Nöbetçi Eczaneler
Çocukların kreş, yaz okulu ve oyun alanları gibi toplu ortamlarda daha fazla zaman geçirmesi, bulaşıcı hastalıkların yayılmasını kolaylaştırabiliyor. Bu enfeksiyonlardan biri olan norovirüs, ani başlayan kusma ve ishalle kendini gösterirken özellikle küçük çocuklarda sıvı kaybı açısından dikkatle takip edilmesi gerekiyor.
Memorial Kayseri Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Doç. Dr. Samet Özer, norovirüsün belirtileri, bulaşma yolları ve çocukları enfeksiyondan korumak için alınabilecek önlemlere ilişkin bilgi verdi.
“Mide gribi” olarak bilinse de griple ilgisi yok
Norovirüs, mide ve bağırsakları etkileyerek akut gastroenterite neden olabilen oldukça bulaşıcı bir virüs. Halk arasında zaman zaman “mide gribi” olarak adlandırılsa da influenza yani grip hastalığıyla ilişkili değil. En sık görülen belirtiler arasında ishal, kusma, bulantı ve karın ağrısı bulunuyor. Ateş, baş ağrısı ve kas ağrıları da tabloya eşlik edebiliyor.
Belirtiler genellikle virüsle temastan 12 ila 48 saat sonra ortaya çıkıyor. Hastaların büyük bölümü 1 ila 3 gün içerisinde iyileşirken, küçük çocuklarda yoğun kusma ve ishal nedeniyle sıvı kaybı daha hızlı gelişebiliyor.
Küçük çocuklarda sıvı kaybına dikkat
Norovirüs enfeksiyonunda en önemli risklerden biri dehidrasyon, yani vücudun aşırı sıvı kaybetmesi. Özellikle küçük çocuklar, ileri yaştaki kişiler ve başka sağlık sorunları bulunanlarda sıvı kaybı daha ciddi sonuçlara yol açabiliyor.
Çocuklarda idrar miktarının azalması, ağız ve boğaz kuruluğu, gözyaşının azalması, olağan dışı uyku hali veya huzursuzluk sıvı kaybının işaretleri arasında bulunuyor. Ciddi sıvı kaybı belirtilerinde tıbbi değerlendirme geciktirilmemeli.
Kirli yüzeyler de bulaş kaynağı
Norovirüs hasta kişiyle yakın temasın yanı sıra virüs bulaşmış yiyecek veya suyun tüketilmesi ve kirlenmiş yüzeylere dokunduktan sonra ellerin ağıza götürülmesiyle yayılabiliyor. Virüsün dışkı ve kusmuk yoluyla çevreye bulaşabilmesi nedeniyle ortak kullanım alanlarının temizliği büyük önem taşıyor.
Okullar, kreşler ve çocukların yakın temasta bulunduğu alanlar bulaşın daha hızlı gerçekleşebildiği ortamlar arasında yer alıyor.
Ani kusma ve ishal önemli belirti
Norovirüs enfeksiyonunda belirtilerin şiddeti çocuktan çocuğa değişebiliyor. En sık karşılaşılan belirtiler şöyle sıralanıyor:
- Bulantı ve kusma
- Sulu ishal
- Karın ağrısı ve kramplar
- Hafif ateş
- Kas ve vücut ağrıları
- Halsizlik
Çocukta sık kusma veya ishal nedeniyle yeterli sıvı alınamaması ve sıvı kaybı belirtilerinin ortaya çıkması halinde sağlık kuruluşuna başvurulması önem taşıyor.
Çocukları norovirüsten korumak için 4 önlem
1. Elleri en az 20 saniye yıkayın: Özellikle tuvalet kullanımından ve bez değiştirdikten sonra, yemek hazırlamadan veya yemekten önce eller sabun ve suyla en az 20 saniye yıkanmalı. El dezenfektanının tek başına norovirüse karşı yeterli olmadığı belirtiliyor.
2. Temas edilen yüzeyleri temizleyin: Kusma veya ishal sonrasında kirlenen alanlar hızla temizlenmeli ve norovirüse karşı etkili uygun ürünlerle dezenfekte edilmeli. Özellikle banyo, tuvalet ve mutfaklardaki sık temas edilen yüzeylere dikkat edilmeli.
3. Yiyecekleri güvenli hazırlayın: Meyve ve sebzeler iyice yıkanmalı, kabuklu deniz ürünleri yeterince pişirilmeli ve gıda hazırlama yüzeylerinin temizliğine özen gösterilmeli.
4. Hastalık belirtileri varsa teması sınırlayın: Norovirüs belirtileri bulunan kişilerin başkalarıyla yakın teması azaltması, özellikle çocukların toplu ortamlara gönderilmemesi bulaşın önlenmesine yardımcı olabilir. Hastalık belirtileri sona erdikten sonra da en az 48 saat boyunca başkalarına yemek hazırlamamak ve bakım vermemek öneriliyor.
Norovirüs yılın farklı dönemlerinde görülebiliyor ve oldukça kolay bulaşabiliyor. Bu nedenle özellikle çocukların bulunduğu ortak alanlarda el hijyeni, yüzey temizliği ve gıda güvenliği enfeksiyonun yayılmasını önlemede önemli rol oynuyor.