlarına ilişkin sunuş konuşmaları ile milletvekillerinin sorularını cevaplama süreleri 30’ar dakika olacak.

Komisyonda, 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ve 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi ile Sayıştay raporlarının geneli üzerindeki görüşmelere 27 Ekim Salı başlanacak.

TBMM’de 2027 bütçesi için görüşme takvimi belli oldu

2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin komisyon görüşmelerinde izlenecek takvim de açıklandı.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu takvimine göre 21 Ekim’de yürütme adına yapılan bütçe sunumunun ardından, teklifin geneli ve Sayıştay raporları üzerindeki görüşmelere 27 Ekim Salı günü başlanacak.

Kamu kurumlarının bütçeleri ise belirlenen takvim doğrultusunda ayrı ayrı ele alınacak.

Bakanlıkların bütçe görüşme tarihleri

Tarih Görüşülecek kurum veya bütçe
27 Ekim Salı Bütçenin geneli ve Sayıştay raporları
28 Ekim Çarşamba TBMM, Kamu Denetçiliği Kurumu, Sayıştay
2 Kasım Pazartesi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
3 Kasım Salı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
4 Kasım Çarşamba Ticaret Bakanlığı
5 Kasım Perşembe Hazine ve Maliye Bakanlığı
6 Kasım Cuma Kültür ve Turizm Bakanlığı
9 Kasım Pazartesi Adalet Bakanlığı
10 Kasım Salı Gençlik ve Spor Bakanlığı
11 Kasım Çarşamba Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı
12 Kasım Perşembe Millî Eğitim Bakanlığı ve üniversiteler
16 Kasım Pazartesi Sağlık Bakanlığı
17 Kasım Salı İçişleri Bakanlığı
18 Kasım Çarşamba Millî Savunma Bakanlığı
19 Kasım Perşembe Dışişleri Bakanlığı
23 Kasım Pazartesi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
24 Kasım Salı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
25 Kasım Çarşamba Tarım ve Orman Bakanlığı
26 Kasım Perşembe Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı
27 Kasım Cuma Cumhurbaşkanlığı ve bağlı kurumlar, gelir bütçesi ve kanun teklifi maddeleri

Komisyondaki görüşmelerin ardından bütçe teklifinin TBMM Genel Kurulu gündemine gelmesi bekleniyor.

Konya açısından bütçe görüşmelerinde öne çıkacak konular

2027 yılı bütçe takviminde Konya’yı doğrudan ilgilendiren görüşmeler de bulunuyor.

Özellikle 2 Kasım’da Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının bütçesiyle birlikte Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığının bütçesi ele alınacak.

25 Kasım’da Tarım ve Orman Bakanlığı, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ve ilgili kurumların bütçeleri görüşülecek.

Konya açısından çevre yolu başta olmak üzere ulaştırma yatırımları, sulama altyapısı, tarımsal üretim, kuraklıkla mücadele ve sanayi yatırımlarına ayrılacak kaynaklar, bütçe görüşmelerinde takip edilmesi gereken konular arasında bulunuyor.

Ayrıca 3 Kasım’daki çalışma ve sosyal güvenlik, 11 Kasım’daki aile ve sosyal hizmetler ile 12 Kasım’daki millî eğitim bütçesi görüşmeleri, çalışanları, emeklileri, sosyal desteklerden yararlanan vatandaşları ve öğrencileri ilgilendiren harcamaların değerlendirilmesi bakımından önem taşıyor.

2027 bütçesinde hangi başlıklar dikkat çekiyor?

TBMM’de görüşülmeye başlanan 2027 yılı bütçesi, yalnızca kamu gelirleri ve giderleri açısından değil, gelecek üç yıla ilişkin ekonomik hedeflerin uygulanabilirliği bakımından da önem taşıyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın sunumunda ekonomik büyümenin artırılması, enflasyonun düşürülmesi, millî gelirin yükseltilmesi ve mali disiplinin korunması hedefleri öne çıktı.

Muhalefet milletvekilleri ise bütçenin dayandığı makroekonomik varsayımların güncelliği, fon soruşturmalarının etkileri ve bütçenin denetimine ilişkin eleştirilerini dile getirdi.

2027 yılına ilişkin açıklanan rakamlar üç önemli noktaya işaret ediyor:

Birincisi, bütçe giderlerinin 27,3 trilyon liraya yaklaşmasına karşılık gelirlerin 23,4 trilyon lira seviyesinde kalması öngörülüyor. Aradaki fark, yaklaşık 3,9 trilyon liralık bütçe açığı anlamına geliyor.

İkincisi, hükümet 2027 yılında ekonomik büyümenin yüzde 4,2’ye yükselmesini ve yıllık enflasyonun yüzde 21’e düşürülmesini hedefliyor. Bu hedeflerin birlikte gerçekleşmesi, önümüzdeki dönemin ekonomi politikaları açısından önem taşıyor.

Üçüncüsü, yatırım fonlarıyla ilgili soruşturmalar kapsamında yürütülen tasfiye ve ödeme sürecinin bütçe görüşmelerinde de gündeme gelmesi, finansal piyasalardaki gelişmelerin ekonomi yönetiminin öncelikleri arasında bulunduğunu gösteriyor.

Bütçe teklifinin komisyon ve Genel Kurul aşamalarında yapılacak görüşmelerin ardından son şeklini alması bekleniyor.

 

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan fon soruşturması açıklaması: 455 bini aşkın yatırımcı için ödeme süreci hızlanacak, sorumlulardan hesap sorulacak

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) AK Parti Grup Toplantısı’na katılarak bir konuşma yaptı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, toplantının AK Parti, demokrasi ve ülke için hayırlara vesile olmasını diledi. İçeride ve dışarıda, özellikle bölgede çok yoğun gündem maddelerinin olduğunu, önemli gelişmelerin yaşandığını ve hassas bir süreçten geçildiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, bunlara değinmeden önce geçen hafta İstanbul’dan Ankara’ya gelirken geçirdiği trafik kazasında hayatını kaybeden Üsküdar Belediye Başkan Vekili Dündar Ziya Gültekin’e Allah’tan rahmet, kederli ailesine, yakınlarına, sevenlerine ve Üsküdar halkına başsağlığı diledi.

“ALÇAKÇA BİR NEFRET KAMPANYASINA ŞAHİT OLDUK”

Merhum Ziya Gültekin’in Üsküdar aşığı, şehrini ve ilçesini büyük bir tutkuyla seven, hangi mevkide olursa olsun, hizmet etmekten heyecan duyan, mutluluk duyan müstesna bir insan olduğunu söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Kendisi hem teşkilatımız içinde hem de Üsküdar’da sevilen, sayılan bir isimdi. Başkan Vekilliği sırasında da çalışkanlığıyla, samimiyetiyle, emanetin hakkını verme noktasında ortaya koyduğu gayretleriyle temayüz etmişti. Biz kendisinden razıydık, Rabb’im de razı olsun. Ziya Gültekin kardeşimizi cennetiyle, cemaliyle inşallah müşerref eylesin. Geride bizlere emanet olarak bıraktığı 3 yetim evladının tek tek gözlerinden öpüyor, Cenabı Allah kendilerine sabır versin, metanet versin, diyorum” ifadelerini kullandı.

Üsküdar Belediye Başkan Vekili olarak seçilen Muhammed Emin Sarıoğlu’nu tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kendisinin Üsküdar halkına aşkla hizmet edeceğine gönülden inanıyorum. Tabii burada bir üzüntümü de ifade etmek istiyorum. İnsanı insan yapan değerler vardır. Acıya saygı bunlardan biridir. Empati kurmak bunlardan biridir. Ziya kardeşimizin hepimizi kedere boğan vefatından sonra özellikle sosyal medya platformlarında tek merkezden yönetildiği anlaşılan, alçakça bir nefret kampanyasına şahit olduk. İnsanlıktan nasibini almamış bir güruh, hiç tanımadıkları bir insana karşı içlerinde biriktirdikleri ne kadar cerahat varsa hepsini kustular. Bu gözü dönmüşlük öyle bir raddeye ulaştı ki taziye mesajı yayımlayarak en temel insani vazifesini yerine getiren herkese saldırdılar. Kalbi taşlaşmış, sureti dışında insanlıkla artık hiçbir alakası kalmamış bu müptezelleri de ben Cenabı Allah’a havale ediyorum.”

“TÜRKİYE MERKEZLİ SİYASET GÜTMENİN İHTİYAÇTAN ÖTE MİLLİ BİR GÖREV OLDUĞUNUN ALTINI ÇİZDİK”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir süredir, hemen her konuşmasında siyasette artan kutuplaşmanın tehlikelerine dikkati çektiğini belirterek, Yeni Yasama Yılı Açılış Töreni’ndeki hitabında da buna etraflıca değindiğini hatırlattı.

İçinde bulunulan bölgesel konjonktürde Türkiye’nin yeni bir siyaset tarzına, yeni bir siyaset diline ihtiyacı olduğunu özellikle belirttiğini aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, siyaseti millete daha iyi hizmet etme yarışı olmaktan çıkarıp dost-düşman ikiliğine hapsetmenin sadece demokrasi için değil toplumsal barış ve huzur için de tehdit oluşturduğunu ifade ettiğini anımsattı.

Bununla kalmayıp bir de iyi niyetli bir çağrı yaptığını söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Rakiplerimiz dahil tüm siyasi partileri, söz konusu milletin ve memleketin menfaatleri olduğunda siyaset kurumu olarak savaş baltalarını bir yana bırakıp müştereklerimizi çoğaltmaya davet ettik. Türkiye merkezli siyaset gütmenin, bilhassa bu dönemde ülkemiz açısından ihtiyaçtan öte millî bir görev olduğunun altını çizdik. Ancak son 3 haftada büyük bir hayal kırıklığı yaşadık. Teessüfle belirtmek isterim ki muhalefetin bazı aktörlerinin ne böyle bir hassasiyeti ne de böyle bir gündemi var. Dünyayı ve bölgemizi hiç takip etmedikleri gibi Türkiye’ye yönelik örtülü operasyonlardan, toplumsal mühendislik projelerinden de habersizler. Kendi dar kadro çıkarları dışında her şeye gözlerini ve kulaklarını kapatmış durumdalar. ‘Plan’ deseniz yok, ‘program’ deseniz yok, ‘ülkenin sorunlarına çözüm önerisi’ deseniz yok, ‘siyasette nezaketi koruyalım’ deseniz maalesef o da yok. Kusura bakmasınlar ama bu tavır doğru bir tavır değildir. Sorumlu bir tavır değildir. Türk demokrasisi için tehlikeli olduğu kadar marazi de bir tavırdır. ‘Benim menfaatime olacaksa isterse bu ülke batsın, bitsin, kaosa girsin’ tavrı, son derece bencilce bir tavırdır.”

“SEFERBERLİK ÇIKTI DA BİZİM Mİ HABERİMİZ YOK?”

Bu tavrın, Türkiye üzerine operasyon hayalleri kuran çevrelere cesaret veren bir tavır olduğuna dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, değerlendirmesine şöyle devam etti: “Üç kuruşluk siyasi ikbalini, vatandaşı olduğu ülkenin, mensubu olduğu milletin felaketine bağlamak, egoist bir zihin dünyasının başvurumudur. 24 yıl boyunca ülkenin ayağına ne zaman taş değse umutlandılar. 24 yıl boyunca Türkiye’nin sıkıntılarından rant devşirmeye çalıştılar. 24 yıl boyunca tüm umutlarını ülkenin ekonomik, siyasi ve sosyal olarak zayıflamasına, böylece iktidarın kan kaybetmesine bağladılar. Dikkat edin, bugün de aynı ham hayali kuruyorlar. Geçenlerde bir tanesi çıkmış şuursuzca, ‘savaştayız’ diyor. Hırsı aklını esir almış bu zata sormak lazım: Hayırdır beyler kiminle savaştasınız? Hangi düşmana karşı savaş ilan ettiniz? Seferberlik çıktı da bizim mi haberimiz yok? Türkiye işgal edildi de biz mi duymadık? Türkiye işgal edilmediğine, seferberlik çıkmadığına göre nereden aklınıza esti bu savaş? Öyle mi?”

“BU MİLLETİ DÜŞMANLAŞTIRMAKTAN NE ZAMAN VAZGEÇECEKSİNİZ?”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, son 24 yılda ülkenin başına çok ciddi sıkıntılar geldiğini, Türkiye’ye aba altından sopa gösterenlerin, boylarına poslarına bakmadan Türkiye’yi alçakça tehdit edenlerin olduğunu belirtti.

“Ülkeyi içeriden çökertmek için Gezi olayları gibi nice dümenler çevrildiğini, ‘Muhalefeti destekleyip, iktidarı devireceğiz’ diyeninden, dergi kapakları üzerinden mesaj verenine kadar nice saldırıyla karşılaştıklarını” dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bunların hiçbirinde sesiniz çıkmadı. Türkiye’yi tehdit edenlere, Türkiye’yi karıştırmak isteyenlere karşı bir kez olsun bu dili kullandığınızı görmedik. Hatta gittiniz, onlardan yardım dilendiniz, el açtınız, etek öptünüz. Şimdi çıkmış utanmadan ‘savaştayız’ diyorsunuz. Allah aşkına siz ne dediğinizin, lafınızın nereye gittiğinin farkında mısınız? Bu milleti düşmanlaştırmaktan ne zaman vazgeçeceksiniz? Sorumlu, sağduyulu siyaset yapmayı ne zaman öğreneceksiniz? Onlara diyorum ki ‘Bu milletin kardeşliğinden artık ellerinizi çekin.’ Bölerek, ayrıştırarak, ötekileştirerek varacağınız hiçbir yer olmadığını artık kabul edin. Açık söylüyorum, böyle sorumsuz bir söylem olmaz. Sürekli hakaret ederek, sürekli insanları tahrik ederek siyaset yapılmaz çünkü siyaset, aklına geleni söyleme değil, sözünü ölçerek, tartarak ifade etme sanatıdır. ‘Efendim, ben ona buna bakmam, istediğimi söylerim.’ derseniz o zaman istemediğinizi işitirsiniz. Dahası sadece kendinize, sadece siyaset kurumuna değil, bu ülkeye ve millete de kötülük etmiş olursunuz.”

“İFTİRA SİYASETİNE, ÇAMUR AT İZİ KALSIN SİYASETİNE TESLİM OLMAYIZ”

“Bunların siyasetsizliği siyaset hâline getirmeleri sadece söylemlerle sınırlı değildir. Aynı ciddiyetsiz tavrı fon tartışmalarında da görüyoruz” diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Dedikodular üzerinden insanların izzetiyle, itibarıyla oynuyorlar. Milletin malına el uzatmak ne kadar büyük bir suçsa aynı şekilde namuslu, şerefli, onurlu insanlara mesnetsiz şekilde yolsuzluk ithamında bulunmak da o kadar büyük bir suç, o kadar büyük bir şenaattir” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı: “Bundan daha fenası ise foyan ortaya çıktığı hâlde işi pişkinliğe vurmaktır. Hem elinde bilgi, belge olmadan Kabine üyelerimizi itham edeceksiniz, önüne gelene iftira atacaksın, devletin kurumlarını töhmet altında bırakacaksın, insanlar millete, hizmete ayırması gereken vakti senin iftiralarını, senin bühtanlarını belgeleriyle yalanlamaya ayıracak, sonra da çıkacaksın, yüzün kızarmadan, hiçbir mahcubiyet duymadan işi pişkinliğe vurup kulağının üstüne yatacaksın. Biz buna ‘eyvallah’ demeyiz. İftira siyasetine, çamur at izi kalsın siyasetine teslim olmayız. Kimse kusura bakmasın. İftira atmanın, insanların izzetiyle oynamanın, insanları töhmet altında bırakmanın faturası pişkinlik olamaz. Biz hukuk, demokrasi zemininde bunun mücadelesini sonuna kadar veririz, vereceğiz. Bizim siyasetimizin pusulası bellidir. 86 milyonun birliği, dirliği ve huzurunun her şart altında korunmasıdır, Türkiye’nin toplumsal barış ve istikrarının muhafazasıdır, millî iradenin bilakayduşart egemen kılınmasıdır, demokrasimizin tehditler karşısında savunulmasıdır, içinden geçtiğimiz bu kritik dönemde iç cephemizin güçlendirilmesidir, siyaset kurumunun itibarının korunması, milletin sorunlarına tek çözüm adresi olmaya devam etmesidir. Biz bunun için çalışıyor, bunun için mücadele ediyoruz. İnşallah bu prensipler temelinde siyaset yapmaya devam edeceğiz.”

İSTANBUL VE ÇEVRE İLLERDEKİ AŞIRI YAĞIŞ, SEL VE SU BASKINLARI

Geçen hafta İstanbul ve çevre illerde aşırı yağış, sel ve su baskınlarına maruz kaldıklarını aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, vatandaşların can ve mal güvenliğini tehdit eden bu afetler karşısında devlet olarak hiç vakit kaybetmeden harekete geçtiklerini söyledi.

İlgili bakanların derhal İstanbul’a intikal ederek hem afetin boyutlarını hem de ihtiyaçları tespit etmek amacıyla çalışmalara vaziyet ettiklerini anlatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, ilk etapta 14 Ekim tarihinde afet gruplarının İstanbul’daki il ve ilçe AFAD yönetim merkezlerinde 7 gün 24 saat esasıyla çalışmaya başladıklarını ifade etti.

İstanbul’daki arama kurtarma, müdahale ve destek çalışmalarında 47 bin 217 personelin, 5 bin 280 araç ve 14 botla sahada görev aldığını kaydeden Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi: “19 Ekim itibariyle 112 Acil Çağrı Merkezi ve AFAD’a yapılan 21 bin 600 ihbar doğrultusunda toplam 3 bin 270 vatandaşımızın güvenli bölgelere tahliyesi sağlandı. İstanbul’da 7, Kocaeli’de ise bir vatandaşımız maalesef hayatını kaybetti. Bu vesileyle vefat eden kardeşlerime bir kez daha Allah’tan rahmet diliyor, ailelerine ve yakınlarına başsağlığı dileklerimi iletiyorum. Hayatını kaybeden kardeşlerimizle ilgili olarak gerekli her türlü soruşturma ve inceleme sürüyor. Bilinsin ki ihmal veya kusur varsa sorumlular ortaya çıkarılacak ve gereken hiç tereddütsüz yapılacaktır. Fakat milletçe hepimizi üzen bu acı hadiseyi kendileri için, kendi siyasi ajandaları için, özellikle de belediyelere yönelik yolsuzluk operasyonlarını itibarsız hâle getirmek için kullanmaya çalışan fırsatçılara da asla müsamaha göstermeyeceğiz.”

Afetten olumsuz etkilenen vatandaşlara her türlü desteği verdiklerini vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, acil ve temel ihtiyaçlarının karşılanması için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hane başına 10 bin lira olmak üzere toplam 200 milyon lira, AFAD tarafından 230 milyon lira, Ticaret Bakanlığı tarafından da 80 milyon liranın İstanbul Valiliğine aktarıldığını kaydetti.

Şu ana kadar İstanbul’daki 37 ilçede 5 bin 672 haneye yaklaşık 57 milyon lira tutarında dağıtım yapıldığını bildiren Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Şimdi isterseniz devlet olarak neler yapmışız, kısaca bir bakalım” sözlerinin ardından Grup Toplantısı Salonu’nda video izletildi.

Videonun ardından konuşmasına devam eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, felaketin yol açtığı zarar ve hasarları en kısa sürede telafi etmek için ilgili kurumlarla gerekli tüm adımları atmayı sürdüreceklerini belirtti.

“İSRAİL’İN AĞIR TAHRİKLERİNE RAĞMEN SURİYE’DE BARIŞ, HUZUR VE İSTİKRAR TEKRAR BOY VERMEYE BAŞLADI”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, önce Kızılcahamam’daki 20. İstişare ve Değerlendirme toplantılarında, ardından 7 Mayıs 2013’teki AK Parti TBMM Grup Toplantısı’nda Beşşar Esed rejiminin Suriye’nin Banyas ilçesindeki katliamına tepki gösterdiklerini anımsattı. O günlerde yaptığı konuşmayı tekrarlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Banyas’ta çocukların figanı arşı inletirken, “susan dilsiz şeytanlardan” olmayacaklarını vurguladığını hatırlattı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Allah’ın yardımı ne zaman?” diye soran Suriye halkına, “Hiç kuşkusuz Allah’ın yardımı yakındır” diyerek, “Sabreden zafere ulaşır ve Suriye inşallah zafere ulaşacaktır” ifadelerini kullandığını aktardı. Bunları, bugün içeride ve dışarıda kendilerine demokrasi, hukuk, insan hakları dersi verenlerin sessizliğe gömüldüğü günlerde söylediğinin altını çizen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Biz, üstat Sezai Karakoç’un da en güzel şekilde ifade ettiği gibi ‘yenilgi yenilgi büyüyen bir zafer’ olduğuna gönülden iman ettik. Zulmün, vahşetin, barbarlığın etrafı kuşattığı o günlerde ‘ne yapsalar boş, göklerden gelen bir karar vardır’ dedik. Rabb’im de bizleri ne milletimize ne Suriyeli mazlumlara mahcup etti. Cenabı Allah Suriyeli kardeşlerimizi muhteşem bir zaferle müyesser kıldı” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye halkının 8 Aralık 2024’te, yıllarca anlatılacak, dilden dile, gönülden gönüle aktarılacak muazzam bir zafere imza attığını dile getirdi.

“İHTİYAÇ DUYULDUĞU HER AŞAMADA SURİYE’NİN YANINDA OLMAYA DEVAM EDİYORUZ”

13,5 yıllık zulmün ardından, İsrail’in ağır tahriklerine rağmen Suriye’de barış, huzur ve istikrarın tekrar boy vermeye başladığını gördüklerini aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye halkının, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın dirayetli liderliğinde, birlik ve beraberlik içinde ortak geleceklerini inşa ettiklerini söyledi.

“Kuzeydeki entegrasyon sürecinin tekemmül etmesiyle Suriye’de yepyeni bir sayfanın açılacağına inanıyoruz” diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Biz de Türkiye olarak ihtiyaç duyulduğu her aşamada Suriye’nin yanında olmaya devam ediyor, Suriye halkının refah ve huzuru için üzerimize düşen sorumluluğu bu süreçte hakkıyla yerine getirmeye çalışıyoruz” ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Suriye’de özellikle zalimlere ve katillere ibret olması gereken çok önemli gelişmelerin de yaşandığına değindi.

Mazlumların ahının yerde kalmadığını, aheste aheste çıktığını vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Çocukları öldürmekten keyif alan caniler nereye kaçarlarsa kaçsınlar, saklandıkları inlerinde tespit edilip tek tek ayıklanıyor. Ellerinde silah, önlerinde çeşitli paçavralarla Türkiye’yi tehdit edenler için, Banyas’ta 248 masumun, Reyhanlı’da 53 insanımızın kanını dökenler için, Suriyeli yavruların cenazeleri üzerinde kahramanlık pozları veren alçaklar için hesap vakti gelip çatmıştır. Kardeşlerim, hiç şüpheniz olmasın, başkaları için de hesap vakti gelecektir. Geç de olsa, yüz binlerce Suriyeli mazlumun hayatı pahasına da olsa adaletin yerini bulacak olmasından büyük bir memnuniyet duyuyoruz. Banyas, Reyhanlı ve Suriye’de gerçekleştirilen diğer pek çok katliamın faili olan teröristin yakalanmasını sağlayan Suriye istihbaratı ile Millî İstihbarat Teşkilatımızın gizli kahramanlarını yürekten tebrik ediyorum.”

“MİLLETE YANLIŞ YAPANA, MİLLETİN MALINA EL UZATANA SAHİP ÇIKMAYIZ”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, fon soruşturmalarına ilişkin tutumlarını farklı vesilelerle paylaştıklarını anlattı. Konuyu 3 farklı kategoride hassasiyetle yönettiklerinin altını çizen Cumhurbaşkanı Erdoğan, tasfiyesine karar verilen fonlardaki birikimlerin yatırımcılara ödenmesinin ilk aşamada geldiğini bildirdi.

Fon Koordinasyon Kurulu ve ekonomi kurmaylarının düzenli bir araya geldiğini ve alınan kararların şeffaf bir şekilde kamuoyuna açıklandığını aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Meclisimizin gündemindeki yasa teklifinin yürürlüğe girmesini müteakip inşallah ödeme işlemleri biraz daha hızlanacak” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle konuştu: “İkinci aşamada hukuk ve ahlak dışı yöntemlerle manipülasyon yaparak, kimi zaman bir organizasyon dahilinde haksız ve fahiş kazanç elde edenlerden yargı önünde hesap sorulmasıdır. Başsavcılıklarımız, deliller ve itiraflar ışığında bu konuda gerekeni yapıyor. Üçüncü aşamada ise bir daha benzer bir sorunla karşılaşmamak için alınması gereken tedbirler kısmıdır. Gerek Devlet Denetleme Kurulumuzun hazırlayacağı kapsamlı rapor, gerekse talimatımız doğrultusunda yürütülen diğer çalışmalar neticesinde kurumsal, bireysel veya mevzuat boyutu itibarıyla burada da her türlü adım atılacaktır. Şunu bir kere daha açık açık ifade etmek isterim, biz, sadece tasfiyesine karar verilen fonlardaki 455 bini aşkın yatırımcıyı değil, aileleriyle birlikte çok sayıda insanımızı etkileyen bu meseleyi çok ciddiye alıyoruz, ciddiyetle ele alıyoruz, meselenin üzerine de tavizsiz bir şekilde gidiyoruz. Muhalefetin ne dediği değil ne yaptığı, meseleyi istismar için kullanması bizim umurumuzda değildir. Muhalefetin, belediyelerde yaşanan skandallara sahip çıkmış olması, her türlü rezilliğin, her türlü ahlaksızlığın arkasında durmuş olması, hatta il il gezip yolsuzlukları aklama turları düzenlemiş olması da bizi ilgilendirmez. Daha önce de söyledim, biz onlara benzemeyiz. Biz, millete yanlış yapana, milletin malına el uzatana sahip çıkmayız.”

“MİLLETİMİZİN ÇIKARINI HER TÜRLÜ HESABIN ÜZERİNDE TUTUYORUZ”

Referanslarının ve örneklerinin muhalefet olmadığını vurgulayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, kendilerinden, yaptıklarından sorumlu olduklarını ifade etti.

Konunun kendi tabanları, yıllardır kendilerine destek veren camiaları tarafından yakından takip edildiğini bildiklerini aktaran Cumhurbaşkanı Erdoğan, her türlü teklif ve tenkidi önemsediklerini belirtti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “AK Parti, sadece kadrolarıyla değil, aynı zamanda hakikati söyleyen çelik çekirdeğiyle de nevi şahsına münhasır bir harekettir. Ne mutlu bize ki soran, sorgulayan, eleştiren bir tabanımız var. Ne mutlu bize ki yanlışa ‘yanlış’, doğruya ‘doğru’ diyen bir seçmenimiz var. Bizi bugünlere getiren, bizi son 25 yılda başarıdan başarıya koşturan işte böyle bir kadroya, işte böyle bir tabana sahip olmamızdır. Bizi bugünlere getiren, önce yüce Allah’ın yardımı, sonra aziz milletimizin desteği, daha sonra irşat ve ikaz görevlerini layıkıyla yapan gönül dostlarımızın varlığıdır. Bunun için Rabb’ime her zaman hamdettim, bugün de hamdediyorum” ifadelerini kullandı.

Bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da makul ve yapıcı zeminde kalmayı, dökmeyi değil inşa etmeyi, yol göstermeyi amaçlayan eleştirilere kulak vermeye devam edeceklerini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle konuştu: “Vatandaşlarımdan gönüllerini ferah tutmalarını rica ediyorum. Puslu havada mevzi kazanmaya çalışan fırsatçılara prim vermesinler. Medya ve sosyal medya üzerinden algı oluşturan operasyon hesaplarına karşı dikkatli olsunlar. Bilhassa boğazlarına kadar pisliğe bulaşmış olanların dedikodularına, hezeyanlarına kulak asmasınlar. Biz bu meseleye bir cerrah titizliğiyle vaziyet ediyor, milletimizin çıkarını her türlü hesabın üzerinde tutuyoruz. Allah’ın izniyle ne bu camianın ne de bu milletin başını öne eğdirmedik, bundan sonra asla eğdirmeyeceğiz. Şimdiye kadar ne size ne de milletimize mahcup olmadık, Allah’ın izniyle mahcup olmayacağız. Teşkilatıma seslenmek istiyorum, özellikle karşılığını yalnızca Allah’tan bekleyerek büyük bir fedakarlıkla, samimiyetle bu dava için gece gündüz koşturan, emeklerini belki de hiçbir zaman tam olarak ödeyemeyeceğim yol arkadaşlarımın beni çok iyi dinlemesini rica ediyorum: Kardeşlerim, biz 25 sene önce AK Parti’yi hangi ilkeler, hangi değerler üzerine bina ettiysek bugün de aynı ilkeler ve prensiplerle hareket ediyoruz. Biz buralarda, bu koltuklarda, en çok da fakir fukaranın, garip gurebanın sesi, soluğu, sığınağı olmak için varız. Biz buralarda, bu koltuklarda, yetimin başını okşamak için, öksüzün yarasını sarmak için, Allah’tan ve devletten başka kimsesi olmayanların kimsesi olmak için varız.”

Necip Fazıl Kısakürek’in “Sakarya Türküsü” şiirinden “İnsandır sanıyordum mukaddes yüke hamal/Hamallık ki, sonunda ne rütbe var ne de mal/Yalnız acı bir lokma, zehirle pişmiş aştan ve ayrılık, anneden, vatandan, arkadaştan” dizelerini okuyan Cumhurbaşkanı Erdoğan, böyle bir misyonu kuşandıklarını, bu yüke talip olduklarını belirtti.

“ZAFERDEN ZAFERE KOŞMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: “Bugüne kadar nice zorluğun üstesinden alnımızın akıyla geldik, nice imtihanı başarıyla verdik, nice badireyi suhuletle atlattık. Hiçbir zaman yılgınlık içinde, yeis içinde, karamsarlık içinde olmadık. Bugün de karamsar değiliz, umutsuz değiliz, yeis içinde hiç değiliz. AK Parti ve Cumhur İttifakı olarak geleceğimize güvenle bakıyoruz, çok daha çetin badirelerden, krizlerden, sınavlardan güçlenerek çıktık, Allah’ın izniyle buradan da güçlenerek çıkacağız. İnşallah destanlar yazmaya, başarıdan başarıya, zaferden zafere koşmaya devam edeceğiz. Rabb’im ömür verdikçe daha nice yıllar bu ülke için, bu millet için sizlerle birlikte çalışmaya, hizmet üretmeye devam edeceğiz.”

TBMM’de görüşülecek 2027 yılı bütçesinin hayırlı olmasını dileyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, milletvekillerine çalışmalarında başarı diledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Pakistan ve Suudi Arabistan’la beraber imzaladığımız ortak savunma anlaşmasını da onaylanmak üzere Gazi Meclisimize ilettik. Dün Libya’dan son derece sevindirici haber aldık. Libya Temsilciler Meclisi, Türkiye ile Libya arasında imzalanan Deniz Yetki Alanları Mutabakat Muhtırası’nı oy birliğiyle kabul etti. Bu önemli kararın da hayırlı, uğurlu olmasını diliyorum. Libya Temsilciler Meclisi’ndeki tüm kardeşlerime selamlarımı yolluyorum” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Grup Toplantısı sonrasında basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Bir gazetecinin “Şam ziyaretinizin tarihi belli oldu mu?” sorusuna karşılık Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Henüz değil. Yaparız” dedi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Yakın zamanda Sayın Bahçeli ile görüşmeniz bekleniyor mu?” sorusu üzerine de “Yakın zamanda olabilir” yanıtını verdi.

TBMM’de sandalye dağılımı değişti: AK Parti’nin milletvekili sayısı 281’e yükseldi

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) siyasi partilerin milletvekili sayılarında yeni bir değişiklik yaşandı. Yeni Yol Partisinden istifa ederek bağımsız milletvekili olarak görev yapan Bursa Milletvekili Cemalettin Kani Torun, 20 Ekim 2026 Salı günü AK Parti’ye katıldı.

Torun’un katılımıyla AK Parti’nin TBMM’deki sandalye sayısı 280’den 281’e yükselirken, bağımsız milletvekili sayısı 11’den 10’a düştü. Meclis’teki toplam milletvekili sayısı ise 592 olarak kaldı.

Cemalettin Kani Torun AK Parti’ye katıldı

31 Ağustos 2026 tarihinde Yeni Yol Partisinden istifa eden Cemalettin Kani Torun, bir süre bağımsız milletvekili olarak görev yaptı.

Torun, 20 Ekim’de düzenlenen AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu (MKYK) toplantısında partiye katıldı. Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Torun’a parti rozetini taktı.

Bu katılımla AK Parti, 281 milletvekiliyle TBMM’de en fazla sandalyeye sahip siyasi parti olmayı sürdürdü.

TBMM’de hangi partinin kaç milletvekili var?

20 Ekim 2026 itibarıyla TBMM’de partilere göre yeni sandalye dağılımı şöyle oluştu:

Siyasi parti Milletvekili sayısı
Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) 281
Yeni Parti 91
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) 56
Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) 46
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) 44
İYİ Parti 27
Yeni Yol Partisi 20
Bağımsız milletvekilleri 10
Hür Dava Partisi (HÜDA PAR) 4
Yeniden Refah Partisi 3
Türkiye İşçi Partisi (TİP) 3
Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) 2
Emek Partisi (EMEP) 2
Saadet Partisi 1
Demokratik Sol Parti (DSP) 1
Demokrat Parti (DP) 1
TOPLAM 592

20 Ekim 2026 tarihli açıklanan sandalye dağılımı.

TBMM’deki milletvekili sayısı neden 592’ye düştü?

28. Dönem milletvekili genel seçimlerinde 600 sandalye üzerinden oluşan TBMM’de, daha sonraki süreçte yaşanan vefatlar, milletvekilliğinin düşmesi, bakanlık ataması ve yerel seçimlerin ardından gerçekleşen istifalar nedeniyle toplam milletvekili sayısı 592’ye geriledi.

Meclis’te boşalan 8 sandalyenin nedenleri şöyle:

Vefat nedeniyle boşalan sandalyeler:

  • Saadet Partisi Kocaeli Milletvekili Hasan Bitmez

  • DEM Parti İstanbul Milletvekili Sırrı Süreyya Önder

Milletvekilliğinin düşmesi:

– Türkiye İşçi Partisi Hatay Milletvekili Şerafettin Can Atalay

Bakanlık görevine atanma:

– AK Parti İstanbul Milletvekili Murat Kurum’un Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görevine atanması

Yerel seçimler sonrasında milletvekilliğinden istifa edenler:

  • Burcu Köksal – Afyonkarahisar Belediye Başkanı

  • Abdurrahman Tutdere – Adıyaman Belediye Başkanı

  • Hasan Baltacı – Kastamonu Belediye Başkanı

  • Ahmet Önal – Kırıkkale Belediye Başkanı

Bu gelişmeler sonucunda TBMM’deki toplam sandalye sayısı 600 olarak kalırken, görev yapan milletvekili sayısı 592’ye düştü.

AK Parti tek başına salt çoğunluğa ulaşamıyor

Son değişiklikle AK Parti’nin milletvekili sayısı 281’e yükselse de TBMM’nin üye tamsayısı olan 600 üzerinden hesaplanan 301 sandalyelik salt çoğunluk sınırına ulaşamadı.

AK Parti ile 46 milletvekiline sahip MHP’nin toplam sandalye sayısı ise 327 oldu.

Böylece iki partinin toplam milletvekili sayısı 301 sınırının üzerinde bulunurken, anayasa değişikliklerinin referanduma sunulabilmesi için gereken 360 ve doğrudan kabul edilebilmesi için gereken 400 oy sınırının altında kaldı.

Cemalettin Kani Torun’un AK Parti’ye katılması, TBMM’deki toplam milletvekili sayısını değiştirmese de siyasi partilerin temsil dağılımında yeni bir değişiklik oluşturdu.

Mekke İttifakı Anlaşması Meclis’te: Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’a yönelik saldırı üç ülkeye yapılmış sayılacak

Türkiye’nin Orta Doğu ve Güney Asya’daki güvenlik politikalarını yakından ilgilendiren Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nda yeni bir aşamaya geçildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in 7 Ağustos’ta Mekke’de imzaladığı anlaşma, Meclis gündemine taşındı.

Üç ülke arasında ortak savunma ve güvenlik mekanizması oluşturulmasını öngören anlaşmanın ayrıntıları da ortaya çıktı. Toplam 16 maddelik düzenlemede, taraflardan herhangi birinin egemenliğine veya toprak bütünlüğüne yönelik tehditler karşısında ortak hareket edilmesi ve dış kaynaklı silahlı saldırı durumunda karşılıklı yardım sağlanması öngörülüyor.

Anlaşma ayrıca silahlı kuvvetler arasında koordinasyon, ortak tatbikatlar, savunma sanayisinde üretim, istihbarat paylaşımı, lojistik destek ve ortak bir stratejik komite kurulmasına ilişkin hükümler içeriyor.

İletişim Başkanı Burhanettin Duran: Stratejik iş birliğinde önemli aşama

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, anlaşmanın onaylanmasına yönelik kanun teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulmasını değerlendirdi.

Duran, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması, üç kardeş ülke arasındaki stratejik iş birliğinin kurumsallaşması yolunda önemli bir aşamadır.”

Anlaşmanın imzalandığı 7 Ağustos’ta yapılan resmî açıklamada da düzenlemenin herhangi bir ülkeyi hedef almadığı, üç ülkenin ortak güvenliğini ve caydırıcılığını güçlendirmeyi amaçladığı belirtilmişti.

Meclis’teki süreç nasıl işleyecek?

Meclis’e sunulan anlaşmanın önümüzdeki günlerde TBMM Dışişleri Komisyonu’na sevk edilmesi bekleniyor.

Komisyonda yapılacak incelemelerin ardından uygun bulunması halinde anlaşmanın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi Genel Kurul gündemine gelecek.

Anlaşmanın Türkiye bakımından onay süreci, TBMM’deki uygun bulma işleminin yanı sıra ilgili anayasal ve hukuki prosedürlerin tamamlanmasını gerektiriyor.

Önemli bir diğer konu ise anlaşmanın askerî müdahaleler bakımından nasıl uygulanacağı.

Türkiye’nin anlaşmaya taraf olması, Türk Silahlı Kuvvetlerinin başka bir ülkeye gönderilmesine otomatik olarak izin verildiği anlamına gelmiyor.

Anayasa’nın 92. maddesi kapsamında, uluslararası antlaşmaların veya uluslararası nezaket kurallarının gerektirdiği durumlar ve Anayasa’daki diğer istisnalar saklı olmak üzere, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesi için ayrıca TBMM izni gerekiyor.

Dolayısıyla anlaşmanın onaylanmasıyla askerî harekât yetkisinin verilmesi aynı hukuki işlem değil.

Anlaşmanın en kritik hükmü: Bir ülkeye saldırı üçüne saldırı sayılacak

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın en dikkat çeken düzenlemesi ikinci maddede yer alıyor.

Buna göre Türkiye, Suudi Arabistan veya Pakistan’dan herhangi birine dışarıdan yöneltilecek silahlı saldırı, anlaşmaya taraf ülkelerin tamamına yönelik saldırı olarak değerlendirilecek.

Düzenleme, saldırıya uğrayan ülkeye diğer iki devletin sahip oldukları karşılıklı yardım imkânları kapsamında derhal destek vermesini öngörüyor.

Bu hüküm, anlaşmanın kolektif savunma anlayışının temelini oluşturuyor.

Ancak karşılıklı yardımın hangi somut askerî araçlarla ve hangi ölçekte gerçekleştirileceği, anlaşmanın diğer hükümleriyle birlikte tarafların ulusal hukukları ve karar alma süreçlerine bağlı olacak.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın 16 maddesi

Meclis’e sunulan anlaşmanın kamuoyuna yansıyan hükümleri, ortak savunmadan askerî eğitim ve istihbarata, savunma sanayisinden gizlilik esaslarına kadar geniş bir alanı kapsıyor.

Anlaşmanın maddeleri şöyle:

Madde 1 – Egemenlik ve toprak bütünlüğünün korunması

Taraflar, birbirlerinin bağımsızlığını, egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının dokunulmazlığını korumak amacıyla iş birliği yapacak.

Üç ülkeden herhangi birinin egemenliğinin, toprak bütünlüğünün veya sınırlarının tehdit edilmesi durumunda diğer taraflar, söz konusu tehditleri ortadan kaldırmak amacıyla gerekli bütün yöntemleri kullanacak.

Madde 2 – Ortak savunma ve karşılıklı yardım

Taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırı, bütün taraflara yönelik saldırı olarak kabul edilecek.

Ülkelerden birinin başka bir devlet veya devletler grubu tarafından silahlı saldırıya ya da askerî saldırganlığa uğraması halinde diğer iki ülke, sağlayabilecekleri karşılıklı yardım imkânlarının tamamını kullanarak saldırıya uğrayan tarafa derhal yardım edecek.

Madde 3 – Savunma ve güvenlik iş birliği

Taraflar, anlaşmanın ikinci maddesi çerçevesinde savunma, savunma sanayisi ve güvenlik alanlarında yakın iş birliği yapacak.

Üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki ilişkiler geliştirilecek ve savunma alanında mutabık kalınan ortak faaliyetler gerçekleştirilecek.

Madde 4 – Ulusal güvenlik ve ortak tedbirler

Taraflar uluslararası güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunacak.

Hayati çıkarların ve ulusal güvenliğin korunması, tehdit ve tehlikelerin ortadan kaldırılması için ortak değerlendirmeler temelinde bireysel ve müşterek tedbirler geliştirilecek.

Madde 5 – Terörizmle ortak mücadele

Bölgesel ve uluslararası istikrarı tehdit eden terörizmin bütün türleriyle mücadelede iş birliği güçlendirilecek.

Bu kapsamda operasyonel düzey dahil olmak üzere mevcut koordinasyonun ve ortak faaliyetlerin artırılması öngörülüyor.

Madde 6 – Ortak askerî eğitim ve tatbikatlar

Taraflar, savaş ve barış dönemlerinde savunma kabiliyetlerini geliştirmek amacıyla savunma kurumları arasında personel değişimi yapabilecek.

Ortak eğitim programları, tatbikatlar, askerî konuşlanmalar ve faaliyetlerle üç ülkenin silahlı kuvvetlerinin birlikte çalışabilirliği artırılacak.

Madde 7 – Savunma sanayisinde teknoloji ve ortak üretim

Ülkeler, karşılıklı mutabakat temelinde savunma sanayisi kurumları arasındaki teknoloji paylaşımını, ortak teknoloji geliştirilmesini ve ortak üretimi destekleyecek.

Savunma sanayisi kuruluşları arasındaki iş birliği güçlendirilecek.

Madde 8 – Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak

Anlaşmanın uygulanması ve ortak savunma politikalarının yönlendirilmesi amacıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak.

Komitede üç ülkenin dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanları yer alacak.

Komite, tarafların dönüşümlü ev sahipliğinde yılda iki kez toplanacak. Ülke liderleri ise gerekli görülmesi halinde yılda bir kez bir araya gelebilecek.

Madde 9 – İstihbarat paylaşımı

Taraflar, istihbarat alanındaki iş birliğini derinleştirmek amacıyla karşılıklı mutabakata varılan güvenli iletişim kanalları üzerinden bilgi paylaşacak.

Paylaşım sırasında bilgi güvenliği, verilerin korunması ve gizlilik kurallarına uyulacak.

Madde 10 – Silah, mühimmat ve lojistik destek

Üç ülke, lojistik destek hizmetlerinin mevcudiyetine ve uyumluluğuna bağlı olarak barışta, savaşta ve olağanüstü durumlarda birbirlerine destek sağlayacak.

Bu destek silah, mühimmat, yakıt, yedek parça ve diğer askerî teçhizatı kapsayacak.

Madde 11 – Hukuki dayanak ve yeni düzenlemeler

Taraflar, uluslararası hukuk ve kendi iç hukukları saklı kalmak şartıyla anlaşmayı uygulamaya yönelik hukuki dayanak olarak kabul edecek.

Gerekli görülmesi halinde ilave yasal düzenlemeler önerilebilecek.

Madde 12 – Mevcut uluslararası anlaşmalar korunacak

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, tarafların daha önce imzaladıkları uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacak.

Bu madde, Türkiye’nin mevcut uluslararası güvenlik ve savunma yükümlülüklerinin devam etmesi açısından önem taşıyor.

Madde 13 – Gizli bilgi ve belgeler korunacak

Anlaşma kapsamında elde edilen gizlilik dereceli bilgi ve belgeler, taraflar dışındaki devlet, şirket veya kişilerle paylaşılmayacak.

Gizli bilgilere erişim, yalnızca görev gereği bilgiye ihtiyaç duyan ve uygun güvenlik yetkisine sahip kişilerle sınırlandırılacak.

Madde 14 – Anlaşmazlıklar diplomatik yollarla çözülecek

Anlaşmanın yorumlanmasından veya uygulanmasından kaynaklanabilecek uyuşmazlıklar, taraflar arasında yapılacak istişareler ve görüşmeler yoluyla dostane biçimde çözülecek.

Madde 15 – Değişiklik için oybirliği gerekecek

Anlaşma hükümleri, çekirdek taraflar arasında yürütülecek istişareler sonucunda ve oybirliği sağlanması halinde değiştirilebilecek.

Madde 16 – Yürürlüğe giriş şartı

Anlaşma, taraf ülkelerin kendi iç hukuklarında öngörülen onay işlemlerinin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girecek.

Son onay belgesinin Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Sekretaryasına teslim edildiği tarih, anlaşmanın yürürlüğe giriş tarihi olacak.

Ortak savunma sistemi nasıl işleyecek?

Türkiye’nin NATO üyeliği devam edecek mi?

Anlaşmanın Türkiye bakımından öne çıkan boyutlarından biri, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyeliğiyle ilişkisi.

Anlaşmanın 12. maddesi, tarafların daha önce imzaladıkları uluslararası anlaşmalardan doğan hak ve yükümlülüklerin korunacağını düzenliyor.

Bu nedenle Mekke İttifakı, Türkiye’nin NATO’dan ayrılması veya mevcut ittifak yükümlülüklerinin sona ermesi anlamına gelmiyor.

Bununla birlikte Mekke Anlaşması’nın ikinci maddesinde öngörülen ortak savunma yükümlülüklerinin, somut bir askerî kriz halinde NATO yükümlülükleri ve Türkiye’nin anayasal yetki mekanizmalarıyla nasıl birlikte uygulanacağı önem taşıyor.

Savunma sanayisinde üçlü iş birliği güçlenecek

Anlaşmanın Türkiye açısından dikkat çeken başlıklarından birini savunma sanayisi oluşturuyor.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın teknoloji paylaşımı, ortak geliştirme, üretim ve askerî eğitim alanlarında iş birliğini artırması öngörülüyor.

Özellikle yedinci madde, üç ülkenin savunma sanayisi kuruluşlarının ortak projeler geliştirmesine hukuki ve kurumsal zemin oluşturmayı amaçlıyor.

Ancak anlaşma metninde hangi silah sistemlerinin ortak üretileceği, hangi teknolojilerin paylaşılacağı, finansman tutarları veya hangi şirketlerin görev alacağına ilişkin somut bir proje listesi bulunmuyor.

Nükleer silahlara sahip Pakistan’ın ittifakta bulunması dikkat çekiyor

Mekke İttifakı’nın uluslararası güvenlik açısından önemini artıran unsurlardan biri de Pakistan’ın nükleer silahlara sahip olması.

Pakistan, nükleer silaha sahip tek Müslüman çoğunluklu ülke olarak uluslararası güvenlik dengelerinde önemli bir konumda bulunuyor.

Suudi Arabistan ile Pakistan, 2025 yılında da ikili bir ortak savunma anlaşması açıklamıştı.

Türkiye’nin katılımıyla oluşturulan üçlü mekanizma, bu iş birliğini daha geniş bir savunma ve güvenlik çerçevesine taşıyor.

Bununla birlikte 16 maddelik anlaşmada nükleer silahların paylaşılması, nükleer caydırıcılık garantisi verilmesi veya Türkiye ile Suudi Arabistan’a nükleer koruma sağlanması yönünde açık bir hüküm yer almıyor.

Orta Doğu’daki savaş ve güvenlik gerilimleri anlaşmanın önemini artırdı

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Orta Doğu’da askerî çatışmaların ve bölgesel güvenlik sorunlarının yoğunlaştığı bir dönemde imzalandı.

ABD ile İran arasındaki savaşın Körfez güvenliği ve Hürmüz Boğazı üzerindeki etkileri, bölgedeki ülkelerin savunma politikalarını yeniden değerlendirmelerine yol açtı.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş da 23 Eylül’de yaptığı açıklamada, Körfez’deki güvenlik sorunlarının yalnızca bölge ülkelerini değil, küresel ekonomiyi de etkilediğini belirtmişti.

Kurtulmuş, anlaşmanın başka ülkelerin de katılımıyla daha geniş bir bölgesel savunma iş birliğine dönüşmesini umut ettiğini ifade etmişti.

Anlaşmanın savunma amaçlı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı vurgulanırken, ortak güvenlik ve caydırıcılık kapasitesinin güçlendirilmesi temel hedef olarak gösteriliyor.

Meclis’te anlaşmaya yönelik farklı görüşler bulunuyor

Anlaşma, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde siyasi tartışmaları da beraberinde getirdi.

13 Ekim’de Meclis Genel Kurulu’nda konuşan Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, Türkiye’nin üstleneceği yükümlülüklerin açıklanmasını ve TBMM’nin süreçte etkin biçimde bilgilendirilmesini istedi.

Yeniden Refah Partisi İstanbul Milletvekili Doğan Bekin ise 12 Ekim’de yaptığı açıklamada, anlaşmanın Türkiye’yi Orta Doğu’daki çatışmaların içine çekebileceğini savunarak Meclis tarafından reddedilmesi çağrısında bulundu.

Buna karşılık anlaşmayı destekleyen milletvekilleri, düzenlemenin Türkiye’nin bölgesel caydırıcılığını artıracağını, terörle mücadeleye katkıda bulunacağını ve savunma sanayisindeki iş birliğini geliştireceğini ifade etti.

Son karar için Meclis süreci bekleniyor

Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Meclis’e sunulması, üç ülke arasındaki askerî ve siyasi iş birliğinin hukuki zemine oturtulması bakımından önemli bir aşama olarak değerlendiriliyor.

Anlaşmanın TBMM’deki görüşmelerin ardından uygun bulunması ve gerekli onay işlemlerinin tamamlanması gerekiyor.

Üç ülkenin de kendi iç hukuk süreçlerini sonuçlandırmasının ardından son onay belgesinin ilgili sekretaryaya teslim edilmesiyle anlaşma yürürlüğe girecek.

Böylece Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ortak savunma, güvenlik, istihbarat ve savunma sanayisi alanlarında kurumsal bir iş birliği mekanizmasının işletilmesi hedefleniyor.

Bahçeli’den fon soruşturması, belediyeler ve basın özgürlüğüne ilişkin açıklamalar: “Huzur ve güven iklimini sabote eden girişimler kabul edilemez”

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkanı Devlet Bahçeli, 20 Ekim 2026 Salı günü Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde düzenlenen partisinin grup toplantısında iç ve dış politikadaki gelişmeleri değerlendirdi.

Konuşmasında özellikle sermaye piyasalarına yönelik fon soruşturması, belediyelerdeki yargı süreçleri ve basın özgürlüğü tartışmaları üzerinde duran Bahçeli, Türkiye’nin huzur ve güven ortamının korunması gerektiğini vurguladı.

Bahçeli, Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge hedeflerinin birbirinden ayrı değerlendirilemeyeceğini belirterek Suriye, Irak, İran ve Kıbrıs’taki gelişmelere ilişkin de önemli mesajlar verdi.

Marmara’daki sel felaketine ilişkin açıklama: Altyapı ve imar disiplini belirleyici

Konuşmasına İstanbul başta olmak üzere Marmara Bölgesi’ndeki bazı illerde aşırı yağışların ardından yaşanan sel felaketinde hayatını kaybedenlere rahmet, yakınlarına başsağlığı ve afetten etkilenen vatandaşlara geçmiş olsun dileklerini ileterek başlayan Bahçeli, afetle mücadele eden kurumlara ve çalışanlara teşekkür etti.

Aşırı yağışların olağanüstü boyutlarda olduğunu ancak yaşanan sonuçlarda altyapı ve şehir planlamasının da belirleyici rol oynadığını ifade eden Bahçeli, şunları söyledi:

“Yağışın olağanüstü olduğu kabul edilmekle birlikte yaşanan tabloda altyapı ve imar disiplininin belirleyici olduğu da ortadadır.”

Doğal afetlere karşı önleyici tedbirlerin önemine dikkat çeken Bahçeli, afet yönetiminin yalnızca kriz anında gerçekleştirilen müdahalelerle sınırlı tutulamayacağını belirtti.

Bahçeli, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Afetlerle mücadele, bütün kamu kurumlarını, yerel yönetimleri, bilim çevrelerini ve toplumu kapsayan stratejik bir kamu politikası olarak ele alınmalı, yer seçiminden riskli alanların dönüştürülmesine ve ıslah projelerine kadar doğal afetlerin zararlarının en aza indirilebilmesi temeline dayanmalıdır. Afetten etkilenen vatandaşlarımızın uğradıkları zararın behemehal karşılanacağına ve benzer hadiseler yaşanmasın diye gerekli tedbirlerin alınacağına inanıyor, Allah, ülkemizi ve milletimizi her türlü afet ve musibetten esirgesin diyorum.”

Fon soruşturmasına sert tepki: Milletin tasarrufuna göz dikenler hesap vermeli

Bahçeli’nin konuşmasındaki önemli başlıklardan biri de sermaye piyasalarına yönelik yürütülen fon soruşturması oldu.

Sürdürülebilir ekonomik büyüme ve fiyat istikrarının sağlanabilmesi için finansal sistemin sağlıklı işlemesi gerektiğini belirten Bahçeli, sermaye piyasalarının gelişiminin güçlü bir denetim mekanizmasıyla desteklenmesi gerektiğini söyledi.

Finansal piyasalarda güven ortamının korunmasının ekonomik istikrar açısından temel unsurlardan biri olduğunu vurgulayan Bahçeli, soruşturmaya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Fon soruşturmasına ilişkin gelişmelerden, Türkiye ekonomisinin istikrarını hedef alan bir kanunsuzlukla piyasa bozucu işlem, manipülasyon, dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanmak suretiyle organize bir şekilde harama el uzatıldığı anlaşılmaktadır.”

Bahçeli, vatandaşların birikimlerine zarar verenlerin hukuk önünde en güçlü yaptırımlarla karşılaşması gerektiğini belirtti.

Soruşturmanın bütün yönleriyle aydınlatılması, suçluların ortaya çıkarılması ve mağduriyetlerin giderilmesinin önemine değinen Bahçeli, konuyla ilgili Meclis gündeminde bulunan yasal düzenlemeyi de değerlendirdi.

“Adalet suçluyu cezalandırmak yanında masumu korumaktır”

Bahçeli, fon soruşturmasının yalnızca cezai yaptırımlarla sınırlı kalmaması, aynı zamanda sermaye piyasalarında güvenin yeniden güçlendirilmesi açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirterek şöyle konuştu:

“Suçluların açığa çıkarılması ve mağduriyetlerin giderilmesi yönünde atılan önemli adımlardan, konuya ilişkin yasal düzenlemenin Meclis Genel Kurulu gündeminde bulunmasından ve meselenin tüm boyutlarıyla aydınlatılarak sorumluların hesap vermesini sağlayacak güçlü siyasi iradenin ortaya konulmasından memnuniyet duyduğumuzu belirtmek istiyorum. Daha önce de vurguladığım gibi bunlar bir arınma, aklanma ve altında yatan nedenlere eğilme fırsatı olarak değerlendirilmelidir. Adalet suçluyu cezalandırmak yanında masumu korumak, mağdurun hakkını gözetmektir. Cumhurbaşkanımızın isabetle ‘fahiş kazancın bedelinin ödetileceği ve devletin kimseyi mağdur etmeyeceğini’ söylemesi, adaletin tecellisine olan güveni artırmıştır. Milletimiz emin olsun. Bazı sorunlarımız olsa da Türkiye ekonomisi sağlam temeller üzerindedir.”

Ekonomide bazı sorunların bulunduğunu kabul eden Bahçeli, buna karşın Türkiye ekonomisinin sağlam temeller üzerinde yükseldiğini savundu.

MHP’nin milletin hak ve hukukunu savunmayı sürdüreceğini belirten Bahçeli, gelir dağılımında adaletin güçlendirilmesi ve dar gelirli vatandaşların beklentilerinin karşılanması için atılacak adımların takipçisi olacaklarını ifade etti.

Belediyelere yönelik soruşturmalar: “Mahkemeler siyasi gösterilerin yeri değildir”

MHP Genel Başkanı Bahçeli, İstanbul Büyükşehir Belediyesi merkezli olarak başlayan ve başka belediyeleri de kapsayan soruşturmalara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Belediyelerde ihale, imar, ruhsat, taşınmaz, iştirak, personel ve kamu harcamaları gibi alanlarda ortaya çıkan çıkar ilişkilerinin yalnızca hukuki değil, aynı zamanda ahlaki boyutları bulunduğunu belirten Bahçeli, yargılama süreçlerinin siyasi tartışmaların dışında tutulması gerektiğini savundu.

Bahçeli, şunları kaydetti:

“İstanbul Büyükşehir Belediyesinde başlayarak birçok belediyeye uzanan ihale, imar, ruhsat, taşınmaz, iştirak, personel ve kamu harcamaları gibi alanlarda oluşan her türlü çıkar ilişkisi, ceza hukukunu ilgilendiren problem olmanın yanında bir ahlak yoksunluğudur. Yargılama süreçleri devam ederken siyasi polemiklerle kişisel gündem oluşturmak yerine, yöneltilen iddialara hukuki zeminde cevap vermek ilgililerin hayrına olacaktır. Mahkemeler, siyasi gösterilerin değil savunma hakkının esas alındığı yerlerdir.”

Bahçeli, vatandaşların devam eden yargı süreçlerini yakından takip ettiğini ve adaletin gecikmeden tecelli etmesini beklediğini söyledi.

Basın özgürlüğü tartışmalarına ilişkin mesaj: “Basın özgürlüğü suç işleme özgürlüğü değildir”

Bahçeli, yürütülen soruşturmalar kapsamında gündeme gelen basın özgürlüğü tartışmalarına da değindi.

Özgür basının demokratik toplumların vazgeçilmez unsurlarından biri olduğunu ifade eden Bahçeli, medya kuruluşlarının kamuoyunu bilgilendirme görevlerini özgürce yerine getirmesi gerektiğini belirtti.

Ancak basın özgürlüğünün hukuki ve etik sorumluluklarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savunan Bahçeli, şu ifadeleri kullandı:

“Medyanın kamuoyunu bilgilendirme görevini özgürce yerine getirmesi gerektiğine inanıyoruz. Bununla beraber özgürlük kadar sorumluluğun, reyting kadar hukukun da kıymetli olduğunu düşünüyoruz. Basın özgürlüğü suç işleme özgürlüğü değildir, olmamalıdır.”

“Huzur ve güven iklimini sabote eden hiçbir girişim kabul edilemez”

Medya kuruluşlarının da diğer kurumlar gibi hukuk karşısında sorumluluk taşıdığını belirten Bahçeli, basın özgürlüğü ile hukuka bağlılığın birbirinden ayrılmaması gerektiğini söyledi.

Bahçeli, açıklamasında şu görüşlere yer verdi:

“Asıl olan, basın özgürlüğünü savunurken hukuka aykırı eylemlere göz yuman bir hukuksuzluğa düşmemektir. Çünkü basın özgürlüğü demokrasinin güvencesi ise hukuka bağlılık ve etik sorumluluk da bu özgürlüğün temel dayanaklarıdır. Türkiye’nin ekonomik, siyasi ve diplomatik başarılarla öne çıktığı, ‘Terörsüz Türkiye’ ve ‘Terörsüz Bölge’ hedeflerinin kuvveden fiile dönüştüğü, kanunsuzlukların üzerine gidildiği bir ortamda huzur ve güven iklimini sabote etmeye yönelik hiçbir girişim kabul edilemez. Sosyal medya üzerinden oluşturulmaya çalışılan algıya, FETÖ hesaplarından yapılan kışkırtıcılığa itibar edilmemeli, resmi açıklamalar doğrultusunda hareket edilmelidir. Türkiye’nin, güvensizlik temelinde yönlendirilmiş toplumsal tepkilerle karşı karşıya bırakılması girişimlerinin mutlaka önüne geçilmelidir.”

Türk milliyetçiliği konusunda açıklama: “Milliyetçilik duruş ve şahsiyet meselesidir”

Konuşmasında Türk milliyetçiliğinin tarihsel ve düşünsel temellerine de değinen Bahçeli, milliyetçiliğin etnik şovenizm ve ırkçılıkla özdeşleştirilmesine karşı çıktı.

Türk milliyetçiliğinin bir medeniyet ve millet şuuru taşıdığını vurgulayan Bahçeli, bu anlayışı istismar eden kesimlere tepki gösterdi.

Bahçeli, şunları söyledi:

“Milliyetçilik evvel emirde duruş ve şahsiyet meselesidir. Nice münevverlerin ilim ve düşüncesi, ülküdaşlarımızın emek ve gözyaşı ile yeşerttiği Türk milliyetçiliğinin bereketli topraklarına kaçak yapı kurmaya çalışanlar. Siz hangi fitne senaryosunun gönüllü kalemlerisiniz? Tarihin coğrafyada Türk akışını bilmeyen cahillere tekrardan hatırlatalım, Türk milliyetçiliği, Türklüğü arkaik ve etnik asabiyete hapsetmek değil, onu güçlü millet şuuru ve yüksek medeniyet ufkuyla yükseltme davasıdır. Kelamı Türkçe söylemek, kalemi Türkçe yazmak, istikbale Türkçe bakmaktır.”

Milliyetçi ve ülkücü camiaya birlik çağrısında bulunan Bahçeli, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Geleceğimizi şekillendirdiğimiz bir dönemde yanlış yönde saf tutmayın. Gelin bir olalım, diri olalım, Lider Ülke Türkiye ülkümüzü hep birlikte gerçeğe dönüştürelim.”

“Terörsüz Türkiye hedefini Terörsüz Bölge vizyonundan ayrı düşünemeyiz”

Bahçeli, Terörsüz Türkiye hedefinin Türkiye’nin gelecek vizyonunun en önemli başlıklarından biri olduğunu belirtti.

Türkiye’nin kendi sınırları içerisindeki güvenlik politikalarının, komşu ülkelerdeki gelişmelerden bağımsız değerlendirilemeyeceğini ifade eden Bahçeli, sınır ötesinde faaliyet gösteren silahlı yapıların bölgesel istikrar ve Türkiye’nin güvenliği üzerinde tehdit oluşturduğunu söyledi.

Bahçeli, şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bu süreçte kararlılık kadar akıl, güvenlik kadar hukuk, devlet otoritesi kadar toplumsal mutabakat ve güven de önemlidir. Sınırlarımızın ötesinde varlığını sürdüren silahlı yapılar, komşu ülkelerin istikrarını bozduğu ölçüde Türkiye’nin güvenliğini de tehdit etmektedir. Bu nedenle ‘Terörsüz Türkiye’ hedefini, terörsüz bölge vizyonundan ayrı düşünemeyiz. Önümüzdeki dönemde Türkiye’nin hedefi, güvenliğini sağlamış, milli birliğini güçlendirmiş bir ülke olarak teknoloji üreten, yüksek katma değerli sanayisini geliştiren, tarımda verimliliği artıran, enerjide dışa bağımlılığını azaltan ve gençlerine yeni fırsatlar sunan bir güç haline gelmektir.”

Üniversitelerle ilgili rakamları açıkladı: 6 milyon 554 bin öğrenci

Bahçeli, yükseköğretim sistemine ve üniversitelerin Türkiye’nin geleceğindeki rolüne de değindi.

Türkiye’de 129’u devlet üniversitesi olmak üzere toplam 208 üniversite bulunduğunu belirten Bahçeli, yükseköğretimdeki öğrenci sayısının 6 milyon 554 bin 312 olduğunu aktardı.

Bahçeli’nin paylaştığı yükseköğretim verileri 

Toplam üniversite                           Devlet üniversitesi                   Yükseköğretim öğrencisi

      208                                                    129                                              6.554.312

2026-2027 eğitim öğretim yılında öğrencilere ve akademisyenlere başarılar dileyen Bahçeli, üniversiteleri bilimsel rekabetin, fikir egemenliğinin ve kültürel bağımsızlığın önemli merkezleri olarak nitelendirdi.

“Türkçe bilim dili değildir” anlayışına karşı çıkan Bahçeli, üniversitelerin kültürel emperyalizmin etkisine sokulmaması gerektiğini savundu.

Üniversitelere yapılan yatırımların yalnızca eğitim alanına değil, Türkiye’nin üretim gücüne, teknik kapasitesine ve geleceğine yapılan yatırımlar olduğunu belirten Bahçeli, Türk ve Türkiye Yüzyılı’nı inşa edecek irade ve cesaretin gençlerde bulunduğunu ifade etti.

Suriye ve Irak mesajı: Silahlı yapıların tasfiyesi bölgesel güvenliği güçlendirecek

Dış politika gelişmelerini değerlendiren Bahçeli, Orta Doğu’daki güvenlik sorunlarının bölgesel ve küresel istikrar üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

İsrail-Lübnan hattından İran-Yemen eksenine, Hürmüz Boğazı’ndan Babülmendep Boğazı’na uzanan istikrarsızlıkların güvenlik tehditlerini artırdığını belirten Bahçeli, buna karşılık Suriye ve Irak’ta yaşanan bazı gelişmeleri olumlu değerlendirdi.

Irak yönetiminin silahlı yapıların tasfiyesine yönelik girişimlerinin, devlet egemenliğinin ülke genelinde yeniden tesis edilmesi açısından önem taşıdığını ifade eden Bahçeli, Suriye’deki gelişmelere ilişkin de konuştu.

Bahçeli, şu ifadeleri kullandı:

“SDG/YPG’nin askeri varlığının sona erdirilerek Suriye devletinin kurumlarına entegrasyonu yönünde atılan somut adımlar ise ülkenin toprak bütünlüğü ve siyasi birliği bakımından yeni bir dönemin kapısını aralamıştır. Komşu ülkelerimizde yaşanan bu gelişmeler göstermektedir ki önemli mesafe katedilen ‘Terörsüz Türkiye’ hedefimiz, bölgesel bir boyut da kazanmaktadır.”

İran ile yürütülen temaslara da değinen Bahçeli, İran İçişleri Bakanının eylül ayında Ankara’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında yaptığı açıklamayı hatırlattı.

İran İçişleri Bakanının “PJAK ve tüm kolları varlıklarını sona erdirmeli, silahlarını bırakmalıdır” şeklindeki sözlerine dikkat çeken Bahçeli, bu doğrultuda atılacak adımların bölgesel barış açısından önemli olacağını belirtti.

Kıbrıs konusunda sert açıklama: “Birleşik Kıbrıs Federasyonu ham bir hayaldir”

Bahçeli’nin dış politikaya ilişkin açıklamalarında Kıbrıs meselesi de geniş yer tuttu.

Doğu Akdeniz’deki gelişmelerin Türkiye’nin güvenliği bakımından stratejik önem taşıdığını vurgulayan Bahçeli, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti temsilcileri ile Rum tarafı arasında yürütülen temasları yakından izlediklerini söyledi.

Kapalı Maraş’ın Birleşmiş Milletler yönetimine bırakılması ve Gazimağusa Limanı’nın Avrupa Komisyonu gözetiminde işletilmesine yönelik Rum basınına yansıyan haberleri değerlendiren Bahçeli, bu tür girişimlerin Kıbrıs Türklerinin egemenlik hakları açısından kabul edilemez olduğunu savundu.

Bahçeli, şu ifadeleri kullandı:

“Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge’ye odaklandığımız bir dönemde Doğu Akdeniz’de ve Kıbrıs’ta provokasyonlar da devam etmektedir. Türkiye’nin güvenlik doktrininde Mavi Vatan’ın stratejik merkezi olan Kıbrıs’ta, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti temsilcileri ile Rum tarafının temaslarını dikkatle takip ediyoruz.

Rum basınına yansıyan ve yalanlanmayan kapalı Maraş’ın Birleşmiş Milletler yönetimine verilmesi ve Gazimağusa Limanı’nın Avrupa Komisyonu gözetiminde işletilmesine yönelik iddialar, Kıbrıs Türklüğünün egemenlik hakları konusunda vahim bir tablo sunmaktadır. Birleşik Kıbrıs Federasyonu ham bir hayaldir ve Türk egemenliğinin de felaketidir. Rum yönetiminin, İsrail’in Kıbrıs karakolu olma misyonunu üstlendiği bu dönemde, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yaşayan kardeşlerimizi uyanık olmaya davet ediyorum ve diyorum ki Kıbrıs asırlardan beri Türk’tür, ebediyen Türk kalacaktır.”

Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi 29-30 Ekim’de Ankara’da

Bahçeli, Türk dünyasına ilişkin değerlendirmesinde 13. Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’nin önemine dikkat çekti.

Zirvenin 29-30 Ekim 2026 tarihlerinde Türkiye’nin ev sahipliğinde Ankara’da gerçekleştirileceğini belirten Bahçeli, Cumhuriyet’in 103. kuruluş yıl dönümünün Türk dünyasının temsilcileriyle birlikte kutlanacağını söyledi.

Bahçeli, “Cumhuriyetimizin 103. yıl dönümünü tüm Türk Dünyası olarak hep birlikte kutlayacak, böylece birlik ve beraberliğimizi dosta düşmana bir kez daha ilan edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Zirvenin Türk devletleri arasındaki dayanışmanın ve ortak hareket etme iradesinin güçlendirilmesi açısından önem taşıdığına işaret etti.

2027 bütçesine destek: Milletvekillerine komisyon çalışmalarını takip etme çağrısı

Konuşmasının ekonomi ve kamu maliyesine ilişkin bölümünde 2027 yılı merkezi yönetim bütçesini de değerlendiren Bahçeli, bütçe teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulduğunu hatırlattı.

2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Teklifi ve Sayıştay raporlarının TBMM Başkanlığına iletildiğini belirten Bahçeli, 2027 bütçesini öngörülebilirliği artıran, üretim kapasitesini genişleten ve sosyal devlet ilkesini güçlendiren bir bütçe olarak nitelendirdi.

Bahçeli, bütçenin millete, devlete ve toplum hayatına hayırlı olmasını diledi.

MHP milletvekillerine de çağrıda bulunan Bahçeli, bütçe görüşmelerinin yakından takip edilmesini, milletvekillerinin görüş ve değerlendirmeleriyle sürece katkı sunmasını istedi.

Bahçeli, bütçe görüşmelerinde gereksiz tartışmalardan kaçınılması ve Cumhur İttifakı’nın siyasi yaklaşımına uygun hareket edilmesi gerektiğini ifade etti.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin TBMM Grup Toplantısı’na geleneksel Türk motifleriyle süslenmiş, üst bölümünde ay yıldızlı Türk bayrağı simgesi bulunan yüzük ve rozetle katılması da dikkati çekti.

 

TBMM’de kritik hafta: Tasfiye edilen yatırım fonları ve Kızılay düzenlemesi görüşülecek

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 20 Ekim 2026 Salı günü başlayacak haftalık çalışmalarında milyonlarca vatandaşı ilgilendiren ekonomi, sosyal yardım ve kamu yönetimi alanlarındaki düzenlemeleri gündemine alacak.

Meclis Genel Kurulunda, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen bazı yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi görüşülecek. Teklif, fonların tasfiye sürecinin nasıl yürütüleceğini, yatırımcılara yapılabilecek ara ödemeleri, zararların tahsilini ve sorumluların belirlenmesini düzenliyor.

Genel Kurulda ayrıca ilk üç maddesi kabul edilen Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmelerine devam edilecek.

Meclisin yeni haftasındaki bir diğer önemli başlık ise 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi olacak. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 21 Ekim Çarşamba günü Plan ve Bütçe Komisyonunda bütçe sunumu yapacak.

Tasfiye edilen yatırım fonları için yeni düzenleme geliyor

TBMM Genel Kurulunda ele alınacak Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi, tasfiye kapsamındaki fonların malvarlıklarının yönetilmesi, yatırımcıların alacaklarının karşılanması ve sorumluların belirlenmesi açısından önemli hükümler içeriyor.

Düzenlemeye göre tasfiye işlemleri, SPK’nin gözetim ve denetimi altında, tasfiye ile görevlendirilen kuruluşlar tarafından yürütülecek.

Bu süreçte fonların mevcut malvarlıkları, geri kazanılan kaynaklar ve yatırımcıların zararlarının karşılanmasına yönelik işlemler belirlenen esaslara göre gerçekleştirilecek.

Teklifin en dikkat çekici hükümlerinden biri ise yatırımcılara yapılabilecek ara ödemeler.

Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek

Kanun teklifine göre SPK tarafından belirlenen fonlarda, fonun tasfiye malvarlığından yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek.

Ara ödeme tutarı, yatırımcının net yatırım tutarına göre belirlenecek.

Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında bulunan yatırımcılar için net yatırım tutarı kadar, 1 milyon lira ve üzerinde bulunan yatırımcılar için ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.

Ara ödeme düzenlemesi nasıl uygulanacak?

Yatırımcının net yatırım tutarı Yapılabilecek ara ödeme
250 bin TL En fazla 250 bin TL
500 bin TL En fazla 500 bin TL
750 bin TL En fazla 750 bin TL
1 milyon TL En fazla 1 milyon TL
1 milyon 500 bin TL En fazla 1 milyon TL
3 milyon TL En fazla 1 milyon TL
5 milyon TL En fazla 1 milyon TL

Tablodaki rakamlar, teklifin öngördüğü üst sınırın nasıl uygulanabileceğini göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Fiilen yapılacak ödemeler, ilgili fonun tasfiye malvarlığına ve yetkili kurumların kararlarına bağlı olacaktır.

Teklifte öngörülen 1 milyon liralık sınır, yatırımcının toplam zararının bu tutarla sınırlanacağı anlamına gelmiyor. Düzenleme, tasfiye sürecinde yapılabilecek ara ödemelerin üst sınırını belirliyor.

Dolayısıyla ara ödeme ile tasfiye sonucunda yapılacak nihai ödemelerin birbirinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

Ayrıca bu düzenleme henüz kanunlaşmadığı için yatırımcılara teklif kapsamında kesin ödeme yapılacağı veya ödemenin hangi tarihte gerçekleştirileceği söylenemiyor.

Piyasa dolandırıcılığına karışanlara ödeme yapılmayacak

Kanun teklifinde, tasfiye edilen fonlarla bağlantılı usulsüz işlemlere karıştığı belirlenen kişiler hakkında da özel hükümler bulunuyor.

Buna göre SPK’nin 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlar tarafından işlenen veya bu fonlarla birlikte hareket edilerek gerçekleştirilen bazı sermaye piyasası ihlalleri, ödemelerde dikkate alınacak.

Özellikle piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı kapsamındaki fiilleri işlediği veya bu işlemlere birlikte katıldığı SPK tarafından tespit edilen kişilere, ilgili fonların tasfiye ve geri kazanım hesabından ödeme yapılmayacak.

Bu düzenlemeyle tasfiye sürecinde, usulsüz işlemlerde sorumluluğu bulunduğu belirlenen kişilerin geri kazanılan kaynaklardan yararlanmasının önlenmesi amaçlanıyor.

Soruşturmalarda malvarlıklarına el konulabilecek

Teklif, tasfiye edilen yatırım fonlarıyla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalar bakımından malvarlığına el koyma işlemlerini de düzenliyor.

Buna göre ilgili soruşturmalar kapsamında Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) hükümleri uyarınca el koyma kararı verilebilecek.

El konulan ve müsadere edilen malvarlığı değerleri ile geri kazanım hesabına ilişkin hükümler, yatırımcıların zararlarının karşılanmasına yönelik sürecin önemli unsurlarından biri olacak.

Söz konusu hesap kapsamında bulunmayan durumlarda ise SPK, tasfiye işlemlerinin sonuçlarını ve denetim bulgularını dikkate alarak zararların belirlenmesine yönelik çalışma yapacak.

Zararın sorumluları SPK tarafından belirlenecek

Kanun teklifine göre SPK, tasfiye edilen her fon için zarar veya kayıp tutarını ayrı ayrı belirleyecek.

Bu kapsamda zarar veya kayıpta sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile bunların sorumlu oldukları tutarlar tespit edilecek.

SPK tarafından belirlenen bilgiler Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) bildirilecek.

Düzenlemede, zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketinin sorumlu olacağı hükme bağlanıyor.

Böylece yatırımcı zararlarının yalnızca fon malvarlığı üzerinden değil, sorumluluğu belirlenen kişi ve kuruluşlardan geri kazanılacak kaynaklar bakımından da değerlendirilmesi öngörülüyor.

Geri kazanılan paralar yatırımcılara nasıl dağıtılacak?

Teklifte, tasfiye kapsamında geri kazanılan kaynakların hangi kuruluşlar aracılığıyla yatırımcılara ulaştırılacağı da düzenleniyor.

Buna göre geri kazanım hesabında biriken tutarlardan zorunlu masraflar düşülecek.

Kalan kaynaklar TMSF tarafından tasfiyeyle görevli kuruluşa aktarılacak.

Tasfiye işlemleri tamamlanmışsa, söz konusu tutarlar SPK tarafından bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezine (YTM) gönderilecek.

YTM, yatırımcılara yapılacak ödemeleri katılma payı sahipliği oranına göre gerçekleştirecek.

Bu sistemle tasfiye sonucunda elde edilen veya geri kazanılan kaynakların belirlenen esaslar çerçevesinde yatırımcılara dağıtılması hedefleniyor.

Ancak geri kazanılabilecek toplam tutar, tasfiye sürecinin ne kadar süreceği ve yatırımcıların zararlarının hangi oranda karşılanabileceği, uygulama sürecinde netlik kazanacak.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin görüşmeleri sürecek

TBMM Genel Kurulunun gündemindeki bir diğer önemli düzenleme ise Türk Kızılay Kanunu Teklifi.

İlk üç maddesi kabul edilen teklifin görüşmelerine 20 Ekim Salı günü devam edilecek.

Düzenleme, Türk Kızılayın görev ve yetkilerinin yanı sıra uluslararası yardımların alınması, afet ve savaş dönemlerinde görev alan personele tazminat ödenmesi ve Kızılayın sosyal yardım mekanizmalarındaki temsilini kapsıyor.

Uluslararası yardımlarda tek yetkili kuruluş Kızılay olacak

Teklife göre Türk Kızılay; Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve ülkelerin Kızılay ile Kızılhaç milli cemiyetlerinden Türkiye’ye gönderilen ayni ve nakdi yardımların alınması ve kullanılmasında tek yetkili kuruluş olacak.

Bu yetki, olağan dönemlerin yanı sıra olağanüstü durumlarda Türkiye’ye ulaştırılan yardımları da kapsayacak.

Düzenlemeyle uluslararası Kızılay ve Kızılhaç kuruluşları aracılığıyla gelen yardımların Türkiye’deki yetki ve koordinasyon yapısının kanunla belirlenmesi amaçlanıyor.

Afet ve savaş bölgelerinde çalışan Kızılay personeline tazminat

Kanun teklifinde afet, savaş ve çatışma dönemlerinde görev yapan Kızılay personelini ilgilendiren bir düzenleme de yer alıyor.

Buna göre olağanüstü dönemlerde, afet, savaş ve çatışma zamanlarında Türkiye Kızılay Derneğinin faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere ilgili bölgede fiilen görev yapan personele nakdi tazminat ödenecek.

Düzenleme, riskli ve olağanüstü koşullarda görev yapan personelin tazminat haklarına ilişkin yasal çerçeve oluşturulmasını öngörüyor.

Kızılay şube başkanları sosyal yardım vakıflarında görev alacak

Teklifte Türk Kızılayın yerel sosyal yardım mekanizmalarındaki temsilini ilgilendiren hükümler de bulunuyor.

Kızılay şube ve temsilciliklerinin bulunduğu il ve ilçelerde Kızılay il merkez şube başkanı ile ilçe şube başkanları, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı mütevelli heyetlerinde üye olarak yer alacak.

Böylece Kızılayın yerel düzeydeki sosyal yardım faaliyetleriyle vakıflar arasında kurumsal iş birliğinin artırılması hedefleniyor.

2027 yılı bütçe maratonu 21 Ekim’de başlayacak

Meclisin yeni haftasındaki bir diğer kritik başlık 2027 yılı bütçe görüşmeleri olacak.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 21 Ekim Çarşamba günü TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’ne ilişkin sunum gerçekleştirecek.

Yılmaz’ın sunumuyla birlikte merkezi yönetim bütçesinin komisyondaki görüşme süreci başlayacak.

Bütçe çalışmaları kapsamında kamu kurumlarının gelecek yıla ilişkin gelir ve gider tahminleri, yatırımlar için öngörülen kaynaklar ve mali politikalar ele alınacak.

2027 yılı bütçesi, kamu harcamalarının öncelikleri ve yatırımlara ayrılacak kaynaklar bakımından önümüzdeki dönemin en önemli Meclis gündemlerinden biri olacak.

Meclis komisyonları da çalışacak

TBMM’de Genel Kurul ve Plan ve Bütçe Komisyonunun yanı sıra diğer komisyonlar da çalışmalarını sürdürecek.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu, gündemindeki bazı kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimini gerçekleştirecek.

Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu da gündeminde bulunan konuları görüşmek üzere toplanacak.

Siyasi partilerin grup toplantıları yapılacak

Mecliste grubu bulunan siyasi partiler, salı ve çarşamba günleri haftalık grup toplantılarını gerçekleştirecek.

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan da partisinin TBMM Grup Toplantısı’nda milletvekillerine hitap edecek.

Böylece TBMM’de yeni hafta; tasfiye edilen yatırım fonlarına ilişkin düzenlemeler, Türk Kızılay Kanunu Teklifi, 2027 yılı bütçesi, komisyon çalışmaları ve siyasi parti grup toplantılarıyla yoğun geçecek.

Özellikle tasfiye edilen yatırım fonlarında yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılmasını öngören düzenleme, Meclisin ekonomi gündemindeki en dikkat çekici başlıklardan biri olacak.

TBMM’de sürpriz görüşme: Devlet Bahçeli ile Kemal Kılıçdaroğlu bir araya geldi

Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) 13 Ekim 2026 Salı günü siyasi gündem açısından dikkat çeken bir görüşme gerçekleştirildi.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nu Meclisteki makamında kabul etti.

Basına kapalı gerçekleştirilen görüşmede MHP ve CHP’den parti kurmayları da yer aldı. Yaklaşık 15 dakika sürdüğü belirtilen görüşmenin ardından Kılıçdaroğlu, gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Kılıçdaroğlu: “İki arkadaş olarak görüştük”

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından açıklamada bulunan Kemal Kılıçdaroğlu, buluşmayı iki siyasetçi arasındaki dostluk ilişkisi üzerinden değerlendirdi.

Görüşmenin içeriğine ilişkin ayrıntılı açıklama yapmayan Kılıçdaroğlu, gazetecilere:

“İki arkadaş olarak görüştük.” dedi.

Kılıçdaroğlu’nun görüşmenin ardından yaptığı kısa açıklama, iki siyasi parti liderinin buluşmasının gündemine yönelik değerlendirmeleri beraberinde getirdi.

Görüşmede Terörsüz Türkiye süreci ele alındı

Görüşmeye ilişkin edinilen bilgilere göre Bahçeli ile Kılıçdaroğlu’nun ele aldığı konular arasında Terörsüz Türkiye süreci de yer aldı.

CHP tarafından yapılan bilgilendirmede, Kemal Kılıçdaroğlu’nun MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’ye Terörsüz Türkiye sürecinden dolayı teşekkür ettiği aktarıldı.

Kılıçdaroğlu’nun yürütülen sürece ilişkin destek mesajı verdiği belirtilirken, görüşmede başka hangi konuların değerlendirildiğine ilişkin ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Bahçeli, iki bakanla da görüştü

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Kemal Kılıçdaroğlu ile gerçekleştirdiği görüşmenin yanı sıra aynı gün iki bakanı da TBMM’deki makamında ağırladı.

Bahçeli, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile ayrı ayrı bir araya geldi.

Sağlık Bakanı Memişoğlu, ziyaretinin ardından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’yi TBMM’deki makamında ziyaret ettik. Nazik kabulleri için kendilerine şükranlarımı sunuyorum.”

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile gerçekleştirilen görüşmenin gündemine ilişkin ise ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

Böylece MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM’de aynı gün içerisinde hem hükümet üyeleriyle hem de CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile görüşmeler gerçekleştirmiş oldu.

TBMM’de yoğun mesai: Türk Kızılay Kanunu ve yatırım fonlarına ilişkin düzenleme gündemde

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 13-16 Ekim 2026 haftasında yasama ve denetim faaliyetleri bakımından yoğun bir gündemle çalışmalarını sürdürecek. Türk Kızılayının hukuki statüsünden uluslararası insani yardımların yönetimine, afet bölgelerinde çalışan personelin haklarından yatırım fonlarının tasfiyesine kadar çeşitli konular Meclisin gündeminde yer alacak.

Haftalık çalışmalarına 13 Ekim Salı günü başlayacak TBMM Genel Kurulu, Türk Kızılay Derneğinin faaliyetlerini daha etkin bir yapıda sürdürebilmesi amacıyla hazırlanan Türk Kızılay Kanunu Teklifi’ni görüşecek.

Genel Kurulda ayrıca Kişisel Verileri Koruma Kurulunda (KVKK) boş bulunan iki üyelik için seçim yapılacak. Meclis komisyonlarında ise ekonomi, kamu işletmeleri, Avrupa Birliği uyumu ile güvenlik ve istihbarat alanlarındaki çalışmalar devam edecek.

Türk Kızılayının görev ve yetkileri kanunla düzenlenecek

Haftanın en önemli gündem maddelerinden biri Türk Kızılay Kanunu Teklifi olacak.

Teklifle, Türkiye’nin köklü insani yardım kuruluşlarından Türk Kızılayının faaliyetlerini yürütürken sahip olduğu görev, yetki, hak ve muafiyetlerin kanuni çerçevede düzenlenmesi amaçlanıyor.

Düzenlemenin temel hedefi, Türk Kızılayının görev alanına giren faaliyetleri daha etkin ve koordineli bir yapıda sürdürebilmesini sağlamak.

Teklif, özellikle uluslararası insani yardımların yönetimi, olağanüstü dönemlerde görev yapan personelin mali hakları ve yerel sosyal yardım mekanizmalarındaki temsil gibi başlıklarda yeni hükümler içeriyor.

Uluslararası insani yardımlarda Kızılay tek yetkili kuruluş olacak

Kanun teklifinin dikkat çeken düzenlemelerinden biri, uluslararası Kızılay ve Kızılhaç kuruluşlarından Türkiye’ye gönderilen yardımların alınması ve kullanılmasına ilişkin yetkiyi kapsıyor.

Teklife göre Türk Kızılayı; Uluslararası Kızılay ve Kızılhaç Dernekleri Federasyonu, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve ülkelerin Kızılay ile Kızılhaç milli cemiyetlerinden Türkiye’ye olağan veya olağanüstü dönemlerde gönderilen ayni ve nakdi yardımların alınması ve kullanılması konusunda tek yetkili kuruluş olacak.

Bu düzenleme, söz konusu uluslararası kuruluşlardan gelen yardımların yönetiminde yetki ve sorumluluğun Türk Kızılayında toplanmasını öngörüyor.

Ayni yardımlar; gıda, giyecek, barınma malzemeleri, tıbbi malzemeler ve benzeri ürünleri kapsarken nakdi yardımlar para olarak sağlanan desteklerden oluşuyor.

Özellikle büyük ölçekli afetler ve uluslararası insani yardım faaliyetlerinde koordinasyonun önem taşıdığı dikkate alındığında, teklifin yardımların kabulü, yönetimi ve ihtiyaç sahiplerine ulaştırılması süreçleri açısından yeni bir hukuki çerçeve oluşturması amaçlanıyor.

Ancak düzenlemede öngörülen münhasır yetki, teklifte belirtilen uluslararası Kızılay ve Kızılhaç kuruluşlarından gelen yardımları kapsıyor. Türkiye’ye ulaştırılan bütün insani yardımların yalnızca Türk Kızılayı tarafından kabul edileceği şeklinde yorumlanmaması gerekiyor.

Afet, savaş ve çatışma bölgelerinde çalışan personele nakdi tazminat

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin bir diğer önemli maddesi, olağanüstü dönemlerde görev yapan personelin mali haklarıyla ilgili.

Teklife göre olağanüstü dönemlerde, afet, savaş ve çatışma zamanlarında Türk Kızılayının faaliyetlerini gerçekleştirmek amacıyla ilgili bölgelerde fiilen görev alan personele nakdi tazminat ödenecek.

Bu düzenlemeyle, zorlu ve riskli koşullarda insani yardım faaliyetlerini sürdüren personelin mali yönden desteklenmesi hedefleniyor.

Deprem, sel ve diğer büyük afetler ile savaş ve çatışma bölgelerindeki insani yardım faaliyetleri, personelin güvenlik ve çalışma koşulları bakımından önemli riskler barındırabiliyor.

Bu nedenle teklifin, söz konusu bölgelerde fiilen görev yapan çalışanlar için özel bir tazminat hakkı oluşturması öngörülüyor.

Tazminatların tutarı, hesaplama yöntemi ve ödeme koşullarına ilişkin ayrıntılar ise paylaşılan teklif özetinde yer almıyor. Bu konuların kanun teklifinin görüşülmesi sırasında netlik kazanması bekleniyor.

Kızılay şube başkanlarına sosyal yardımlaşma vakıflarında görev

Teklif, Türk Kızılayının yerel sosyal yardım mekanizmalarındaki temsilini de kapsıyor.

Düzenlemeye göre Kızılay şube ve temsilciliklerinin bulunduğu il ve ilçelerde, Kızılay il merkez şube başkanları ile ilçe şube başkanları, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarının mütevelli heyetlerinde üye olarak yer alacak.

Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, ihtiyaç sahibi vatandaşlara yönelik sosyal yardım çalışmalarının yürütülmesinde önemli görevler üstleniyor.

Kızılay temsilcilerinin bu heyetlerde görev almasıyla kurumlar arasındaki iletişim ve sosyal yardım faaliyetlerinde koordinasyonun güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Düzenleme yasalaşırsa Konya dahil Kızılay şube ve temsilciliklerinin bulunduğu illerde ve ilçelerde de ilgili şube başkanlarının vakıf mütevelli heyetlerindeki temsilinin kanuni dayanağı oluşturulacak.

Kişisel Verileri Koruma Kuruluna iki üye seçilecek

TBMM Genel Kurulunun bu haftaki gündeminde Kişisel Verileri Koruma Kuruluna yapılacak üyelik seçimleri de bulunuyor.

Genel Kurulda, Kurulda boş bulunan iki üyelik için seçim gerçekleştirilecek.

Kişisel Verileri Koruma Kurulu, kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuatın uygulanması ve bu alandaki idari kararların alınmasında görev yapıyor.

Kurumun çalışma alanı; kişisel verilerin hukuka uygun işlenmesi, veri güvenliği, ilgili kişilerin hakları ve veri sorumlularının yükümlülükleri gibi konuları kapsıyor.

İki üyelik için yapılacak seçimle Kurulun üyelik yapısındaki boşlukların doldurulması hedefleniyor.

Yatırım fonlarının tasfiyesi Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülecek

Meclisin ekonomi gündeminde ise son dönemde kamuoyunun yakından takip ettiği yatırım fonlarının tasfiyesi konusu bulunuyor.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi’ni görüşecek.

Teklif, tasfiye sürecindeki yatırım fonlarına ilişkin hukuki ve mali düzenlemelerin Meclis gündeminde ele alınması bakımından önem taşıyor.

Son dönemde yatırım fonlarının tasfiyesi, yatırımcıların alacaklarının ödenmesi, ödeme sürecinin işleyişi ve sermaye piyasalarında güvenin korunması gibi başlıklar kamuoyunda tartışılıyordu.

Komisyondaki görüşmelerde tasfiyesine karar verilen fonlara ilişkin teklif hükümlerinin değerlendirilmesi bekleniyor.

Düzenlemenin hangi yatırımcıları kapsayacağı, ödemelerin hangi koşullara tabi olacağı ve varsa ödeme sınırları gibi ayrıntıların teklif maddeleri üzerinden ele alınması gerekiyor.

Bu aşamada söz konusu teklifin yasalaşmadığı, Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüleceği belirtiliyor.

Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimi sürecek

TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu da haftalık çalışmalar kapsamında toplanacak.

Komisyon, gündeminde bulunan bazı kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimini gerçekleştirecek.

KİT Komisyonunun çalışmaları, kamu sermayesiyle faaliyet gösteren işletmelerin mali yapılarının, yönetim faaliyetlerinin ve denetim raporlarının parlamenter denetim çerçevesinde değerlendirilmesini kapsıyor.

Bu haftaki toplantılarda hangi kuruluşların ele alınacağına ilişkin ayrıntılar ise paylaşılan gündem bilgisinde belirtilmedi.

Avrupa Birliği, güvenlik ve istihbarat gündemi

TBMM Avrupa Birliği Uyum Komisyonu ile Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu da gündemlerindeki konuları görüşmek üzere toplanacak.

Avrupa Birliği Uyum Komisyonu, Türkiye’nin Avrupa Birliği mevzuatına uyumu ve ilgili yasal düzenlemelerin değerlendirilmesi konusunda çalışmalar yürütüyor.

Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu ise görev alanına giren güvenlik ve istihbarat faaliyetleriyle ilgili konuları ele alıyor.

Komisyonların toplantı gündemlerine ilişkin ayrıntılı başlıklar açıklanan haftalık çalışma özetinde yer almadı.

Siyasi partilerin grup toplantıları yapılacak

TBMM’de yasama ve komisyon çalışmalarının yanı sıra siyasi partilerin grup toplantıları da gerçekleştirilecek.

Salı ve çarşamba günleri Mecliste grubu bulunan siyasi partilerin toplantıları düzenlenecek.

Grup toplantılarında parti genel başkanları ve grup yöneticilerinin güncel siyasi, ekonomik ve toplumsal gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunması bekleniyor.

TBMM’nin 13 Ekim haftası çalışma gündemi

Meclis birimi Gündem
TBMM Genel Kurulu Türk Kızılay Kanunu Teklifi
TBMM Genel Kurulu Kişisel Verileri Koruma Kuruluna 2 üye seçimi
Plan ve Bütçe Komisyonu Tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi
KİT Komisyonu Bazı kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimi
Avrupa Birliği Uyum Komisyonu Komisyon gündemindeki konular
Güvenlik ve İstihbarat Komisyonu Komisyon gündemindeki konular
Siyasi parti grupları Salı ve çarşamba günleri grup toplantıları

Gözler Kızılay düzenlemesi ve yatırım fonları teklifinde

TBMM’nin yeni haftadaki çalışmalarında Türk Kızılayının görev ve yetkilerini düzenleyen kanun teklifi ile yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin düzenleme ön plana çıkacak.

Türk Kızılay Kanunu Teklifi’nin yasalaşması hâlinde, uluslararası insani yardımların kabulü ve kullanılması, afet bölgelerinde çalışan personelin tazminat hakları ve yerel sosyal yardım mekanizmalarındaki temsil konusunda yeni hükümler yürürlüğe girecek.

Plan ve Bütçe Komisyonunda ele alınacak yatırım fonları teklifi ise özellikle tasfiye sürecini ve yatırımcılara yönelik mali düzenlemeleri takip eden kesimler açısından önem taşıyor.

13 Ekim Salı günü başlayacak Meclis çalışmalarında, tekliflerin görüşülme süreci ve komisyonlarda alınacak kararlar önümüzdeki dönemin yasama gündemini şekillendirecek.

Fon tasfiyesine ilişkin kanun teklifi TBMM’ye sunulacak

Sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemlerle ilgili fon tasfiyesine yönelik yeni bir yasal düzenleme için çalışma başlatıldı.

AK Parti TBMM Grubu, Grup Başkanı Abdullah Güler başkanlığında gündemdeki fon işlemlerine ilişkin bir çalışma grubu oluşturdu.

Hukukçu milletvekillerinden oluşan çalışma grubunun değerlendirmeleri sonucunda, sermaye piyasasındaki işlemlerle ilgili kanun teklifi hazırlandı.

455 bin 578 yatırımcıyı kapsayacak

İlerleyen günlerde TBMM Başkanlığına sunulması planlanan teklifin geçici nitelikte olacağı belirtildi.

Düzenlemeyle 455 bin 578 yatırımcının 1 milyon liraya kadar olan varlıklarının tasfiyesine gidilmesi öngörülüyor.

Teklifin kapsamı, uygulama yöntemi ve tasfiye sürecine ilişkin ayrıntıların Meclis’e sunulacak metinle netleşmesi bekleniyor.

Teklif 10 maddeden oluşacak

Hazırlanan kanun teklifinin 10 maddeden oluşacağı bildirildi.

Teklifin TBMM Başkanlığına sunulmasının ardından komisyon sürecinin başlaması ve ardından Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor.

Düzenlemenin yasalaşması halinde, sermaye piyasasındaki fon işlemleriyle bağlantılı tasfiye sürecinde uygulanacak esaslar da yasal zemine kavuşmuş olacak.

Erdoğan’dan TBMM’de “Terörsüz Türkiye” mesajı: Yeni siyaset ve sivil anayasa vurgusu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Milli iradenin tecelligahı olan Türkiye Büyük Millet Meclisinin itibarını her şeyin üzerinde tutmamız gerektiği açıktır.” dedi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TBMM 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla Genel Kurul’a hitap etti.

Yeni yasama yılının ülke, millet, Meclis, demokrasi, gönül coğrafyası ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını dileyen Erdoğan, “Sizlerin şahsında, mensubu ve hizmetkarı olmakla şeref duyduğum aziz milletimin her bir ferdine, en doğusundan en batısına, cennet vatanımızın 7 bölgesinde, 81 ilinde, 922 ilçesinde yaşayan tüm vatandaşlarıma, buradan selamlarımı, sevgilerimi gönderiyorum. Dünyanın farklı ülkelerinde milletimizi en güzel şekilde temsil eden, başarılarıyla iftihar ettiğimiz yurt dışındaki vatandaşlarımıza da en kalbi muhabbetlerimi iletiyorum.” ifadesini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bundan 106 sene önce Hacı Bayram Veli Camii’nde kılınan cuma namazını müteakip, dualarla, tekbirlerle, istiklal azmi ve aşkıyla, bağımsızlığın kalbi olan Ankara’dan milletin iradesini dünyaya haykıran 115 üye başta olmak üzere, bugüne kadar bu yüce çatı altında millete layıkıyla hizmet edip dar-ı bekaya irtihal eden milletvekillerini rahmetle yad etti.

Uğradığı suikast sonucu hayatını kaybeden Ali Şükrü Bey’e, milletin emanetine kastedenlerin, milletin iradesini gasbedenlerin dar ağacına gönderdiği Adnan Menderes’e, Hasan Polatkan’a ve Fatin Rüştü Zorlu’ya da Cenabıallah’tan rahmet niyaz eden Erdoğan, “Yine burada bin yıldır bu coğrafyada milletimizin bekası uğruna gözlerini kırpmadan hayatlarını feda eden tüm şehitlerimize, gazilerimizden dar-ı bekaya irtihal etmiş olanlara yüce Mevla’dan rahmet diliyorum.” diye konuştu.

Sözlerinin başında, bir hakikati tüm kalbiyle ifade etmek istediğini belirten Erdoğan, şöyle devam etti:

“Dünyada gazilikle iki kez müşerref olan tek meclis, Türkiye Büyük Millet Meclisidir. Bu Meclis, milletimizin ayağına pranga, boynuna urgan geçirmeye kalkan müstevlilere karşı Milli Mücadele’yi başarıyla sevk ve idare etmiştir. 80 kilometre öteden top sesleri gelirken bile Yüce Meclis çalışmasını sürdürmüş, milletimizin tevdi ettiği meşaleyi şanla, şerefle taşımaya devam etmiştir. Meclisimizin bu mücadelesi müstevlilerin, işgalcilerin ve emperyalistlerin kıskacından çıkış yolu arayan mazlum milletlere de örnek olmuştur. Bakınız, Türkiye Büyük Millet Meclisimizin 1920-1923 arası tutanakları, Türkiye’nin ikinci defa nasıl vatan yapıldığının en canlı şahitleridir.”

[1/20] Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TBMM 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla Genel Kurul’a hitap etti.

“15 Temmuz gecesi Gazi Meclisimiz, o ağır sınavı alnının akıyla vermiştir”

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, 1921’de Büyük Millet Meclisi’nin 2. Yasama Yılı açılışında, Türk Milletinin istiklal ile izmihlal arasına sıkıştırıldığı o sancılı günlerde, Meclis Başkanı sıfatıyla kurduğu, “Muhterem arkadaşlarım. Bütün bir millet, ölümle göz göze baktığımız mütareke günlerinden başlayarak, bugüne kadar katettiğimiz mesafeleri, atladığımız sayısız müşkülatı bir kez daha hatırlayalım. Ne zaman başladığı bilinmeyen zamanlardan beri, şeref-i istiklal ile yaşayan milletimiz, en kötü bir sona, ölüme gidiyor gibi görünmüş iken, tutsaklığa karşı evladını kıyama çağıran ecdadın sesi kalplerimizde yükseldi ve bızi son kurtuluş savaşına davet etti. Artık yeis ve fütur günleri çok arkada kaldı. Memlekete kurtuluşu, gerçek yolu göstermiş ve bütün milleti kendi istiklal bayrağı altında toplamış olan Meclis-i Aliniz, ikinci yasama yılına girerken ben, ufkumuzda inkişafa başlayan ışıkların, bu kadar felaket görmüş olan bedbaht vatanımızda, iyi bir sabah-ı hayır olmasına dua ediyorum” cümlelerini hatırlatan Erdoğan, “Şu cümleler, milletimizin hücrelerinde olan hürriyet aşkının ve Meclisimizin tarihi misyonunun bariz bir ifadesidir.” değerlendirmesinde bulundu.

Sık sık alkışlarla kesilen bu konuşmadan 95 sene sonra Yüce Meclisin, millete öncülük görevini bir kez daha yerine getirdiğini vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

“15 Temmuz gecesi bombaların altında milletin emanetini savunan Gazi Meclisimiz, meydanlarda, caddelerde, havalimanlarında darbeye direnen milletimizle birlikte, o ağır sınavı alnının akıyla vermiştir. Bu vesileyle o gece milletin emanetine sahip çıkan tüm milletvekillerimize teşekkür ediyor, Rabb’im, bu Meclisi bir daha aynı mücadeleyi vermek mecburiyetinde bırakmasın, diyorum. Geçmişi bu denli görkemli, vazifesi bu kadar ulvi olan Gazi Meclis’in Genel Kurul Salonu’nda sizlere hitap etmekten duyduğum memnuniyeti hassaten ifade ediyorum.”

Erdoğan, TBMM’nin, dünyanın çalışma temposu en yüksek parlamentolarından biri olduğunu söyledi.

Meclis’in, 1 Ekim 2025’te başlayıp 10 Ağustos 2026’ya kadar devam eden 4. Yasama Yılı’nda da önemli kararların alındığı, yoğun ve meşakkatli bir mesai dönemi geçirdiğini belirten Erdoğan, hem Genel Kurul’da hem de komisyonlarda ülkenin, milletin ve bölgenin geleceğine yön verecek hayati kanunların, kritik meselelerin müzakere edildiğini vurguladı.

Yasama faaliyetleri demokratik bir olgunlukla icra edilirken, parlamenter diplomasinin ise gerek Türkiye’nin ev sahibi olduğu uluslararası toplantılarda, gerekse yurt dışı ziyaretlerde profesyonel ve saygın bir yaklaşımla yürütüldüğünün altını çizen Erdoğan, “Bu anlamda, siyasi parti ayırt etmeksizin, Gazi Meclisimizdeki tüm milletvekillerine çabaları, gayretleri, fedakarlıkları için ayrı ayrı teşekkür ediyorum. Meclis Başkanımız Sayın Numan Kurtulmuş’u ve Başkanlık Divanımızın muhterem üyelerini aynı şekilde gönülden tebrik ediyorum. Meclisimizin farklı birimlerinde görev yapan idareci ve çalışanlarımıza, 10 ay 10 gün boyunca ortaya koydukları hummalı ve özverili çalışmalar için şükranlarımı iletiyorum.” diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bugün itibarıyla başlayan yeni Yasama Yılı’nın da fikir, tenkit ve tekliflerin özgürce, fakat karşılıklı saygı ve nezaket kuralları dahilinde dile getirileceği, tartışmaların çözüm odaklı bir anlayışla, sağduyu ve suhuletle cereyan edeceği verimli, bereketli bir yıl olmasını yürekten temenni ediyorum. Biz, iktidar partisi ve Cumhur İttifakı olarak her zaman olduğu gibi yapıcı hareket etmeye, farklı fikir ve önerilere kulak vermeye devam edeceğiz. Milli iradenin tecelligahı olan TBMM’nin itibarını her şeyin üzerinde tutmamız gerektiği açıktır. Yeni Yasama Yılı’nda bunun yüksek hassasiyeti içinde olacağımızı bir kez daha vurgulamak istiyorum.”

“Ülkemizi ilgilendiren her alanda çok önemli adımlar attık”

“Burada bir hususu öncelikle dikkatlerinize getirmek isterim” diyen Erdoğan, “Siyasetçiler olarak birinci vazifemiz, emanetini taşıdığımız aziz milletimize layık-ı veçhile hizmet etmektir. Şahsım dahil hepimiz milletin sorunlarına çözüm bulmak, dertlerine çare olmak, ülkenin önünü ve ufkunu açmakla mükellefiz.” ifadesini kullandı.

AK Parti iktidarının bir ay sonra 24. yıl dönümüne kavuşacağını hatırlatan Erdoğan, “İktidarlarımız boyunca kesintisiz biçimde, istikrarlı, kararlı ve samimi bir şekilde, biz hep bunu yapmanın mücadelesi içinde olduk. Ekonomiden demokrasiye, iç siyasetten dış politikaya, eğitimden sağlığa, adaletten emniyete, ulaştırmadan şehirleşmeye, enerjiden tarıma kadar, ülkemizi ilgilendiren her alanda çok önemli adımlar attık.” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, kalplerde onulmaz yaralar açan 6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremlerin üzerinden 3,5 yıldan fazla süre geçtiğini anımsatarak, hayatını kaybedenlerin acısı hala içlerini yakıyor olsa da bugün 11 ili yeniden ayağa kaldırmanın huzurunu yaşadıklarını dile getirdi.

“Fon piyasasının belli bölümünde ortaya çıkan sorunun da üstesinden başarıyla geliyoruz”

Millete verdikleri sözü bir kez daha tuttuklarını ve asrın inşasını tamamladıklarını, toplam 455 bin 357 konut ve iş yerini hak sahiplerine teslim ettiklerini vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:

“Deprem bölgemizin ihyası için cari fiyatlarla 5,4 trilyon lira harcadık. Ekonomide, bölgemizde ardı ardına patlak veren savaş ve krizlere rağmen Türkiye’yi kalkınma ve büyüme rotasında tutmayı başardık. Füzelerin havada uçuştuğu sıkıntılı bir dönemde tek bir vatandaşımızın dahi kılına zarar getirtmedik. 2026’nın ilk yarısında Türkiye yıllık yüzde 2,5 büyüdü. Yıllıklandırılmış milli gelirimiz 1,7 trilyon doları aştı. İhracatımız ağustos ayında yıllık 280,3 milyar dolarla rekor kırdı. Geçen sene yaşanan zirai don ve kuraklığın ardından tarımımız hızlı bir toparlanma kaydetti. Turizmde, çevremizdeki çatışmalara rağmen güçlü seyrimizi koruduk. Yılın ilk altı ayında turizm geliri 25,7 milyar dolara ulaştı. Savunma sanayisinde ise iki işi birden başardık. Hem yeni ürünlerle milli savunma sanayimizi güçlendirdik hem de bu alanda dünyaya satış yapan bir ülke olduk. Yılın ilk 8 ayında savunma ve havacılık ihracatımız yüzde 16,2 artışla 6,3 milyar dolara çıktı. Dış dengede sürdürülebilir bir noktadayız. Cari açığın milli gelire oranının bu yıl yüzde 2,6’da kalmasını bekliyoruz. Enerji faturasının ağırlaştığı bir yılda bu oran, ekonomimizin ne kadar dayanıklı hale geldiğinin göstergesidir.”

Kamu maliyesinde disiplinden sapmadıklarını, bu yıl bütçe açığının milli gelire oranını yüzde 3,1 ile sınırlamayı ve faiz dışı fazla vermeyi hedeflediklerini anlatan Erdoğan, şöyle devam etti:

“Fon piyasasının belli bölümünde ortaya çıkan sorunun da üstesinden başarıyla geliyoruz. Sermaye piyasası kuralları çerçevesinde, hakkaniyet ve adaleti gözeterek, kimsenin hakkını kimseye yedirmeden, bu meseleyi süratle çözüyoruz. Bu konunun, iktisadi güvenliğimize ve toplumsal barışımıza yönelik bir tehdit unsuruna dönüşmesine inşallah fırsat vermeyeceğiz. Bu ülke ve bu millet, hak ettiği seviyelere ulaşıncaya kadar, çalışmaya, üretmeye, sorunlara çözüm yolları geliştirmeye devam edeceğiz.”

Erdoğan, TBMM’nin 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla Meclis Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, tarihe kayıt ve not düşmek adına Türkiye için vazgeçilmez olduğunu düşündüğü bazı başlıklara kapsamlı değinmek istediğini belirtti.

Günlük siyasetin gelip geçici gündemlerinden azade iki konunun Türkiye ve Türk milleti için son derece önemli olduğuna inandığını ifade eden Erdoğan, günümüzde siyasetin çözüm üretmesi gereken meselelerin en başında toplumda iç kanamaya sebep olan yapay kutuplaşmanın yer aldığını vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bir milletin tüm fertlerinin her konuda aynı düşünmesinin, değerler, inançlar, hassasiyetler, beklentiler konusunda tamamen birbirine benzemesinin mümkün olmadığını, bunun da doğru ve sağlıklı olmayacağını kaydetti.

“Bizim ülke ve toplum olarak en büyük zenginliğimiz esasen çeşitliliğimiz, farklılıklarımız ve renkliliğimizdir” diyen Erdoğan, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“Asırlar içinde bu farklılıklar bir uzlaşma zemininde buluşmuş, ortak sınırlar içinde ortak değerler oluşmuştur. Tarih içinde farklılıklar birbirine köklü bir saygı geliştirmiştir. Devletimiz, bayrağımız, mukaddes değerlerimiz ve üzerinde bir arada yaşadığımız vatanımız, tarih içinde bizi tek bir millete dönüştürmüştür. Farklılıklarımızı bir ayrışma vasıtası olarak kullanmak isteyenlere de karşı durduğumuzu milletimiz tek yürek olup her seferinde gereken cevabı vermiştir. Hiç kuşkusuz, siyaset kurumu, farklı beklentilere cevap üretmek için vardır. Ancak siyasetin farklılıklarımızı, renklerimizi, çeşitliliğimizi bir ayrıştırma, yani kutuplaştırma vasıtası olarak kullanması, en başta siyasetin fıtratına aykırıdır. Siyasi partiler arasında tabii ki rekabet olacaktır, yarış olacaktır, belli sınırlar dahilinde çekişme de olacaktır. Fakat bunun kutuplaştırma yoluyla, kamplaşmayı körükleyerek çatışmaya götürülmesi siyasetin varlık sebebiyle uyuşmayacaktır.”

Erdoğan, yakın çevredeki hadiselere bakıldığında yerel bazdaki ayrışmaların, siyaset ve toplum mühendislikleriyle birçok ülkenin “yumuşak karnına” dönüştüğünü ve dönüştürüldügünü gördüklerini dile getirdi.

Toplumsal fay hatları kaşınmak suretiyle ülkelerin içeriden çözülmek ve çökertilmek istendiğinin altını çizen Erdoğan, bu yıkım projesinin komuta ve kontrol merkezinde “emperyalist-siyonist ittifakı”nın bulunduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti:

“Dünyayı takip eden, bölgemizdeki gelişmeleri yakından takip eden herkes inanıyorum ki şu gerçeği görebiliyor, binlerce yıldır bir arada yaşayan, huzur, barış ve karşılıklı saygı çerçevesinde bir arada varlığını sürdüren milletimizin, son dönemde artan bir şekilde siyaset ya da siyaset dışı aktörler vasıtasıyla kutuplaştırılması sadece iç dinamiklerle açıklanamaz. İç dinamikler bellidir, tarih içinde asırlar boyunca teşekkül etmiştir. Sünni ile Alevi, Türk ile Kürt, Müslüman ile gayrimüslim, asırlar içinde huzur ve dayanışmayı esas alan müşterek bir yaşam zemini inşa etmiştir. Bu ve benzeri farklılıkları bir çatışmaya, bir kutuplaştırmaya dönüştürmek, Türkiye’nin deyim yerindeyse ‘fabrika ayarlarını bozmak’ demektir. Türkiye’nin ayarlarının bozulması, siyasetin işine yaramaz, sadece ve sadece Türkiye’nin hasımlarının işine yarar. Yakın tarihimizde bunu hep beraber tecrübe ettik.”

“Çatışma ve kutuplaştırmanın yerini uzlaşma ve hoşgörü almalıdır”

Çok partili demokrasiye geçişten itibaren bir atılım ve kalkınma hamlesi içinde olunduğunda operasyonların hedefi haline gelindiğine işaret eden Erdoğan, sokakların karıştırıldığını, gençlerin düşmanlaştırıldığını, aynı mahalleyi, aynı caddeyi, aynı binayı paylaşan komşular arasına nefret tohumları ekildiğini, siyasi ve toplumsal huzurun suikasta uğradığını aktardı.

Türkiye ile aynı ligdeki ülkeler koşarken, Türkiye’nin yıllarca başta ekonomi olmak üzere birçok alanda patinaj yaptığını, oyalandığını, irtifa ve ivme kaybettiğini anlatan Erdoğan, bütün bu gerilimlere, çatışmalara, bunların doğurduğu istikarsızlığa bakıldığında her seferinde Türkiye’nin kaybettiğinin, her seferinde milletin kayıplar verdiğinin, ağır bedeller ödediğinin net görüleceğini belirtti.

Millet kaybederken milletin hasımlarının kazandığını, Türkiye kaybederken de kazananın Türkiye’nin rakipleri ve yeminli düşmanları olduğunu vurgulayan Erdoğan, “Şunun bilinmesini isterim, ne Türkiye’nin ne de Türk milletinin artık kaybetmeye tahammülü yoktur. Hiç kimsenin de Türkiye’ye ve Türk milletine kaybettirmeye hakkı yoktur.” değerlendirmesinde bulundu.

Verilen mücadelede en büyük görevin milletin temsilcileri olarak kendilerine, siyaset kurumuna düştüğünü dile getiren Erdoğan, şu görüşleri paylaştı:

“Türkiye’de salt iktidar karşıtlığı üzerine kurulu ‘cephe siyasetinin’ raf ömrü dolmuştur. Siyaseti, hizmette, eserde, icraatta yarış olmaktan çıkarıp, muhatabın düşmanlaştırıldığı bir yıpratma savaşına dönüştürmek vahim bir hatadır. Küresel ve bölgesel gelişmeler, yeni bir siyaset tarzını mecbur kılmaktadır. Gelinen aşamada önümüzde iki seçenek bulunuyor, ya kutuplaşmayı ve kutuplaştırmayı merkeze alan eski siyaset tarzıyla yola devam edeceğiz, ya da asgari müştereklerde buluşmayı, mutabakat içinde rekabeti esas alan yeni siyaseti Türkiye’ye hakim kılacağız. Eğer Türkiye yeniden büyük ve güçlü Türkiye olacaksa, eğer Türkiye önüne açılan tarihi fırsatları değerlendirecekse, bu paradigma değişimini, hep beraber vakit kaybetmeksizin gerçekleştirmek durumundayız. Bunu söylerken, elbette her siyasi partinin, her meselede aynı düşünmesini, aynı yerde hizalanmasını asla kastetmiyorum.

Farklı siyasi partiler, ne kadar aykırı olursa olsun farklı fikirler, Türkiye’nin ve Türk demokrasisinin zenginliğidir. Ancak her siyasi partinin önceliği Türkiye olmalıdır, olmak zorundadır. Her siyasi parti, Türkiye’nin kendi iç dinamiklerinden, kendi tabanından güç ve ilham alarak Türkiye merkezli siyaset icra etmelidir. Çatışma ve kutuplaştırmanın yerini uzlaşma ve hoşgörü almalıdır. Türkiye’nin milli menfaatlerinde, milletimizin her bir ferdini ilgilendiren konularda, siyaset tam bir mutabakat zemininde buluşabilmelidir. Biz, buna ‘iç cephenin tahkim edilmesi’ diyoruz. Biz, buna ‘Büyük Türkiye Mutabakatı’ diyoruz. ‘Terörsüz Türkiye’ sürecimizin aynı zamanda bu toplumsal mutabakatı, işte bu milli mutabakatı inşa etmeye dönük olduğunu özellikle vurgulamak isterim. Bölgemizin ateş çemberine dönüştüğü bir ortamda ‘Terörsüz Türkiye’ çabaları, Türkiye’nin hasımları üzerinde caydırıcı bir etkiyi şimdiden uyandırmış, Türkiye’nin gücüne güç katmış, bölgemizde yeni bir rüzgar estirmiştir.”

Erdoğan, son 42 yıldır terörle mücadeleye odaklanan Türkiye’nin, hem gencecik evlatlarını toprağa verdiğini hem de trilyonlarca dolarlık maddi kaynaklarından olduğunu belirtti.

Terör üzerinden içeride yaşanan tartışmaların, Türkiye’nin ekonomisini, huzurunu, güvenliğini tehdit ettiğini, dış politikada elini zayıflattığını vurgulayan Erdoğan, bugün terörün bitme noktasına geldiğini, terör saldırılarının sona erdiğini, terör örgütünün de kendisini feshetme, silahlarını bırakma kararını açıkladığını hatırlattı.

Erdoğan, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Çerçeve yasanın çıkarılması konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 467 kabul oyuyla sergilenen tarihi mutabakat aziz milletimizi, Türkiye’nin dostlarını sevindirirken, hiç şüpheniz olmasın ki, Türkiye’nin hasımlarını üzmüş, onları hayal kırıklığına uğratmıştır. Bu vesileyle ilk günden itibaren ortaya koyduğu dirayetli, kararlı ve cesur duruşuyla Terörsüz Türkiye sürecine büyük destek veren Cumhur İttifakı ortağımız Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’ye bir kez daha partim, ülkem ve milletim adına teşekkür ediyorum. Sürecin kazasız, belasız bugünlere gelmesinde çok kıymetli katkıları olan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubu’na aynı şekilde teşekkürlerimi iletiyorum.

Gerek Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda gerekse çerçeve yasanın kabulünde yapıcı tutum sergileyen siyasi parti gruplarına da teşekkür ediyor, desteklerinin bundan sonra da devam etmesini bekliyorum. Çerçeve yasada da vazedildiği gibi bir izleme süreci vardır. Gerekli adımlar atıldığında, ilgili kurumlarımız da gerekeni yapacaktır. İşte burada, tam da biraz önce ifade ettiğim milli mutabakat daha bir anlam kazanacaktır. Terörsüz, çatışmasız, kavgasız bir ortamda, sorunlarımızı karşılıklı saygıyla tartışıp çözüm üretmek, çok daha kolay ve mümkün hale gelecektir. Siyasetin demokratik kapasitesi inşallah daha da güçlenecektir. Türkiye’nin yeni, demokratik, katılımcı, özgürlükçü ve sivil bir Anayasa yapma şartları, inanıyorum ki daha da olgunlaşacaktır.”

“Yeni anayasa bahsi, Türk siyasetinin önünde bir ‘imtihan kağıdı’ olarak halen duruyor”

Yeni yasama yılının Kanun-i Esasi’nin ilanının 150’nci yıl dönümüne tesadüf ettiğini anımsatan Erdoğan, anayasal devlet girişimlerinin biraz daha geriye gittiğini, devlet kudretini hukukla sınırlama tecrübesinin ise bu girişimlere nispetle çok daha eski olduğunu belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Adalet, eşitlik, iyilik ve insanlık değerleri üstünde yükselen devlet töremiz, aslında modern anlamıyla bir toplumsal sözleşmeden, bireyleri hukukun gücüyle birbirine bağlayan bir anayasadan başka bir şey değildir. Son iki asırda bu hakikati, modern anayasal devlet fikriyle buluşturma teşebbüsleri, başarılı başarısız pek çok sonuç doğurmuş, tartışma ve arayışlarsa hiçbir zaman hız kesmemiştir.” diye konuştu.

“Kanun-i Esasi’nin üstünden geçen 150 yıla rağmen yeni anayasa bahsi, Türk siyasetinin önünde bir ‘imtihan kağıdı’ olarak halen duruyor.” diyen Erdoğan, milletin sözü ve mührünü taşıma bahsinde, Türkiye’nin tarihindeki bütün anayasa tecrübelerinde, teknik veya siyasi kusurların, eksiklerin bulunabileceğini söyledi.

Darbe ürünü olan son 70 yılın iki anayasasının, varoluşsal bir krizle mefluç doğduğunu vurgulayan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Devlet ile toplum, birey ile devlet arasındaki sözleşme, silah ve süngünün gölgesi altında imzalanmıştır. Her darbenin kendi siyasal meşruiyetini oluşturma çabası ise anayasaları sürdürülebilir bir vesayet düzeninin yol haritası haline getirmiştir. Burada şu gerçeği özellikle dikkatinize sunmak istiyorum. Darbe dönemi anayasaları, kuvvetler ayrılığının uygulanmasından ziyade sandıktan çıkan iktidar gücünün zapt-u rapt altına alınmasına odaklanmıştır. Milli egemenliğin ve milli iradenin bürokratik oligarşiyle nasıl sınırlandırılacağını tasarlamıştır. Yönetim istikrarını temin etmek yerine, millet egemenliği üzerindeki vesayet araçlarının istikrarını sağlamıştır. Hak ve özgürlükleri kuvvetlendirmek yerine, Anayasa’yı ‘ama yasak’ lafzına dönüştüren istisnaları genişletmiştir. Devlet ve millet arasındaki birliğin, bütünleşmenin ahdi temeli olamamış, ne yazık ki, gerilimleri ve tarihi çelişkileri derinleştirmiştir. Hasılı siyaset mühendislerine, kaos tüccarlarına, toplumu ve devleti kriz üzerinden terbiye etmeye yeltenenlere kariyer kapıları açmıştır. Darbe anayasalarının kurduğu vesayet mimarisi, sivil siyasetin önünde yeri gelmiş gerçek bir engel olmuş, yeri gelmiş kullanışlı bir mazerete dönüşmüştür.”

“Türkiye, bu ayıptan mutlaka kurtulmalıdır”

“Bu vesayetçi sistemden kurumsallaşmış bir demokrasiye geçişte önemli mesafeler aldığımız inkar edilemez.” diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, toplum hayatının ihtiyaçlarının zaman içinde pek çok değişikliği, revizyonu, reformu kaçınılmaz kıldığını söyledi.

En kapsamlı değişiklikleri yapmanın kendilerine nasip olduğunu belirten Erdoğan, “Bununla birlikte demokrasi tecrübemizi fasılalara bölen müdahalelerin mirasını reddeden sivil bir anayasa ihtiyacı ise henüz karşılanamadı. Üstelik bugüne kadar yapılan revizyonlarla ortaya çıkan tablo, bütünlüklü bir anayasal mimariye ihtiyacı daha da arttırmıştır. Hepsinden önemlisi, köklü değişikliklerle yapısal kusurlardan geniş ölçüde arındırılan mevcut Anayasamızın hala darbe döneminin tortularını, izini, etiketini taşımasıdır.” değerlendirmesinde bulundu.

12 Eylül’ün lider kadrosunun, darbeden yıllar sonra adalet önünde hesap verdiğini, yargılandığını, mahkum olduğunu ancak yürürlükteki Anayasa’nın müellif olarak onların imzasını taşıdığını söyleyen Erdoğan, şunları kaydetti:

“Açık söylüyorum, milletimiz buna ne layıktır ne de razıdır. Türkiye, bu ayıptan mutlaka kurtulmalıdır. Başka hiçbir gerekçesi olmasa dahi, üstüne bastığımız zemine düşen bu gölgeyi kaldırmak, sistemi bu lekeden arındırmak, harekete geçmek için yeterli bir nedendir. Bu yönüyle yeni ve sivil bir anayasa hedefi, Türk demokrasisinin rüştünü ispat mücadelesidir. Millet egemenliğinin kalpgahı olan bu Gazi Meclisimiz, her dönem ve her koşulda anayasa yapmaya ehildir, yetkilidir. Fakat sahip olduğu siyasi çeşitlilik hasebiyle içinde bulunduğumuz dönem, bir anayasa teşebbüsü için belki de en ideal dönemdir.

Bu Meclis, Türkiye’nin milli ve hayati meseleleri söz konusu olduğunda müzakere ve uzlaşma kapasitesinin sağlamlığını zaten göstermiştir. Bilhassa ‘huzura, demokrasiye, kardeşliğe kalkan 467 el’ ile sivil siyaset, vesayetin ördüğü psikolojik duvarları yıkmış, ön yargıları tuz buz etmiştir. Bunu Türk demokrasisi adına, milletimizin gelecek umutları adına tarihi bir kazanım, büyük bir başarı olarak görüyoruz. Temennimiz, bu başarının, gündelik çekişmelere kurban edilmeden, Türk siyasetinde yeni bir dönemin müjdecisi olmasıdır. Burada şunun da altını çizmek istiyorum: Türkiye’nin ufkunu genişletecek yeni bir anayasa, kutuplaşma siyasetinin değil ‘mutabakat içinde rekabeti’ esas alan yeni siyasetin eseri olacaktır.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bunun başarılması halinde devlet ve millet arasındaki köprülerin daha sağlam şekilde kurulmuş olacağını, güçlü devlet-özgür toplum idealini, birini diğerine tercih etmeden birlikte yaşatmanın yolunun açılacağını vurgulayarak, şöyle konuştu:

“Bunu başardığımızda, hem hukuku anlamlı kılacak bir demokratik zemine hem de demokrasiyi koruyacak bir ‘üstün hukuk mantığı’na kavuşmuş oluruz. Bunu başardığımızda, kazanımlarımızı kalıcı hale getirir, çoğulcu demorasiyi kurumsallaştırır ve gerçek anlamıyla halkın yönetimine dönüştürürüz. Toplumu, kontrol altında tutulması gereken bir tehdit alanı olarak gören vesayetçi anlayışın reddi bunu gerektirir. Siyaseti ve toplumu refahın, ilerlemenin, gelişmenin dinamik gücü olarak kabul eden demokratik bir anayasa anlayışı da bu sayede yeşerir. Sesi, milletin sesiyle hemavaz olanların bu süreçte korkacağı, çekineceği bir tartışma olamaz, olmamalıdır. ”

Demokraside, hiç kimsenin hakikat tekeline sahip olmadığını belirten Erdoğan, her düşüncenin kıymetli, her önerinin değerli olduğunu vurguladı.

Her fikirden, her özgün tekliften istifade edilmesi gerektiğini dile getiren Erdoğan, “Diğer taraftan milletimizin yeni bir anayasa özlemi de üretilmiş korkuların, vehimlerin esiri haline getirilmemelidir. Anayasa’nın yürürlükteki ilk 4 maddesiyle ilgili tavrımız zaten bellidir. Türkiye Yüzyılı’na yakışır yeni ve sivil bir anayasa için kolları sıvamak herkes için gerçek bir samimiyet sınavıdır. Milletimizin bu büyük özlemini gidermek üzere siyasi partilerimizin, taahhütlerine uygun olarak, harekete geçmelerinde fayda görüyorum. İçinde bulunduğumuz yasama yılının Türkiye’nin imkan ve fırsatlarını geliştiren bir anayasa yılı olmasını diliyorum.” dedi.

Erdoğan, TBMM’nin 28. Dönem 5. Yasama Yılı’nın hayırlara vesile olması temennisinde bulundu, milletvekillerine yeni yasama yılında yapacakları çalışmalarda Cenabıallah’tan muvaffakiyetler niyaz etti.

Notlar



Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın, 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla geldiği Meclis’te tören düzenlende, Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Onur Kıtası’nı selamlamasının ardından Şeref Kapısı önünde TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş tarafından karşılandı.

TBMM Genel Kurulu’nda milletvekili sıralarına, TBMM Başkanı Kurtulmuş imzalı, “Yeni Yasama Yılı’nın ülkemize, milletimize ve siz Sayın Milletvekillerine hayırlı olmasını dilerim.” notu bulunan çiçek buketleri bırakıldı.

TBMM’nin 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla düzenlenen oturumu, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan, Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, HÜDA PAR Genel Başkanı Zekeriya Yapıcıoğlu, DSP Genel Başkanı Önder Aksakal, Genel Kurul Salonu’nda; CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, BBP Genel Başkanı Mustafa Destici ve Demokrat Parti Genel Başkanı Gültekin Uysal ise locadan takip etti.

Oturuma, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, bazı kabine üyeleri, MİT Başkanı İbrahim Kalın ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, eski TBMM Başkanları Binali Yıldırım, Cemil Çiçek, İsmail Kahraman, İsmet Yılmaz, Mehmet Ali Şahin, Mustafa Şentop ve Bülent Arınç ile yabancı misyon şefleri katıldı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Genel Kurul Salonu’na girişi sırasında AK Parti, DEM Parti, MHP, İYİ Parti ve Yeni Yol Partisi milletvekilleri ayağa kalktı. Yeni Parti milletvekilleri, Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasını yapmak için kürsüye geldiği sırada salondan ayrıldı.

Erdoğan, konuşmasının ardından, DEM Parti Eş Genel Başkanları Bakırhan ve Hatimoğulları ile DEM Parti’li milletvekilleriyle, CHP Grup Başkanvekilleri Rahmi Aşkın Türeli ve Sevda Erdan Kılıç ile CHP’li milletvekilleriyle, İYİ Parti Genel Başkanı Dervişoğlu ve İYİ Partili milletvekilleriyle, Saadet Partisi Genel Başkanı Arıkan ve Yeni Yol Partisi Grup Başkanvekili Bülent Kaya ve Yeni Yol Partili milletvekilleriyle tokalaştı.

Erdoğan’ın MHP sıralarına geldiği sırada, MHP Genel Başkanı Bahçeli, Erdoğan’a kırmızı ve beyaz gül verdi. Bahçeli’nin hediyesini, AK Parti milletvekilleri ayağa kalkarak alkışladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın TBMM’deki konuşmasının tamamı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 1 Ekim 2026 tarihinde TBMM 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışında yaptığı konuşmanın tamamı şöyle:

“Aziz Milletim,

Sayın Başkan,

Değerli Milletvekilleri,

Türkiye Büyük Millet Meclisinin 28’inci Dönem 5’inci Yasama Yılı’nın bu ilk gününde, sizleri en kalbî duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum.

Yeni Yasama Yılı’nın ülkemiz, milletimiz, meclisimiz, demokrasimiz, gönül coğrafyamız ve tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Sizlerin şahsında, mensubu ve hizmetkârı olmakla şeref duyduğum aziz milletimin her bir ferdine; en doğusundan en batısına, cennet vatanımızın 7 bölgesinde, 81 ilinde, 922 ilçesinde yaşayan tüm vatandaşlarıma, buradan selamlarımı, sevgilerimi gönderiyorum.

Dünyanın farklı ülkelerinde milletimizi en güzel şekilde temsil eden; başarılarıyla iftihar ettiğimiz yurt dışındaki vatandaşlarımıza da en kalbî muhabbetlerimi iletiyorum.

Evvelemirde, bundan 106 sene önce Hacı Bayram Veli Camiinde kılınan Cuma namazını müteakip, dualarla, tekbirlerle, istiklal azmi ve aşkıyla, bağımsızlığın kalbi olan Ankara’dan milletimizin iradesini dünyaya haykıran 115 üye başta olmak üzere, bugüne kadar bu yüce çatı altında milletimize layıkıyla hizmet edip dâr-ı bekâya irtihal eden milletvekillerimizi rahmetle yâd ediyorum.

Uğradığı suikast sonucu hayatını kaybeden Ali Şükrü Bey’e…

Milletin emanetine kastedenlerin, milletin iradesini gasp edenlerin dar ağacına gönderdiği Adnan Menderes’e, Hasan Polatkan’a ve Fatin Rüştü Zorlu’ya bugün bir kez daha Cenab-ı Allah’tan rahmet niyaz ediyorum.

Ruhları şâd, mekânları cennet olsun.

Yine burada bin yıldır bu coğrafyada milletimizin bekâsı uğruna gözlerini kırpmadan hayatlarını feda eden tüm şehitlerimize, gazilerimizden dâr-ı bekaya irtihal etmiş olanlara Yüce Mevla’dan rahmet diliyorum.

Sözlerimin hemen başında, şu hakikati tüm kalbimle ifade etmek istiyorum:

Dünyada gazilikle iki kez müşerref olan tek meclis, Türkiye Büyük Millet Meclisidir.

Bu Meclis, milletimizin ayağına pranga, boynuna urgan geçirmeye kalkan müstevlilere karşı Millî Mücadeleyi başarıyla sevk ve idare etmiştir.

80 kilometre öteden top sesleri gelirken bile Yüce Meclis çalışmasını sürdürmüş, milletimizin tevdi ettiği meşaleyi şanla, şerefle taşımaya devam etmiştir.

Meclisimizin bu mücadelesi müstevlilerin, işgalcilerin ve emperyalistlerin kıskacından çıkış yolu arayan mazlum milletlere de örnek olmuştur.

Bakınız…Türkiye Büyük Millet Meclisimizin 1920-1923 arası tutanakları, Türkiye’nin ikinci defa nasıl vatan yapıldığının en canlı şahitleridir.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, 1921 senesinde, Büyük Millet Meclisi’nin 2’nci Yasama Yılı açılışında kurduğu şu cümleler, milletimizin hücrelerinde olan hürriyet aşkının ve Meclisimizin tarihî misyonunun bariz bir ifadesidir:

Türk Milletinin istiklal ile izmihlal arasına sıkıştırıldığı o sancılı günlerde, Meclis Başkanı sıfatıyla Gazi Mustafa Kemal şöyle sesleniyordu.

“MUHTEREM ARKADAŞLARIM,

BÜTÜN BİR MİLLET, ÖLÜMLE GÖZ GÖZE BAKTIĞIMIZ MÜTAREKE GÜNLERİNDEN BAŞLAYARAK, BUGÜNE KADAR KATETTİĞİMİZ MESAFELERİ, ATLADIĞIMIZ SAYISIZ MÜŞKÜLATI BİR KEZ DAHA HATIRLAYALIM.

NE ZAMAN BAŞLADIĞI BİLİNMEYEN ZAMANLARDAN BERİ, ŞEREFİ İSTİKLAL İLE YAŞAYAN MİLLETİMİZ, EN KÖTÜ BİR SONA, ÖLÜME GİDİYOR GİBİ GÖRÜNMÜŞ İKEN, TUTSAKLIĞA KARŞI EVLÂDINI KIYAMA ÇAĞIRAN ECDADIN SESİ KALPLERİMİZDE YÜKSELDİ VE BİZİ SON KURTULUŞ SAVAŞINA DAVET ETTİ.

ARTIK YEİS VE FÜTUR GÜNLERİ ÇOK ARKADA KALDI.

MEMLEKETE KURTULUŞU, GERÇEK YOLU GÖSTERMİŞ VE BÜTÜN MİLLETİ KENDİ İSTİKLAL BAYRAĞI ALTINDA TOPLAMIŞ OLAN MECLİS-İ ÂLİNİZ, İKİNCİ YASAMA YILINA GİRERKEN BEN, UFKUMUZDA İNKİŞAFA BAŞLAYAN IŞIKLARIN, BU KADAR FELÂKET GÖRMÜŞ OLAN BEDBAHT VATANIMIZDA, İYİ BİR SABAH-I HAYIR OLMASINA DUA EDİYORUM.”

Sık sık alkışlarla kesilen bu konuşmadan 95 sene sonra Yüce Meclisimiz, millete öncülük görevini bir kez daha yerine getirmiştir.

15 Temmuz gecesi bombaların altında milletin emanetini savunan Gazi Meclisimiz; meydanlarda, caddelerde, havalimanlarında darbeye direnen milletimizle birlikte, o ağır sınavı alnının akıyla vermiştir.

Bu vesileyle o gece milletin emanetine sahip çıkan tüm milletvekillerimize teşekkür ediyor; Rabbim, bu Meclis’i bir daha aynı mücadeleyi vermek mecburiyetinde bırakmasın, diyorum.

Geçmişi bu denli görkemli, vazifesi bu kadar ulvi olan Gazi Meclis’in Genel Kurul Salonu’nda sizlere hitap etmekten duyduğum memnuniyeti hassaten ifade ediyorum.

Sayın Başkan,

Değerli Milletvekilleri,

Türkiye Büyük Millet Meclisimiz, dünyanın çalışma temposu en yüksek parlamentolarından biridir.

1 Ekim 2025’te başlayıp 10 Ağustos 2026’ya kadar devam eden 4’üncü Yasama Yılı’nda da Meclisimiz, önemli kararların alındığı, yoğun ve meşakkatli bir mesai dönemi geçirdi.

Hem Genel Kurul’da hem de Komisyonlarda ülkemizin, milletimizin ve bölgemizin geleceğine yön verecek hayatî kanunlar, kritik meseleler müzakere edildi.

Yasama faaliyetleri demokratik bir olgunlukla icra edilirken, parlamenter diplomasi ise gerek ev sahibi olduğumuz uluslararası toplantılarda, gerekse yurt dışı ziyaretlerde profesyonel ve saygın bir yaklaşımla yürütüldü.

Bu anlamda, siyasi parti ayırt etmeksizin, Gazi Meclisimizdeki tüm milletvekillerine çabaları, gayretleri fedakarlıkları için ayrı ayrı teşekkür ediyorum.

Meclis Başkanımız Sayın Numan Kurtulmuş’u ve Başkanlık Divanımızın muhterem üyelerini aynı şekilde gönülden tebrik ediyorum.

Meclisimizin farklı birimlerinde görev yapan idareci ve çalışanlarımıza, 10 ay 10 gün boyunca ortaya koydukları hummalı ve özverili çalışmalar için şükranlarımı iletiyorum.

Bugün itibarıyla başlayan Yeni Yasama Yılı’nın da;

Fikir, tenkit ve tekliflerin özgürce, fakat karşılıklı saygı ve nezaket kuralları dâhilinde dile getirileceği…

Tartışmaların çözüm odaklı bir anlayışla, sağduyu ve suhuletle cereyan edeceği verimli, bereketli bir yıl olmasını yürekten temenni ediyorum.

Biz, iktidar partisi ve Cumhur İttifakı olarak, her zaman olduğu gibi, yapıcı hareket etmeye, farklı fikir ve önerilere kulak vermeye devam edeceğiz.

Millî iradenin tecelligahı olan Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin itibarını her şeyin üzerinde tutmamız gerektiği açıktır.

Yeni Yasama Yılı’nda bunun yüksek hassasiyeti içinde olacağımızı bir kez daha vurgulamak istiyorum.

Sayın Başkan,

Değerli milletvekilleri,

Burada bir hususu öncelikle dikkatlerinize getirmek isterim…

Siyasetçiler olarak birinci vazifemiz, emanetini taşıdığımız aziz milletimize layık-ı veçhile hizmet etmektir.

Şahsım dâhil hepimiz milletin sorunlarına çözüm bulmak, dertlerine çare olmak, ülkenin önünü ve ufkunu açmakla mükellefiz.

Bir ay sonra 24’üncü yıl dönümüne kavuşacağımız iktidarlarımız boyunca, kesintisiz biçimde, istikrarlı, kararlı ve samimi bir şekilde, biz hep bunu yapmanın mücadelesi içinde olduk.

Ekonomiden demokrasiye, iç siyasetten dış politikaya, eğitimden sağlığa, adaletten emniyete, ulaştırmadan şehirleşmeye, enerjiden tarıma kadar, ülkemizi ilgilendiren her alanda çok önemli adımlar attık.

Bakınız, insanımızın kalbinde onulmaz yaralar açan 6 Şubat depremlerinin üzerinden 3,5 yıldan fazla süre geçti.

Hayatını kaybeden kardeşlerimizin acısı hâlâ içimizi yakıyor olsa da bugün, 11 ilimizi yeniden ayağa kaldırmanın huzurunu yaşıyoruz.

Milletimize verdiğimiz sözü bir kez daha tuttuk; asrın inşasını tamamladık; toplam 455 bin 357 konut ve iş yerini hak sahibi kardeşlerimize teslim ettik.

Deprem bölgemizin ihyası için cari fiyatlarla 5,4 trilyon lira harcadık.

Ekonomide, bölgemizde ardı ardına patlak veren savaş ve krizlere rağmen, Türkiye’yi kalkınma ve büyüme rotasında tutmayı başardık.

Füzelerin havada uçuştuğu sıkıntılı bir dönemde, tek bir vatandaşımızın dahi kılına zarar getirtmedik.

2026’nın ilk yarısında Türkiye yıllık yüzde 2,5 büyüdü.

Yıllıklandırılmış millî gelirimiz 1,7 trilyon doları aştı.

İhracatımız ağustos ayında yıllık 280,3 milyar dolarla rekor kırdı.

Geçen sene yaşanan zirai don ve kuraklığın ardından tarımımız hızlı bir toparlanma kaydetti.

Turizmde, çevremizdeki çatışmalara rağmen güçlü seyrimizi koruduk.

Yılın ilk altı ayında turizm geliri 25,7 milyar dolara ulaştı.

Savunma sanayiinde ise iki işi birden başardık.

Hem yeni ürünlerle millî savunma sanayimizi güçlendirdik, hem de bu alanda dünyaya satış yapan bir ülke olduk.

Yılın ilk 8 ayında savunma ve havacılık ihracatımız yüzde 16,2 artışla 6,3 milyar dolara çıktı.

Dış dengede sürdürülebilir bir noktadayız.

Cari açığın millî gelire oranının bu yıl yüzde 2,6’da kalmasını bekliyoruz.

Enerji faturasının ağırlaştığı bir yılda bu oran, ekonomimizin ne kadar dayanıklı hâle geldiğinin göstergesidir.

Kamu maliyesinde disiplinden sapmadık.

Bu yıl bütçe açığının millî gelire oranını yüzde 3,1 ile sınırlamayı ve faiz dışı fazla vermeyi hedefliyoruz.

Fon piyasasının belli bölümünde ortaya çıkan sorunun da üstesinden başarıyla geliyoruz.

Sermaye piyasası kuralları çerçevesinde, hakkaniyet ve adaleti gözeterek, kimsenin hakkını kimseye yedirmeden, bu meseleyi süratle çözüyoruz.

Bu konunun, iktisadi güvenliğimize ve toplumsal barışımıza yönelik bir tehdit unsuruna dönüşmesine inşallah fırsat vermeyeceğiz.

Bu ülke ve bu millet, hak ettiği seviyelere ulaşıncaya kadar, çalışmaya, üretmeye, sorunlara çözüm yolları geliştirmeye devam edeceğiz.

Sayın Başkan,

Değerli Milletvekilleri,

Bugün, tarihe kayıt düşmek adına, Türkiye için vazgeçilmez olduğunu düşündüğüm bazı başlıklara kapsamlı bir şekilde değinmek arzusundayım.

Günlük siyasetin gelip geçici gündemlerinden azade olarak, bu iki konunun ülkemiz ve milletimiz için son derece önemli olduğuna inanıyorum.

Bakınız, günümüzde siyasetin çözüm üretmesi gereken meselelerin en başında, toplumda “iç kanamaya” sebep olan yapay kutuplaşma yer alıyor.

Öncelikle şunu açık ve net ifade etmek isterim:

Bir milletin tüm fertlerinin her konuda aynı düşünmesi; değerler, inançlar, hassasiyetler, beklentiler konusunda tamamen birbirine benzemesi, elbette mümkün değildir; bu, doğru da sağlıklı da değildir.

Bizim ülke ve toplum olarak en büyük zenginliğimiz, esasen çeşitliliğimiz, farklılıklarımız ve renkliliğimizdir.

Asırlar içinde bu farklılıklar bir uzlaşma zemininde buluşmuş, ortak sınırlar içinde ortak değerler oluşmuştur.

Tarih içinde, farklılıklar birbirine köklü bir saygı geliştirmiştir.

Devletimiz, bayrağımız, mukaddes değerlerimiz ve üzerinde bir arada yaşadığımız vatanımız, tarih içinde bizi tek bir millete dönüştürmüştür.

Farklılıklarımızı bir ayrışma vasıtası olarak kullanmak isteyenlere karşı da milletimiz tek yürek olup her seferinde gereken cevabı vermiştir.

Hiç kuşkusuz, siyaset kurumu, farklı beklentilere cevap üretmek için vardır.

Ancak, siyasetin; farklarımızı, renklerimizi, çeşitliliğimizi bir ayrıştırma, yani kutuplaştırma vasıtası olarak kullanması, en başta siyasetin fıtratına aykırıdır.

Siyasi partiler arasında tabii ki rekabet olacaktır, yarış olacaktır, belli sınırlar dâhilinde çekişme de olacaktır.

Fakat bunun kutuplaştırma yoluyla, kamplaşmayı körükleyerek çatışmaya götürülmesi, siyasetin varlık sebebiyle uyuşmayacaktır.

Değerli milletvekilleri,

Bunu özellikle şunun için söylüyorum…

Yakın çevremizdeki hadiselere baktığımızda, yerel bazdaki ayrışmaların, siyaset ve toplum mühendislikleriyle birçok ülkenin “yumuşak karnına” dönüştüğünü, daha doğrusu dönüştürüldüğünü görüyoruz.

Toplumsal fay hatları kaşınmak suretiyle ülkeler, içeriden çözülmek ve çökertilmek istenmektedir.

Bu yıkım projesinin komuta ve kontrol merkezinde ise “emperyalist-siyonist ittifakı” bulunmaktadır.

Dünyayı takip eden, bölgemizdeki gelişmeleri yakından takip eden herkes, inanıyorum ki, şu gerçeği görebiliyor:

Binlerce yıldır bir arada yaşayan; huzur, barış ve karşılıklı saygı çerçevesinde bir arada varlığını sürdüren milletimizin, son dönemde artan bir şekilde, siyaset ya da siyaset dışı aktörler vasıtasıyla kutuplaştırılması, sadece iç dinamiklerle açıklanamaz.

İç dinamikler bellidir; tarih içinde, asırlar boyunca teşekkül etmiştir.

Sünni ile Alevi, Türk ile Kürt, Müslüman ile gayrimüslim, asırlar içinde huzur ve dayanışmayı esas alan müşterek bir yaşam zemini inşa etmiştir.

Bu ve benzeri farklılıkları bir çatışmaya, bir kutuplaştırmaya dönüştürmek, Türkiye’nin deyim yerindeyse fabrika ayarlarını bozmak, demektir.

Türkiye’nin ayarlarının bozulması, siyasetin işine yaramaz; sadece ve sadece Türkiye’nin hasımlarının işine yarar.

Yakın tarihimizde bunu hep beraber tecrübe ettik.

Çok partili demokrasiye geçişimizden itibaren, ne zaman bir atılım içinde, bir kalkınma hamlesi içinde olsak, operasyonların hedefi hâline geldik.

Sokaklarımız karıştırıldı.

Gençlerimiz düşmanlaştırıldı.

Aynı mahalleyi, aynı caddeyi, aynı binayı paylaşan komşular arasına nefret tohumları ekildi.

Siyasi ve toplumsal huzurumuz suikasta uğradı.

Bizimle aynı ligde olan ülkeler koşarken, biz yıllarca başta ekonomi olmak üzere, birçok alanda patinaj yaptık, oyalandık, irtifa ve ivme kaybettik.

Bütün bu gerilimlere, çatışmalara, bunların doğurduğu istikrarsızlığa bakıldığında, her seferinde Türkiye’nin kaybettiği, her seferinde milletin kayıplar verdiği, ağır bedeller ödediği çok net görülecektir.

Açıktır ki millet kaybederken, milletin hasımları kazanmıştır.

Türkiye kaybederken, kazanan Türkiye’nin rakipleri, maalesef Türkiye’nin yeminli düşmanları olmuştur.

Şunun bilinmesini isterim…

Ne Türkiye’nin ne de Türk milletinin artık kaybetmeye tahammülü yoktur.

Hiç kimsenin de Türkiye’ye ve Türk milletine kaybettirmeye hakkı yoktur.

Değerli milletvekilleri…

Bu mücadelede en büyük görev milletin temsilcileri olarak bizlere, yani, siyaset kurumuna düşmektedir.

Türkiye’de salt iktidar karşıtlığı üzerine kurulu “cephe siyasetinin” raf ömrü dolmuştur.

Siyaseti; hizmette, eserde, icraatta yarış olmaktan çıkarıp, muhatabın düşmanlaştırıldığı bir “yıpratma savaşına” dönüştürmek vahim bir hatadır.

Küresel ve bölgesel gelişmeler, yeni bir siyaset tarzını mecbur kılmaktadır.

Gelinen aşamada önümüzde iki seçenek bulunuyor:

Ya, kutuplaşmayı ve kutuplaştırmayı merkeze alan eski siyaset tarzıyla yola devam edeceğiz…

Ya da asgari müştereklerde buluşmayı, “mutabakat içinde rekabeti” esas alan yeni siyaseti Türkiye’ye hâkim kılacağız.

Eğer Türkiye, yeniden büyük ve güçlü Türkiye olacaksa…

Eğer Türkiye, önüne açılan tarihî fırsatları değerlendirecekse…

Bu paradigma değişimini, hep beraber, vakit kaybetmeksizin gerçekleştirmek durumundayız.

Bunu söylerken, elbette her siyasi partinin, her meselede aynı düşünmesini, aynı yerde hizalanmasını asla kast etmiyoruz.

Farklı siyasi partiler, ne kadar aykırı olursa olsun farklı fikirler, Türkiye’nin ve Türk demokrasisinin zenginliğidir.

Ancak, her siyasi partinin önceliği Türkiye olmalıdır, olmak zorundadır.

Her siyasi parti, Türkiye’nin kendi iç dinamiklerinden, kendi tabanından güç ve ilham alarak, “Türkiye merkezli siyaset” icra etmelidir.

Çatışma ve kutuplaştırmanın yerini uzlaşma ve hoşgörü almalıdır.

Türkiye’nin millî menfaatlerinde, milletimizin her bir ferdini ilgilendiren konularda, siyaset tam bir mutabakat zemininde buluşabilmelidir.

Biz, buna “iç cephenin tahkim edilmesi” diyoruz.

Biz, buna “Büyük Türkiye Mutabakatı” diyoruz.

Değerli Milletvekilleri,

“Terörsüz Türkiye” sürecimizin, aynı zamanda bu toplumsal mutabakatı, işte bu millî mutabakatı inşa etmeye dönük olduğunu özellikle vurgulamak isterim.

Bölgemizin ateş çemberine dönüştüğü bir ortamda, Terörsüz Türkiye çabaları, Türkiye’nin hasımları üzerinde caydırıcı bir etkiyi şimdiden uyandırmış, Türkiye’nin gücüne güç katmış, bölgemizde yeni bir rüzgâr estirmiştir.

Terörün ya da terör örgütlerinin, Türkiye’yi bölmesi, parçalaması hiçbir zaman mümkün değildir; fakat terörün ve terör örgütlerinin Türkiye’nin enerjisini heba ettiği, Türkiye’yi oyaladığı, Türkiye’nin kaynaklarını tükettiği açıktır.

Son 42 yıldır terörle mücadeleye odaklanan Türkiye, hem gencecik evlatlarını toprağa vermiş, hem de trilyonlarca dolarlık maddi kaynaklarından olmuştur.

Terör üzerinden içerde yaşanan tartışmalar, Türkiye’nin ekonomisini, huzurunu, güvenliğini tehdit etmiş, dış politikada elini zayıflatmıştır.

Ama bugün terör bitme noktasına gelmiş, terör saldırıları sona ermiş, terör örgütü de kendisini feshetme, silahlarını bırakma kararını açıklamıştır.

Çerçeve Yasa’nın çıkarılması konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 467 kabul oyuyla sergilenen tarihî mutabakat aziz milletimizi, Türkiye’nin dostlarını sevindirirken; hiç şüpheniz olmasın ki, Türkiye’nin hasımlarını da üzmüş; onları hayal kırıklığına uğratmıştır.

Bu vesileyle ilk günden itibaren ortaya koyduğu dirayetli, kararlı ve cesur duruşla Terörsüz Türkiye sürecine büyük destek veren Cumhur İttifakı ortağımız Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli’ye bir kez daha partim, ülkem ve milletim adına teşekkür ediyorum.

Sürecin kazasız, belasız bugünlere gelmesinde çok kıymetli katkıları olan Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi Grubuna aynı şekilde teşekkürlerimi iletiyorum.

Gerek Millî Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunda, gerekse Çerçeve Yasanın kabulünde yapıcı tutum sergileyen siyasi parti gruplarına da teşekkür ediyor, desteklerinin bundan sonra da devam etmesini bekliyorum.

Çerçeve Yasa’da da vazedildiği gibi, bir izleme süreci vardır.

Gerekli adımlar atıldığında, ilgili kurumlarımız da gerekeni yapacaktır.

İşte burada, tam da biraz önce ifade ettiğim millî mutabakat daha bir anlam kazanacaktır.

Terörsüz, çatışmasız, kavgasız bir ortamda, sorunlarımızı karşılıklı saygı ile tartışıp çözüm üretmek, çok daha kolay ve mümkün hâle gelecektir.

Siyasetin demokratik kapasitesi inşallah daha da güçlenecektir.

Türkiye’nin yeni, demokratik, katılımcı, özgürlükçü ve sivil bir Anayasa yapma şartları, inanıyorum ki, daha da olgunlaşacaktır.

Sayın Başkan,

Değerli Milletvekilleri,

Bakınız, yeni yasama yılımız, tarihimizdeki ilk yazılı anayasa olan Kanun-i Esasi’nin ilanının 150’nci yıldönümüne tesadüf ediyor.

Anayasal devlet girişimlerimiz biraz daha geriye gidiyor.

Devlet kudretini hukukla sınırlama tecrübemiz ise bu girişimlere nispetle çok daha eskidir.

Adalet, eşitlik, iyilik ve insanlık değerleri üstünde yükselen devlet töremiz; aslında modern anlamıyla bir toplumsal sözleşmeden, bireyleri hukukun gücüyle birbirine bağlayan bir anayasadan başka bir şey değildir.

Son iki asırda bu hakikati, modern anayasal devlet fikriyle buluşturma teşebbüsleri, başarılı-başarısız pek çok sonuç doğurmuş; tartışma ve arayışlarsa hiçbir zaman hız kesmemiştir.

Kanun-i Esasi’nin üstünden geçen 150 yıla rağmen, yeni anayasa bahsi Türk siyasetinin önünde bir “imtihan kâğıdı” olarak hâlen duruyor.

Milletin sözü ve mührünü taşıma bahsinde, tarihimizdeki bütün anayasa tecrübelerinde, teknik veya siyasi kusurlar, eksikler bulunabilir.

Ancak darbe ürünü olan son 70 yılın iki anayasası, varoluşsal bir krizle mefluç doğmuştur.

Devlet ile toplum, birey ile devlet arasındaki sözleşme, silah ve süngünün gölgesi altında imzalanmıştır.

Her darbenin kendi siyasal meşruiyetini oluşturma çabası ise anayasaları sürdürülebilir bir vesayet düzeninin yol haritası hâline getirmiştir.

Burada şu gerçeği özellikle dikkatinize sunmak istiyorum…

Darbe dönemi anayasaları, kuvvetler ayrılığının uygulanmasından ziyade sandıktan çıkan iktidar gücünün zapt-u rapt altına alınmasına odaklanmıştır.

Millî egemenliğin ve millî iradenin bürokratik oligarşiyle nasıl sınırlandırılacağını tasarlamıştır.

Yönetim istikrarını temin etmek yerine, millet egemenliği üzerindeki vesayet araçlarının istikrarını sağlamıştır.

Hak ve özgürlükleri kuvvetlendirmek yerine, “anayasa”yı “ama yasak” lafzına dönüştüren istisnaları genişletmiştir.

Devlet ve millet arasındaki birliğin, bütünleşmenin ahdî temeli olamamış; ne yazık ki, gerilimleri ve tarihî çelişkileri derinleştirmiştir.

Hasılı; siyaset mühendislerine, kaos tüccarlarına, toplumu ve devleti kriz üzerinden terbiye etmeye yeltenenlere kariyer kapıları açmıştır.

Darbe anayasalarının kurduğu vesayet mimarisi, sivil siyasetin önünde yeri gelmiş gerçek bir engel olmuş, yeri gelmiş kullanışlı bir mazerete dönüşmüştür.

Değerli milletvekilleri,

Bu vesayetçi sistemden kurumsallaşmış bir demokrasiye geçişte önemli mesafeler aldığımız inkâr edilemez.

Toplum hayatının ihtiyaçları, zaman içinde pek çok değişikliği, revizyonu, reformu kaçınılmaz kılmıştır.

Gururla ifade etmek isterim ki, en kapsamlı değişiklikleri yapmak bize nasip oldu.

Bununla birlikte, demokrasi tecrübemizi fasılalara bölen müdahalelerin mirasını reddeden sivil bir anayasa ihtiyacı ise henüz karşılanamadı.

Üstelik, bugüne kadar yapılan revizyonlarla ortaya çıkan tablo, bütünlüklü bir anayasal mimariye ihtiyacı daha da arttırmıştır.

Hepsinden önemlisi; köklü değişikliklerle yapısal kusurlarından geniş ölçüde arındırılan mevcut anayasamızın, hâlâ darbe döneminin tortularını, izini, etiketini taşımasıdır.

Şurası büyük tenakuzdur:

12 Eylül’ün lider kadrosu, darbeden yıllar sonra adalet önünde hesap vermiş, yargılanmış, mahkûm olmuştur.

Ancak yürürlükteki anayasa, müellif olarak onların imzasını taşımaktadır.

Açık söylüyorum; milletimiz buna ne layıktır, ne de razıdır.

Türkiye, bu ayıptan mutlaka kurtulmalıdır.

Başka hiçbir gerekçesi olmasa dahi, üstüne bastığımız zemine düşen bu gölgeyi kaldırmak, sistemi bu lekeden arındırmak, harekete geçmek için yeterli bir nedendir.

Bu yönüyle yeni ve sivil bir anayasa hedefi, Türk demokrasisinin rüştünü ispat mücadelesidir.

Millet egemenliğinin kalpgâhı olan bu Gazi Meclisimiz, her dönem ve her koşulda anayasa yapmaya ehildir, yetkilidir.

Fakat sahip olduğu siyasi çeşitlilik hasebiyle içinde bulunduğumuz dönem, bir anayasa teşebbüsü için belki de en ideal dönemdir.

Bu Meclis, Türkiye’nin millî ve hayati meseleleri söz konusu olduğunda müzakere ve uzlaşma kapasitesinin sağlamlığını zaten göstermiştir.

Bilhassa “huzura, demokrasiye, kardeşliğe kalkan 467 el” ile sivil siyaset, vesayetin ördüğü psikolojik duvarları yıkmış, önyargıları tuz buz etmiştir.

Bunu Türk demokrasisi adına, milletimizin gelecek umutları adına tarihî bir kazanım, büyük bir başarı olarak görüyoruz.

Temennimiz; bu başarının, gündelik çekişmelere kurban edilmeden, Türk siyasetinde yeni bir dönemin müjdecisi olmasıdır.

Burada şunun da altını çizmek istiyorum:

Türkiye’nin ufkunu genişletecek yeni bir anayasa, kutuplaşma siyasetinin değil, “mutabakat içinde rekabeti” esas alan yeni siyasetin eseri olacaktır.

Değerli Milletvekilleri…

Bunu başardığımızda, devlet ve millet arasındaki köprüleri daha sağlam şekilde kurmuş oluruz.

Bunu başardığımızda, güçlü devlet–özgür toplum idealini, birini diğerine tercih etmeden birlikte yaşatmanın yolunu açmış oluruz.

Bunu başardığımızda, hem hukuku anlamlı kılacak bir demokratik zemine, hem de demokrasiyi koruyacak bir “üstün hukuk mantığı”na kavuşmuş oluruz.

Bunu başardığımızda, kazanımlarımızı kalıcı hâle getirir, çoğulcu demokrasiyi kurumsallaştırır ve gerçek anlamıyla halkın yönetimine dönüştürürüz.

Toplumu, kontrol altında tutulması gereken bir tehdit alanı olarak gören vesayetçi anlayışın reddi bunu gerektirir.

Siyaseti ve toplumu; refahın, ilerlemenin, gelişmenin dinamik gücü olarak kabul eden demokratik bir anayasa anlayışı da bu sayede yeşerir.

Sesi, milletin sesiyle hemâvâz olanların bu süreçte korkacağı, çekineceği bir tartışma olamaz, olmamalıdır.

Demokraside, hiç kimse hakikat tekeline sahip değildir.

Her düşünce kıymetli, her öneri değerlidir.

Her fikirden, her özgün tekliften istifade edilmelidir.

Diğer taraftan, milletimizin yeni bir anayasa özlemi de üretilmiş korkuların, vehimlerin esiri hâline getirilmemelidir.

Anayasanın yürürlükteki ilk dört maddesiyle ilgili tavrımız zaten bellidir.

Türkiye Yüzyılına yakışır yeni ve sivil bir anayasa için kolları sıvamak herkes için gerçek bir samimiyet sınavıdır.

Milletimizin bu büyük özlemini gidermek üzere siyasi partilerimizin, taahhütlerine uygun olarak harekete geçmelerinde fayda görüyorum.

İçinde bulunduğumuz yasama yılının Türkiye’nin imkân ve fırsatlarını geliştiren bir anayasa yılı olmasını diliyorum.

Bu duygularla bir kez daha Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 28’nci Dönem 5’inci Yasama Yılının hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum.

Milletvekillerimize bu yeni yasama yılında yapacakları çalışmalarda Cenabı Allah’tan muvaffakiyetler niyaz ediyorum.

Hepinize sevgilerimi, saygılarımı sunuyorum.

Kalın sağlıcakla…”

TBMM’de dikkat çeken iddia: Osman Gökçek, AK Parti Konya Milletvekili Abdullah Ağralı’yı yumrukladı

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde, Meclis’in tatile girmesinden kısa süre önce yaşandığı ileri sürülen bir olay Ankara siyaset kulislerinde konuşulmaya başlandı.

Kulislerde aktarılan iddiaya göre olay, AK Parti Ankara Milletvekili Osman Gökçek ile bir CHP milletvekili arasında yaşanan tartışmayla başladı. İki milletvekili arasındaki sözlü tartışmada seslerin yükselmesi üzerine AK Parti Konya Milletvekili Abdullah Ağralı araya girdi.

Ağralı’nın tansiyonu düşürmek ve tartışmanın büyümesini engellemek amacıyla CHP’li milletvekilini bulunduğu yerden uzaklaştırdığı, ardından AK Parti Grup Başkanvekili Leyla Şahin Usta’nın odasına götürdüğü öne sürüldü.

Gökçek’in Ağralı’yı CHP’li sandığı iddia edildi

Ancak asıl dikkat çeken gelişmenin bundan sonra yaşandığı ileri sürüldü.

İddiaya göre ilk tartışmanın ardından öfkesi geçmeyen Osman Gökçek, bir süre sonra Leyla Şahin Usta’nın odasına gitti. Burada Abdullah Ağralı’yı gören Gökçek’in, Konya Milletvekili Ağralı’yı daha önce tartıştığı CHP milletvekilinin yanında bulunması nedeniyle CHP’li sandığı öne sürüldü.

Gökçek’in bu sırada doğrudan Ağralı’nın üzerine yürüdüğü, odada seslerin yükseldiği ve sert bir tartışmanın yaşandığı iddia edildi.

Kulislerdeki ilk anlatıma göre gerilim bununla da sınırlı kalmadı. Osman Gökçek’in AK Parti Konya Milletvekili Abdullah Ağralı’ya yumruk attığı ileri sürüldü.

Olayı daha da dikkat çekici hale getiren nokta ise Gökçek’in, Ağralı’nın kendi partisinin Konya milletvekili olduğunu bilmediği iddiası oldu.

Aynı partinin iki milletvekili

İddialara göre Gökçek, Ağralı’yı daha önce tartıştığı CHP’li milletvekilinin yanında gördüğü için muhalefet milletvekili olarak değerlendirdi.

Böylece aynı Meclis grubunda yer alan, aynı parti adına milletvekilliği yapan Osman Gökçek ile Abdullah Ağralı arasında Gökçek’in Ağralı’yı tanımamasından kaynaklanan oldukça sıra dışı bir gerilimin yaşandığı öne sürüldü.

Siyaset kulislerinde olayın yalnızca taraflar arasındaki tartışma nedeniyle değil, aynı partide görev yapan iki milletvekilinden birinin diğerini tanımadığı iddiası nedeniyle de dikkat çektiği belirtiliyor.

Olay Erdoğan’a kadar ulaştı

TBMM’de yaşandığı öne sürülen olayın odada kalmadığı, kısa süre içinde AK Parti yönetimine de yansıdığı iddia edildi.

Kulislerde konuşulanlara göre yaşananlar daha sonra Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’a iletildi.

Erdoğan’ın olaydan haberdar olmasının ardından oldukça kızdığı öne sürülürken, tepkisinin yalnızca iki milletvekili arasında yaşanan gerilime yönelik olmadığı ifade edildi.

Erdoğan’ın özellikle aynı partinin iki milletvekilinin birbirini tanımamasına tepki gösterdiği, tepkisini de “Siz aynı partinin milletvekillerisiniz, birbirinizi nasıl tanımazsınız?” anlamına gelen ifadelerle dile getirdiği ileri sürüldü.

Olayın bu yönüyle AK Parti içerisinde de şaşkınlık yarattığı belirtilirken, Konya Milletvekili Abdullah Ağralı’nın ilk tartışmaya taraf olmadığı, aksine Gökçek ile CHP milletvekili arasındaki gerilimi sona erdirmek amacıyla araya girdiği iddia edildi.

Sonradan farklı bilgi geldi: “Kavga olmadı, bağrışma yaşandı”

Kamuoyuna yansıyan “Osman Gökçek, AK Parti Konya Milletvekili Abdullah Ağralı’yı yumrukladı” iddiasının ardından olayın perde arkasına ilişkin farklı bilgiler de gündeme geldi.

Edinilen bilgilere göre Gökçek ile Ağralı arasında fiziksel bir kavga yaşanmadığı, olay sırasında herhangi bir yumruklaşma olmadığı, ancak taraflar arasında sert bir sözlü tartışma ve bağrışma yaşandığı ifade edildi.

Aynı bilgilere göre Osman Gökçek’in, Abdullah Ağralı’nın AK Parti Konya Milletvekili olduğunu bilmediği ve yaşanan yanlış anlaşılmanın anlaşılmasının ardından Ağralı’dan özür dilediği belirtildi.

Dolayısıyla olayla ilgili iki farklı anlatım bulunuyor. İlk kulis iddiasında Gökçek’in Ağralı’yı CHP milletvekili sanarak yumrukladığı ileri sürülürken, daha sonra edinilen bilgilerde fiziksel kavga yaşanmadığı; ancak bağrışma ve sert bir tartışmanın olduğu, Gökçek’in de olayın ardından Ağralı’dan özür dilediği ifade ediliyor.