BRÜKSEL/ANKARA – 16 Kasım 2026
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler Konseyi kapsamında Belçika’nın başkenti Brüksel’de gerçekleştirilen Bölgelerarası Güvenlik ve Bağlantısallık Konulu İkinci Bakanlar Toplantısı’na katıldı.
Avrupa Birliği üyesi ülkeler ile Karadeniz, Kafkaslar ve Orta Asya’dan temsilcileri bir araya getiren toplantıda, bölgesel güvenliğin güçlendirilmesi, uluslararası ticaret yollarının geliştirilmesi, enerji nakli ve veri transferinin kesintisiz sürdürülebilmesi konuları ele alındı.
Toplantının ardından Anadolu Ajansına değerlendirmelerde bulunan Fidan, Türkiye’nin coğrafi konumu ve bölgesel bağlantıları sayesinde Avrupa ile Asya arasındaki ulaşım, ticaret ve enerji projelerinde önemli sorumluluklar üstlenebileceğini ifade etti.
Fidan, Brüksel’deki temasları sırasında Ukrayna, Almanya, Litvanya, Danimarka, Bulgaristan, Romanya ve Moldova’dan yetkililerle de görüştüğünü açıkladı.
Görüşmelerin önemli başlıklarından birini Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler oluştururken, Karadeniz’de tahıl taşımacılığının güvenli şekilde yeniden başlatılması konusunda yürütülen çalışmalar da gündeme geldi.
Brüksel’de Avrupa, Kafkaslar ve Orta Asya arasındaki bağlantılar görüşüldü
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Brüksel’deki toplantının hem ele alınan konular hem de ortaya çıkan değerlendirmeler bakımından önemli olduğunu belirtti.
Bağlantısallık alanında yalnızca strateji hazırlanmasının yeterli olmadığını söyleyen Fidan, belirlenen hedeflerin somut projeler ve uygulamalarla hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
Toplantıda Avrupa Birliği ülkeleriyle birlikte Kafkaslar ve Orta Asya’dan gelen temsilcilerle görüşmeler gerçekleştirdiklerini aktaran Bakan Fidan, ülkeler arasındaki ticaret, enerji ve veri transferinin daha etkin ve kesintisiz şekilde sürdürülebilmesi üzerinde durduklarını ifade etti.
Görüşmelerde, Avrupa ile Asya arasındaki ekonomik ve stratejik ilişkilerin güçlendirilmesi için mevcut ulaşım hatlarının geliştirilmesi ve yeni bağlantıların oluşturulması değerlendirildi.
Özellikle uluslararası ticaret yollarında yaşanan güvenlik sorunlarının, alternatif güzergâhların önemini artırdığına dikkat çekildi.
“Türkiye’nin buradaki merkezi rolü herkes tarafından takdir ediliyor”
Hakan Fidan, Türkiye’nin Avrupa, Karadeniz, Kafkaslar ve Orta Asya’yı birbirine bağlayan güzergâhlar üzerinde bulunmasının, bölgesel bağlantısallık projelerinde önemli bir avantaj sağladığını belirtti.
Hürmüz Boğazı, Babülmendep Boğazı ve Karadeniz’de savaşlar ve bölgesel krizler nedeniyle yaşanan ulaşım sorunlarının toplantıda ele alındığını aktaran Fidan, bu gelişmelerden çıkarılacak derslerle ticaret ve enerji bağlantılarının daha dayanıklı hale getirilmesinin hedeflendiğini söyledi.
Türkiye’nin Orta Koridor üzerindeki konumuna da değinen Bakan Fidan, şu açıklamayı yaptı:
“Türkiye’nin buradaki merkezi rolü, herkes tarafından tabii ki takdir ediliyor. Bizim bu role uygun sorumluluk alarak hem çözümler teklif etmemiz hem de ona öncülük etmemiz gerekiyor. Bugün de aslında yaptığımız oydu, bu toplantı onun için çok yerinde bir toplantıydı.”
Fidan’ın açıklamalarında, Türkiye’nin bölgesel projelere yalnızca katılan bir ülke olmasının ötesinde, çözüm önerileri geliştiren ve projelere öncülük eden bir rol üstlenmesi gerektiği öne çıktı.
Orta Koridor, enerji ve veri transferi neden önemli?
Toplantıda ele alınan bağlantısallık kavramı, ülkeler arasında yalnızca karayolu veya demiryolu ulaşımının sağlanmasını değil, farklı ekonomik ve teknolojik altyapıların birbirine bağlanmasını da kapsıyor.
Bu çerçevede üç temel alan öne çıkıyor.
| Bağlantısallık alanı | Toplantıda ele alınan konu |
|---|---|
| Ticaret ve ulaştırma | Avrupa, Karadeniz, Kafkaslar ve Orta Asya arasında mal taşımacılığının daha etkin ve kesintisiz sürdürülmesi |
| Enerji bağlantıları | Ülkeler arasında enerji naklinin güvenilirliğinin artırılması |
| Dijital bağlantılar | Veri transferinin daha etkin ve kesintisiz gerçekleştirilmesi |
| Bölgesel güvenlik | Savaş ve krizlerin ulaştırma ve ticaret güzergâhlarında oluşturduğu risklerin azaltılması |
| Alternatif güzergâhlar | Hürmüz, Babülmendep ve Karadeniz’deki tıkanıklıklardan çıkarılan derslerle yeni çözümler geliştirilmesi |
Türkiye’nin içinde bulunduğu Orta Koridor, Avrupa ile Orta Asya arasındaki bağlantıların geliştirilmesi açısından toplantının önemli konuları arasında yer aldı.
Brüksel’de yedi ülkenin yetkilileriyle görüştü
Dışişleri Bakanı Fidan, toplantı kapsamında çeşitli ülkelerin temsilcileriyle ikili temaslarda bulunduğunu açıkladı.
Fidan’ın görüştüğünü belirttiği ülkeler arasında Ukrayna, Almanya, Litvanya, Danimarka, Bulgaristan, Romanya ve Moldova yer aldı.
Bu temaslarda Karadeniz güvenliği, bölgesel bağlantılar ve tahıl sevkiyatının yeniden sağlanmasına yönelik diplomatik girişimler ele alındı.
Özellikle Karadeniz’deki mevcut durumun dünya tahıl piyasaları üzerindeki etkilerine dikkat çeken Fidan, Türkiye’nin hem Rusya hem de Ukrayna ile görüşmelerini sürdürdüğünü bildirdi.
“Tahıllar tekrar nasıl dünya marketlerine çıkarılabilir?”
Karadeniz üzerinden gerçekleştirilen tahıl sevkiyatının yeniden sağlanması için diplomatik temasların devam ettiğini açıklayan Fidan, bölgedeki ülkelerle ortak bir çözüm aradıklarını belirtti.
Ukrayna’dan dünya piyasalarına ulaştırılabilecek tahıl ürünlerinin güvenli taşınmasının önemli olduğunu ifade eden Bakan Fidan, konuyu Avrupalı muhataplarıyla da görüştüklerini söyledi.
Fidan’ın açıklaması şöyle:
“Şu anda Karadeniz’de sürdürmekte olduğumuz bir görüşme trafiği var. Özellikle tahıllar tekrar nasıl dünya marketlerine çıkartılabilir? Bunun arayışı içerisindeyiz. Hem Ukrayna hem Rusya tarafıyla konuşuyoruz. Biraz da hem Avrupalı ortaklarımızla hem Ukraynalı arkadaşlarımızla bu konuyu da konuştuk.”
Türkiye’nin bu süreçte savaşın taraflarıyla temas halinde olması, tahıl taşımacılığına ilişkin olası düzenlemelerin ele alınmasına imkân sağlıyor.
Fidan, Brüksel’deki görüşmelerde bu konuda bazı önerilerin geliştirilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü de açıkladı.
Rusya-Ukrayna barış görüşmelerinde son durum
“Konunun özünün hâlâ çözülmediğini görüyoruz”
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi amacıyla Birleşik Arap Emirlikleri’nde Rusya, ABD ve Ukrayna arasında gerçekleştirilen müzakerelerin ardından gelinen aşamaya ilişkin soruyu da yanıtladı.
Türkiye’nin daha önce aynı müzakere formatına birçok kez ev sahipliği yaptığını hatırlatan Fidan, taraflar arasındaki temel anlaşmazlıkların devam ettiğini belirtti.
Barış görüşmelerinde henüz esas sorunların çözülemediğini vurgulayan Fidan, şu ifadeleri kullandı:
“Konunun özünün hala çözülmediğini görüyoruz. Öncelikle ilgili kamuoyuna onu bildirmeyi görev bilirim.”
Fidan, görüşmelerde farklı başlıkların ele alınabildiğini ancak savaşın sona erdirilmesi bakımından temel anlaşmazlığın Donbas bölgesindeki toprak meselesi olduğunu ifade etti.
Barış görüşmelerinin merkezinde Donbas bulunuyor
Bakan Fidan, Rusya ile Ukrayna arasındaki temel görüş ayrılıklarından birinin Donbas bölgesinin geleceği olduğunu söyledi.
Rusya’nın Donbas’ın henüz kontrolünde bulunmayan kısmını talep ettiğini ve bu bölgeyi kendi sınır tanımı içerisinde değerlendirdiğini belirten Fidan, Ukrayna’nın ise söz konusu toprakları ülkesinin ayrılmaz bir parçası olarak gördüğünü aktardı.
Bu nedenle Donbas meselesinin savaşın devam etmesindeki temel unsurlardan biri olduğunu ifade etti.
Bakan Fidan, tarafların bölgedeki mevcut duruma ilişkin farklı hesaplamalar yaptığını belirterek şunları söyledi:
“Rusların tanımına göre yüzde 11-12’lik, Ukraynalılara bakarsanız yüzde 18’lik bir bölge, şu anda geride kalan kısım. Şimdi burası dışındaki konular biraz tartışılıyor.”
Bu oranların tarafların farklı tanımlamalarına dayandığını anlatan Fidan, barış anlaşmasına ulaşılabilmesi için Rusya ile Ukrayna arasındaki temas hattının nerede bulunacağının belirlenmesinin önemli olduğunu vurguladı.
Fidan’a göre bu konunun merkezinde Donbas üzerindeki anlaşmazlık yer alıyor.
Güvenlik garantileri de masadaki önemli başlıklardan biri
Rusya-Ukrayna müzakerelerinde toprak anlaşmazlığının yanı sıra güvenlik garantilerinin de belirleyici olduğunu söyleyen Fidan, tarafların geleceğe yönelik güvenlik beklentilerinin karşılanmasının önemine dikkat çekti.
Bakan Fidan, olası bir barışın yalnızca Rusya ile Ukrayna arasındaki ilişkileri değil, Avrupa ile Rusya arasındaki güvenlik düzenini de doğrudan etkileyeceğini ifade etti.
Bu nedenle yeni bir Avrupa güvenlik mimarisinin açık biçimde tartışılması gerektiğini söyledi.
Fidan, müzakerelerde gelinen aşamayı şu sözlerle değerlendirdi:
“Taraflar, son zamanlara kadar bu konudaki ellerini çok fazla açmamışlardı. Belli niyetlerde bulunuyorlardı, ‘şöyle olsun, böyle olsun’ diye ama şimdi artık ağır ağır bu konuları somut bir şekilde tartışma zamanı. Yeni Avrupa güvenlik mimarisi, Rusya ve Avrupa çatışmasını merkeze alan ve bu çatışmayı durdurmayı hedefleyen yeni güvenlik mimarisi nasıl olacak?”
Fidan’ın değerlendirmelerine göre, savaşın sona erdirilmesi konusunda yapılacak bir anlaşmanın kalıcı olabilmesi için taraflar arasındaki güvenlik ilişkilerinin de yeniden düzenlenmesi gerekiyor.
Erdoğan’ın diplomatik tecrübesine dikkat çekti
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin gelişmeleri uzun süredir yakından takip ettiğini belirtti.
Erdoğan’ın bu konuda önemli diplomatik tecrübeye sahip olduğunu ifade eden Fidan, Türkiye’nin taraflara çeşitli çözüm önerileri sunduğunu söyledi.
Barış anlaşmasına ilişkin müzakerelerde yalnızca toprak meselesinin değil, ekonomik ve siyasi sonuçların da değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Fidan, şu açıklamayı yaptı:
“Esas itibarıyla temas hattının belirlenmesi, Donbas sorununun halledilmesi, daha sonra güvenlik garantileri ve Avrupa-Rusya arasındaki yeni güvenlik mimarisi ve tabii ki Ukrayna yeniden kalkınırken yaptırımlar ne olacak, Rusların dondurulan paraları ne olacak gibi bir dizi problemler var.”
Fidan, bu meselelerin müzakere edilen olası barış anlaşmasının temel maddelerini oluşturduğunu ifade etti.
Tarafların bütün başlıklarda ortak bir noktaya ulaşmasının kolay olmadığını belirten Bakan Fidan, şöyle konuştu:
“Bütün bunların hepsinde tarafların hepsini memnun edecek şekilde anlaşmak da takdir ederseniz ki oldukça zor bir husus.”
Rusya-Ukrayna barış görüşmelerinin temel başlıkları
Hakan Fidan’ın açıklamalarında barış görüşmelerinin geleceğini etkileyen konular şu şekilde öne çıktı:
| Müzakere başlığı | Görüşmelerdeki temel mesele |
|---|---|
| Donbas bölgesi | Rusya ile Ukrayna arasındaki toprak anlaşmazlığının çözülmesi |
| Temas hattı | Olası barış anlaşmasından sonra iki ülke arasındaki hattın belirlenmesi |
| Güvenlik garantileri | Tarafların gelecekteki güvenlik beklentilerinin karşılanması |
| Avrupa-Rusya ilişkileri | Yeni bir güvenlik ve barış düzeninin oluşturulması |
| Ukrayna’nın yeniden inşası | Savaş sonrasında ülkenin kalkınması ve toparlanması |
| Yaptırımlar | Olası barışın ardından mevcut yaptırımların nasıl ele alınacağı |
| Dondurulan Rus varlıkları | Rusya’ya ait dondurulmuş finansal kaynakların geleceği |
| Karadeniz güvenliği | Deniz ulaşımı ve tahıl sevkiyatının güvenli biçimde gerçekleştirilmesi |
Fidan, bu başlıkların birbirleriyle bağlantılı olduğunu ve üzerinde uzlaşılması gereken çok sayıda konunun bulunduğunu ifade etti.
Karadeniz’de seyrüsefer güvenliği ve yeni tahıl koridoru arayışı
Yoksul ülkelerin buğday ihtiyacı gündemde
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya-Ukrayna savaşı devam ederken Karadeniz’deki deniz ulaşımının güvenliğinin sağlanmasının ayrı bir önem taşıdığını söyledi.
Karadeniz üzerinden tahıl sevkiyatının sürdürülebilmesinin, özellikle buğday ihtiyacı bulunan yoksul ülkeler açısından önemli olduğunu belirtti.
Bu nedenle Türkiye’nin tahıl taşımacılığına ilişkin bazı çözüm önerileri üzerinde çalıştığını açıklayan Fidan, görüşmelerin savaşın taraflarının yanı sıra Karadeniz’e kıyısı bulunan diğer ülkeleri de kapsadığını ifade etti.
Fidan, Bulgaristan ve Romanya’nın da bu süreçte önemli konumda bulunduğunu belirtti.
Bulgaristan, Romanya, Ukrayna ve Rusya ile görüşmeler yapıldı
Karadeniz’de güvenli tahıl taşımacılığına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirten Fidan, Brüksel’deki toplantıda Bulgaristan, Romanya ve Ukrayna’dan yetkililerle bir araya geldiklerini anlattı.
Önceki günlerde Rus tarafıyla da temaslarda bulunduklarını ifade eden Bakan Fidan, geliştirilen önerilerin bazı bölümlerinin tamamlandığını söyledi.
Fidan, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bugün de aslında o önerilerin belli bir kısmını da tamamlamış olduk. Çünkü bu biraz Karadeniz’de bulunan Bulgaristan’ı, Romanya’yı da ilgilendiriyor. Bugün hem Bulgaristan, Romanya hem de Ukraynalı arkadaşlarımızla bir araya geldik. Geçtiğimiz günlerde de Ruslarla bir araya gelmiştik. İnşallah kafamızdaki formül bir yere gider ve bunu hallederiz. Zor bir denklem çünkü Ruslar, kalıcı barış anlaşması olmadan Ukraynalılarla Karadeniz’de geçici anlaşma istemiyorlar. Dolayısıyla böyle bir isteksizliğin olduğu bir yerde tarafların üzerinde mutabık kalabilecekleri bir zemini nasıl oluşturursunuz? Buna ilişkin fikirlerimiz var ama şu anda kamuoyuyla paylaşmak için erken, ilgili taraflarla paylaşıyoruz. Yarın, bir gün inşallah hayata geçerse tabii ki paylaşırız.”
Rusya geçici Karadeniz anlaşmasına neden sıcak bakmıyor?
Hakan Fidan’ın açıklamalarına göre Rusya, Ukrayna ile kalıcı bir barış anlaşmasına ulaşılmadan Karadeniz’de geçici bir düzenleme yapılmasını istemiyor.
Bu tutum, tahıl sevkiyatının güvenli biçimde yeniden sağlanmasına ilişkin diplomatik çabaların önündeki güçlüklerden biri olarak öne çıkıyor.
Türkiye ise savaşın taraflarının üzerinde uzlaşabileceği bir zemin oluşturmak amacıyla farklı öneriler üzerinde çalışıyor.
Fidan, söz konusu önerilerin ilgili taraflarla paylaşıldığını ancak henüz kamuoyuna açıklanabilecek aşamada olmadığını belirtti.
Bu nedenle Türkiye’nin geliştirdiği formülün ayrıntıları, uygulanacak yöntem veya olası bir anlaşmanın tarihi hakkında kesin bir bilgi verilmedi.
Türkiye’nin diplomatik temasları sürüyor
Brüksel’de yapılan açıklamalara göre Türkiye, Rusya ve Ukrayna arasındaki barış görüşmelerinin yanı sıra Karadeniz’de güvenli ticaretin sürdürülmesi için de çalışmalarına devam ediyor.
Fidan’ın açıklamalarında iki ayrı diplomatik hedef ön plana çıktı.
Bunlardan ilki, savaşın sona erdirilmesi amacıyla Donbas, güvenlik garantileri, temas hattı ve Avrupa’nın gelecekteki güvenlik düzeni konusunda tarafların uzlaşmasını sağlamak.
İkincisi ise kalıcı barış sağlanmadan önce Karadeniz’de ticaret gemilerinin güvenliği ve tahıl sevkiyatının yeniden gerçekleştirilebilmesi için uygulanabilir bir çözüm geliştirmek.
Türkiye’nin bu konulardaki görüşmeleri Rusya ve Ukrayna’nın yanı sıra Avrupa Birliği ülkeleri ve Karadeniz’e kıyısı bulunan devletlerle sürdürdüğü belirtildi.
Brüksel toplantısında öne çıkan gelişmeler
| Konu | Bakan Fidan’ın açıklaması |
|---|---|
| Toplantı | Bölgelerarası Güvenlik ve Bağlantısallık Konulu İkinci Bakanlar Toplantısı |
| Yer ve tarih | Brüksel, 16 Kasım 2026 |
| Türkiye’nin konumu | Avrupa, Karadeniz, Kafkaslar ve Orta Asya arasında merkezi bağlantı |
| Toplantının temel hedefi | Ticaret, enerji ve veri transferinin etkin ve kesintisiz sürdürülmesi |
| Kriz bölgeleri | Hürmüz Boğazı, Babülmendep Boğazı ve Karadeniz |
| İkili temaslar | Ukrayna, Almanya, Litvanya, Danimarka, Bulgaristan, Romanya ve Moldova |
| Rusya-Ukrayna barışı | Donbas ve güvenlik garantileri temel anlaşmazlıklar arasında |
| Avrupa güvenliği | Rusya ile Avrupa arasında yeni güvenlik mimarisinin tartışılması |
| Ekonomik meseleler | Ukrayna’nın yeniden inşası, yaptırımlar ve dondurulan Rus varlıkları |
| Karadeniz’de tahıl sevkiyatı | Türkiye, güvenli sevkiyatın yeniden sağlanması için öneriler hazırlıyor |
| Rusya’nın yaklaşımı | Kalıcı barış olmadan Ukrayna ile geçici Karadeniz anlaşması istemiyor |
| Türkiye’nin yeni önerileri | İlgili taraflarla paylaşılıyor; ayrıntılar henüz açıklanmadı |
Türkiye’nin bağlantısallık ve barış diplomasisindeki rolü
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Brüksel’deki açıklamaları, Türkiye’nin bölgesel ticaret ve ulaştırma bağlantıları ile güvenlik ve barış diplomasisini birlikte ele aldığını ortaya koydu.
Avrupa, Karadeniz, Kafkaslar ve Orta Asya arasındaki bağlantıların geliştirilmesinde Türkiye’nin merkezi rolüne dikkat çeken Fidan, stratejik hedeflerin somut projelere dönüştürülmesi gerektiğini belirtti.
Rusya-Ukrayna barış görüşmelerinde Donbas anlaşmazlığının sürdüğünü açıklayan Bakan Fidan, temas hattı, güvenlik garantileri ve Avrupa-Rusya ilişkilerine yönelik yeni düzenlemelerin müzakere edilmesi gerektiğini ifade etti.
Karadeniz’de tahıl taşımacılığının güvenli biçimde yeniden gerçekleştirilmesi için yürütülen çalışmalara da değinen Fidan, Türkiye’nin ilgili ülkelerle yeni çözüm önerilerini değerlendirdiğini bildirdi.
Bakan Fidan, Brüksel’deki temaslarının ardından Türkiye’nin hem Avrupa ile Orta Asya arasındaki bağlantı projelerine öncülük etmeyi hem de Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesi ve Karadeniz’de güvenli ticaretin sağlanması için diplomatik girişimlerini sürdürmeyi hedeflediğini vurguladı.




