Nöbetçi Eczaneler
İSTANBUL – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, İstanbul’da Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’nde bir araya geldi. İkili ve heyetler arası görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik çabalar ve Karadeniz’in güvenliği ön plana çıktı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, İstanbul’daki görüşmelerinin ardından ortak basın toplantısı düzenledi. Erdoğan, “Barışa giden yolu açmak için elimizden gelen her türlü gayreti göstermeye hazırız.” mesajı verirken Zelenskiy, Karadeniz Tahıl Koridoru üzerinde çalışma konusunda mutabakata vardıklarını açıkladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’nde gerçekleştirilen ikili ve heyetler arası görüşmelerin ardından ortak basın toplantısı düzenledi.
Toplantıda Ukrayna’da barışın sağlanmasına yönelik diplomatik girişimler, Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği ve iki ülke arasındaki ekonomik işbirliği ele alındı.
Erdoğan: “Adil bir barışın kaybedeni olmaz”
Konuşmasına heyet üyelerini ve basın mensuplarını selamlayarak başlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Zelenskiy’i yeniden Türkiye’de ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu söyledi. Ukrayna’da çatışmaların hız kesmeden sürdüğünü, savaşın yol açtığı kayıp ve yıkımların her geçen gün arttığını belirten Erdoğan, şunları söyledi:
“Savaşta hayatını kaybedenler için Sayın Zelenskiy’e ve dost Ukrayna halkına taziyelerimi tekrar iletiyorum. Kendisiyle bugünkü görüşmelerimizde Ukrayna’da barışın sağlanmasına yönelik son dönemde artan çabaları ve Karadeniz’deki güvenlik durumunu etraflıca ele aldık. Savaşın özellikle Amerikan Başkanı Trump’ın da çabalarıyla diplomatik yollarla sona erdirilmesine yönelik girişimlerin yeniden hız kazanmış olmasından memnuniyet duyuyoruz.”
Türkiye’nin ev sahipliğinde Ukrayna ve Rusya arasında gerçekleştirilen müzakerelerin diplomasi yoluyla somut sonuçlar elde edilebileceğini gösterdiğini vurgulayan Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bugün geldiğimiz noktada da ‘Adil bir barışın kaybedeni olmaz.’ diyoruz. Barışa giden yolu açmak için elimizden gelen her türlü gayreti göstermeye hazır olduğumuzu vurgulamak isterim.”
Zelenskiy ile Karadeniz’de seyrüsefer emniyetinin sağlanmasına yönelik fikir alışverişinde bulunduklarını açıklayan Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
“Savaşın başından bu yana Karadeniz’de güvenlik ve istikrarın muhafazası için aktif çaba gösteriyoruz. Ancak son dönemde yaşanan tırmanmaya paralel olarak çatışmaların Karadeniz’e sıçradığına şahit oluyoruz. Sivil gemilere yönelik saldırıların ve Karadeniz’de tırmanmayı artıracak adımların hiç kimseye fayda sağlamayacağı açıktır. Bu saldırıları kimden gelirse gelsin ve gerekçesi ne olursa olsun hiçbir şekilde kabul etmemiz mümkün değildir. Bu konuda tüm tarafları sorumlu ve bu şekilde de hareket etmeye davet ediyoruz. Karadeniz’de seyrüsefer emniyetini yeniden tesis etmek amacıyla taraflarla görüşmelerimizi sürdüreceğiz.”
Bu konuda mutabakata varılmasının Ukrayna’da kalıcı barış sağlanmasına yönelik çabalara da ivme kazandıracağına inandığını belirten Erdoğan, konuyu Rusya ile de görüşerek süreci ilerletmeyi hedeflediklerini söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki ülke arasındaki ilişkiler ve ticaret hedeflerine ilişkin de şöyle konuştu:
“Bugün ayrıca stratejik ortağımız Ukrayna’nın toprak bütünlüğü, egemenliği ve bağımsızlığına olan bağlılığımızı bir kez daha teyit ettik. Ülkelerimiz arasında 2022 yılında imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması’nın 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girmesi, ikili ekonomik ve ticari ilişkilerimiz açısından önemli bir adım teşkil etmiştir. Bu anlaşma, bizi 10 milyar dolar ticaret hacmi hedefimize bir adım daha yaklaştırmıştır. Son olarak zorlu savaş koşullarına rağmen Ukrayna’yı terk etmeyen şirketlerimizin Ukrayna’nın yeniden imarına da inşallah önemli katkılar sağlayacağına inanıyorum. Değerli dostum Sayın Zelenskiy’e bu ziyaret sebebiyle teşekkür ediyor, sözü kendisine bırakıyorum.”
Zelenskiy: “Karadeniz Tahıl Koridoru üzerinde çalışma konusunda mutabık kaldık”
Toplantıda Erdoğan’ın ardından konuşan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, kapsamlı işbirliği ve Ukrayna’nın barış ve güvenliğe ulaşmasını sağlayabilecek girişimlere desteği nedeniyle Erdoğan’a teşekkür etti.
“Görüşmemizin Uluslararası Karadeniz Günü’ne denk gelmesi de sembolik bir anlam taşıyor.” diyen Zelenskiy, açıklamalarını şöyle sürdürdü:
“Rusya 2014’ten bu yana sürdürdüğü saldırganlıkla Karadeniz’deki durumu sürekli olarak adım adım daha da kötüleştiriyor.
Türkiye egemenliğimizi, toprak bütünlüğümüzü ve Karadeniz’de güvenli seyrüseferi sağlayabilecek, Karadeniz bölgesinde normal yaşam koşullarını yeniden tesis edebilecek adımlarımızı istikrarlı bir şekilde destekliyor.”
Erdoğan ile bu konuda fayda sağlayabilecek yeni fikir ve önerileri ele aldıklarını belirten Zelenskiy, şunları söyledi:
“Bu diyalog için Sayın Erdoğan’a teşekkür ediyorum. Bunlar arasında gıda güvenliği de yer alıyor. Bugün Erdoğan ile Karadeniz Tahıl Koridoru üzerinde çalışma konusunda mutabık kaldık. Amacımız bu koridorun varlığını sürdürmesini ve etkin bir şekilde işlemesini sağlamaktır.”
Kasım ayının ilk yarısında gerçekleştirilmesi öngörülen Ukrayna, ABD ve Rusya arasındaki üçlü görüşme formatına hazırlandıklarını açıklayan Zelenskiy, şöyle konuştu:
“Sayın Cumhurbaşkanı ile bu formatın perspektiflerini ve diğer imkanları, özellikle Türkiye’nin ve tüm Avrupa’nın sürece dahil edilmesi olanaklarını, ayrıca burada, Türkiye’de toplantılar düzenlenmesi ihtimalini görüştük.”
“Barışın sağlanması için güçlü kararlara ihtiyaç var.” diyen Zelenskiy, Rusya’ya her düzeyde barışın alternatifi olmadığı ve Ukrayna’ya verilen desteğin azalmayacağı mesajının iletilmesi gerektiğini söyledi. Zelenskiy, Rusya’nın gerilimi azaltıcı adımlar atmak zorunda bırakılması durumunda gerilimin düşürülmesinin mümkün olduğunu ifade etti.
Türkiye-Ukrayna işbirliğine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Zelenskiy, şu açıklamayı yaptı:
“Ülkelerimiz savunma alanında ve savunma sanayisinde doğal müttefiklerdir. Bu işbirliği giderek daha da güçlenecektir. Yeni ortak sanayi projeleri ve diğer ekonomik projeler üzerinde çalışıyoruz. Ülkelerimiz arasındaki serbest ticaret anlaşması yürürlüğe girdi. Bu da Ukrayna ve Türk iş dünyası için yeni fırsatlar yaratıyor.”
Denizlerde seyrüsefer serbestisinin güvence altına alınmasında sağlanacak ilerlemenin Serbest Ticaret Anlaşması’nın tüm potansiyeliyle uygulanmasına katkı sunacağını belirten Zelenskiy, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Enerji ve altyapı alanlarında da önemli bir potansiyele sahibiz. Hem Ukrayna’yı hem de Türkiye’yi güçlendirebilecek projeler mevcut. Özellikle Rusların şehirlerimizin ve köylerimizin enerji altyapısına yönelik terör saldırılarını yoğunlaştırdığı bu dönemde, ortaklarımızla hayata geçireceğimiz her enerji projesi büyük önem taşıyor.”
Türk enerji şirketlerinin temsilcileriyle de bir araya geldiklerini söyleyen Zelenskiy, “Önümüzdeki hafta jeneratör ve diğer enerji ekipmanlarının tedarikinde artış bekliyoruz.” dedi.
İki ülkenin iş dünyası temsilcilerinin de görüştüğünü ve cumhurbaşkanları düzeyinde üzerinde mutabık kalınan konuların süratle hayata geçirilmesini beklediğini belirten Zelenskiy, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Türkiye’ye verdiği tüm destek için ve zorlu koşullara rağmen güvenlik ve ekonomi alanlarındaki işbirliğimizin giderek güçlenmesinden dolayı minnettarım.”
Zelenskiy’den görüşme sonrası paylaşım
Zelenskiy, görüşmenin ardından X hesabından yaptığı açıklamada da Erdoğan ile önemli ve verimli bir görüşme gerçekleştirdiklerini belirterek şu ifadelere yer verdi:
“Görüşmemizin Uluslararası Karadeniz Günü’nde gerçekleşmesi sembolik bir anlam taşıyor ve görüşmemizin önemli bir kısmı Karadeniz ile ilgili konulara odaklandı. Cumhurbaşkanı Erdoğan ve ben, bu konuda yardımcı olabilecek bazı yeni fikir ve önerileri ele aldık. Bunlar arasında gıda güvenliği de yer alıyor ve bugün Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Karadeniz Tahıl Koridoru’nun varlığını ve etkin bir şekilde işleyişini sağlamak üzere bu konuda çalışmaya karar verdik.”
Türkiye ile yeni ortak sanayi ve ekonomik projeler hazırlandığını açıklayan Zelenskiy, paylaşımını şöyle sürdürdü:
“Ülkelerimiz arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması yürürlüğe girerek Ukraynalı ve Türk işletmeler için yeni fırsatlar yarattı. Enerji ve altyapı alanlarında önemli bir potansiyelimiz var, bu konuyu da görüştük. Türk enerji şirketlerinin temsilcileriyle bir araya geldik ve jeneratörler ile diğer enerji ekipmanlarının tedarikinin önümüzdeki hafta itibarıyla artmasını bekliyoruz. Açık ve somut işbirliğimiz ve bizi gerçek barış ve güvenliğe yaklaştırabilecek tüm umut verici fikirleri desteklemeye hazır olan Türkiye’ye teşekkür ederim.”
Dolmabahçe’deki görüşmeye üst düzey katılım
Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Ofisi’nde gerçekleştirilen görüşme ve ortak basın toplantısına Türkiye’den üst düzey isimler katıldı.
Toplantıda Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler, Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Zafer Çubukçu, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik ile Türkiye’nin Kiev Büyükelçisi Fatma Ceren Yazgan da yer aldı.
İstanbul zirvesinden barış, güvenlik ve ekonomik işbirliği mesajı
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’in İstanbul’daki görüşmesi, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerin yeniden gündeme geldiği bir dönemde gerçekleştirildi.
İki liderin açıklamalarında üç temel konu öne çıktı: Savaşın diplomatik yollarla sona erdirilmesi, Karadeniz’de güvenli seyrüseferin sağlanması ve Türkiye ile Ukrayna arasındaki ekonomik ve stratejik ortaklığın geliştirilmesi.
Görüşmenin en somut sonuçlarından biri, Karadeniz Tahıl Koridoru’nun etkin biçimde işlemesine yönelik ortak çalışmalar yürütülmesi konusunda sağlanan mutabakat oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye’nin diplomatik çabalarını sürdüreceğini ve Karadeniz’deki güvenlik sorunlarının çözümü için Rusya dahil ilgili taraflarla görüşmeye devam edeceğini açıkladı.
Zelenskiy ise kasım ayında yapılması öngörülen barış görüşmelerinde Türkiye’nin rolünün ele alındığını, savunma sanayisi, enerji ve ekonomik işbirliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların süreceğini bildirdi.
İstanbul’daki zirvenin ardından gözler, kasım ayındaki olası diplomatik görüşmelere ve Karadeniz Tahıl Koridoru konusunda atılacak yeni adımlara çevrildi.