Nöbetçi Eczaneler
CHP Edirne Milletvekili ve ziraat mühendisi Ediz Ün, 30 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile Hazine destekli tarımsal kredi/finansmanlarda “vergi borcu ve sosyal güvenlik prim borcu olmaması” şartının getirilmesine tepki gösterdi. Ün, kararın zaten borç yükü altında üretim yapan çiftçinin finansmana erişimini zorlaştırdığını, gerekçelerin ve olası sonuçların kamuoyuna açıklanması gerektiğini söyledi.
Karar ne getiriyor?
Karar değişikliğiyle, Ziraat Bankası–Tarım Kredi Kooperatifleri ve Ziraat Katılım üzerinden kullandırılan Hazine destekli tarımsal kredi/finansmanlarda, başvuru sahiplerinin vergi dairesine 6183 sayılı Kanun’un 22/A maddesi kapsamında vadesi geçmiş borcu ile sosyal güvenlik prim borcu bulunmaması koşulu aranacak. Bu değişikliğin 1 Ocak 2026’da yürürlüğe gireceği düzenlemede yer aldı.
Aynı kararla, söz konusu destek mekanizmasının süresi de 31 Aralık 2026’ya uzatıldı.
“ÇKS–SGK eşleştirmesiyle re’sen sigortalılık” tartışması
Ün, son dönemde çok sayıda çiftçinin “bilgisi dışında” Tarım Bağ-Kur kapsamına alındığını, bunun krediye erişimde yeni bir bariyere dönüştüğünü savundu. SGK verileri üzerinden yapılan haber analizlerinde de, Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) ile SGK verilerinin eşleştirilmesi sonrası tarımda 4-b kapsamındaki sigortalı sayısında bir ayda 757 bin 171 kişilik sıçrama yaşandığı; bunun önemli kısmının başvurmayan üreticilerin re’sen sigortalı yapılmasıyla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Ün, bu tabloya “borç” şartının eklenmesinin, özellikle küçük üreticiyi krediden uzaklaştıracağını ileri sürdü.
“Faiz desteği–limit” eleştirisi ve siyasi sorumluluk vurgusu
Ediz Ün ayrıca, tarımsal kredilerde sübvansiyon oranlarının 24 Ekim 2025’te düşürülüp, 30 Ekim’de yeniden eski seviyelere çekildiği süreçte üst limitlerin aynı kaldığını belirterek Hazine politikalarını eleştirdi. Bu sürecin sektörde tepki çektiği ve 30 Ekim’de faiz desteğinin eski düzeye döndüğü daha önce ekonomi basınına da yansımıştı.
Ün, “çiftçiye faizsiz/uzun vadeli destek” çağrısı yaparak, kararların tarımsal üretim ve gıda arzı açısından risk doğurabileceğini savundu.
Cumhurbaşkanlığına yöneltilen sorular
Ün’ün açıklamasında, düzenlemenin hazırlanırken hangi analizlerin yapıldığı, kaç çiftçinin krediye erişiminin etkileneceği, üretime etkilerin hesaplanıp hesaplanmadığı ve borçlu çiftçiler için yapılandırma/erteleme gibi mekanizmaların planlanıp planlanmadığı gibi soruların da yanıtlanması istendi.