Konya’nın Ilgın ilçesine bağlı Gökçeyurt Mahallesi’ndeki Şehit Mustafa Kozlu İlkokulunda, 2026-2027 eğitim öğretim yılının başlamasıyla öğrenci sayısı ikiye çıktı.
Üç yıldır okulun tek öğrencisi olan İlayda Kozlu, bu yıl dördüncü sınıfa geçti. İlayda’nın yanı sıra birinci sınıfa başlayan Şerifenur Özdemir de okulda eğitim görmeye başladı.
– İki öğrencisini de otomobiliyle okula taşıyor
Okulun tek öğretmeni Muhammed Bağ, iki öğrencisinin eğitiminden sorumlu olurken, çocukları sabahları otomobiliyle evlerinden alarak okula getiriyor, derslerin ardından da evlerine bırakıyor.
Bağ, bir yandan İlayda’yı ortaokula hazırlarken aynı sırada Şerifenur’a okuma yazma öğretiyor. İki öğrencinin dersleri, aynı sınıfta farklı seviyelere yönelik çalışmalarla sürdürülüyor.
Üç yıldır okulda tek başına eğitim gören İlayda Kozlu, yeni eğitim öğretim yılında arkadaşına kavuşmanın mutluluğunu yaşıyor.
İlayda Kozlu, AA muhabirine, okulda artık iki öğrenci oldukları için mutlu olduğunu söyledi.
Arkadaşıyla teneffüslerde oyun oynayacaklarını belirten Kozlu, “Bu yıl arkadaş geldi, çok mutlu oldum. Geçen senelerde tektim, artık iki kişi olduk. İyi ki de geldi. Artık teneffüste oyun oynayacağım arkadaşım oldu. İp atlarız, top oynarız. Eskiden öğretmenimle yapıyordum, artık üçümüz yapacağız.” dedi.
Şerifenur’a okuma yazma öğrenirken yardımcı olacağını ifade eden Kozlu, evlerinin de birbirine yakın olduğunu dile getirdi.
Birinci sınıfa başlayan Şerifenur Özdemir ise okulun açılmasını heyecanla bekledi.
Okul çantasını ve kitaplarını alan Şerifenur, ilk gün sınıfına kavuşmanın mutluluğunu yaşadı.
– Muhtarın kızıyla öğrenci sayısı 2’ye çıktı
Şerifenur’un babası ve Gökçeyurt Mahallesi Muhtarı Mükremin Özdemir, AA muhabirine, geçmişte mahallede 250-300 öğrencinin bulunduğunu, zamanla öğrenci sayısının azaldığını belirtti.
Özdemir, okulun üç yıldır tek öğrenciyle eğitim verdiğini, kızının başlamasıyla öğrenci sayısının ikiye yükseldiğini söyledi.
Kızının okula başlayacağı günü bir haftadır heyecanla beklediğini anlatan Özdemir, “Kızım Şerifenur bir haftadır heyecanlı. Sürekli benim yanımda da gezdiğinden dolayı okula çok gelip gidiyor, bakımlar yapıyoruz. ‘Baba ne zaman geleceğim, baba ne zaman okula başlayacağım?’ diyordu. Bu sene nasip oldu. Allah’ın izniyle burada eğitimine başlayacak, ilkokulu burada bitirecek.” ifadelerini kullandı.
Okulun kapatılmayarak eğitim vermeye devam etmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Özdemir, “Buradan büyüklerime, Cumhurbaşkanıma, Milli Eğitim Bakanıma, müdürüme çok teşekkür ederim. Okulu kapatmadılar. Çok memnun olduk.” dedi.
Özdemir, mahallede gelecek yıl okula başlayabilecek 3-4 çocuğun daha bulunduğunu, öğrenci sayısının artmasını beklediklerini sözlerine ekledi.
Yeni eğitim öğretim döneminin başlamasıyla birlikte çocuklar yalnızca derslere değil, yeni bir düzene, yeni arkadaşlara, öğretmenlere ve farklı sorumluluklara da uyum sağlamaya çalışıyor. Anaokulundan liseye kadar her yaş grubunda farklı biçimlerde görülebilen okul kaygısında ebeveynlerin yaklaşımı büyük önem taşıyor. Uzm. Psk. Deniz Mutlu, okulun ilk günlerinde çocukların kaygısını azaltmaya yardımcı olabilecek 6 önemli noktaya dikkat çekti.
Uzun bir tatil döneminin ardından okulların açılması, çocuklar açısından yalnızca yeni bir eğitim döneminin başlangıcı değil, aynı zamanda önemli bir geçiş süreci anlamına geliyor.
Kimi çocuk ilk kez anaokuluna başlarken, kimisi ilkokula, ortaokula ya da sınavla kazandığı liseye adım atıyor. Her yeni dönem beraberinde farklı bir okul ortamı, yeni kurallar, öğretmenler, arkadaşlar ve artan akademik sorumluluklar getiriyor.
Özellikle küçük yaş grubundaki çocuklarda ebeveynden ayrılma deneyimi öne çıkarken, ortaokul ve liseye başlayan öğrenciler yeni düzene uyum sağlamaya çalışıyor. Lise son sınıf öğrencilerinde ise sınav ve gelecek kaygısı daha belirgin hale gelebiliyor.
Bu nedenle okulun ilk günlerinde çocuklarda ağlama, ebeveynden ayrılmak istememe, huzursuzluk, öfke, anne-babaya daha fazla yakınlık gösterme ya da akademik baskı hissetme gibi tepkiler görülebiliyor.
Çocuğun zihnindeki temel soru ise çoğu zaman şu oluyor:
“Ben burada güvende miyim, bu sürecin üstesinden gelebilir miyim?”
Memorial Bahçelievler Hastanesi Psikoloji Bölümü’nden Uzm. Psk. Deniz Mutlu, okulun ilk günlerinde çocukların yaşadığı uyum sürecine ilişkin önemli önerilerde bulundu.
1. “Elimi bırakıyorum ama sevgim hep seninle”
Okul kapısında her gün aynı kısa cümleyle vedalaşmak, çocuk için güçlü bir güven ritüeline dönüşebiliyor.
“Elimi bırakıyorum ama sevgim hep seninle” gibi bir cümle, çocuğa yalnızca o an fiziksel olarak ayrıldığını, ebeveyniyle arasındaki bağın ise devam ettiğini hatırlatıyor.
Uzmanlara göre burada önemli olan kullanılan cümlenin uzunluğu değil, tutarlı ve öngörülebilir olması.
Her gün farklı açıklamalar yapmak, vedayı uzatmak ya da çocuk ağladığında tekrar tekrar geri dönmek ayrılık kaygısını artırabiliyor.
Buna karşılık kısa bir sarılma, aynı cümle ve kararlı bir vedalaşma çocuğa şu mesajı veriyor:
“Burada güvendesin, ben geri geleceğim.”
İlk günlerde çocuğun ağlaması, ebeveyninden ayrılmak istememesi ya da sınıfa girmekte zorlanması, her zaman okula uyum sağlayamayacağı anlamına gelmiyor.
Bu süreçte çocuğun duygusunu küçümsememek ve uzun açıklamalar yerine güven veren kısa ifadeler kullanmak öneriliyor.
Örneğin, “Gitmek istemiyorum” diyen bir çocuğa şu şekilde yaklaşılabilir:
“Biliyorum, ayrılmak şu an zor geliyor. Ama sen güvendesin ve ben seni almaya geleceğim.”
Amaç, çocuğun kaygısını tamamen ortadan kaldırmak değil, bu duyguyu yaşayabileceğini ve bununla baş edebileceğini hissettirmek.
2. Önce güven, sonra uyum
Okula uyum sürecinde ilk hedefin çocuğun hemen kurallara uyması ya da istenilen davranışları eksiksiz yerine getirmesi olmaması gerekiyor.
Öncelik, çocuğun yeni ortamda kendisini güvende hissetmesi.
Çocuk öğretmenine, sınıfına ve okulun günlük rutinine alıştıkça ayrılık kaygısı da çoğu zaman azalıyor.
İlk uyum dönemi geride kalmaya başladığında ise ebeveynlerin çocuklarını yalnızca ders başarısı üzerinden değerlendirmemesi gerekiyor.
Akademik sonuçların yanı sıra çocuğun duygusal, sosyal ve gelişimsel sürecinin de dikkate alınması önem taşıyor.
3. “Dikkati dağınık” demeden önce gözlemleyin
Okulun ilk haftalarında ailelerin en sık dile getirdiği konulardan biri çocukların dikkat süresi oluyor.
“Dersi dinlemiyor”, “Etkinliği tamamlamıyor”, “Çabuk sıkılıyor” gibi gözlemler önemli olsa da bunlar tek başına bir dikkat problemi bulunduğunu göstermiyor.
Okula başlangıç dönemindeki kaygı, uyku düzenindeki değişiklikler, yoğun ekran kullanımı, yeni ortama uyum süreci ve çocuğun gelişim özellikleri dikkat performansını etkileyebiliyor.
Bu nedenle geçici bir uyum güçlüğü ile süreklilik gösteren dikkat probleminin birbirinden ayrılması gerekiyor.
Gerekli görüldüğünde yaşa uygun dikkat testleri ve psikolojik değerlendirmeler yapılabiliyor.
Bu değerlendirmeler çocuğun;
odaklanma,
sürdürülebilir dikkat,
yönerge takibi,
dürtü kontrolü,
çalışma hızı,
hata örüntüleri
gibi alanlarda daha sistematik biçimde değerlendirilmesini sağlayabiliyor.
Ancak uzmanlar, hiçbir çocuğun yalnızca tek bir test sonucuna göre değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Aile görüşmeleri, öğretmen gözlemleri ve çocuğun gelişim öyküsü de değerlendirme sürecinin önemli parçaları arasında yer alıyor.
Buradaki amaç çocuğa bir etiket koymak değil, ihtiyacını doğru anlamak ve gerekli desteği zamanında sağlamak.
4. Dikkat becerileri desteklenebilir
Dikkat, sabit ve değişmez bir özellik olarak görülmemeli.
Çocuğun ihtiyacına uygun çalışmalarla odaklanma, görsel ve işitsel dikkat, çalışma belleği, yönerge takibi, planlama ve dürtü kontrolü gibi beceriler geliştirilebiliyor.
Bu nedenle okulun ilk döneminde çocuğun performansına bakarken yalnızca;
“Yapabiliyor mu, yapamıyor mu?”
sorusuna odaklanmak yerine;
“Neye ihtiyacı var ve bu beceriyi nasıl destekleyebiliriz?”
sorusunu sormak daha sağlıklı bir yaklaşım olarak öne çıkıyor.
5. “Arkadaşın yapıyor, sen neden yapamıyorsun?” demeyin
Okula uyum sağlandıktan sonra çocukların karşı karşıya kalabildiği en önemli sorunlardan biri de kıyaslanmak.
Özellikle ilkokulun ilk yıllarında;
“Arkadaşı okumaya geçti”,
“O daha uzun süre dikkatini veriyor”,
“O daha güzel yazıyor”
gibi ifadeler çocuğun kendisini yetersiz hissetmesine neden olabiliyor.
Oysa her çocuğun gelişim hızı, öğrenme biçimi ve güçlü olduğu alanlar farklı.
Önemli olan çocuğun başka çocuklara yetişmesi değil, kendi gelişim çizgisi içinde ilerlemesi.
Bu nedenle ebeveynlerin çocukların eksiklerine odaklanmak yerine gösterdiği çabayı fark etmesi ve gelişimini kendi önceki performansıyla karşılaştırması öneriliyor.
Örneğin;
“Daha önce yapamıyordun, şimdi bunu yapabiliyorsun.”
gibi ifadeler çocuğun gelişimini fark etmesine yardımcı olurken özgüvenini de destekliyor.
6. Ne zaman uzman desteği alınmalı?
Okula uyum süreci ilerlemesine rağmen dikkat güçlükleri devam ediyorsa, çocuk yönergeleri takip etmekte sürekli zorlanıyorsa, başladığı işi tamamlayamıyorsa ya da bu durum hem okul performansını hem günlük yaşamını etkiliyorsa uzman değerlendirmesi yararlı olabiliyor.
Buradaki temel amaç çocuğu yaşadığı bir sorun üzerinden tanımlamak değil, davranışın altında yatan ihtiyacı anlamak.
Erken dönemde yapılan doğru değerlendirmeler, çocuğun güçlü olduğu ve desteklenmesi gereken alanların daha erken fark edilmesine imkan sağlayabiliyor.
Çocukların ihtiyacı mükemmel başlangıç değil, güvenli başlangıç
Çocukların okula başlarken ihtiyaç duyduğu şey kusursuz bir başlangıç değil.
Kendilerini güvende hissettikleri, hata yapabildikleri, duygularını ifade edebildikleri ve gerektiğinde destek alabildikleri bir başlangıç, uyum sürecini çok daha sağlıklı hale getirebiliyor.
Ebeveynlerin çocuklarına verebileceği en güçlü mesajlardan biri ise şu olabilir:
“Alışmak için zamanın var. Hata yapabilirsin. Ben sana güveniyorum.”
Çocuklar yıllar sonra ilk okul çantalarını, ilk derslerini ya da ilk ödevlerini hatırlamayabilir.
Ancak hayatlarının önemli bir döneminde kendilerine güvenilip güvenilmediğini kolay kolay unutmazlar.
Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, okullarda güvenlik tedbirlerinin artırılmasına yönelik yeni uygulamaların hayata geçirileceğini açıkladı. Tekin, yeni eğitim yılı itibarıyla okullardaki güvenlik kameralarının Kent Güvenlik Yönetim Sistemi’ne entegre edileceğini belirtti.
TRT’de katıldığı programda açıklamalarda bulunan Bakan Tekin, okullardaki güvenlik önlemleriyle ilgili İçişleri Bakanlığı ile ortak çalışmalar yürütüldüğünü söyledi. Yeni sistemle birlikte Emniyet birimlerinin okullardaki güvenliğe ilişkin gelişmeleri kamera sistemleri üzerinden takip edebileceği ifade edildi.
Okullarda güvenlik tedbirleri sıkılaştırılacak
Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, son dönemde bazı okullarda yaşanan olaylara dikkat çekerek, güvenlik tedbirlerinin yeniden değerlendirildiğini söyledi.
Tekin, İstanbul, Kahramanmaraş ve Siverek’teki okullarda yaşanan olaylara ilişkin sürecin yakından takip edildiğini belirterek, bu olaylarda sorumluluğu bulunan kişilerin en ağır cezayı alacağını ifade etti.
Bakan Tekin, İçişleri Bakanlığı ile birlikte okul güvenliğine yönelik komisyon toplantıları yapıldığını belirterek, “Güvenlik açısından risk taşıyan okullarda doğrudan silahlı polis memurunun bulunması, bazı okullarda belirli aralıklarla polis araçlarının devriye gezmesi gibi tedbirlerimiz vardı. Bu yıl yeniden o toplantıları yaptık. Önümüzdeki yıl itibarıyla bu tedbirleri daha da sıkılaştıracak adımlar attık” dedi.
Okul kameraları KGYS’ye bağlanacak
Bakan Tekin’in açıkladığı yeni uygulamanın en dikkat çeken başlığı ise okullardaki güvenlik kameralarının Kent Güvenlik Yönetim Sistemi’ne bağlanması oldu.
Tekin, okullardaki kamera sistemlerinin Emniyet birimleri tarafından izlenebilir hale getirileceğini belirterek, “Okullarımızdaki kamera sistemini Kent Güvenlik Yönetim Sistemi’ne entegre ediyoruz. Emniyet birimleri kameralar üzerinden izleyebilecek durumlara gelecekler” ifadelerini kullandı.
Kent Güvenlik Yönetim Sistemi, kamuoyunda Mobese olarak da bilinen kamera ve takip altyapısıyla, şehirlerdeki güvenlik ve trafik görüntülerinin anlık olarak izlenmesini sağlıyor.
Her okul için ayrı güvenlik yaklaşımı
Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, her okulun fiziki şartlarının farklı olduğuna dikkat çekerek güvenlik önlemlerinin de buna göre belirleneceğini söyledi.
Tekin, “Bizim okullarımızın bir kısmı duvarları yüksek, bir kısmı değil. Her okulun şahsına münhasır güvenlik sistemi olacak” dedi.
Bu kapsamda okulların bulunduğu bölge, fiziki yapısı, öğrenci yoğunluğu ve güvenlik riski gibi başlıkların dikkate alınarak farklı önlemler uygulanacağı değerlendiriliyor.
Riskli okullarda polis tedbiri sürecek
Bakan Tekin’in açıklamalarına göre, güvenlik açısından risk taşıyan okullarda polis tedbirleri devam edecek. Bazı okullarda doğrudan silahlı polis memuru görevlendirilirken, bazı bölgelerde ise polis araçlarının belirli aralıklarla devriye gezmesi sağlanacak.
Yeni dönemde kamera sistemlerinin Kent Güvenlik Yönetim Sistemi’ne bağlanmasıyla, okul çevresinde veya okul içinde yaşanabilecek güvenlik olaylarına daha hızlı müdahale edilmesi hedefleniyor.
Rehberlik desteği de gündemde
Tekin, güvenlik tedbirlerinin yalnızca fiziki önlemlerle sınırlı kalmayacağını da belirtti. Emniyet birimleriyle birlikte dijital alanlardaki risklerin de takip edileceğini söyleyen Tekin, oyun sitelerindeki davranışlara yönelik rehberlik desteği mekanizması oluşturulacağını ifade etti.
Bu kapsamda öğrencilerin dijital ortamlarda karşılaşabileceği risklere karşı rehberlik ve psikolojik danışmanlık süreçlerinin güçlendirilmesi bekleniyor.
KGYS 2007’den bu yana kullanılıyor
Kent Güvenlik Yönetim Sistemi, Türkiye’de 2007 yılında ilk kez uygulamaya girdi. Sistem sayesinde polis, il merkezlerinde, ana kontrol merkezlerinde, yollar, sokaklar, meydanlar ve sisteme dahil edilen bölgelerdeki gelişmeleri anlık olarak takip edebiliyor.
Okullardaki kamera sistemlerinin de bu yapıya entegre edilmesiyle, eğitim kurumlarının güvenlik ağına daha güçlü şekilde dahil edilmesi amaçlanıyor.
Yeni eğitim yılında devreye girecek
Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in açıklamasına göre, okul kameralarının Kent Güvenlik Yönetim Sistemi’ne entegre edilmesine yönelik uygulama yeni eğitim yılında devreye alınacak.
Yeni sistemle birlikte okul güvenliğinde daha hızlı izleme, riskli durumlarda erken müdahale ve kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi hedefleniyor.
Okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kurumlarında 2025-2026 eğitim-öğretim yılı, 8 Eylül 2025’te başlatıldı. Birinci dönem ara tatili 10-14 Kasım 2025, ikinci dönemdeki ara tatil ise 16-20 Mart tarihlerinde yapıldı. 2 Şubat’ta başlayan ikinci dönem, 26 Haziran Cuma günü sona erecek.
Öğrenciler, eğitim-öğretim yılının yorgunluğunu 26 Haziran’daki son ders zilinin ardından atacak.
Okulların son haftasında öğrencilerin zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel ve ahlaki açıdan çok yönlü gelişimleri için çalışma yürüten MEB, “Dönem Sonu Kültür, Sanat ve Spor Faaliyetleri Haftası Planı” hazırladı.
Sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif gelişimi bütüncül yaklaşımla desteklemeyi amaçlayan faaliyet haftasında “erdem-değer-eylem” çerçevesinde planlanan etkinliklerle öğrenciler, eğlenerek öğrenecek.
Velilere külfet çıkarmadan, okulların imkanları dahilinde öğrencilerin ilgisini çekecek şekilde uygulanması istenen faaliyetlerle, öğrencilere oyun yoluyla öğrenmenin teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Öğretmenler mesleki çalışma seminerini çevrim içi yapacak
Öğretmenlere yönelik 29-30 Haziran’da gerçekleştirilecek “2026 Haziran Dönemi Mesleki Çalışma Semineri” çevrim içi düzenlenecek.
Yönetici ve öğretmenler, “2026 Haziran Dönemi Mesleki Çalışma Semineri”ni 5 Temmuz Pazar günü saat 23.59’a kadar tamamlayabilecek.
Mesleki çalışma semineri, “Bağımsızlık (Bağımlılık) ve Aile” ile “Dijital Çağ ve Aile” konularında hazırlanan eğitim içeriklerinden oluşacak.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin uygulanmasına devam edildi
Bakanlık, 2025-2026 eğitim öğretim yılında ücretsiz verilmek üzere hazırlanan yaklaşık 184 milyon ders kitabını okullara dağıttı.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamındaki yeni müfredatın öğretim programları, bu eğitim öğretim yılında ana sınıfı ve uygulama sınıflarında, ilkokul 1 ile 2, ortaokul 5 ile 6, ortaöğretim hazırlık ve 9 ile 10’uncu sınıflarda kademeli olarak uygulandı.
MEB, yapılan yönetmelik değişikliğiyle bu eğitim öğretim yılında okullarda “kıyafet uygulaması” da başlattı.
İlkokul, ortaokul ve liselerdeki okul kıyafetleri, velilere maddi külfet haline gelmesini önlemek amacıyla okul aile birliği ile öğretmenler kurulundan görüş alınarak, özel işaret, baskı ve desen gibi kısıtlayıcı ayrıntılara yer verilmeden okul müdürlüklerince belirlendi.
Bakanlıkça, bu eğitim öğretim yılı, “Her Çocuk Bir Fidan, İlk Ders Yeşil Vatan” temasıyla başladı. Tarım ve Orman Bakanlığı ile imzalanan “Köklerden Geleceğe Nefes Protokolü” doğrultusunda okulların ilk gününde “Her Çocuk Bir Fidan” temalı kısa film tüm okullarda gösterildi ve tüm ilkokul öğrencilerine fidan dağıtıldı.
MEB, 2025-2026 eğitim öğretim yılı boyunca çevre ve sürdürülebilirlik bilincinin güçlendirilmesi amacıyla tüm okullarda “Yeşil Vatan-Benim Okulum Geleceğe Çare” etkinliklerini hayata geçirdi.
Eylülden hazirana kadar her ay farklı bir temanın işlendiği uygulama kapsamında tohum, toprak ve temiz hava, afetler ve dayanıklılık, orman, iklim değişikliği, su verimliliği, sıfır atık ve çevre gibi başlıklarda ülke genelinde kapsamlı çalışmalar yürütüldü.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in imzasıyla 81 ile gönderilen yazıyla ramazan ayı boyunca Türkiye genelindeki okullarda “Maarifin Kalbinde Ramazan” temasıyla kapsamlı etkinlikler düzenlendi.
Etkinliklerle öğrencilerin kültürel miras, paylaşma, dayanışma ve yardımlaşma değerleri etrafında buluşması amaçlandı. Söyleşilerden sanat etkinliklerine, geleneksel oyunlardan sosyal sorumluluk çalışmalarına kadar çok sayıda faaliyet hayata geçirildi.
Ayrıca okullarda 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kapsamında, nisan ayı boyunca okul öncesi, ilkokul ve ortaokul öğrencilerine yönelik “Maarifin Kalbinde Çocuk”, mayıs ayında ise mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında “Maarifin Kalbinde Marifetli Gençlik” temalı etkinlikler yapıldı.
İkinci dönemin ilk haftasının teması “Bayrak Sevgisi” oldu
Bu eğitim öğretim yılının ikinci döneminin ilk haftası bayrak sevgisi, birlik ve ortak aidiyet bilincini güçlendirmeye yönelik “Bayrak Sevgisi” temalı eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla başladı.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında öğrencilerin milli, manevi ve kültürel değerlerle bütünleşmiş, birlik, beraberlik ve kardeşlik bilinci gelişmiş bireyler olarak yetişmelerine katkı sunulması için okul binaları Türk bayrakları ile donatıldı.
Bayrak sevgisi temalı resim, şiir, kompozisyon, afiş yarışmaları ile sergiler, sanatsal ve kültürel çalışmalar düzenlendi.
Okul dışı öğrenme desteklendi
Öğrencilerin katılımıyla hazırlanan “Haberimiz Olsun” haber bültenleri, Eğitim Bilişim Ağı (EBA), EBA YouTube ve TRT EBA üzerinden yayın hayatına başladı.
“Haberimiz Olsun” haber bültenleriyle çocukları bilgiye doğru ve güvenilir kaynaklardan ulaşabilmeleri, edindiği bilgileri sorgulayan, ayırt eden ve ahlaki kurallar çerçevesinde kullanan bireyler olarak yetişmeleri amaçlandı. Bültenle, öğrencilerin geleneksel medyada ve dijital ortamlarda karşılaştıkları içerikleri bilgi ve medya/sosyal medya okuryazarlığı kapsamında eleştirel bakış açısıyla değerlendirebilmeleri de hedeflendi.
MEB, okul dışı öğrenme ortamlarının eğitim sürecine daha etkin entegre edilmesi için öğretmenlerin derste anlattıkları konuya uygun müze, kütüphane ve bilim merkezi gibi mekanlara tek tıkla erişebileceği, sanal turlardan da yararlanabileceği “Okul Dışı Öğrenme” dijital platformunu hayata geçirdi.
Yerli ve milli mesajlaşma uygulaması BiP üzerinden Öğretmen Bilgi Servisi (ÖBS) ve Okul-Veli Asistanı (OVA) kuruldu. Böylelikle iki mesajlaşma servisiyle hem öğretmenlerin velilerle doğrudan iletişim kurabilmesi hem de velilerin öğrencilerinin notlarına, devamsızlık ve sınav tarihi gibi bilgilerine anlık ulaşması sağlandı.
DİLİM Platformu erişime açıldı
Bu eğitim öğretim yılı kapsamında dijitalleşme alanında en son hayata geçirilen platform ise “Türkiye’nin Yabancı Dil Öğrenme Platformu (DİLİM)” oldu.
Yapay zeka destekli DİLİM, İngilizce içerikler Bakanlık bünyesindeki öğretmenler tarafından geliştirildi.
Türk kültürünü, değerlerini ve yaşam biçimini yansıtan özgün içeriklere yer verilen platformda, milli ve dini bayramlar, geleneksel yaşam unsurları ve kültürel değerler dil öğrenme süreçlerinin doğal bir parçası olarak sunuldu.
Yurt dışında yaşayan vatandaşların çocuklarının Türkçe ile bağlarını güçlendirmeyi amaçlayan platformun, Türkiye’de yaşayan yabancıların Türkçe öğrenme süreçlerini desteklemesi ve Türkçenin uluslararası ölçekte daha geniş kitlelere ulaştırılmasına katkı sunması planlanıyor.
LGS kapsamındaki merkezi sınav yapıldı
Bakanlıkça, 8’inci sınıf öğrencilerine yönelik Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınav 13 Haziran’da yapıldı.
1 milyon 22 bin 658 adayın katılımıyla yurt içi ve yurt dışında düzenlenen sınavda, bu yıl velilerin onay verdiği 924 bin 191 öğrenciye ilk kez beslenme paketi dağıtıldı.
Ayrıca merkezi sınavda güvenliğin artırılması amacıyla, sınav binalarının girişlerinde üst arama kontrolünün sağlanması, toplantı odalarında ise sınav evrakının salon görevlilerine dağıtım süreçlerinin izlenebilmesi için yapay zeka destekli altyapıya sahip kamera kurulumu da gerçekleştirildi.
MEB’in takvimine göre, 2026-2027 eğitim öğretim yılı 14 Eylül’de başlayacak.
Tuzla Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’nde müdür yardımcısı olarak görev yapan Ö.A. (49), sınıfta kalacağı için kendisini mesajla tehdit eden bir öğrenciden şikayetçi oldu.
Ö.A, Tuzla Polis Merkezi Amirliği’nde verdiği ifadesinde, geçen sene 8 dersi geçemeyen 11. sınıf öğrencisi H.D’nin, haziran ve eylül aylarında yapılan sorumluluk sınavlarında 7 dersten başarılı olduğunu ancak edebiyat dersinden sınıfta kaldığını belirtti.
H.D’nin WhatsApp üzerinden 24 Mart’ta kendisine, “Sevindin mi hoca, 1 seneyi daha çöp ettin, sonun Fatma Hoca gibi olmaz inşallah, yakında görüşeceğiz” şeklinde tehdit mesajı gönderdiğini aktaran Ö.A, “Ben bu mesaja cevap vermedim ve polis merkezine geldim. H.D’nin mesajda belirttiği Fatma Hoca, Çekmeköy Mesleki Lisesi’nde öğrencisi tarafından bıçaklanarak şehit edilen öğretmendir. H.D’nin bana zarar vereceğini düşünüyorum. Can güvenliğim tehdit altındadır. Bu sebeple uzaklaştırma kararı talep ediyorum.” ifadelerini kullandı.
Ö.A, “H.D’nin sınav notlarını ben sadece sisteme girmekle görevliyim. Öğretmenler tarafından sınav sonucunda verilen notları değiştirmem mümkün değildir. Ancak H.D. sınav notlarını benim yüksek girebileceğimi düşünerek, bu şekilde tehditte bulunmaktadır. Yaşanan olayda ben kimseye tehdit ve hakarette bulunmadım. H.D. ile aramızda fiziki temas olmadı. H.D. isimli şahıstan davacı ve şikayetçiyim.” sözlerini dile getirdi.
Müdür Yardımcısı Ö.A, öğrenci H.D. hakkında tedbir uygulanması talebiyle İstanbul Anadolu Aile Mahkemesine de başvurdu.
Mahkemenin uzaklaştırma ve rehabilitasyon kararı
Talebi değerlendiren mahkeme, H.D’nin 3 ay süreyle öfke kontrolü, stresle başa çıkma, şiddeti önlemeye yönelik farkındalık sağlayarak tutum ve davranış değiştirmeyi hedefleyen eğitim ve rehabilitasyon programları ile meslek edinme kursuna katılmasını kararlaştırdı.
Mahkeme ayrıca, H.D’nin aynı çevre ile etkileşiminin devam etmesi halinde “suça sürüklenme” olgusunun önüne geçilemeyeceğini belirterek, okul değişikliğine karar verdi.
Kararda, müdür yardımcısının anlatımına göre şiddet riskinin yoğunluğunun tedirgin edici boyutta olduğu ve tedbir alınmasının elzem olduğu kaydedildi.
H.D’yi suça sürükleyen unsurlarla irtibatının kesilmemesi halinde tedbirlerin amacına ulaşamayacağı aktarılan kararda, bir çocuğun suça sürüklendiği hallerde yapılması gerekenin çocuğu cezalandırmak değil, onu suça sürükleyen unsurlardan uzaklaştırmak olduğu ifade edildi.
Kararda, son dönemde kamu vicdanını yaralayan pek çok elim hadisede çocukların giderek hızlanan bir ivmeyle suça sürüklendiğinin toplumun her kesimi tarafından gözlemlendiği, yasa koyucunun bu yönde yeni çalışmalarla çocukların suça sürüklenmesinin önünü kesecek nitelikte kanun yapma hazırlıklarının da kamuoyuna yansıdığı vurgulandı.
Bu çalışmaların uzun vadede toplumsal barışı sağlamakla başarıya ulaşmasının tüm kamunun ortak temennisi olduğu ifade edilen kararda, “Kamu vicdanını yaralayan bu hadiseler karşısında yeni kanunlarla birlikte mevcut düzenlemelerin de kamu barışının sağlanması bakımından hakimin takdir yetkisi çerçevesinde yeniden yorumlanmasının çözüm sürecini muhakkak kısaltacağı” değerlendirmesi yapıldı.
İngiltere hükümeti, şimdiye kadar okul yönetimlerinin inisiyatifine bırakılan cep telefonu yasağını yasal düzenlemeyle tüm okullarda zorunlu hale getirmeye hazırlanıyor.
İngiltere’de hükümet, okullarda cep telefonu kullanımına ilişkin bugüne kadar bağlayıcı olmayan uygulamayı yasal zorunluluğa dönüştürmek için adım atıyor. İngiliz basınında yer alan haberlere göre, Eğitim Bakanlığı bünyesinde Devlet Bakanı olarak görev yapan Jacqui Smith, Lordlar Kamarası’nda yaptığı bilgilendirmede, 2024’ten bu yana yürürlükte olan rehberin artık yasal dayanağa kavuşturulacağını söyledi.
Smith, bu rehberin temelini oluşturan “Çocukların Refahı ve Okullar” başlıklı düzenlemeye işaret ederek, sunulacak değişiklik önergesiyle okullar için açık bir yasal zorunluluk oluşturulacağını ifade etti. Böylece cep telefonu yasağı, tavsiye niteliğinden çıkarılarak bağlayıcı hale gelecek.
Karara ana muhalefetteki Muhafazakar Parti de destek verdi. Gölge Eğitim Bakanı Laura Trott, planın müdürler, aileler, öğrenciler ve ülke için iyi bir gelişme olduğunu belirterek, düzenlemenin sınıflardaki başarıyı artıracağını ve öğrenci davranışlarını olumlu yönde etkileyeceğini savundu.
Parlamentonun üçüncü büyük grubu olan Liberal Demokratların Sözcüsü Caroline Voaden da kararın öğretmenler, öğrenciler ve aileler açısından önemli bir başarı olduğunu söyledi.
Şanlıurfa’nın Siverek ilçesinde bir liseye düzenlenen silahlı saldırı, okullarda artan şiddet olaylarını yeniden gündeme taşıdı. Okulun eski öğrencisi olduğu belirtilen saldırganın gerçekleştirdiği olayda 10 öğrenci, 4 öğretmen, 1 polis ve 1 kantin işletmecisi olmak üzere toplam 16 kişi yaralandı. Saldırganın olay sonrası intihar ettiği bildirildi.
Yaşanan olayın ardından uzmanlar, son dönemde çocuk ve gençler arasında suça yönelme eğilimindeki artışa dikkat çekiyor. Üsküdar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden Dr. Berat Dağ, özellikle 15 ila 17 yaş aralığındaki gençlerde cinayet, yaralama, tehdit, uyuşturucu kullanımı ve hırsızlık gibi suçlara yönelmede artış olduğunu ifade etti.
Okullarda güven ortamının önemine vurgu yapan Dağ, eğitim kurumlarında yönetici, öğretmen ve öğrenci ilişkilerinin güven, sevgi, saygı ve adalet temelinde kurulması gerektiğini belirtti. Rehberlik ve psikolojik danışmanlık birimlerinin daha etkin çalışmasının şiddetin önlenmesinde kritik rol oynadığını dile getirdi.
Aile ve okul iş birliğinin önemine de değinen Dağ, çocukların davranışlarının yalnızca okul ortamıyla sınırlı olmadığını, aile içi iletişimin de belirleyici olduğunu söyledi. Toplumsal kutuplaşma ve artan öfke dilinin gençleri doğrudan etkilediğini ifade eden Dağ, bu durumun şiddet eğilimini beslediğini vurguladı.
Siber zorbalık ile fiziksel şiddet arasında güçlü bir ilişki bulunduğunu belirten uzmanlar, her iki alanda da önleyici politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini kaydetti.
Uzmanlara göre gençleri yargılamak yerine anlamaya yönelik adımlar atılması, şiddet sarmalının kırılmasında önemli bir rol oynayacak.
Milli Eğitim Bakanlığı “Okullarda, özel okullarda ve kurslarda bahçe giriş ve bina kapıları hariç derslik ve ders yapılan bölümler, öğretmenler odası, yönetici ve diğer çalışma/dinlenme odaları, rehberlik odası, kütüphane, spor salonu, yüzme havuzu, tuvalet lavabo, ibadethane ve benzeri birimlerin içini görecek şekilde güvenlik kameraları yerleştirilemez” görüşündedir.
Okullarda güvenlik açısından riskli olan tüm birimlerinde kamera bulunması gerekliliğine rağmen öğretmenler odasına veya sınıflara kamera konulmasının güvenlik amaçlı olmadığı, öğretmenleri kişisel takip amaçlı olduğu açıkça ortadadır.
Kişilerin gizli yaşam alanına girerek veya başka suretle başkaları tarafından görülmesi mümkün olmayan bir özel yaşam olayının saptanması ve kaydedilmesi hukuken ve etik olarak da mümkün değildir.
Şöyle ki;
İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesinin “Özel hayatın ve aile hayatının korunması” başlıklı 8. maddesinde; “1. Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve haberleşmesine saygı gösterilmesi hakkına sahiptir.
2. Bu hakkın kullanılmasına bir kamu otoritesinin müdahalesi, ancak ulusal güvenlik, kamu emniyeti, ülkenin ekonomik refahı, dirlik ve düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için, demokratik bir toplumda, zorunlu olan ölçüde ve yasayla öngörülmüş olmak koşuluyla söz konusu olabilir.”hükümlerinde,
Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “IV. Özel hayatın gizliliği ve korunması” bölümü “A. Özel hayatın gizliliği” başlıklı 20. maddesi 1. fıkrasında; “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.” hükümlerinde herkesin özel hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkı olduğu, özel hayatın gizliliğine dokunulamayacağı hüküm altına alınmıştır.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması hakkındaki Kanunun “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “(1) Bu Kanunun amacı, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemektir.” hükümleriyle özel hayatın gizliliği koruma altına alınmıştır.
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun “Özel hayatın gizliliğini ihlal” başlıklı 134. maddesinde; “Kişilerin özel hayatının gizliliğini ihlal eden kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Gizliliğin görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edilmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır.” hükümlerinde ise kişilerin özel hayatının gizliliğini görüntü veya seslerin kayda alınması suretiyle ihlal edenlerin kanunda öngörülen cezaların artırılarak cezalandırılacağı kayıt alına alınmıştır.
5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 11. maddesi (c ) fıkrasında “C) İl sınırları içinde huzur ve güvenliğin, kişi dokunulmazlığının, tasarrufa müteaallik emniyetin, kamu esenliğinin sağlanması ve önleyici kolluk yetkisi valinin ödev ve görevlerindendir.
Bunları sağlamak için vali gereken karar ve tedbirleri alır.” hükümlerine göre herkesin özel hayatına saygı gösterililip gösterilmediğinin, özel hayatın gizliliğine dokunulup dokunulmadığı hakkında gereken karar ve tedbirleri almakla Valiler görevlendirilmiştir.
Özel okulda kamera olabilir; ama kamera dersliği/öğretmenler odasını görecek açıya getirilemez.
Not: Buradaki yasak, “kamera fiziksel olarak nerede duruyor?” sorusundan çok “kameranın görüş alanı neresi?” sorusuna dayanır. Koridora konan bir kamera bile kapı camından sınıfın içini görüyorsa, fiilen “dersliği gören kamera” tartışmasını doğurur. Yönetmeliğin “içini görecek şekilde” vurgusu tam da bu teknik detaya işaret eder.
Kamu okulları: Aynı yasak yok mu?
Kamu okulları bakımından “özel okullar yönetmeliğindeki gibi” tek maddelik bir liste her zaman karşınıza çıkmayabilir. Ancak bu, sınıf içi/öğretmenler odası izleme uygulamasının “serbest” olduğu anlamına gelmiyor.
MEB hukuk görüşü: “Eğitim etkinlikleri kameralı sistemle izlenmemeli”
MEB Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün ilgili yazısında; Talim ve Terbiye Kurulu’nun değerlendirmesine atıfla, eğitim etkinliklerinin kameralı sistemle izlenmesinin uygun olmadığı, güvenlik amacıyla ancak öğretim etkinlikleri yapılan bölümlerin dışında kalan yerlerin kamerayla izlenebileceği yaklaşımı öne çıkıyor.
2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi: “İnsan onuru ve temel kişilik hakları”
Genelge, kamu kurumlarında hizmet yürütülen mahallerin kamerayla izlenmesinde; zorunlu güvenlik ihtiyacı ve kamu yararı dışında, kamu görevlilerinin izlenmesine imkân veren uygulamalara dönüşmemesi gerektiğini vurguluyor.
Bu iki metin birlikte okunduğunda, kamu okulunda “sınıfın ve öğretmenler odasının rutin/kalıcı izlenmesi” yaklaşımı, idarenin “güvenlik” gerekçesini aşarak personel takibi ve mahremiyete müdahale tartışmasına hızla kayıyor.
Mahkemeler ne dedi? (Emsal çizgi: “güvenlik” bahanesiyle personel gözetimi olmaz)
Aşağıdaki kararlar doğrudan “okul” bağlamında olmasa da, işyeri/kurum içi kamera tartışmalarında mahremiyet-ölçülülük dengesinin nasıl kurulduğunu gösteren güçlü emsaller olarak dosyanın merkezinde duruyor.
Diyarbakır 1. İdare Mahkemesi: “Memur ve masayı doğrudan izleyen kamera” hukuka aykırı
Kararda; kamera sistemindeki bazı kameraların doğrudan görevli memuru ve masalarını izlemeye yöneldiğinin tespiti yapılıyor; işyerinin güvenliğini sağlama amacını aşan bu düzeyde gözetimin özel hayatı ihlal ettiği değerlendirmesiyle işlem iptal ediliyor.
Elazığ 2. İdare Mahkemesi: “Hizmet salonunda personeli izleyen kameralar” iptal nedeni
Mahkeme, binanın dış cephesinde sadece giriş-çıkışı gören kameraları ayrı değerlendirirken; hizmet salonlarında görev yapan personelin çalışma alanlarını ve masalarını görüş alanına alan kameraların güvenlik amacını aşıp özel hayatı ihlal edebileceğini vurgulayarak iptal sonucuna gidiyor.
Danıştay 1. Daire (2014/232 E., 2014/25 K.): “Çalışma odasına gizli kamera = TCK 134”
Danıştay 1. Daire’nin 2014 tarihli kararında, şikayetçinin çalışma odasına gizli kamera yerleştirilip görüntülerinin kaydedilmesi olayı ele alınıyor.
Karar, çalışma odasını fiilen kişisel alan niteliğinde kabul ederek, gizli kamera yerleştirmenin özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu (TCK 134) oluşturabileceği kanaatine varıyor; men-i muhakeme kararını bozup yargılama yolunu açıyor.
Bu karar, okul tartışmasına şu açıdan taşınır: Gizli kamera ve kişisel/mahrem alanda kayıt söz konusu olduğunda mesele artık sadece “idari uygunluk” değil, ceza sorumluluğu riskidir.
Danıştay 10. Daire (E.2015/2995, K.2018/1736): “Kamera son çare olmalı, sınır/usul/yasal dayanak ve güvenceler şart”
Danıştay 10. Daire’nin 2018 tarihli kararında (üniversite hizmet binaları bağlamında), kameranın güvenlik amacıyla kurulabileceği kabul edilse bile, şu ölçütler öne çıkar:
Müdahalenin kanunilik/ölçülülük çerçevesinde değerlendirilmesi,
Sınırlı izleme, kötüye kullanmaya karşı güvenceler,
Kameraların giriş-çıkış gibi güvenlik açısından kritik alanlara yönelmesi; çalışanı doğrudan izleme/denetleme aracına dönüşmemesi.
Kararda ayrıca, “anfiler ve derslikler gibi alanlara yerleştirilen” kameraların, güvenlik amacını aşarak kamu görevlisinin/öğrencinin iletişimini ve davranışını izlemeye elverişli hale gelmesinin mahremiyet sorununu büyüttüğü vurgulanır.
Bu içtihat okul sınıfına bire bir kopyalanmaz (kademeler farklı), ama prensip nettir: Eğitim ortamı/çalışma alanı, sırf “kamusal” diye sınırsız gözetim alanı değildir.
5.3. Yargıtay 9. HD (2020/1482 E., 2020/5244 K.): “Ses kaydı” başlı başına riskli
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 01.06.2020 tarihli bir kararına ilişkin değerlendirmelerde, işyerinde güvenlik kamerasıyla ses kaydı alınmasının hukuki sorunlar doğurabileceği ve özel hayat/kişisel veri boyutunun ağırlaştığı vurgulanır.
KVKK’nın kritik eşiği: Ses kaydı
Kamera tartışması, pratikte sıklıkla “ses kaydı” ile büyüyor. KVKK’nın 2023/1461 sayılı karar özeti bu açıdan çok öğretici:
Bir eğitim kurumu, “mevzuat izin veriyor” diyerek görüntü + ses kaydı aldığını savunuyor.
Kurul, ilgili mevzuatta görüntü kaydı ile ilgili çerçeve bulunsa bile bunun ses kaydını meşru kılan özel bir hüküm oluşturmadığını vurguluyor.
Ayrıca ses kaydının, veri minimizasyonu/ölçülülük bakımından ayrı ve daha ağır bir müdahale olduğunu; güvenlik gerekçesiyle yaygın beklentinin ötesine geçtiğini belirtiyor.
Özetle: Sınıf içi kamera zaten tartışmalı iken, mikrofon/ses kaydı dosyada “kırmızı çizgi” niteliği taşıyor.
Nereye kamera konabilir / nereye konulamaz?
Aşağıdaki ayrım, özel okullarda yönetmelik hükmü üzerinden “net”, kamu okullarında ise aynı mantıkla “yüksek riskli/ölçülülük sorunu” şeklinde okunmalıdır.
Kamera konulabilecek alanlar
Bahçe girişi ve bina kapıları (özel okullarda öncelikli alanlar)
Koridorlar, merdiven boşlukları, bina çevresi (kör noktalar)
Otopark, depo gibi güvenlik riski yüksek alanlar
Ancak her durumda: görüş açısı sınıf/öğretmenler odası gibi yasak alanların içini görmeyecek şekilde ayarlanmalı.
Kamera konulmaması gereken alanlar (özel okulda açık yasak; kamuda güçlü mahremiyet alanı)
Derslikler ve ders yapılan bölümler
Öğretmenler odası
Rehberlik odası
Yönetici/çalışma/dinlenme odaları
Tuvalet/lavabo
İbadethane
Benzeri mahrem alanlar (ölçülülük testinde ağır basar)
Okullar için “uyum kontrol listesi”
Bir okul kamera sistemi kuracaksa, tartışma çoğu zaman “kamera var mı yok mu?” değil; nasıl işletildiği üzerinden büyüyor. Sahada en çok sorun çıkaran başlıklar:
Aydınlatma yükümlülüğü: Kamera alanlarında görünür bilgilendirme yapılması, hangi amaçla kayıt alındığının açıklanması.
Ölçülülük: Güvenlik amacı varken bile sınıf içi, öğretmenler odası gibi alanlara yönelmemek.
Ses kaydından kaçınma: “Kamera var” ile “kamera + mikrofon var” aynı dosya değildir.
Saklama süresi ve erişim: Kayıtların kimde olduğu, kimlerin eriştiği, ne kadar süre saklandığı (özel okullarda en az 15 gün hükmü).
Görüntülerin paylaşımı: Velilere canlı yayın/online izleme gibi uygulamalar mahremiyet tartışmasını katlar. (Bu tür uygulamalar, eğitim etkinliğinin izlenmesi ve çocuk mahremiyeti bakımından ayrıca değerlendirilir.)
Zaman çizelgesi (dosya arka planı)
2008: TTK, okul öncesi eğitimde “eğitim etkinliklerinin kameralı sistemle izlenmesinin uygun olmayacağı” yönünde değerlendirme yazısı.
2010: 2010/2 sayılı Başbakanlık Genelgesi, kamu kurumlarında kamerayla izlemenin “insan onuru ve temel kişilik haklarına aykırı” gözetim pratiğine dönüşmemesi gerektiğini vurgular.
2015: MEB Hukuk birimi; eğitim etkinliklerinin kamerayla izlenmesine mesafeli yaklaşımı tekrar eder, güvenlik–mahremiyet dengesine işaret eder.
2017’den itibaren (konsolide metinde halen): Özel öğretim kurumları yönetmeliğinde kamera hükmü: zorunluluk + yasak alan listesi.
2023: KVKK 2023/1461: Eğitim kurumunda ses kaydı ayrıca ve daha ağır bir müdahale sayılır; mevzuatta görüntü için çerçeve olsa bile ses için özel dayanak olmadığı vurgulanır.
Milli Eğitim Yönetmeliği
Özel okullar: Yönetmelik “yasak alanları” tek tek sayıyor → açık sınır.
Milli Eğitim Bakanlığı Yönetmenliği konuya ilişkin şunları söylüyor:
“(Ek:RG-13/1/2017-29947) Okullarda, bahçe giriş ve bina kapıları öncelikli olmak üzere, en az on beş gün süreyle görüntü kayıtlarını depolayacak güvenlik kamera sistemi kurulur. Ancak, (Ek ibare:RG-19/2/2020-31044) okul ve diğer kurumların derslik ve ders yapılan bölümler, öğretmenler odası, yönetici ve diğer çalışma/dinlenme odaları, rehberlik odası, kütüphane, spor salonu, yüzme havuzu, tuvalet lavabo, ibadethane ve benzeri birimlerin içini görecek şekilde güvenlik kameraları yerleştirilemez.”
Kamu okulları: MEB’in hukukî görüşleri + genelge yaklaşımı + KVKK–yargı ölçütleri → fiilen aynı sınırın kurulması.
Yönetmelik şöyle demektedir:
“30.01.2010 Tarihinde Resmi Gazete yayımlanan 2010/2 Sayılı Başbakanlık Genelgesinin 5. Maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşlarında hizmet yürütülen mahallerin kamera ile izlenmesi uygulamaları gözden geçirilecek; hizmetin niteliği itibariyle zorunlu güvenlik ihtiyacı ve kamu yararını gerçekleştirme amacı dışında insan onuru ve temel kişilik haklarına aykırı şekilde kamu görevlilerinin izlenmesine imkan veren uygulamaların tespit edilmesi durumunda, bu uygulamaların önüne geçilmesi hususunda gerekli tedbirler alınacaktır.”
Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin ”Okul güvenliği” başlıklı 218.maddesinde de; ”Güvenli okul ortamının sağlanması için her türlü eğitim ve rehberlik faaliyetlerine önem verilir. Öğrencilerin fizikî ve psikolojik şiddetten korunması için iletişim araçlarıyla kamera ve alarm sistemlerinden de yararlanılarak gerekli tedbirler alınır. Güvenliğin sağlanmasına yönelik personel görevlendirilir.” denilmektedir.
Yukarıda bahsi geçen mevzuatın uygulanmasına ilişkin olarak Bakanlığımız Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı’nın 04.09.2008 Tarih ve 7124 Sayılı yazılarında ”Anaokulu, anasınıfı, kreş, yuva ve diğer okul öncesi eğitim kurumlarında kameralı izleme sistemi kurulması ve uygulanması hakkında, söz konusu kurumlardaki eğitim etkinliklerinin kameralı sistemle izlenmesinin uygun olmayacağı, ancak güvenlik amacıyla öğrenim etkinlikleri yapılan bölümlerin dışında kalan yerlerin kamerayla izlenebileceğinin değerlendirildiği” mütalaa edilmiştir.
Müşavirliğimizce; Güvenli okul ortamının sağlanması amacı ile Öğrencilerin fizikî ve psikolojik şiddetten korunması için iletişim araçlarıyla kamera ve alarm sistemlerinden de yararlanılarak alınacak olan tedbirlere ilişkin tereddütler hukuki mahiyet arz etmemekle birlikte; 30.01.2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2010/2 Sayılı Başbakanlık Genelgesinin 5. Maddesinde de belirtildiği üzere hizmetin niteliği itibariyle zorunlu güvenlik ihtiyacı ve kamu yararını gerçekleştirme amacı dışında insan onuru ve temel kişilik haklarına aykırı şekilde kamu görevlilerinin izlenmesine imkan veren uygulamalara dönüşmemesi gerektiği düşünülmekte olup, söz konusu kurumlardaki eğitim etkinliklerinin güvenlik amacıyla kameralı veya benzer sistemlerle izlenmesinin uygun olmayacağı, ancak eğitim-öğretim etkinlikleri yapılan bölümlerin dışında kalan yerlerin kamerayla izlenebileceği değerlendirilmektedir.”
Sonuç:
Özel okullarda: Yönetmelik, sınıf/öğretmenler odası dahil saydığı mahrem alanların içini görecek şekilde kamera yerleştirmeyi açıkça yasaklıyor; buna karşılık giriş–çıkış öncelikli güvenlik kamerasını ve en az 15 gün kayıt saklamayı öngörüyor.
Kamu okullarında: MEB’in hukukî değerlendirmesi, eğitim etkinliklerinin kameralı izlenmesini uygun görmüyor; kamera ancak eğitim-öğretim alanları dışındaki güvenlik noktalarında meşrulaştırılabiliyor.
Ses kaydı: Eğitim kurumlarında “güvenlik” bahanesiyle sürekli ses kaydı almak, KVKK kararlarında açıkça ölçüsüz bulunabiliyor; idari para cezası dahil sonuçlar doğuruyor.
Gizli kamera: İşin ceza boyutu var; çalışma odasına gizli kamera yerleştirme gibi eylemler TCK 134 kapsamında değerlendirilip yargılamaya konu olabiliyor.