Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Antalya’da düzenlenen uluslararası toplantıda, yapay zekâ ve dijital teknolojilerin iklim değişikliğiyle mücadeledeki rolü ele alındı.
Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, Dünya Belediyeler Birliği (UCLG) Başkanı ve COP31 Yerel ve Bölgesel Yönetimler Özel Elçisi sıfatlarıyla katıldığı toplantıda, sürdürülebilir şehircilik, teknolojik bağımsızlık, çevre güvenliği ve dijital eşitsizlik konularında dikkat çekici mesajlar verdi.
COP31 Başkanlığı ve Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) tarafından, BM-Habitat ve Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) iş birliğiyle düzenlenen toplantı, “Dirençli Şehirleri Yeniden Düşünmek: Sürdürülebilir Bir Gelecek İçin Yapay Zekâ, Dijital İkizler ve Nesnelerin İnterneti” başlığıyla gerçekleştirildi.
Uluslararası kuruluşların temsilcileri, yerel yöneticiler, akademisyenler ve teknoloji uzmanlarının katıldığı programda; akıllı şehir uygulamaları, yapay zekâ, dijital ikizler, nesnelerin interneti ve kaynak verimliliği konuları değerlendirildi.

Başkan Altay: “Teknoloji bizim için bir amaç değil”
Toplantıda konuşan Başkan Altay, iklim değişikliğinin etkilerinin en yoğun hissedildiği yerlerin şehirler olduğunu belirterek, çözümün de yerel yönetimlerden başlaması gerektiğini vurguladı.
Konya Büyükşehir Belediyesi olarak akıllı şehircilik uygulamalarını insan odaklı ve sürdürülebilir bir anlayışla yürüttüklerini ifade eden Altay, Konya’nın Türkiye Akıllı Şehir Endeksi’nde altı yıl üst üste birinci olduğunu hatırlattı.
Akıllı şehircilikte başarının yalnızca teknolojik altyapının büyüklüğüyle ölçülemeyeceğine dikkat çeken Altay, şu değerlendirmede bulundu:
“Teknoloji bizim için bir amaç değil; daha yaşanabilir, daha dirençli ve daha sürdürülebilir şehirler inşa etmenin aracıdır.”
Altay, teknolojik gelişmelerin asıl değerinin şehirlerde yaşayan insanlara sağladığı faydayla ortaya çıktığını belirtti.
“Yapay zekâ sistemleri ve veri merkezleri önemli miktarda enerji ve su tüketiyor”
Konuşmasında yapay zekâ ve dijital teknolojilerin çevresel etkilerine özel bir bölüm ayıran Başkan Altay, teknolojik dönüşümün yalnızca sağladığı kolaylıklarla değil, doğal kaynaklar üzerindeki etkileriyle de değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Özellikle veri merkezlerinin enerji ve su tüketiminin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade eden Altay, dijitalleşmenin çevreyi koruma hedefleriyle çelişmemesi gerektiğini vurguladı.
Başkan Altay, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Yapay zekâ sistemleri, veri merkezleri ve dijital altyapılar önemli miktarda enerji ve su tüketiyor. Bu teknolojilerin kullandığı doğal kaynakları ve oluşturduğu karbon ayak izini de hesaba katmak zorundayız. Çevreyi korumak için kullandığımız teknoloji, çevreye yeni yükler getirmemeli. Dijital dönüşümün kendisi de sürdürülebilir olmak zorundadır. Aynı şekilde siber güvenlik, kişisel verilerin korunması, mahremiyet ve temel insan hak ve özgürlükleri de dijital dönüşümün vazgeçilmez ilkeleri olmalıdır.”
Altay’ın açıklamaları, yapay zekâ ve dijitalleşmenin şehirlerin iklim hedeflerine katkı sağlamasının yanında çevresel maliyetlerinin de hesaplanması gerektiğine işaret etti.
“Teknolojik üstünlük bir tahakküm aracına dönüşmemeli”
Dünya Belediyeler Birliği Başkanı sıfatıyla konuşan Altay, gelişmiş teknolojilere erişimde ülkeler ve şehirler arasında önemli farklılıklar bulunduğunu belirtti.
Yapay zekâ ve ileri dijital teknolojilerin yalnızca ekonomik gücü yüksek ülkelerin ayrıcalığı haline gelmemesi gerektiğini söyleyen Altay, dijital dönüşümün yeni bağımlılıklar oluşturmaması konusunda uyardı.
Başkan Altay, bu konudaki değerlendirmesinde şu sözlere yer verdi:
“Teknolojinin geleceği, bütün insanlığın ortak meselesidir. Dünyanın farklı coğrafyalarındaki şehirlerimiz benzer sorunlarla mücadele ediyor. Ancak teknolojiye, altyapıya ve finansal kaynaklara erişim konusunda şehirlerimiz arasında ciddi eşitsizlikler bulunuyor. Yapay zekâ ve ileri dijital teknolojilerin sağladığı imkânlar, yalnızca ekonomik ve teknolojik gücü elinde bulunduran ülkelerin ve toplumların ayrıcalığına dönüşmemelidir. Daha da önemlisi, teknolojik üstünlük başka ülkeleri, şehirleri ve toplumları kendisine bağımlı kılan bir güç ve tahakküm aracına dönüşmemelidir. Dijital dönüşüm, dünyadaki mevcut eşitsizlikleri derinleştiren yeni bir ayrışmanın sebebi olmamalıdır.”
Altay, teknolojinin tüm ülkeler ve şehirler için erişilebilir hale getirilmesinin küresel dayanışma açısından önem taşıdığını vurguladı.

Başkan Altay’dan Gazze mesajı: “Teknoloji insanlığa karşı kullanılmamalı”
COP31’deki konuşmasında Gazze’de yaşananlara da değinen Başkan Altay, teknolojinin insan hakları ve insan hayatının korunması temelinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Altay, Gazze’de kadın ve çocukların da hedef alındığını belirterek uluslararası toplumun tutumunu eleştirdi.
Başkan Altay, şu ifadeleri kullandı:
“Bugün Gazze’de, kadınların ve çocukların dahi hedef alındığı katliamların yaşandığı ve dünyanın önemli bir bölümünün bu zulüm karşısında sessiz kaldığı bir dönemdeyiz. Teknolojinin insanlığa hizmet etmesini istiyorsak, öncelikle onun insanlığa karşı kullanılmasının önüne geçmeliyiz.”
Altay, dijital teknolojilerin gelişmesinin insan hakları, mahremiyet ve temel özgürlüklerin korunması sorumluluğunu da beraberinde getirdiğine dikkat çekti.
“İklim değişikliği sınır tanımıyor, çözümümüz de sınırları aşan dayanışma olmalı”
Başkan Altay, şehirlerin iklim değişikliğine karşı daha dirençli hale gelmesi için uluslararası iş birliklerinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Yerel yönetimler arasında bilgi ve deneyim paylaşımının artırılmasını, ortak standartlar geliştirilmesini ve başarılı teknoloji uygulamalarının yaygınlaştırılmasını isteyen Altay, toplantıda ele alınan Akıllı, Dirençli ve Sürdürülebilir Şehirler Küresel Eylem Çağrısı hakkında da değerlendirmelerde bulundu.
Başkan Altay, konuşmasının bu bölümünde şunları söyledi:
“Bu toplantı kapsamında ele alınacak Akıllı, Dirençli ve Sürdürülebilir Şehirler Küresel Eylem Çağrısı’nı da bu bakımdan son derece değerli buluyorum. Bu çağrının yalnızca ortak hedeflerimizi ortaya koyan bir metin olarak kalmamasını temenni ediyorum. Attığımız adımların sonuçlarını ölçmeli ve başarılı uygulamaları yaygınlaştırmalıyız. Bu dönüşümden bütün şehirlerin faydalanmasını sağlamalıyız. Çünkü iklim değişikliği sınır tanımıyor. Çözümümüz de sınırları aşan bir dayanışma olmalıdır. Gelin, teknolojinin gücünü kaynaklarımızı daha verimli kullanmak, toplumlar arasındaki dayanışmayı güçlendirmek ve iklim değişikliğine karşı daha dirençli şehirler inşa etmek için kullanalım. Bu düşüncelerle toplantımızın düzenlenmesinde emeği geçen başta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız olmak üzere, Uluslararası Telekomünikasyon Birliğine ve katkı sağlayan bütün kuruluşlara teşekkür ediyorum.”
Başkan Altay, küresel iklim hedeflerinin somut yerel uygulamalara dönüştürülmesinin ve bu çalışmaların sonuçlarının ölçülmesinin önemine işaret etti.
Konya’nın akıllı şehircilik deneyimi uluslararası gündemde
COP31 kapsamında gerçekleştirilen toplantıda Konya’nın akıllı şehircilik alanındaki çalışmaları da gündeme geldi.
Başkan Altay’ın açıkladığı verilere göre Konya, Türkiye Akıllı Şehir Endeksi’nde altı yıl üst üste birincilik elde etti.
Konya Büyükşehir Belediyesinin insan odaklı ve sürdürülebilir şehircilik anlayışına dikkat çeken Altay, yeni teknolojilerin yalnızca altyapı yatırımları olarak değil, vatandaşların yaşam kalitesini artıran ve çevresel sürdürülebilirliği destekleyen araçlar olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Toplantının diğer oturumlarında ise farklı ülkelerden yerel yöneticiler, uluslararası kuruluş temsilcileri ve uzmanlar tarafından küresel iklim taahhütlerinin yerel uygulamalara dönüştürülmesi, yapay zekâ ve dijital ikiz teknolojilerinin şehir yönetimine katkıları ve kaynakların verimli kullanılması konuları ele alındı.




