KDK’den wushu müsabakaları için koruyucu gözlük tavsiyesi

Kamu Denetçiliği Kurumu, wushu müsabakalarında koruyucu sporcu gözlüğü kullanımına ilişkin dikkat çeken bir tavsiye kararına imza attı. Kurum, koruyucu sporcu gözlüğü taktığı için ringe çıkmasına izin verilmeyen çocuk sporcunun başvurusunu haklı bularak, Türkiye Wushu Kung Fu Federasyonuna temaslı spor branşlarında koruyucu sporcu gözlükleriyle ilgili açık kriterler belirlenmesi tavsiyesinde bulundu.

Kararda, tıbbi zorunluluk kapsamında kullanılan koruyucu sporcu gözlüklerine ilişkin kuralların açık, nesnel, bilimsel ve öngörülebilir şekilde düzenlenmesi gerektiği vurgulandı.

Doktor raporuna rağmen ringe çıkmasına izin verilmedi

Olay, geçen yıl düzenlenen Türkiye Wushu Kung Fu Şampiyonası’nın minikler kategorisinde yaşandı. Yakını görememe sorunu bulunan çocuk sporcu, müsabakaya katılabilmek için koruyucu sporcu gözlüğü kullanabileceğine dair doktor raporu aldı.

Sporcu, müsabakadan bir gün önce doktor raporunu Türkiye Wushu Kung Fu Federasyonu görevlilerine sundu. Yaş ve sıkletine uygun müsabaka fikstürüne de dahil edilen çocuk sporcu, koruyucu gözlük taktığı gerekçesiyle ringe çıkarılmadı.

Bunun üzerine sporcunun babası, federasyon görevlileriyle görüştü. Kendisine, sporcuların güvenliği gerekçesiyle reglaman ve talimat hükümleri kapsamında gözlük kullanımının yasak olduğu bildirildi.

Baba KDK’ye başvurdu

Sporcunun babası, yaşanan durum üzerine Kamu Denetçiliği Kurumuna başvurdu. Başvurusunda, federasyonun reglaman hükümlerinde özel üretim koruyucu ekipmanlarla ilgili açık bir düzenleme veya istisna bulunmadığını belirtti.

Başvurucu, yetkililer tarafından ileri sürülen “gözlüğün sporcuya veya rakibe zarar verebileceği” iddiasının soyut nitelikte olduğunu ifade etti. Bu iddianın herhangi bir bilimsel rapor, teknik test, kaza kaydı ya da emsal olayla desteklenmediğini kaydetti.

Başvuruda, sporcunun sağlık durumu nedeniyle kullandığı koruyucu gözlüğün, günlük kullanım gözlüklerinden farklı olarak özel üretim bir spor ekipmanı olduğu değerlendirmesinin yapılması gerektiği savunuldu.

Federasyon güvenlik gerekçesini bildirdi

Başvuru üzerine inceleme başlatan KDK, Türkiye Wushu Kung Fu Federasyonundan konuya ilişkin bilgi istedi.

Federasyondan gönderilen yazıda, wushu sanda branşının tam temaslı bir dövüş sporu olduğu belirtildi. Sporcu güvenliği kapsamında ilgili reglaman ve talimat hükümleri gereğince gözlük kullanımına izin verilmediği bildirildi.

Federasyon, söz konusu uygulamanın sporcu ve rakip güvenliği nedeniyle hayata geçirildiğini ifade etti.

KDK başvurucuyu haklı buldu

Kamu Denetçiliği Kurumu, yaptığı inceleme sonucunda başvurucuyu haklı buldu. Kurum, Türkiye Wushu Kung Fu Federasyonuna, temaslı spor branşlarında koruyucu sporcu gözlüklerine ilişkin açık kriterler belirlenmesi ve değerlendirme süreçlerinin öngörülebilir hale getirilmesi yönünde tavsiyede bulundu.

KDK ayrıca, sporcunun durumunun sağlık raporu ile koruyucu ekipmanın özellikleri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesini istedi.

Kararda, federasyonun koruyucu özellik taşıyan özel sporcu gözlüklerinin teknik niteliği, güvenlik düzeyi veya somut risk durumuna ilişkin yeterli değerlendirme sunmadığı belirtildi.

Teknik ve bilimsel veri eksikliğine dikkat çekildi

KDK kararında, federasyon tarafından özel sporcu gözlüklerinin teknik niteliğine, güvenlik düzeyine veya somut risk durumuna ilişkin uzman değerlendirmesi, teknik kurul incelemesi, sağlık kurulu görüşü ya da bilimsel veri sunulmadığı ifade edildi.

Bu nedenle, yalnızca genel güvenlik gerekçesine dayanılarak sporcunun müsabakaya alınmamasının, uygulamada belirsizlik oluşturduğu değerlendirildi.

Kurum, temaslı spor branşlarında sağlık nedeniyle kullanılan koruyucu ekipmanların tamamen yasaklanması yerine, ekipmanın türü, standardı, yaşı, temas düzeyi ve güvenlik şartları dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerektiğine işaret etti.

Diş teli örneği kararda yer aldı

KDK kararında, federasyon reglamanında diş teli kullanan sporculara ilişkin özel düzenleme bulunduğuna da dikkat çekildi.

Reglaman hükmünde, diş teli kullanan sporcuların diş doktorundan kaşeli ve imzalı onay belgesi almaları halinde yarışabileceğine yönelik istisna mekanizmasının bulunduğu belirtildi.

Kararda, bazı sağlık veya koruyucu ekipman durumları bakımından istisna mekanizmasının kabul edildiği, buna karşın tıbbi zorunluluk kapsamında kullanılan koruyucu sporcu gözlükleri için benzer bir değerlendirme usulü ya da uzman hekim raporuna dayalı inceleme mekanizmasının düzenlenmediği kaydedildi.

KDK, bu durumun uygulamada belirsizliğe yol açtığını ve somut uyuşmazlığın ortaya çıkmasında etkili olduğunu değerlendirdi.

Günlük gözlük ile koruyucu spor ekipmanı ayrılmalı

Kararda, günlük kullanım gözlüğü ile koruyucu spor ekipmanının birbirinden ayrıştırılması gerektiği vurgulandı.

KDK, temaslı spor branşlarında tıbbi zorunluluk kapsamında kullanılan koruyucu sporcu gözlüklerine ilişkin açık, nesnel, bilimsel ve öngörülebilir kriterler oluşturulması gerektiğini belirtti.

Bu kapsamda kullanılacak ekipmanların teknik özellikleri, koruma standartları, yaş grupları ve temas düzeyine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi istendi.

Değerlendirme mekanizması önerildi

KDK, gerekli hallerde spor hekimliği, göz hastalıkları uzmanı ve teknik kurul üyelerinden oluşan değerlendirme mekanizmalarının kurulması gerektiği sonucuna vardı.

Ayrıca müsabaka öncesi ekipman ve evrak incelemelerinin nihai sonuç doğuracak şekilde tamamlanmasını sağlayacak idari prosedürlerin geliştirilmesi gerektiği ifade edildi.

Bu düzenlemelerin, hem sporcuların sağlık ihtiyaçlarının hem de müsabaka güvenliğinin birlikte değerlendirilmesine katkı sağlayacağı belirtildi.

Sporcu güvenliği ile eşit katılım birlikte değerlendirilecek

KDK’nin tavsiye kararı, temaslı spor branşlarında güvenlik gerekçesiyle uygulanan yasakların, tıbbi zorunluluklar ve koruyucu ekipman teknolojileri dikkate alınarak yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koydu.

Karar, özellikle çocuk sporcuların sağlık durumları nedeniyle spordan dışlanmaması, aynı zamanda rakip ve müsabaka güvenliğinin de bilimsel kriterlerle korunması açısından önem taşıyor.

KDK, Türkiye Wushu Kung Fu Federasyonuna yaptığı tavsiyeyle, benzer durumlarda belirsizlik yaşanmaması için koruyucu sporcu gözlüklerine ilişkin değerlendirme sürecinin açık kurallara bağlanmasını istedi.

KDK’den “mesai dışındaki eğitimler fazla çalışma sayılmalı” kararı

KDK’nin kararına göre, bir hastanede acil tıp uzmanı olarak çalışan kişi, görevlendirilmesi üzerine 8 saatlik eğitime katıldı.

Eğitimin mesai saatleri dışında yapıldığını, eğitim kapsamındaki görevlendirmeye istinaden herhangi bir ödeme ya da izin kullanımı hakkı tanınmadığını belirten kişi, talebinin karşılanması adına KDK’ye başvurdu.

Mesai saatleri dışındaki eğitimi “fazla çalışma” olarak kabul eden KDK, başvurucuya izin kullandırılması, bu mümkün değilse fazla mesai ücretinin ödenmesi yönünde Sağlık Bakanlığına tavsiye kararı verdi.

Karardan

KDK’nin kararında, başvurucunun 8 saatlik eğitime katıldığı, bu eğitimin başvuranın mesai saatleri dışında gerçekleştiği, söz konusu eğitimin mesleki bilgi ve becerinin tazelenmesine yönelik hizmet içi eğitim kapsamında olduğu ifade edildi.

Sağlık hizmetlerinin sürekliliği ve yoğunluğu göz önüne alındığında, personelin dinlenme hakkı ile çalışma verimliliği arasında denge kurulması ve bunun korunması gerektiğine işaret edilen kararda, fazla çalışma kapsamında hak kazanılan izinlerin de aynı yıl içerisinde kullandırılmasının yerinde olacağı kaydedildi.

Fazla mesailerin kullanımı konusunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu belirtilen kararda, fazla mesai karşılığı izin kullanımının mümkün olmadığı hallerde çalışana ücret ödemesi yapılması gerektiği bildirildi.

Kararda, “Aksi yönde yapılacak uygulama da Anayasa’nın angarya yasağını düzenleyen maddesi ile ücretin emeğin karşılığı olduğu hükmüne yer veren maddesine aykırılık teşkil edecektir.” ifadeleri kullanıldı.

KDK’den istenmeyen mesaj ve aramalar için ilave tedbir tavsiyesi

Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), istenmeyen kısa mesajlar ile aramaların engellenmesi adına ilave tedbirler alınması yönünde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna (BTK) tavsiye kararı verdi.

KDK’nin kararına göre, kendisine çeşitli numaralardan tanıtım ve reklam içerikli mesajlar gelen bir kişi, GSM operatöründen söz konusu mesajların engellenmesi için talepte bulundu. Operatör başvurusundan sonuç elde edemeyen kişi, mesaj atan numaraları e-Devlet üzerinden engellemeye çalıştı ancak özellikle bahis sitelerinden mesajlar gelmeye devam etti.

Kişi, konuyla ilgili işlem yapılması ve mağduriyetinin giderilmesi adına KDK’ye başvurdu.

Başvuruyu inceleyen KDK, yasa dışı bahis ve sanal kumar siteleriyle herhangi bir bağı bulunmadığı tespit edilen başvurucunun mağduriyetinin giderilmesi ve ilave tedbirlerin alınması adına BTK’ye tavsiye kararı verilmesine hükmetti. Ayrıca, KDK, gereğinin yerine getirilmesi adına karar örneğinin Kişisel Verileri Koruma Kurumu ile Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğüne tebliğ edilmesini kararlaştırdı.

Karardan

KDK’nin kararında, başvurucunun yasa dışı bahis ve sanal kumar siteleriyle herhangi bir bağı bulunmadığı halde iletişim bilgilerinin yasa dışı yöntemlerle edinilerek, bilgi ve iradesi dışında kendisine kısa mesaj gönderildiği ifade edildi.

Başvurucunun ve vatandaşların bu konudaki mağduriyetlerinin önüne geçilmesi gerektiği belirtilen kararda, bu alandaki hak ihlallerinin engellenmesi, yasa dışı bahis ile sanal kumar sitelerinin reklam ve tanıtımına katkı yapılmasının önlenmesi açısından gerekli hukuki, idari ve teknik önlemlerin alınması gerektiği kaydedildi.

İşletmecilerin, kullanıcılarına ait kişisel verilerin güvenliğini sağlamak adına gerek teknik gerekse idari tedbirleri alması gerektiğine işaret edilen kararda, “Kişisel veriler işlenirken, belirli, açık ve meşru amaçlar için işlenmesi ve işlendikleri amaç için gerekli süre kadar muhafaza edilmesi zaruridir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu uyarınca, kişisel verilerin işlenmesinde hukuka ve dürüstlük kuralına uygun hareket edilmesi şarttır.” değerlendirmesine yer verildi.

Konuyla ilgili 2025/18 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nde, Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı’nın yer aldığı anımsatılan kararda, “İlgili kurum ve kuruluşlarca yapılacak ortak çalışmalar doğrultusunda, konunun çözümü adına yürürlüğe giren uygulama ve düzenlemelerin gözden geçirilerek, ilave tedbirlerin alınması gerekir.” ifadeleri kullanıldı.