Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan Şuşa’da tarihî mesaj: “Bakü’nün sevinci Ankara’nın sevincidir, kardeşliğimiz sönmez bir meşaledir”

ŞUŞA / AZERBAYCAN – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan’ın 8 Kasım Zafer Günü’nün 6. yıl dönümü dolayısıyla gerçekleştirdiği Karabağ ziyaretinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile bir araya geldi. İki lider, Şuşa’daki resmî törenin ardından gerçekleştirdikleri görüşmede Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini, Güney Kafkasya’nın geleceğini, Türk dünyasındaki iş birliğini ve Karabağ’ın yeniden inşa sürecini değerlendirdi.

İki cumhurbaşkanı, görüşmelerinin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu.

Toplantıda ilk sözü alan Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, 2020 yılında 44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı’nda Türkiye’nin Azerbaycan’a verdiği desteğe dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Erdoğan ise Karabağ Zaferi’nin yalnızca Azerbaycan açısından değil, bütün Türk dünyası bakımından tarihî bir anlam taşıdığını belirtti.

Şuşa Beyannamesi ile müttefiklik düzeyine yükselen Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin geleceğine ilişkin mesajlar veren Erdoğan, Güney Kafkasya’da kalıcı barışın sağlanmasını ve Karabağ’daki yeniden imar çalışmalarının devam etmesini desteklediklerini söyledi.

Basın toplantısında iki liderin karşılıklı açıklamaları, iki ülkenin kardeşlik ilişkilerine yönelik mesajların yanı sıra somut yatırım projelerini ve önümüzdeki döneme ilişkin diplomatik hedefleri de ortaya koydu.

İlham Aliyev: “Türkiye-Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır”

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, ortak basın toplantısında Şuşa’nın 2020 yılında yeniden Azerbaycan’ın kontrolüne geçmesinin tarihî önemine değindi.

Şuşa’nın yaklaşık 28 yıl boyunca Azerbaycan’ın kontrolü dışında kaldığını hatırlatan Aliyev, şehrin bu süreçte millî ve kültürel kimliğini koruduğunu ifade etti.

İkinci Karabağ Savaşı’nın başladığı ilk saatlerde Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Azerbaycan’a verdiği desteğin, Türkiye’nin tutumunu uluslararası kamuoyuna açık biçimde gösterdiğini belirten Aliyev, savaş boyunca Türk halkının dayanışmasının kendilerine güç verdiğini söyledi.

Aliyev, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Şuşa 28 yıl esaretteydi ancak özruhunu yitirmedi. Şuşa’nın azatlığı ikinci Karabağ’ın hisselerindendi. Kardeş Türk halkı yanımızdaydı. Karabağ Muharebesi’nin ilk saatlerinde verdiğiniz beyanat bütün dünyaya gösterdi ki kardeş Türkiye, Azerbaycan’ın yanındadır. 44 gün boyunca siz ve kardeş Türk halkı yanımızdaydı. Bu hiç unutulmayacak. Size ve kardeş Türk halkına minnettarız. Desteğiniz ruhumuzu artırdı. Türkiye Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır.”

Azerbaycan Cumhurbaşkanı, iki ülke arasındaki dayanışmanın zayıflatılamayacağını da vurgulayarak sözlerini şöyle sürdürdü:

“Birliğimiz ve kardeşliğimiz sarsılmazdır. Aramıza girmek isteyenler hiçbir zaman başarılı olamayacak.”

Aliyev’in konuşmasında, Türkiye’nin 44 günlük savaş boyunca verdiği desteğe duyulan minnettarlık ve iki ülke arasındaki ilişkilerin geleceğine yönelik kararlılık ön plana çıktı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Karabağ Zaferi’nin altıncı yıl dönümünde sizlerle beraber olmanın bahtiyarlığı içindeyim”

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in ardından kürsüye çıkan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, konuşmasına Azerbaycan halkını ve toplantıya katılanları selamlayarak başladı.

Erdoğan, Şuşa’nın tarihî ve kültürel değerine dikkat çekerek Karabağ Zaferi’nin yıl dönümünü bu şehirde kutlamaktan duyduğu memnuniyeti ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasında şunları söyledi:

“Hürmetli aziz kardeşim, değerli heyet üyeleri, değerli basın mensupları, sizleri şahsım, ülkem ve milletim adına en kalbi duygularımla, muhabbetle selamlıyorum. Karabağ Zaferi’nin altıncı seneyidevriyesinde sizlerle beraber olmanın bahtiyarlığı içindeyim. Bu anlamlı yıl dönümünü şairin ‘Dilimizde işlenen en aziz bir söz gibi, canımızı ısındıran ocak gibi, köz gibi.’ en kokulu güllerle demetlenen Şuşa’mız diyerek tarif ettiği tarih, tabiat ve kültür şehri güzel Şuşa’da idrak etmekten ayrıca memnuniyet duyuyorum.”

“Karabağ Zaferi tüm Türk coğrafyasının övünç kaynağı olmayı sürdürüyor”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, konuşmasının devamında Karabağ’ın Azerbaycan’ın kontrolüne geçmesi için yürütülen savaşta hayatını kaybedenleri andı.

Azerbaycan halkının 2020 yılında ortaya koyduğu mücadeleyi değerlendiren Erdoğan, şunları kaydetti:

“Sözlerimin hemen başında Karabağ’ın azatlığı uğruna canlarını feda eden tüm şehitlerimizi minnetle, hürmetle yâd ediyorum. Gazilerimize şükranlarımı sunuyor, Cenab-ı Allah’tan kendilerine sağlık, afiyet ve hayırlı ömürler niyaz ediyorum. Bundan altı sene önce İlham kardeşimin dirayetli liderliğinde yekvücut olan Azerbaycan halkı, büyük bir kahramanlıkla Karabağ’ı yeniden hürriyetine kavuşturmuştur. Bu şanlı zafer, Azerbaycan’ın haklı davasının en güzel tezahürü, tüm Türk coğrafyasının övünç kaynağı olmayı sürdürüyor.”

“Bakü’nün sevincini Ankara’nın sevinci, Şuşa’nın gururunu milletimizin gururu biliyoruz”

Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin tarih boyunca çeşitli sınamalardan geçerek bugünkü düzeyine ulaştığını belirten Erdoğan, iki ülke arasındaki bağın ortak dil, tarih ve kültürün ötesinde bir anlam taşıdığını ifade etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, basın toplantısının en dikkat çeken bölümünde şu açıklamayı yaptı:

“Hepinizin bildiği üzere Türkiye ile Azerbaycan arasındaki münasebetler, tarihin türlü imtihanlarından geçerek bugünkü ileri seviyesine ulaşmıştır. ‘Bir millet, iki devlet’ şiarıyla tarif ettiğimiz bu gönül birliği; müşterek mazimizden aldığı kuvvetle yarınlarımıza ışık tutan sönmez bir meşaledir. Kardeşliğimiz müşterek bir dilin, tarihin ve kültürün çok daha ötesindedir. Bakü’nün sevincini Ankara’nın sevinci, Şuşa’nın gururunu bütün milletimizin gururu bilmemiz bundandır.”

“Şuşa Beyannamesi ile tahkim ettiğimiz kardeşliğimiz her zaman devam edecek”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye ve Azerbaycan arasında 15 Haziran 2021 tarihinde imzalanan Şuşa Beyannamesi’nin iki ülkenin müttefiklik ilişkilerini güçlendirdiğini söyledi.

Bu iş birliğinin Türk Devletleri Teşkilatı bünyesinde de geliştirilmesini hedeflediklerini belirten Erdoğan, teşkilatın kurumsal kapasitesinin artırılması için çalışacaklarını açıkladı.

Erdoğan, konuşmasının bu bölümünde şu ifadeleri kullandı:

“15 Haziran 2021 günü Şuşa’da imzaladığımız beyannameyle müttefiklik bağıyla tahkim ettiğimiz bu kardeşliğimizi zayıflatmak isteyenler; dün olduğu gibi bugün de, yarın da emellerine asla ulaşamayacaktır. Cenab-ı Hakk’ın izniyle beraberliğimiz her zaman kaim olacaktır. Biz bu vizyonu aynı zamanda Türk dünyasında hâkim kılmak için de var gücümüzle çalışıyoruz. Türk Devletleri Teşkilatımızın bugün ulaştığı ileri seviye; ortak irademizin ve gayretlerimizin en somut neticesidir. Bu vesileyle dönem başkanlığı süresince Türk dünyasının birlik ve dirliği için sergilediği gayretler dolayısıyla Azerbaycan’a teşekkür ediyorum. İnşallah biz de dönem başkanlığımız sırasında teşkilatın daha etkin, daha kurumsal bir yapıya kavuşması için çaba göstereceğiz.”

“Önümüzdeki görev, zaferi kalıcı barış ve istikrarla taçlandırmaktır”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan’ın 44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı’nın ardından Güney Kafkasya’da yeni bir dönemin başladığını belirtti.

Bölgedeki gelişmelerin kalıcı barış ve istikrara dönüştürülmesinin önemine işaret eden Erdoğan, Türkiye’nin Azerbaycan’ın yeniden imar çalışmalarına katkıda bulunmaya devam edeceğini söyledi.

Erdoğan, şunları kaydetti:

“Değerli basın mensupları, Azerbaycan’ın 44 günlük Vatan Muharebesi’yle öz topraklarını işgalden kurtarması, Güney Kafkasya’da yeni bir dönemin kapısını aralamıştır. Bugün önümüzde duran vazife, meydanlarda kazanılan zaferi kalıcı barış ve istikrarla taçlandırmaktır. Biz Azerbaycan’ın haklı mücadelesini sahiplendiğimiz gibi bölgemizde kalıcı barışın tesisine yönelik samimi gayretlerini de destekliyoruz. Karabağ’ın yeniden imarı ve bölgenin eski canlılığına kavuşturulması için Azerbaycan’ın ortaya koyduğu gayretleri büyük takdirle takip ediyoruz. Karabağ’da yeniden tüten her ocak, yükselen her eser ve ihya edilen tarihi miras, Azerbaycan halkının geleceğe olan inancını gösteriyor. İnşallah bu yolda tecrübemizi paylaşmaya, yeniden inşa ve kalkınma çabalarına katkı sunmaya devam edeceğiz.”

Cebrail’de ormancılık merkezi, Ağdam’da 40 derslikli okul

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Karabağ’ın yeniden inşa sürecinde Türkiye’nin katkısıyla yürütülen projeler hakkında da bilgi verdi.

Cebrail’de Türkiye-Azerbaycan Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezi ve Fidanlık Tesisi’nin kurulduğunu belirten Erdoğan, Ağdam’daki eğitim yatırımının ayrıntılarını da açıkladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:

“İşte en son Cebrail’de Türkiye-Azerbaycan Uluslararası Ormancılık Eğitim Merkezi ve Fidanlık Tesisini kazandırmanın gururunu yaşadık. Tarım ve Orman Bakanlığımızın katkılarıyla kurulan bu tesis, Türkiye-Azerbaycan iş birliğinin yeni bir nişanesi olmuştur. Ayrıca Ağdam’da 14.500 metrekare büyüklükteki 40 derslikli okulumuzun inşasına da başlandı. İnşallah gelecek sene İlham kardeşimle birlikte açılışını yapacağız.”

“Şuşa’ya gelirken yedi ayrı tünelden geçtik, nereden nereye geldiğimizi gördük”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şuşa’ya gerçekleştirdiği yolculuk sırasında bölgede yapılan altyapı yatırımlarını da değerlendirdi.

Karabağ’daki ulaşım altyapısının kısa sürede önemli ölçüde geliştirildiğini belirten Erdoğan, bölgenin gelecek yıllarda daha farklı bir görünüme kavuşacağına inandığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, açıklamasının bu bölümünde şunları dile getirdi:

“Aziz kardeşlerim, sözlerime son verirken özellikle bugün buraya gelmemiz esnasında 7 ayrı tünelden geçtik. Bu 7 tünel bölgede bir altyapı inşasının ne denli başarılı olduğunu ortaya koyuyor. Ve Şuşa’ya gelirken nereden nereye geldik bunu görmenin bahtiyarlığı içerisindeyiz. İnanıyorum ki bir başka gelişimizde Şuşa çok daha farklı olacak. Fuzuli bir başka farklı olacak. Çünkü bu işe inanmış, başını koymuş bir lider var, bir kadro var. Ve bu lider, bu kadro aynı inançla, aynı kararlılıkla yoluna devam ediyor. Karabağ zaferini canları ve kanlarıyla tarihimize nakşeden aziz şehitlerimizi bir kez daha rahmetle yâd ediyorum. Kahraman gazilerimize şükranlarımı sunuyorum. Azerbaycanlı kardeşlerimin bu şanlı zaferini bir kez daha canıgönülden tebrik ediyorum. Türkiye ve Türk milleti olarak her zaman yanınızda olmaya, kederinizi kederimiz, sevincinizi sevincimiz bilmeye inşallah devam edeceğiz.”

Erdoğan konuşmasını Bahtiyar Vahapzade’nin dizeleriyle tamamladı

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Şuşa’daki konuşmasının sonunda Azerbaycanlı şair Bahtiyar Vahapzade’nin Türkiye ile Azerbaycan arasındaki kardeşlik bağlarını anlatan dizelerine yer verdi.

Erdoğan, Azerbaycan’ın 9 Kasım Devlet Bayrak Günü’nü de kutlayarak sözlerini şöyle tamamladı:

“Sözlerimin sonunda rahmetli Bahtiyar Vahapzade’nin o meşhur ifadelerini kullanmadan geçemeyeceğim: ‘Birdir bizim her halimiz. Sevincimiz, melalimiz. Bayraklarda hilalimiz Azerbaycan-Türkiye.’ Rabbim ay yıldızlı al bayrağımızla şanlı Azerbaycan bayrağının göklerde ilelebet yan yana dalgalanmasını nasip eylesin diyorum. 9 Kasım Devlet Bayrak Günü’nüzü en kalbi duygularımla kutluyor, buradan kardeş Azerbaycan halkına selam ve muhabbetlerimi yolluyorum. İlham kardeşime sıcak ev sahipliği için tekrar teşekkür ediyorum.”

Şuşa Beyannamesi’nin Türkiye-Azerbaycan ilişkilerindeki önemi

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşmasında vurguladığı Şuşa Beyannamesi, Türkiye ile Azerbaycan arasında 15 Haziran 2021’de imzalandı.

Belge, iki ülke arasındaki ilişkilerin müttefiklik düzeyinde geliştirilmesine yönelik siyasi, askerî, ekonomik ve diplomatik iş birliği alanlarını kapsıyor.

Şuşa Beyannamesi çerçevesinde iki ülke arasındaki savunma ve güvenlik iş birliğinin güçlendirilmesi, ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi, ulaştırma ve enerji bağlantılarının desteklenmesi ile kültürel ve insani alanlardaki çalışmaların artırılması hedefleniyor.

Beyanname, Türkiye ile Azerbaycan arasında uzun yıllardır sürdürülen iş birliğinin kurumsal bir zemine taşınmasında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Şuşa’daki ortak basın toplantısında iki cumhurbaşkanının bu belgeye ilişkin mesajları, mevcut müttefiklik ilişkisinin sürdürülmesine yönelik ortak iradeyi ortaya koydu.

Türkiye’nin Karabağ’daki yatırımları: Eğitim, ormancılık ve altyapı

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamaları, Karabağ’da yürütülen yeniden inşa çalışmalarının somut projelerini de gündeme taşıdı.

Türkiye’nin özellikle eğitim ve ormancılık alanlarında Azerbaycan ile ortak çalışmalar yürüttüğü belirtildi.

Cebrail’de kurulan ormancılık eğitim merkezi ve fidanlık tesisi, bölgenin çevresel iyileştirilmesi ve ormancılık faaliyetlerinin geliştirilmesi açısından önem taşıyor.

Ağdam’daki 40 derslikli okul projesi ise Karabağ’da eğitim altyapısının yeniden oluşturulması kapsamında yürütülen yatırımlar arasında bulunuyor.

Erdoğan’ın açıkladığı projelerin teknik bilgileri

Ağdam’daki okulun 14 bin 500 metrekarelik büyüklüğü ve 40 derslik kapasitesi, bölgedeki eğitim hizmetlerinin geliştirilmesi açısından dikkat çeken teknik veriler arasında yer alıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, okulun gelecek yıl Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ile birlikte açılmasını hedeflediklerini açıkladı.

Güney Kafkasya’da yeni dönem: Kalıcı barış ve bölgesel istikrar

Erdoğan’ın Şuşa’daki konuşmasının önemli bölümlerinden biri, Karabağ’daki savaş sonrasında Güney Kafkasya’da oluşan yeni siyasi ve güvenlik ortamına ayrıldı.

2020’deki savaşın ardından bölgesel dengelerde önemli değişiklikler meydana geldi. Azerbaycan ile Ermenistan arasında barışın kalıcı hale getirilmesine yönelik diplomatik süreç, bölgenin geleceği açısından önemini koruyor.

Türkiye, Azerbaycan ile Ermenistan arasında barışın sağlanmasına yönelik diplomatik girişimleri desteklediğini farklı dönemlerde açıkladı.

Bölgenin uzun vadeli istikrarında egemenlik ve toprak bütünlüğüne karşılıklı saygı, sınır ve ulaşım düzenlemeleri ile ekonomik bağlantıların geliştirilmesi gibi konular öne çıkıyor.

Karabağ’daki yeniden imar çalışmalarının devam etmesi, bölgedeki yerleşim alanlarının, yolların, eğitim kurumlarının ve temel altyapının yeniden oluşturulması bakımından da önem taşıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “meydanlarda kazanılan zaferi kalıcı barış ve istikrarla taçlandırmak” yönündeki açıklaması, Türkiye’nin bölgesel gelişmelere ilişkin diplomatik yaklaşımını ortaya koydu.

Türk Devletleri Teşkilatında kurumsal iş birliği hedefi

Şuşa’daki ortak basın toplantısında Türk Devletleri Teşkilatı da gündeme geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Azerbaycan’ın dönem başkanlığı süresince yürüttüğü çalışmalar için teşekkür ederek Türkiye’nin dönem başkanlığında teşkilatın daha etkin bir yapıya kavuşturulması amacıyla çalışacaklarını bildirdi.

Türk Devletleri Teşkilatı; Türkiye, Azerbaycan ve diğer üye ülkeler arasında siyasi, ekonomik, kültürel ve ulaştırma alanlarındaki iş birliğinin güçlendirilmesini amaçlıyor.

Teşkilat bünyesinde yürütülen çalışmalar, Türk dünyasındaki ülkeler arasında ekonomik bağlantıların artırılması, ortak projelerin geliştirilmesi ve kurumlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi açısından önem taşıyor.

Erdoğan’ın Şuşa’daki mesajları, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin yalnızca ikili temaslarla sınırlı olmadığını, Türk dünyasının ortak kurumları üzerinden de geliştirilmeye devam edeceğini gösterdi.

Karabağ Zaferi’nin 6. yıl dönümünde iki lider Şuşa’da buluştu

Azerbaycan’da 8 Kasım, 2020 yılındaki İkinci Karabağ Savaşı sırasında Şuşa’nın Azerbaycan’ın kontrolüne geçmesinin yıl dönümü olarak Zafer Günü adıyla kutlanıyor.

27 Eylül 2020’de başlayan ve 44 gün devam eden savaş, 10 Kasım 2020’de Azerbaycan, Ermenistan ve Rusya arasında imzalanan üçlü bildiriyle sona erdi.

Şuşa’nın kontrolünün 8 Kasım 2020’de Azerbaycan’a geçmesi, savaşın önemli askerî ve siyasi gelişmelerinden biri oldu.

2026 yılında Zafer Günü’nün 6. yıl dönümü dolayısıyla Karabağ’a giden Cumhurbaşkanı Erdoğan, eşi Emine Erdoğan ile Fuzuli Uluslararası Havalimanı’nda Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mihriban Aliyeva tarafından karşılandı.

Liderler daha sonra Şuşa’ya geçti.

Şuşa’da düzenlenen resmî karşılama töreninde Türkiye ve Azerbaycan’ın millî marşları seslendirildi, iki ülkenin heyetleri birbirlerine tanıtıldı.

Görüşmelerin ardından Erdoğan ile Aliyev, ortak basın toplantısında iki ülkenin ilişkilerine ve bölgenin geleceğine yönelik mesajlarını kamuoyuyla paylaştı.

Erdoğan ve Aliyev’den Şuşa’da ortak gelecek mesajı

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Şuşa’daki açıklamaları, Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin mevcut durumu ve geleceğine yönelik önemli başlıkları bir araya getirdi.

Aliyev, 2020 yılındaki Karabağ Savaşı boyunca Türkiye’nin sağladığı desteğe teşekkür ederek iki ülke arasındaki birliğin devam edeceğini vurguladı.

Erdoğan ise Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin ortak tarih ve kültürün ötesinde güçlü bir dayanışma anlayışına dayandığını belirtti.

Karabağ’ın yeniden imarı, Güney Kafkasya’da kalıcı barışın sağlanması, Türk Devletleri Teşkilatının güçlendirilmesi ve Türkiye’nin Azerbaycan’daki eğitim ile ormancılık yatırımları, basın toplantısının öne çıkan somut başlıkları oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Bakü’nün sevincini Ankara’nın sevinci, Şuşa’nın gururunu bütün milletimizin gururu biliyoruz” sözleri ile Cumhurbaşkanı Aliyev’in “Türkiye-Azerbaycan birliği ebedidir ve sarsılmazdır” açıklaması, Şuşa’daki buluşmanın iki temel mesajı olarak öne çıktı.