Çocuğun Elinden Tutun, Hayatın Yükünü Elinden Almayın

Okullar açılırken hep aynı telaşın içindeyiz: kıyafetler hazırlanıyor, çantalar alınıyor, eksikler tamamlanıyor, ders programları düzenleniyor. Fakat bütün bu hazırlıkların arasında çoğu zaman daha önemli bir şeyi unutuyoruz: Çocuğu okula değil, hayata hazırlamak.

Çocuklarımızın ders başarısı için elimizden geleni yapıyoruz. Ödevleri zamanında yapılsın, sınavları iyi geçsin, yorulmasın, üzülmesin, zorlanmasın istiyoruz. Öyle ki bazen çocuğun yapabileceği işleri bile onun yerine yapıyoruz. Odasını biz topluyoruz, sofrasını biz kaldırıyoruz, çöpünü biz atıyoruz, ekmeği biz alıyoruz. Biraz daha büyüsün diye beklerken, sorumluluk vermeyi sürekli erteliyoruz.

Sonra da hayatın karşısında kendi işini yapmakta zorlanan, en küçük güçlükte ailesinin kapısını çalan bireylerle karşılaşıyoruz.

Elbette çocuklarımız bizim için kıymetli. Onların yorulmasını istememek, sevgimizin doğal bir sonucu. Fakat sevgi, çocuğun hayatındaki bütün yükleri sırtlanmak değildir. Bazen onun taşıyabileceği yükü ona bırakmak da sevgidir.

Yaşına ve gelişimine uygun sorumluluklar çocuğun kişiliğini inşa eder. Kendi yatağını toplamak, odasını düzenlemek, yediği tabağı kaldırmak, çöpe bir şey atmak, alışverişte küçük bir görevi üstlenmek… Bunlar basit işler gibi görünür. Oysa çocuğa “Ben bu ailenin bir parçasıyım ve benim de yapmam gerekenler var.” duygusunu kazandırır.

Daha da önemlisi, çocuklarımızı yalnızca evin içinde değil, hayatın içinde de büyütmeliyiz.

Misafirliğe gitmiyor, misafir geldiğinde odasına kapanıyor, cenazeye katılmayı gereksiz görüyor, akrabalık ilişkilerinden uzak duruyor, insanlarla yüz yüze iletişim kurmak yerine bütün dünyasını ekranın içine sığdırıyorsa burada durup düşünmemiz gerekir.

Çocuğun her istediğinin yapıldığı, evin kumandasının onun elinde olduğu, anne babanın ise kendi evinde sözünü söylemekten çekindiği bir düzen kuruyorsak; farkında olmadan aileyi işlevsizleştiriyoruz.

Anne baba yoruluyor, kendinden vazgeçiyor, çocuğu için fedakârlık üstüne fedakârlık yapıyor; fakat sonunda evin içinde söz sahibi olamıyorsa burada sevginin yönünü yeniden sorgulamak gerekiyor.

Çocuğun elinden tutalım ama hayatın elini ondan çekmeyelim.

Bırakalım biraz yorulsun. Bir işin ucundan tutsun. Beklesin. Kaybetsin. Hata yapsın. Büyükleriyle otursun, misafir ağırlasın, akrabalık bağlarını tanısın, gerektiğinde bir cenazede hayatın gerçek yüzüyle karşılaşsın.

Çünkü okul, çocuğa yalnızca ders öğretmez. Aile de yalnızca çocuğu büyütmez; karakter inşa eder.

Unutmayalım; çocuğumuzun önündeki bütün taşları kaldırırsak, yarın kendi yolundaki taşları kaldıracak gücü bulamayabilir.

Çocuklarımızı hayattan sakınarak değil, hayata hazırlayarak büyütelim

Beton Duvarlar Arasında Kalabalık Bir Hapisane: Metropolün Sessiz İzolasyonu

Köylerden, topraktan, doğanın o yavaş ama kucaklayan ritminden kopup büyük şehirlere göç ettiğimizde zannettik ki özgürleşiyoruz. Sınırlar kalkıyor, imkanlar önümüze seriliyor ve hayatımız hak ettiği o “modern” ışıltıya kavuşuyordu.

Ancak metropolün çarkları arasında geçen yıllar bize başka bir gerçeği fısıldadı:

Köylerden kopuş yetmedi; kendi ellerimizle ördüğümüz kalın duvarların, güvenli sitelerin ve rezidansların arasına hapsolduk.

Bugün modern şehir insanı, dış dünyadan kopuk, sadece belirli profilleri, benzer fikirleri ve aynı tüketim alışkanlıklarını paylaşan küçük zümrelerle çevrili steril bir adada yaşıyor.

Bu duvarların dışındaki herkes “öteki”, “tehlikeli” ya da “yabancı”. İlginç olan şu ki, bu sosyal izolasyona zorla değil, büyük bir istek ve hevesle rıza gösterdik.

Sosyolojik ve Toplumsal Çarpıklık da tam burada başlıyor.

Sosyolojik açıdan baktığımızda, mahalle kültürünün, komşuluğun ve kamusal alanların yerini “bireyselleşme” adı altında soğuk bir yabancılaşma aldı. Şehirler insanı bir araya getiren değil, fiziksel olarak yan yana ama ruhsal olarak galaksiler kadar uzak tutan mekanlara dönüştü.

Sokaklar artık güvenli değil; çünkü güvensizlik hissi, insanları kendi kodlu kapılarının arkasına sığınmaya zorladı.

Ortak hafıza yok oldu, geriye sadece “benim hayatım, benim kurallarım” diyen atomize bireyler kaldı. Toplum, birbirine omuz veren bir yapıdan sıyrılarak, sürekli birbiriyle yarışan ve birbirini potansiyel birer tehdit ya da rakip olarak gören yalnız bireyler yığınına dönüştü.

Psikolojik ve Bireysel Yıkım Toplumsal yıkıma evrildi.

Bireysel düzlemde ise bu izolasyonun faturası çok daha ağır. İnsan, doğası gereği sosyal bir varlıktır; görülmek, anlaşılmak ve aidiyet hissetmek ister.

Oysa ekranlar ve dijital bağlantılar, derin bağların yerini alan ucuz illüzyonlar sundu.

Bir tuşla yüzlerce “arkadaşa” ulaşabilirken, dar anımızda kapısını çalabileceğimiz bir tek insan bulamayışımızın psikolojik krizini yaşıyoruz.

Bu durum, çağımızın en büyük ve en az konuşulan salgınına yol açtı:

Kronik yalnızlık ve aidiyetsizlik. Sürekli “kendini sevmek” ve “önce ben” demek zorunda bırakılan ego, ruhu beslemek yerine onu kuruttu.

En ufak bir sorumlulukta, en ufak bir fikir ayrılığında ilişkileri harcamak, insanları duygusal olarak nasırlaştırdı.

Sonuç mu? Kalabalıklar içinde boğulan, sesini kimselere duyuramayan, kendi kibrinin ve konforunun kurbanı olmuş ruhlar.

Konuşulmayanları Açıkça Konuşmak Vakti geldi de geçiyor.

Artık yüzleşmemiz gereken acı bir gerçek var:

Metropolün bize vadettiği o özgürlük ve konfor masalı, aslında ruhumuza giydirilen en şık kelepçedir. Kendi ellerimizle inşa ettiğimiz bu soğuk kafeslerde, dijital dünyanın bize sunduğu sahte tatminlerle ömrümüzü tüketiyoruz.

Çarpıklık dışarıda değil, bizzat kurduğumuz bu yapay yaşam düzeninin temelinde yatıyor.

Duvarlarımızı yıkmadığımız, empatiyi bir zayıflık değil en büyük insani güç olarak kabul etmediğimiz ve hayatı sadece “tüketilecek bir deneyim” olarak gördüğümüz sürece bu yalnızlık manşetlerden düşmeyecek.

Soru şudur: Beton kulelerimiz arasında kendi ellerimizle kazdığımız bu sessiz mezardan çıkmaya cesaretimiz var mı, yoksa konforlu mutsuzluğumuzu mahkumlar gibi sevmeye devam mı edeceğiz?

Bu çemberi kırmak ve gerçek bir bağ kurmak adına hayatınızda fedakarlık yapmaya hazır olduğunuz ilk adım hangisi olurdu?

 

Muhabbeti Hayatın Merkezine Koymak

Hayatı biraz daha kolay, biraz daha anlamlı, biraz daha yaşanabilir hâle getirmek için her zaman büyük reçetelere ihtiyacımız yok. Belki de ihtiyacımız olan şey, muhabbeti hayatın merkezine koyan bir anlayış geliştirmektir.

Bilgiyle beslenen, merhametle yoğrulan, şefkatle şekillenen bir söylem… İnsanları küçümsemeyen, farklılıkları tehdit olarak görmeyen, karşısındakini önce “insan” olarak kabul eden bir bakış…

Düşünsenize; herkes birbirine böyle baksa dünya nasıl değişirdi?

Elbette hepimiz aynı düşünmeyeceğiz. Aynı inanca, aynı siyasi görüşe, aynı hayat tarzına, aynı zevklere sahip olmayacağız. Zaten hayatın tabiatı da böyle. Burası tezatlar, farklılıklar ve zıtlıklar dünyası.

Zaten bütün dünyanın tek tip olması ne mümkün ne de gerekli.

Asıl mesele farklılıklarımız değil; farklılıklarımızla birbirimize nasıl baktığımız.

Çünkü farklı olmakla birbirimize düşman olmak arasında kocaman bir mesafe var. İşte o mesafeyi muhabbet kapatabilir.

Muhabbetten söz ederken yalnızca güzel sözler söylemeyi kastetmiyorum. Bir tebessümün samimiyetini, kalbin yumuşamasını, karşımızdakinin derdini kendi derdimiz kadar önemseyebilmeyi kastediyorum.

Bazen gerçekten sorulan bir “Nasılsın?”

Bazen karşılık beklemeden yapılan küçücük bir iyilik…

Bazen hiç tanımadığımız bir insanın ardından edilen bir hayır duası…

Bunların hiçbirisi küçük değildir.

Çünkü insanın dünyaya bıraktığı iz, çoğu zaman ne kadar kazandığıyla değil, kaç insanın hayatına dokunduğuyla ölçülür.

Hepimiz bu hayatın başını da sonunu da biliyoruz. Geldik ve bir gün gideceğiz. Bize ayrılan zamanın ne kadar olduğunu bilmiyoruz; fakat o zamanı neyle dolduracağımıza dair bir tercih hakkımız var.

Öyleyse neden birbirimizi kırarak, tüketerek, ezerek, yarışarak ve sürekli daha fazlasını isteyerek yaşayalım?

Rızık nasıl olsa gelir ve bizi bulur.

Biz buna inandık. Rezzâk-ı Âlem’in yarattığı kulun rızkını vereceğine, nasibin sahibini bulacağına inandık. Vakti geldiğinde hayatın da bize emanet edilmiş bir yolculuk olduğunu kabul ettik.

Öyleyse hırsımız biraz azalsın, muhabbetimiz biraz çoğalsın.

Daha çok bilgi öğrenelim ama bilgimiz kibir üretmesin.

Daha çok kazanalım ama kazancımız bizi insanlardan koparmasın.

Daha çok konuşalım ama sözümüz bir başkasının kalbine yara olmasın.

Daha çok sahip olalım ama sahip olduklarımızın bizi esir etmesine izin vermeyelim.

İnsan olmanın değerini, sahip olduklarımızla değil; başkalarına kattıklarımızla büyütelim.

Belki bütün dünyayı değiştiremeyiz.

Ama bir insanın dünyasını değiştirebiliriz.

Bir gönlü ferahlatabilir, bir yarayı kanatmaktan vazgeçebilir, bir insanın hayatına küçücük de olsa bir iyilik bırakabiliriz.

Ve belki de medeniyet dediğimiz şey, tam olarak burada başlar:

İnsanın insana yük değil, yâr olmasıyla…

Daha çok sevgi, daha az hırs…

Daha çok merhamet, daha az öfke…

Daha çok şefkat, daha az kırgınlık…

Daha çok muhabbet, daha az mesafe…

Çünkü hayatın sonunda geriye ne makam kalacak ne servet ne de alkışlar…

Geriye, insanların gönlünde bıraktığımız iz kalacak.

Öyleyse rızkın peşinden koşarken insanlığımızı kaybetmeyelim.

Nasip sahibini bulur.

Biz yeter ki birbirimizi bulalım.

Çünkü dünyayı değiştiremiyorsak bile, dokunduğumuz insanın dünyasını güzelleştirebiliriz.

Ve belki bütün mesele budur:

RIZKIMIZ BİZİ BULUR; YETER Kİ BİZ BİRBİRİMİZİ BULALIM.

Zafer Bayramı’nı Kutlarken: Zaferi Kutluyoruz, Ruhunu Unutuyor muyuz?

TAŞTAN DEĞİL, RUHTAN YAPILDI BU VATAN

26 Ağustos…

Tarihin aynı gününe sığan iki büyük yürüyüşün başlangıcıdır. Biri 1071’de Malazgirt’te Anadolu’nun kapısını açtı; diğeri 1922’de Büyük Taarruz’la işgalin kapılarını kapattı.

Aradan geçen 951 yılda değişen çok şey oldu. Devletler değişti, sınırlar değişti, silahlar değişti. Ama bir şey değişmedi: Bu toprakların bedelsiz kazanılmadığı gerçeği.

Malazgirt Ovası’nda Sultan Alparslan’ın karşısında duran yalnızca Bizans ordusu değildi. Anadolu’nun kapısında bir milletin kaderi duruyordu. Alparslan ve askerleri o kapıya kılıçla birlikte iman, cesaret ve fedakârlık taşıdı.

Sonra tarih boyunca nice meydanlar gördü bu millet.

Kılıç sesleriyle yankılandı Anadolu. Fetihler geldi, devletler kuruldu. İstanbul’un surları aşıldı. Çanakkale’de dünyanın en güçlü ordularına karşı “geçilmez” denildi. Sakarya’da “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır” anlayışıyla bütün vatan savunuldu. Ve 26 Ağustos 1922’de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos’ta büyük bir zaferle taçlandı.

Bugün biz o günleri anlatıyoruz.

Bayraklarımızı asıyor, marşlarımızı söylüyor, törenler yapıyoruz.

Güzel…

Ama acaba zaferlerin bize söylediklerini dinliyor muyuz?

Çünkü Çanakkale bize sadece savaşmayı öğretmedi.

Birlik olmayı öğretti.

Malazgirt sadece Anadolu’nun kapısını açmadı.

İnancın, cesaretin ve kararlılığın neleri değiştirebileceğini gösterdi.

Büyük Taarruz yalnızca düşmanı Anadolu’dan söküp atmadı.

Bir milletin bağımsızlığından vazgeçmeyeceğini dünyaya ilan etti.

Peki bugün biz ne durumdayız?

Toplum olarak başka bir cephede sınanıyoruz.

Bugünün düşmanı her zaman sınırın ötesinden gelmiyor.

Bazen yalan, bazen çıkarcılık, bazen adaletsizlik, bazen ahlâksızlık, bazen de bencillik olarak içimize sızıyor.

Birbirimize olan güvenimizi kaybediyoruz.

Tahammülümüz azalıyor.

Komşunun derdi bizi ilgilendirmiyor.

Kul hakkı, menfaat karşısında küçülebiliyor.

Başkasının başarısını alkışlamak yerine onun önüne geçmenin yollarını arayabiliyoruz.

Sosyal medyada vatan sevgisini en yüksek sesle savunup, günlük hayatımızda emanete gereken özeni göstermeyebiliyoruz.

İşte asıl tehlike burada.

Toplumsal yozlaşma, bir anda meydana gelmez.

İnsanların küçük yanlışları normalleştirmesiyle başlar.

“Bundan ne çıkar?” deriz.

Sonra bir başkası yapar.

Bir başkası daha…

Derken yanlış, sıradanlaşır; sıradanlaşan yanlış da zamanla doğruymuş gibi görünmeye başlar.

Oysa Malazgirt’teki asker, kendisine emanet edilen davayı kendi çıkarının önüne koymuştu.

Çanakkale’de Mehmetçik, “Ben kurtulayım” demedi.

Büyük Taarruz’da Mehmetçik, “Benim payıma ne düşecek?” diye sormadı.

“Vatan kurtulacak mı?” diye baktı.

Bugün bizim elimizde onlarınki gibi kılıçlar olmayabilir.

Ama bizim de cephelerimiz var.

Bir öğretmenin sınıfı cephedir.

Bir annenin evladı yetiştirdiği yuva cephedir.

Bir babanın ailesine helal lokma kazandırma mücadelesi cephedir.

Bir gencin kötü alışkanlıklara direnmesi cephedir.

Bir esnafın hile yapmaması cephedir.

Bir yöneticinin adaletten ayrılmaması cephedir.

Bir vatandaşın kul hakkından korkması cephedir.

Çünkü vatan sadece sınırda savunulmaz.

Vatan; ahlâkla, adaletle, çalışmayla, eğitimle, üretimle ve birbirimize sahip çıkmakla da savunulur.

Bugün zaferleri kutlamak istiyorsak, önce onların bize bıraktığı emaneti anlamalıyız.

Malazgirt’ten 30 Ağustos’a uzanan yol, bize yalnızca “Biz kazandık” demiyor.

Bize;

“Birlik olursanız güçlenirsiniz.”

“İnancınızı kaybetmezseniz ayağa kalkarsınız.”

“Vatanı seviyorsanız bedel ödemekten kaçmazsınız.”

“Ahlâkınızı kaybederseniz en büyük zaferleri bile zamanla tüketirsiniz.”

diyor.

Belki de bugün ihtiyacımız olan şey yeni zafer nutukları değil.

Yeni bir diriliş şuuru.

Bayrağa baktığımızda sadece rengini değil, o kırmızının hangi bedellerle oluştuğunu hatırlamak…

30 Ağustos’u yalnızca takvimde bir bayram günü olarak değil, bir milletin yeniden ayağa kalkışının hatırası olarak görmek…

Ve kendimize şu soruyu sormak:

“Benden sonra bu vatana ne kalacak?”

Çünkü bizden öncekiler bize bir vatan bıraktı.

Hem de kolay kazanılmış bir vatan değil.

Şehit kanıyla, alın teriyle, imanla, sabırla ve fedakârlıkla yoğrulmuş bir vatan.

Şimdi sıra bizde.

Onların bıraktığı toprakları korumak kadar, onların bıraktığı ahlâkı korumak da bizim görevimiz.

Zafer Bayramı kutlu olsun.

Ama gelin bu yıl bir farklılık yapalım.

Sadece zaferi kutlamayalım.

Zaferin bizden ne istediğini de anlayalım.

Çünkü 1071’de açılan kapıdan 30 Ağustos’a kadar yürüyenler bize yalnızca bir tarih bırakmadı.

Bir ruh bıraktı.

O ruh yaşarsa vatan yaşar.

O ruh kaybolursa, en büyük zaferler bile sadece tarih kitaplarında kalır.

Bir Mevlid Daha Geçti… Peki, Biz Değiştik mi?

Bir Mevlid Kandili’ni daha geride bıraktık.

Camiler doldu, salavatlar getirildi, ilahiler söylendi, dualar edildi. Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed Mustafa’nın (sav) dünyaya teşrifleri anıldı, anlatıldı. O’nun güzel ahlakından, merhametinden, adaletinden, insan sevgisinden söz edildi.

Güzel süslü, sözler söyledik…

Peki, güzel yaşadık mı?

İşte orası meçhul.

Bir gece boyunca O’nu andık. Fakat asıl mesele, O’nu anlayıp anlamadığımız.

Peygamber Efendimizi anmak kolaydır. Birkaç güzel cümle kurmak, salavat getirmek, ilahi dinlemek, gözyaşı dökmek kolaydır.

Zor olan, O’nun ahlakını hayatımıza taşımaktır.

O zarifti.

Biz ne kadar zarifiz?

O merhametliydi.

Biz birbirimize ne kadar merhametliyiz?

O affediciydi.

Biz en küçük hatayı bile affedebiliyor muyuz?

O insanları incitmemek için sözünü seçerdi.

Biz dilimizden çıkan sözün karşı tarafta nasıl bir yara açacağını düşünüyor muyuz?

O, kendisine kötülük edene bile kin beslememeyi öğretti.

Biz bize selam vermeyene, bizim gibi düşünmeyene, bizimle aynı safta durmayana bile tahammül edebiliyor muyuz?

Bazen öyle kaba konuşuyor, öyle acımasız davranıyor, öyle kolay insan harcıyoruz ki…

İnsan ister istemez düşünüyor ama :

Biz gerçekten O’nun ümmeti miyiz, yoksa sadece ümmeti olduğumuzu söyleyenlerden miyiz?

Peygamber Efendimiz (sav) güzel ahlakı hayatının merkezine koymuştu.

Biz ise ahlakı çoğu zaman başkalarından bekliyoruz.

Herkes dürüst olsun istiyoruz ama kendi çıkarımıza dokunduğunda doğruluktan taviz verebiliyoruz.

Herkes saygılı olsun istiyoruz ama bize ters düşene saygıyı çok görüyoruz.

Herkes merhametli olsun istiyoruz ama başkasının derdine sırtımızı dönebiliyoruz.

Kul hakkından söz ediyoruz ama başkasının hakkını kendi hakkımız kadar önemsemiyoruz.

Kardeşlik diyoruz ama kardeşimizle aynı fikirde değilsek bir anda düşman kesilebiliyoruz.

Sonra da göğsümüzü gere gere:

“Biz Peygamberimizi çok seviyoruz.”

diyoruz.

Sevgi sadece söz müdür?

Bir insan gerçekten sevdiğinin yolundan hiç mi yürümez?

Bir evlat, babasını sevdiğini söyleyip onun hiçbir sözünü dinlemiyorsa, o sevginin davranışlara yansıması gerekmez mi?

Öyleyse bizim de kendimize dürüstçe sormamız gerekiyor:

Peygamberimizi sadece andık mı, yoksa biraz olsun anladık mı?

Bir Mevlid Kandili daha geçti.

Belki kandil ışıkları söndü, camilerdeki programlar bitti, mikrofonlar sustu, ilahiler sona erdi.

Ama Peygamberimizin bize bıraktığı mesaj hâlâ hayatımızın ortasında duruyor:

Merhamet.
Adalet.
Doğruluk.
Emanet.
Affetmek.
Güzel söz.
Güzel ahlak.

Bunlar sadece kürsülerde anlatılacak kavramlar değil.

Bunlar hayatın ta kendisi.

Peygamber Efendimizi gerçekten anlamış olsaydık; evimizde eşimize, çocuğumuza, anne-babamıza karşı daha yumuşak olmaz mıydık?

Sokağa çıktığımızda insanlara biraz daha anlayışlı davranmaz mıydık?

Trafikte birbirimize bağırmak yerine sabretmez miydik?

Bir yetimin başını okşarken, başka bir yetimin hakkına göz dikmekten utanmaz mıydık?

Bir insanın kusurunu gördüğümüzde onu teşhir etmek yerine örtmeye çalışmaz mıydık?

Ve en önemlisi…

Dilimizle söylediğimiz “ümmet” kelimesini, davranışlarımızla da ispatlamaya çalışmaz mıydık?

Kimse kusursuz değil.

Hepimizin eksiği, hatası, günahı var.

Mesele melek olmak değil.

Mesele, her düştüğümüzde yeniden ayağa kalkmak.

Her yanlışımızdan sonra kendimize dönüp:

“Ben böyle olmamalıyım.”

diyebilmek.

Çünkü Peygamber Efendimizi anlamak, sadece O’nun hayatını bilmek değildir.

O’nun ahlakından kendimize pay çıkarmaktır.

Bir Mevlid Kandili’ni daha ardımızda bıraktık.

Şimdi asıl kandil başlıyor.

Kandilin ışığını yüzümüzde değil, ahlakımızda taşıyabilecek miyiz?

Belki de bundan sonra kendimize “Peygamberimizi ne kadar andım?” diye değil;

“Peygamberimizin ahlakından hayatıma ne kadar kattım?”

diye sormalıyız.

Çünkü mesele anmakla bitmiyor.

Asıl mesele, anladığımızı yaşayabilmekte.

Ve insanın aklına ister istemez o ağır soru geliyor:

Bizi görseydi, hâlimizden razı olur muydu?

İşte bunu herkes, kendi vicdanında cevaplamalı…

Başkalarını Kurtarırken Kendinizi İhmal Etmeyin

Herkese yetişmeye çalışırken kendinize geç kalmayın.

İyilik ile kendini tüketmek arasındaki ince çizgiyi ne zaman unuttuk?

Toplum bize yıllardır güzel bir insan olmanın tarifini öğretiyor: kimseyi üzmeyin, kırmayın, alttan alın, sabredin, fedakârlık yapın, gönül alın, idare edin…

Bunların hepsi kıymetli değerler.

Fakat bir noktayı çoğu zaman unutuyoruz:

İyi insan olmak, kendini yok saymak değildir.

Öyle bir hayat düzeni kurduk ki bazen “hayır” diyebilen insan bencil, sınır koyan insan soğuk, hakkını arayan insan geçimsiz, kendini düşünen insan da egoist ilan edilebiliyor.

Oysa insanın ruhunun da bir sınırı vardır.

Sürekli veren, sürekli anlayan, sürekli affeden, sürekli susan insanın içinde görünmeyen bir yorgunluk birikir. Başlangıçta bunu fark etmez. “Bir şey olmaz.” der. Sonra “Ben idare ederim.” der. Ardından başkalarının yükünü kendi sorumluluğu gibi taşımaya başlar.

Ve bir gün kendi hayatında misafir olduğunu fark eder.

Kendi ihtiyaçlarını en sona bırakan insan, zamanla kendisini de hayatının en sonuna bırakır.

Bunun psikolojik bir bedeli vardır.

Sürekli bastırılan kırgınlıklar, ifade edilmeyen öfke, karşılanmayan ihtiyaçlar ve söylenemeyen “hayır”lar insanın iç dünyasında ağırlaşır. Dışarıdan sakin görünen bir insan, içeride büyük bir mücadele veriyordur.

Toplum ise çoğu zaman sadece görüneni alkışlar.

“Ne kadar güçlü, sabırlı, her şeye yetişiyor, hiç şikâyet etmiyor.”

Oysa “güçlü” dediğimiz insan, yalnızca yorulmaya hakkı olmadığını düşündüğü için susuyordur.

Burada aileden topluma kadar uzanan bir meseleyle karşılaşıyoruz.

Başkalarının beklentileriyle yaşarken kendi hayatı kaçar.

İlişkilerde yalnızca sevgi değil, sınır da vardır.

Sınır koymak insanları dışlamak değildir.

Tam tersine, ilişkinin nerede başlayıp nerede bittiğini bilmektir.

“Buraya kadar, kabul etmiyorum.” diyebilmektir.

“Şu anda buna gücüm yok.” diyebilmektir.

Gerektiğinde kimseyi suçlamadan uzaklaşabilmektir.

İlişkiyi kurtarmak sadece sizin göreviniz değildir. En sağlıklı şey, elinden geleni yaptıktan sonra geri çekilmektir.

Üstelik bunu yaparken suçluluk duymak zorunda da değildir.

Vicdan sahibi olmak, herkesin vicdansızlığını telafi etmek anlamına gelmez.

Merhametli olmak, kendinize merhametsiz davranmanızı gerektirmez.

Fedakârlık güzeldir; fakat sürekli tek taraflıysa artık fedakârlıktan çok kendini tüketmeye dönüşür.

Sürekli sizin anlayışınıza ihtiyaç duyan ama sizi anlamaya hiç çaba göstermeyen bir ilişkide denge var mı?

Her hatasında özür dileyip aynı davranışı sürdüren insan gerçekten değişmiş midir?

Bazen cevaplar canımızı acıtır.

Ama hakikat, bizi rahatlatmak için değil; uyandırmak için vardır.

Bazı insanları kaybetmekten korkarken kendimizi kaybetmemeliyiz.

Yalnız kalmak ile yanlış insanlarla kalmak arasında  fark vardır.

Yalnızlık bazen insanın kendisini yeniden duyduğu sessizliktir.

Yanlış bir kalabalığın içinde insan, kendi sesini bile kaybedebilir.

Bu yüzden kendinize şu soruyu zaman zaman sorun:

“Ben bunu gerçekten istediğim için mi yapıyorum, yoksa birilerini kaybetmemek için mi?”

İnsan her şeyi kendi gücüyle çözmek zorunda değil.

Bazen hayatın yükü ağırlaşır. İnsan ne yapacağını bilemez. En güvendiği kapılar kapanır, en yakın bildikleri uzaklaşır. İşte o zaman insanın yalnızca kendisine değil, Rabbine de dönmesi gerekir.

Dertleşmek için mutlaka bir insan aramak zorunda değilsiniz.

Duanız, secdeniz, var

Sessizce açabileceğiniz bir gönül kapısı var.

Yaradan sizi her daim bekler.

İçinizden geçenleri O’na anlatın. Kırgınlığınızı, korkunuzu, çaresizliğinizi, beklentinizi… İnsanlara söyleyemediklerinizi Rabbinize söyleyin.

Elinizden geleni yapın; gerisini O’na havale edin.

insanın gücü sınırlıdır.

Allah’ın kudreti sınırsızdır.

Bu teslimiyet, hayattan kaçmak değildir. Tam tersine, insanın elinden geleni yaptıktan sonra kalbini gereksiz bir yükten kurtarmasıdır.

Belki de huzurun önemli bir sırrı burada saklı.

Her şeyi kontrol etmek zorunda olmadığımızı kabul etmek.

Kendinize yeniden bir hayat kurabilirsiniz.

Geçmişte çok sustuysanız konuşabilirsiniz.

Çok verdiyseniz kendinize ayırabilirsiniz.

Hep affettiyseniz artık sınır koyabilirsiniz.

Herkese yetişmeye çalıştıysanız biraz durabilirsiniz.

Yıllardır başkalarının hayatında kapladığınız yerde, ilk defa kendi hayatınızda kendinize bir sandalye çekebilirsiniz.

Bu bencillik değildir, kendine saygıdır.

İyi olmak başka, kullanılabilir olmak başkadır.

Sabırlı olmak başka, haksızlığa mahkûm olmak başkadır.

Affetmek başka, aynı acıya yeniden kapı açmak başkadır.

Fedakârlık başka, kendini feda etmek bambaşkadır.

Hayatınızı başkalarının beklentilerine göre değil, vicdanınızın, aklınızın ve değerlerinizin rehberliğinde yaşayın.

Herkesi memnun edemeyeceksiniz.

Herkes sizi anlamayacak.

Bazıları sizi yanlış tanıyacak. Bazan insanın huzuru, herkesin kendisi hakkında doğru düşünmesini sağlamaktan değil, kendisinin kim olduğunu bilmesinden geçer.

Ve günün sonunda kendinize şu cümleyi söyleyebiliyorsanız, doğru bir yerde duruyorsunuz demektir:

“Ben elimden geleni yaptım. Kimseye kötülük etmedim. Vicdanımı korudum. Kendimi de artık ihmal etmeyeceğim.”

İşte gerçek olgunluk biraz da budur.

Başkalarına iyi gelirken kendinize zarar vermemek…

Severken kendinizi unutmamak…

Merhamet ederken kendi kalbinizi de korumak…

Gerektiğinde kendi içinizdeki korkulara karşı “yeter” diyebilmek.

Çünkü insanın bu hayattaki en büyük sorumluluklarından biri de kendisine emanettir.

Kendinizi tüketmeden iyilik yapın, kaybetmeden sevin.
Kendinizi ezmeden affedin, feda etmeden fedakârlık yapın.

Ne olursa olsun, içiniz daraldığında gökyüzüne bakmayı unutmayın.

Her yük insan omzunda taşınmaz.

Bazı yükler duayla bırakılır.

Bazı yaralar zamanla iyileşir.

Bazı kapılar kapanır ki insan yanlış yerde beklemekten kurtulsun.

Bazı vedalar, insanın kendisine yeniden kavuşmasıdır.

Kendinizi kaybetmeden iyi insan kalın.

Dünyaya verebileceğiniz en güzel şey, tükenmiş bir insan değil; kalbi iyilikle dolu, sınırlarını bilen, ruhu huzurlu ve Rabbine güvenen bir insan olmaktır.

 

Liman Ayık Yaşam Derneği

Son Umudun Adı, Hayata Açılan Kapı

Her insanın bir hikâyesi vardır.

Kimi hikâyeler alkışlarla başlar, gözyaşlarıyla biter.

Kimileri ise gözyaşlarıyla başlar, umutla yeniden yazılır.

Bağımlılık, işte o yarım kalmış hikâyelerin en acı sayfasıdır.

Çoğu insan bağımlılığı bir alışkanlık zanneder. Oysa bağımlılık; bir maddenin değil, insanın iradesini, şahsiyetini, hayallerini ve umutlarını esir alan görünmez bir işgaldir. Önce “Bir kereden bir şey olmaz.” diye kapıyı çalar, sonra ömrün tamamını kiracı gibi işgal eder.

İnsan, aslında bağımlı olduğu için yalnızlaşmaz; yalnızlaştığı için bağımlı olur.

Dinlenmeyen dertler…

Sarılmayan çocuklar…

Konuşulmayan evler…

Paylaşılmayan acılar…

İşte bağımlılık, en çok bu sessizliklerde büyür.

Bugün elimizde dünyanın en akıllı telefonları var; ama birbirimizin yüreğine ulaşacak en doğru cümleleri bulamıyoruz. Evlerimiz büyüdü, gönüllerimiz daraldı. Kalabalıklar içinde yaşıyoruz ama birbirimizin yalnızlığını göremiyoruz. Aynı sofrada oturuyor, aynı evde yaşıyor; fakat birbirimizin ruhuna dokunamıyoruz.

Oysa hiçbir çocuk cebinde uyuşturucuyla doğmaz.

Hiçbir genç kumar tutkusu ile dünyaya gelmez.

Hiç kimse, “Ben bir gün ailemin gözyaşı olacağım.” diye yola çıkmaz.

Her bağımlının arkasında ihmal edilmiş bir çocukluk, kırılmış bir umut, bastırılmış bir çığlık ya da zamanında tutulmamış bir el vardır.

Bu yüzden bağımlılıkla mücadele sadece güvenlik güçlerinin ya da sağlık kuruluşlarının görevi değildir. Bu mücadele; anne babanın, öğretmenin, din görevlisinin, komşunun, basının ve en önemlisi vicdan sahibi herkesin görevidir.

Bir öğretmenin fark ettiği sessizlik…

Bir annenin vazgeçmeyen duası…

Bir babanın şefkatli omzu…

Bir dostun uzattığı el…

Bazen bunlar, en ağır tedavilerden daha güçlüdür.

İnsan ilginç bir varlıktır.

Kırılınca ses çıkarmaz.

Dağılınca fark edilmez.

Ama umudunu kaybettiği gün, nefes alsa bile yaşamaktan vazgeçer.

İşte tam da bu yüzden bağımlılıkla mücadele eden kurumlar yalnızca insan kurtarmaz; aileleri ayağa kaldırır, çocukların geleceğini korur, toplumun vicdanını diri tutar.

Bu anlayışın en güzel örneklerinden biri de Liman Ayık Yaşam Derneğidir.

Adı gibi…

Bir limandır.

Fırtınada rotasını kaybetmiş hayatların sığındığı güvenli son liman…

Yıkılmış umutların yeniden filizlendiği bir liman…

Yaklaşık üç ay süren ücretsiz ve ilaçsız rehabilitasyon sürecinde sadece bağımlılar değil, aileler de yeniden hayata hazırlanıyor. Çünkü onlar çok iyi biliyor ki bağımlılık yalnızca bir insanın değil, bütün bir ailenin hastalığıdır. Bir kişi iyileşirse, bir ev yeniden nefes almaya başlar.

Bugün Liman Ayık Yaşam Derneği üçüncü mezunlarını veriyor.

Belki bazıları bunu sıradan bir mezuniyet töreni olarak görecek.

Oysa o diplomalarda yalnızca isimler yazmıyor.

Bir annenin gözyaşı…

Bir babanın sabrı…

Bir eşin bekleyişi…

Bir çocuğun özlemi…

Secdelerde edilen dualar…

Ve yeniden ayağa kalkmayı başaran insanların alın teri yazıyor.

Her mezun, “Yeniden başlanabilir.” sözünün yaşayan ispatıdır.

Bağımlılık zengin-fakir tanımaz.

Makam-mevki tanımaz.

Kadın-erkek ayırmaz.

Genç-yaşlı dinlemez.

Kapısını çaldığı her evde yalnızca bir insanı değil, bir aileyi, toplumu yaralar.

Bu yüzden bağımlılıkla mücadele etmek, geleceğimizi korumaktır.

Kurtarılan her insan sadece kendi hayatını değiştirmez.

Bir annenin duası, babanın hayali, çocuğun yarınıdır. Toplumun umududur.

İnsan düşebilir…

Asıl mesele, düştüğü yerden el ele yeniden ayağa kalkabilmesidir.

İnsanı yaşat ki aile yaşasın…

Aile yaşasın ki toplum ayakta kalsın…

Çünkü bağımlılık insanın içine kurulan sessiz bir zindandır; o zindanın kapısını açacak anahtar ise sevgidir, merhamettir, sabırdır ve vazgeçmeyen insanlardır.

Bir insanı kurtarmak, sadece bir hayatı değil; bir aileyi, bir nesli ve bir geleceği kurtarmaktır.

Her fırtınanın bir sonu, her kaybolanın bir limanı vardır. Yeter ki umut tükenmesin…

Kafemler Sadece Kafe Değil, Şehrin Ortak Yaşam Alanıdır

Bir şehrin kalitesini sadece yolları, parkları ya da binaları belirlemez. İnsanların nefes alabildiği, huzurla oturabildiği, kitap okuyabildiği, ders çalışabildiği, bilgisayarını açıp işini yapabildiği ortak yaşam alanları da o şehrin medeniyet göstergesidir.

Bu yönüyle Konya Büyükşehir Belediyesi’nin Kafemleri gerçekten önemli bir ihtiyacı karşılıyor. Özellikle tütünsüz ortamı, ailelerin rahatça vakit geçirebilmesi ve uygun fiyat politikası sayesinde toplumun her kesimine hitap ediyor. Öğrencilerden emeklilere, çalışanlardan misafirlere kadar herkes için güvenli ve ekonomik bir buluşma noktası oluyor.

Ancak güzel olan her hizmet gibi, bu hizmetin de zaman zaman yeniden değerlendirilmeye ihtiyacı var.

Özellikle Zafer bölgesindeki Kafem, şehir merkezinin yoğunluğu düşünüldüğünde artık ihtiyacı karşılamakta zorlanıyor. Bir masa bulabilmek bazen neredeyse imkânsız hâle geliyor. Yaz aylarında Alaaddin’deki sezonluk Kafem bir nebze nefes aldırıyor; sezon bitince ise yük yine birkaç şubenin omuzlarına kalıyor. Gedavet, Zafer, ve Kültürpark gibi noktalar günün büyük bölümünde dolu oluyor.

Oysa insanlar sadece çay içmeye gelmiyor. Kimisi ders çalışıyor, kimisi bilgisayarında yazısını hazırlıyor, kimisi resmi işlemlerini yürütüyor, kimisi de birkaç saat sakin bir ortam arıyor. Böyle mekânlar artık şehirlerin ortak çalışma alanlarına dönüşmüş durumda.

Asıl sorun ise burada başlıyor.

Self servis sistemi elbette dünyanın birçok yerinde uygulanıyor. İnsan içeceğini alır, işini bitirince de kullandığı malzemeleri ayrılan bölüme bırakır. Bunun amacı hizmeti hızlandırmak ve personel ihtiyacını azaltmaktır.

Fakat uygulamada bazı aksaklıklar yaşandığı da görülüyor.

Saatlerce tek bir çay ya da bir şişe suyla masa işgal edenler oluyor. Hiçbir meşguliyeti olmadığı hâlde bütün gün aynı masada oturanlar yoğunlukta . Bu durum, yer arayan onlarca insanın geri dönmesine neden oluyor. Belki bir aile yemek yiyecek, belki bir öğrenci ders çalışacak, belki şehir dışından gelen bir misafir dinlenecek… Ama boş yer bulamayınca ayrılmak zorunda kalıyor.

Sorun yalnızca masa doluluğu da değil.

Uzun süre aynı grupların oturduğu bazı masalarda sohbetlerin yönü değişebiliyor. Gürültü artıyor, çevredeki insanları rahatsız eden davranışlar ortaya çıkabiliyor. Böyle olunca aileler, öğrenciler ve sakin bir ortam arayan insanlar doğal olarak başka yerleri tercih ediyor. Ortak yaşam alanlarının en büyük sermayesi ise huzur ve nezakettir.

Belki burada yeni bir değerlendirme yapılabilir.

Yoğun şubelerde garson destekli hibrit bir sisteme geçilebilir. Zaten masaları temizleyen, boşları toplayan personel bulunuyor. Aynı personel siparişleri de masalara ulaştırabilir. Böylece hem hizmet kalitesi yükselir hem de yeni istihdam oluşturulmuş olur. En önemlisi de insanlar sürekli masaya bağlı kalmak yerine ihtiyaç oldukça sipariş vererek mekânın canlılığına katkı sağlar.

Bir başka çözüm de özellikle şehir merkezindeki Kafemlerin sayısını artırmaktır. Zafer gibi yoğun bölgelerde yeni şubeler açılması veya mevcut kapasitenin genişletilmesi artık bir lüks değil, ihtiyaç hâline gelmiştir.

Karatay Belediyesi’nin bazı sosyal tesislerinde uygulanan çağrı sistemi de dikkat çekici bir örnek. Masadaki küçük bir çağrı aparatı sayesinde ihtiyaç duyulduğunda görevli geliyor ve hizmet sunuyor. Belki benzer uygulamalar farklı şekillerde değerlendirilebilir.

Elbette bütün sorumluluğu belediyeye yüklemek doğru olmaz.

Bu mekânlar hepimizin ortak alanıysa, onları korumak da hepimizin görevidir. Bir bardak çayla saatlerce masa işgal etmemek, çevreyi rahatsız etmemek, temiz kullanmak ve başkalarının da bu hizmetten faydalanabileceğini düşünmek bir vatandaşlık nezaketidir.

Belediyeler hizmet üretir.

Vatandaşlar ise o hizmetin kalitesini belirler.

Kafemler, Konya’nın en güzel sosyal projelerinden biridir. Dileğimiz; bu güzel hizmetin eksikleri giderilerek daha da güçlenmesi, daha fazla insana ulaşması ve yeniden huzurun, nezaketin ve paylaşmanın adresi olmasıdır.

Çünkü şehirleri güzelleştiren sadece yapılan yatırımlar değil; o yatırımları nasıl kullandığımızdır. Bu bilinç oluştuğunda kazanan yalnızca bir kurum değil, bütün Konya olacaktır.

Kanayan Yaramız: Tuvaletlerimiz!

Bir toplumun medeniyet seviyesi sadece gökdelenleriyle, otoyollarıyla, köprüleriyle ölçülmez. Asıl ölçü; insanın en temel ihtiyacını giderdiği mekânlara gösterdiği özenle belli olur. Çünkü medeniyet, vitrinde değil; görünmeyen ayrıntılarda saklıdır.

Acı ama gerçek…

Yolculuğa çıktığımızda çoğumuz su içmeye çekiniyoruz. Çünkü biliyoruz ki biraz sonra kullanmak zorunda kalacağımız yol kenarı tuvaletleri bizi bekliyor. Daha kapısından içeri girmeden ağır bir koku karşılıyor insanı. Kırık musluklar, kirli lavabolar, yere atılmış kâğıtlar, sifonu çekilmemiş klozetler, sabunsuz eller… İnsan sadece rahatsız olmuyor; adeta sağlığından endişe ediyor.

Elbette son yıllarda bazı akaryakıt istasyonları bu konuda önemli mesafeler kat etti. Temiz, düzenli ve hijyenik tuvaletler oluşturuldu. Bu güzel örnekleri takdir etmek gerekir. Fakat ne yazık ki tablo geneline baktığımızda hâlâ içler acısı bir manzarayla karşılaşıyoruz. Oysa bu güzel ülke buna layık değil.

Sorunun en acı tarafı ise şu:

Hepimiz temiz çevre istiyoruz ama temiz bırakmıyoruz.

Temizlikten saatlerce konuşuyoruz; iş uygulamaya gelince sessizleşiyoruz.

Yetkilileri suçlamak kolaydır. Belediyeleri, işletmeleri, kurumları eleştirebiliriz. Ancak aynaya bakmayı da öğrenmeliyiz. Çünkü en temiz tuvalet bile bilinçsiz insanların elinde birkaç saat içinde kullanılamaz hâle gelebiliyor.

Temizlik sadece görevlinin süpürgesiyle sağlanmaz; kullanan insanın vicdanıyla korunur.

Hijyen, yalnızca estetik bir mesele değildir; doğrudan halk sağlığı meselesidir. Kirli tuvaletler, bağırsak enfeksiyonlarından idrar yolu hastalıklarına, mantar enfeksiyonlarından birçok bulaşıcı hastalığa kadar sayısız sağlık riskini beraberinde getirir. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf bireyler için bu risk daha da büyüktür.

İşin psikolojik yönü de göz ardı edilemez. İnsanlar yolculuk boyunca tuvalete gitmemek için su içmiyor. Bu durum böbrek sağlığını tehdit ediyor, sıvı kaybına neden oluyor, yolculuğu eziyete dönüştürüyor. Daha kötüsü, insanlar kendi ülkelerinde temel bir ihtiyacı karşılamaktan korkar hâle geliyor.

Bir tuvalet, aslında toplumun karakterini gösteren aynadır.

Bir ülkeye gelen yabancı turist, çoğu zaman önce havaalanındaki, dinlenme tesisindeki ya da şehir merkezindeki tuvaleti kullanır. O ilk izlenim bazen yüzlerce tanıtım filminden daha güçlüdür. Çiçeklerle süslenmiş meydanlar kadar temiz tuvaletler de ülkenin itibarıdır.

Bir başka düşündürücü taraf ise dinî hassasiyetlerimizdir.

Dilimizden temizlik düşmüyor. “Temizlik imandandır.” hadisini sıkça hatırlatıyoruz. Fakat aynı hassasiyeti ortak kullanım alanlarında neden gösteremiyoruz? Abdest alırken gösterdiğimiz özeni, kullandığımız tuvaleti temiz bırakırken neden göstermiyoruz?

İnanç, sadece söylem değil; davranıştır.

Kültür, yalnızca geçmişten miras aldığımız değerler değildir; gelecek nesillere bıraktığımız alışkanlıklardır. Çocuklarımız bizden görerek öğreniyor. Eğer kirletmeyi normalleştirirsek, onlar da temiz bırakmayı öğrenemeyeceklerdir.

Bu mesele ne muhafazakârın meselesidir ne sekülerin…

Ne sağın ne solun…

Ne belediyenin ne yalnızca işletmenin…

Bu mesele hepimizin meselesidir.

Çünkü hepimiz aynı lavaboları kullanıyor, aynı yollarda yolculuk ediyor, aynı havayı soluyoruz.

Artık birbirimizi suçlamaktan vazgeçelim.

Görevliler daha sık denetlesin.

İşletmeler hijyene yatırım yapsın.

Belediyeler standartları yükseltsin.

Ama en önemlisi; biz değişelim.

Bir tuvaleti, bulmak istediğimiz gibi bırakalım.

Musluğu kapatalım.

Sifonu çekelim.

Çöpleri çöp kutusuna atalım.

Ellerimizi sabunla yıkayalım.

Bir dakika sürecek bu küçük davranışlar, milyonlarca insanın hayatını kolaylaştıracaktır.

Unutmayalım ki medeniyet; konuştuğumuz büyük sözlerde değil, geride bıraktığımız temiz izlerde yaşar.

Ve belki de gerçek temizlik, kapımızın önünü süpürmekten önce, ortak kullandığımız bir tuvaleti bizden sonrakini düşünerek temiz bırakabilmektir.

Çünkü temiz tuvalet; sağlığın, saygının, eğitimin ve medeniyetin sessiz ama en güçlü göstergesidir.

Konfor Alanı Tuzağı

“İnsan, çoğu zaman düştüğü çukurda değil; çıkmaya cesaret edemediği yerde kaybolur.”

Hayat, sürekli değişen bir yolculuktur. Ne var ki günümüz insanı, değişimden çok güveni; mücadeleden çok rahatlığı tercih ediyor. İşte tam da bu noktada görünmeyen bir tuzak devreye giriyor: Konfor alanı.

Konfor alanı, insanın kendini güvende hissettiği, risk almadığı, alışkanlıklarının dışına çıkmadığı yaşam biçimidir. İlk bakışta huzur gibi görünse de zamanla gelişimi durduran görünmez bir kafese dönüşebilir.

Bugün birçok insan, mutlu olmadığı işini bırakmıyor; “Ya yenisini bulamazsam?” diye düşünüyor. Hayalini kurduğu eğitime başlayamıyor; “Ya başaramazsam?” korkusuyla vazgeçiyor. Kimi duygularını doğru ifade edemiyor. Kimi ise mutlu olmadığı bir ilişkiyi ya da evliliği, alışkanlıklarını kaybetme korkusuyla sonlandıramıyor.

Çünkü kaybetme ihtimali, kazanma umudunun önüne geçiyor.

Oysa hayatın en büyük kayıpları, çoğu zaman hiç denememekten doğar.

Modern çağ, ne yazık ki korkularımızı da büyüttü. Sosyal medya, başkalarının “mükemmel” görünen hayatlarını önümüze sererken insan, kendi hayatını eksik görmeye başladı. Sürekli kıyaslayan zihin, hata yapmaktan çekinir hâle geldi. Böylece özgüven azalıyor, kaygı artıyor, erteleme alışkanlık hâline geliyor. Sonunda ise mutsuzluk, tükenmişlik ve yalnızlık kapıyı çalıyor.

Psikolojik açıdan konfor alanına hapsolan birey, zamanla değişime karşı direnç geliştirir. Yeni bir adım atmak bile büyük bir tehdit gibi görünür. Sosyolojik açıdan ise üretmeyen, sorgulamayan ve risk almayan toplumlar yenilik üretemez. Aynı yerde sayan bireylerden oluşan toplumlar, geleceği inşa etmekte zorlanır.

Elbette cesaret, korkmamak değildir. Cesaret; korkuya rağmen yürüyebilmektir. Bir tohum toprağın karanlığını terk etmeden filizlenemez. Kelebek kozayı yırtmadan kanatlanamaz. İnsan da alışkanlıklarının duvarını aşmadan gerçek potansiyeline ulaşamaz.

En güvenli liman, gemilerin ait olduğu yer değildir. Gemiler deniz için yapılır. İnsan da yalnızca yaşamak için değil; öğrenmek, üretmek, denemek ve gelişmek için vardır.

Belki bugün atacağınız küçük bir adım, yarın hayatınızın dönüm noktası olacaktır. Çünkü bazen bir kapıyı açan anahtar, cesaretin ta kendisidir.

Konfor alanı kısa vadede rahatlık sunabilir; fakat uzun vadede pişmanlık biriktirir. Hayatın gerçek ödülleri, çoğu zaman korkularımızın hemen ötesinde bizi bekler.

Bazen insanın önündeki en büyük duvar, dünyanın kurduğu değil; zihninin ördüğü duvardır.

Konfor alanı insanı korur gibi görünür; ama çoğu zaman hayallerini sessizce esir alır.

Hayatı kaybetmenin en kesin yolu, onu kaybetme korkusuyla yaşamaktan vazgeçmektir.

 

Bozkırın Ortasında Saklı Bir Masal: Celil Boğazı

Bazı yerler vardır; fotoğraflarda güzel görünür, gidince sıradan gelir. Bazı yerler de vardır ki ne kadar anlatılırsa anlatılsın, insanı hazırlayamaz. Celil Boğazı, işte o ikinci gruptan…

Konya’nın Cihanbeyli ilçesine bağlı Kuşça Mahallesi’ne doğru ilerlerken bozkırın dinginliği size eşlik ediyor. Uçsuz bucaksız sarı topraklar, sessizlik ve rüzgâr… Derken bir anda tabiat bütün cömertliğiyle perdeyi aralıyor. Karşınızda yükselen o devasa peri bacaları, insana “Burası gerçekten Konya mı?” diye sorduruyor.

İlk gördüğüm an uzun süre konuşamadım.

Çünkü bazı manzaralar kelimeleri susturuyor.

Yüzlerce, belki binlerce yıldır rüzgârın, yağmurun ve zamanın sabırla işlediği bu kayalar, yalnızca taş değildi bana göre. Her biri farklı bir hikâyeye dönüşmüş gibiydi. Kimi dimdik duran bir hükümdar, kimi başını öne eğmiş yaşlı bir bilge, kimi ise asırlardır nöbet tutan sessiz bir asker… Bir kayanın karşısında dakikalarca kaldığımı fark ettim. Sonra hayallerim beni alıp yüzyıllar öncesine götürdü. Acaba bu vadiden kimler geçti? Hangi yolcular gölgesinde dinlendi? Hangi çocuklar bu kayaların arasında oyun oynadı? Hangi kervanlar uzak diyarlara giderken bu sessiz devleri selamladı?

Rüzgâr esiyordu; ama sanki yalnızca otları değil, tarihin fısıltılarını da taşıyordu. O an anladım ki bazı yolculuklar kilometrelerle değil, hislerle ölçülüyor.

Celil Boğazı’nda yürürken kendimi bir gezi rotasında değil, zamanın içinde dolaşıyor gibi hissettim. Her adımda başka bir şekil, başka bir hayal çıktı karşıma. Doğa, milyonlarca yıl boyunca kendi heykellerini yapmış; ne çekiç kullanmış ne de kalem… Sadece sabır…

En çok da sessizliği etkiledi beni. Şehrin gürültüsünden sonra burada insan kendi kalbinin sesini bile duyuyor. Gökyüzü daha geniş, nefes daha derin, zaman ise daha yavaş akıyor sanki.

İşte tam da bu yüzden ülkemizi gezmeyi seviyorum.

Çünkü bazen en büyük sürprizler, hiç ummadığınız bir yolun sonunda sizi bekliyor. Dünyanın öbür ucuna gitmeden de hayran kalabileceğimiz nice güzelliklerimiz var. Yeter ki onları görmeye, hissetmeye ve sahip çıkmaya gönüllü olalım.

Dönüp son kez baktım…

Kayalar yine sessizdi…

Ama ben, onların anlattığı binlerce yıllık hikâyeyi yüreğimde taşıyarak ayrıldım.

Belki de bazı yerlerin en büyük sırrı budur.

Konuşmazlar…

Ama dinlemeyi bilenlere çok şey anlatırlar.

O gün Celil Boğazı’ndan yalnızca güzel fotoğraflarla değil, yüreğime kazınmış derin bir hayranlıkla ayrıldım. Bir kez daha anladım ki insan bazen en uzak diyarlarda değil, kendi vatanının sessiz köşelerinde kendini bulur. Eğer biz bu toprakların kıymetini bilmez, bu güzellikleri görmez, korumaz ve tanıtmazsak; bir gün başkaları gelip bize onların değerini anlatır.

Çünkü gezi sadece yol almak değildir…

Gezi; tanımaktır.

Gezi; hayran kalmaktır.

Gezi; korumaktır.

Gezi; ait olduğun toprağın sana anlattıklarını yüreğinde taşımaktır.

Vatan sevgisi, yalnızca uğruna can vermekle değil; onun her güzelliğini tanımak, korumak ve dünyaya anlatmakla da yaşanır. Ülke, yalnızca sınırlarıyla değil; keşfedilen güzellikleriyle büyür.

Başkalarının hayran olduğu ülkemizi gelin kendi cennetimizi önce biz keşfedelim. Çünkü tanınmayan güzellikler unutulur, unutulan değerler ise zamanın sessizliğinde kaybolur. Bir ülkenin gerçek zenginliği, toprağının altında değil; bakmayı bilen gözlerin önündedir. Vatanını sevmek, sadece üzerinde yaşamak değil, her güzelliğine hayran kalıp onu gelecek nesillere emanet edebilmektir.

Vatan, haritada gördüğümüz toprak değildir; hayran kalmayı bildiğimiz, koruduğumuz her karışıdır.

 

 

Fitnenin Arttığı Çağın İnsanı

İnsan, yaşadığı çağın izlerini taşır; fakat kaderi, çağın kendisine biçtiği kimlik olmak değildir. Her dönemin kendine özgü zorlukları vardır. Kimi zaman savaşlar, kimi zaman kıtlıklar, kimi zaman da cehalet insanı sınamıştır. Fakat yaşadığımız zamanın imtihanı daha sessiz, daha görünmez ve belki de daha çetindir. Çünkü bugün insan, dışarıdan önce içeriden yıpranıyor.

Eskiden kaleler kuşatılırdı; bugün ise kalpler…

Artık insanı yıkan yalnızca yaşadığı acılar değil, maruz kaldığı değer erozyonudur. Doğruluk, çıkar karşısında geri plana itiliyor; sadakat, şartlara göre değişen bir duygu hâline geliyor. Merhamet zayıflık, sabır beceriksizlik, vicdan ise çoğu zaman yük gibi görülüyor. Böylesi bir iklimde insanın en büyük mücadelesi, başkalarını yenmek değil; kendisini kaybetmemektir.

Ne gariptir ki çağımız, bilgi çağından çok dikkat dağınıklığının çağına dönüştü. Herkes konuşuyor ama az kişi dinliyor. Herkes kendini anlatıyor ama kimse kendini tanımaya vakit bulamıyor. Kalabalıklar içinde yalnızlaşan insan, başkalarının hayatını izlerken kendi hayatını yaşamayı unutuyor. Ekranlar büyüdükçe gönüller küçülüyor; bağlantılar artarken bağlar zayıflıyor.

İnsan, yalnızca yaptığı yanlışlarla değil, zamanla alıştığı yanlışlarla da değişir. Bir kötülüğe ilk defa sessiz kalmak zordur; ikinci defa daha kolay, üçüncü defa ise sıradan gelir. Vicdanın sesi bir anda susmaz; her tavizle biraz daha kısılır. Sonunda insan, yanlışın içinde yaşamaya alışır ve en büyük kaybının bunu fark edememek olduğunu bile göremez.

Bugün birçok insan davranışlarını yaşadığı acılarla açıklıyor. Elbette hiçbir hayat kusursuz değildir. Herkesin içinde taşıdığı görünmeyen yaralar, anlatamadığı kırgınlıklar vardır. Fakat acılar karakterin mazereti değil, çoğu zaman aynasıdır. Aynı fırtınaya yakalanan iki insandan biri sığınak olurken diğeri kasırgaya dönüşebiliyorsa, belirleyici olan yalnızca yaşananlar değil, yapılan tercihlerdir.

Toplumlar da insanlar gibidir. Güvenin azaldığı, adaletin zedelendiği, vefanın unutulduğu bir yerde yalnız bireyler değil, ortak gelecek de yara alır. Bir milleti ayakta tutan yalnızca ekonomik güç veya teknolojik gelişmişlik değildir. Asıl sağlam temel; sözüne güvenilen insanların, hakkı gözeten vicdanların ve merhameti kaybetmemiş yüreklerin varlığıdır. Çünkü medeniyet önce binalarda değil, karakterlerde inşa edilir.

Belki de bugün en çok ihtiyaç duyduğumuz şey, dünyayı değiştirecek büyük söylemler değil; insanı yeniden insan yapacak küçük ama samimi adımlardır. Bir emanete sahip çıkmak, bir mazluma omuz vermek, kimsenin görmediği yerde de dürüst kalabilmek, öfkeye rağmen adaleti, menfaate rağmen hakkı tercih edebilmek…

İşte gerçek büyüklük burada başlar.

Fitnenin arttığı ahir zaman çağının insanı; çağın sürüklediği değil, değerlerine tutunabilen insandır. Kalabalıkların yön verdiği değil, vicdanının sesini kaybetmeyendir. Dünya değişebilir, zaman değişebilir, şartlar değişebilir. Fakat insan, hakikatten uzaklaşmadığı sürece kendisini de kaybetmez. Ve kendisini kaybetmeyen insan, hangi çağda yaşarsa yaşasın, umut olmaya devam eder.

“ Unutmayalım Çağlar insanı değil; insan, çağlarda bıraktığı iz kadar hatırlanır.”

 

Uyuşturucu: Sessiz Bir Afet, Topyekûn Bir Mücadele

“Bağımlılık yalnızca bir insanı değil; bir aileyi, bir mahalleyi ve bir milletin geleceğini yaralar. Bu mücadele hepimizin ortak sorumluluğudur.”

Bir ülkeyi yalnızca silahlar yıkmaz.

Bazen bir hap, bazen bir poşet, bazen de “Bir kereden bir şey olmaz.” cümlesi, bir milleti içeriden çökertmeye yeter.

Bugün ülkemizin karşı karşıya olduğu en büyük tehditlerden biri, belki de en sessiz olanıdır: Alkol ve madde bağımlılığı.

Terör, can alır. Uyuşturucu ise hem can alır hem de geride yaşayanları her gün yeniden öldürür.

Çünkü bağımlılık sadece bir genci zehirlemez; bir annenin duasını, bir babanın umudunu, bir eşin huzurunu, bir çocuğun geleceğini de elinden alır.

Ben yaklaşık üç yıldır madde bağımlısı gençlerle birebir ilgileniyorum. Her birinin ayrı bir hikâyesi var. Kimisi sevgisizlikten, kimisi parçalanmış ailelerden, kimisi yanlış arkadaş çevresinden, kimisi meraktan, kimisi de yalnızlıktan bu karanlığın içine düşmüş.

Hiçbiri “Ben bağımlı olacağım.” diye başlamamış.

Hepsi bir gün “Bir defadan bir şey olmaz.” diyerek ilk adımı atmış.

Sonrası ise derin bir uçurum…

Bugün bağımlılık yaşı maalesef ilkokul çağlarına kadar inmiş durumda. Artık yalnızca liseleri değil, ortaokulları hatta çocuk parklarını bile konuşuyoruz.

Bu tablo hepimizi ürkütmelidir.

Çünkü mesele artık birkaç kişinin sorunu değildir.

Bu mesele, millet meselesidir.

Bağımlılık Önce Ruhu Öldürüyor

Uyuşturucu önce insanın bedenini değil, ruhunu esir alıyor.

Vicdanını susturuyor.

Merhametini yok ediyor.

Sevgiyi unutturuyor.

Anneye el kaldıran…

Babasını dolandıran…

Kardeşinin telefonunu satan…

Evladının rızkını uyuşturucuya veren insanlar bir gün böyle doğmadılar.

Bağımlılık onları bu hâle getirdi.

Her bağımlının arkasında sessizce yıkılan bir aile vardır.

Sabahlara kadar kapının önünde bekleyen anneler…

Evladının cenazesini değil de yeniden eve dönüşünü bekleyen babalar…

“Babam bugün ayık gelir mi?” diye korkuyla yaşayan çocuklar…

Bunlar istatistik değildir.

Bunlar gerçek hayatlardır.

Asıl Mücadele Başlamadan Kazanılır

Uyuşturucu ile mücadele yalnızca polis operasyonlarıyla kazanılmaz.

Elbette güvenlik güçlerimiz büyük fedakârlık gösteriyor.

Binlerce operasyon yapılıyor.

Tonlarca uyuşturucu ele geçiriliyor.

Fakat mesele sadece satıcıyı yakalamak değildir.

Yeni bağımlılar oluşmasını engelleyemezsek bu savaş hiç bitmez.

Onun için mücadele evde başlar.

Anne babanın ilgisinde başlar.

Okul koridorlarında başlar.

Öğretmenin bir öğrencisinin gözlerindeki hüznü fark etmesiyle başlar.

İmamın kürsüde yaptığı uyarıyla başlar.

Mahallelinin sahip çıkmasıyla başlar.

Spor salonunda başlar.

Sanatta başlar.

Kültürde başlar.

Yani topyekûn başlar.

Çocuklarımıza Sadece Harçlık Değil, Zaman Verelim

Bugün birçok anne baba çocuklarına her şeyi alıyor.

Telefon alıyor.

Tablet alıyor.

Bilgisayar alıyor.

Ama zaman ayıramıyor.

Oysa çocukların en çok ihtiyaç duyduğu şey pahalı hediyeler değil; dinleyen bir kulak, anlayan bir yürek ve güven veren bir ailedir.

Evlatlarımızın arkadaşlarını tanıyalım.

Nerelere gittiklerini bilelim.

Sosyal medya hesaplarını tamamen başıboş bırakmayalım.

Onlarla birlikte yemek yiyelim.

Bir çayın başında sohbet edelim.

Çünkü sevgisiz büyüyen çocuklar, sevgiyi yanlış yerlerde aramaya daha açık hâle geliyor.

Bu Çocuklar Bizim Çocuklarımız

Bağımlı gençleri dışlamak çözüm değildir.

Onları “bitmiş” görmek büyük bir yanlıştır.

Onlar bizim çocuklarımız.

Onları kaybetmeye hakkımız yok.

Tedavi gören, yeniden ayağa kalkmayı başaran binlerce insan var.

Yeter ki uzanan eli geri çevirmeyelim.

Yeter ki “Bu işten kurtulamaz.” demeyelim.

Bir insanı bağımlılıktan kurtarmak, sadece bir kişiyi değil; bir aileyi, hatta gelecek nesilleri kurtarmaktır.

Sessiz Kalmak Suça Ortak Olmaktır

Uyuşturucu artık yalnızca büyük şehirlerin sorunu değildir.

Kasabalarda…

Mahallelerde…

Okulların çevresinde…

Parklarda…

Her yerde karşımıza çıkabiliyor.

Bu nedenle herkesin gözü açık olmalıdır.

Şüpheli durumları görmezden gelmek, “Bana ne.” demek, bu karanlığın büyümesine zemin hazırlar.

Toplum olarak bilinçlenmek zorundayız.

Çünkü uyuşturucu satıcıları bir çocuğu hedef alırken, aslında bir ailenin geleceğini çalmaktadır.

Son Söz

Uyuşturucunun kazananı yoktur.

Kaybedeni ise sadece bağımlı olan kişi değildir.

Anne kaybeder.

Baba kaybeder.

Kardeş kaybeder.

Eş kaybeder.

Çocuk kaybeder.

Millet kaybeder.

Artık birbirimizi suçlamanın değil, omuz omuza verme zamanıdır.

Kurumlarımız, okullarımız, üniversitelerimiz, camilerimiz, sivil toplum kuruluşlarımız, sağlık çalışanlarımız, öğretmenlerimiz ve ailelerimiz aynı hedefte buluşmalıdır:

Gençlerimizi yaşatmak.

Çünkü güçlü devlet, yalnızca güçlü ekonomiye sahip olan değil; gençlerini uyuşturucudan koruyabilen devlettir.

Bir genci kurtarmak, bir geleceği kurtarmaktır.

Bir aileyi ayakta tutmak, bir milleti ayakta tutmaktır.

Unutmayalım ki;  uyuşturucuya karşı verilecek en büyük mücadele; sevgiyle büyüyen çocuklar, bilinçli aileler ve duyarlı bir toplum inşa etmektir. Çünkü karanlığı lanetlemek yetmez; her evde, her okulda ve her gönülde bir umut ışığı yakmak gerekir. İşte o zaman uyuşturucu değil, umut kazanacaktır.

 

Sınırlar Ayırdı, Kültür Birleştirdi: Nogay Türkleri

Dünya haritasına baktığınızda ülkeleri görürsünüz; tarih haritasına baktığınızda ise akrabalıkları… Çünkü sınırlar cetvelle çizilir, kültür ise gönülle yaşar. Nogay Türkleri de bunun en güzel örneklerinden biridir. Coğrafyalar onları birbirinden uzaklaştırmış olabilir; ama aynı dilin yankısı, aynı bozkırın kokusu ve aynı kültürün sıcaklığı onları asırlardır birbirine bağlı tutmuştur.

Adlarını, 13. yüzyılda Altın Orda ( Altın Ordu) Devleti’nin en güçlü devlet adamlarından Nogay Han’dan alan Nogay Türkleri, tarihin büyük göçleriyle farklı ülkelere dağıldılar. Bugün Rusya Federasyonu’nda, Kafkasya’da, Romanya’da ve Türkiye’de yaşayan Nogaylar, değişen sınırların değil, değişmeyen değerlerin temsilcisi oldular. Onlar için kimlik; yalnızca nüfus cüzdanında yazan bir bilgi değil, dededen toruna emanet edilen bir hayat biçimidir.

Nogay obalarında kapıyı çalan misafir, “Kim geldi?” diye sorgulanmaz; “Hoş geldi.” diye karşılanır. Sofrada önce ikram, sonra sohbet başlar. Büyüklerin duası evin bereketi sayılır, çocuklar yalnız anne babanın değil, bütün mahallenin ve bütün obanın emaneti kabul edilir. Yazılı olmayan bu kurallar, yüzyıllardır toplumu ayakta tutan görünmez sütunlar gibidir.

Bozkır insanı için at, özgürlüğün kanadıdır. Dombıra ise hafızanın dili… Bir tel titreştiğinde yalnızca bir ezgi yükselmez; yüzyılların sevinci, ayrılığı, göçü ve umudu dile gelir. Belki de bu yüzden Nogay türkülerini dinlerken, anlamını bilmediğiniz sözler bile size yabancı gelmez. Çünkü bazı seslerin tercümeye ihtiyacı yoktur.

Bu kadim kültürün en canlı yansıması ise Sabantoy şenliğidir. “Saban”, emeği ve toprağı; “toy” ise sevinci ve buluşmayı anlatır. Sabantoy, alın terine duyulan saygının bayramıdır. At yarışları, geleneksel güreşler, halk oyunları, okçuluk gösterileri, dombıra ezgileri ve yöresel lezzetler aynı meydanda buluşur. Aslında burada yarışan insanlar değil, unutulmaya direnen değerlerdir.

Bugün Konya’nın Kulu’sunda, Ankara’nın Şereflikoçhisar’ında yaşatılan Nogay kültürü, bize önemli bir gerçeği hatırlatıyor: Kültür, yalnızca geçmişin hatırası değildir; geleceğin de teminatıdır. Bir çocuk dedesinden bir türkü öğreniyorsa, bir genç geleneksel oyunları yaşatıyorsa, bir anne ata yadigârı yemekleri pişiriyorsa, o millet hâlâ nefes alıyor demektir.

Modern dünyanın en büyük yanılgısı, yeniliği geçmişi unutmak sanmasıdır. Oysa kökünü kaybeden ağacın meyvesi de gölgesi de olmaz. Bizi biz yapan; konuştuğumuz dil kadar, paylaştığımız ekmek, söylediğimiz türkü ve yaşattığımız gelenektir.

Nogay Türkleri bize yalnızca bir topluluğu değil, bir hakikati de anlatıyor: Sınırlar insanları ayırabilir; ama kültürü, gönlü ve ortak hafızayı asla ayıramaz. Çünkü aynı tarihten beslenen yürekler, dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın, birbirine daima yakındır. Türk dünyasının gerçek haritası, siyasi sınırlarla değil; ortak kültür, ortak hatıra ve ortak gönülle çizilir. Bu haritada ise hiçbir akraba birbirine uzak değildir.

Köklerimize sahip çıktıkça, birbirimize daha da yakın olacağız.

Ne Körü Körüne Güven, Ne de Sebepsiz Şüphe

Yardımlaşma, bu milletin en güçlü hasletlerinden biridir. Zor günde kapısını çalanı geri çevirmemek, düşeni kaldırmak, ihtiyaç sahibine el uzatmak bizim kültürümüzün, inancımızın ve vicdanımızın bir gereğidir. Ne zaman bir felaket yaşansa, ne zaman bir insan dara düşse, milyonlarca yürek aynı merhametle çarpar. İşte bizi ayakta tutan da bu iyilik ruhudur. Ancak son yıllarda bu güzel hasletimizin önüne çıkan en büyük engellerden biri, giderek büyüyen güven bunalımıdır.

Bugün birçok insan yardım etmek istiyor; fakat “Acaba doğru yere mi ulaşıyor?”, “Acaba emanet yerine gidiyor mu?” sorularını sormadan edemiyor. Kimi zaman kurum ve kuruluşlarla ilgili ortaya çıkan olumsuzluklar güveni sarsıyor, insanlar bu kez bireysel yardım organizasyonlarına yöneliyor. Ancak yeterli denetim ve şeffaflığın olmadığı bireysel girişimlerde de benzer hayal kırıklıkları yaşanabiliyor. Sonunda kaybeden yalnızca bağış yapanlar değil, gerçekten yardıma muhtaç insanlar ve iyilik duygusunun kendisi oluyor.

Peki çözüm nedir? Hiç kimseye güvenmemek mi? Elbette hayır. Güveni tamamen kaybetmiş bir toplum, dayanışmasını da kaybeder. Ama sorgulamayan bir güven de zamanla istismara kapı aralar. İşte bu yüzden ne körü körüne güvenmeli ne de sebepsiz yere herkesten şüphe etmeliyiz.

Kurumlarımız, toplumun güvenini pekiştirecek ölçüde şeffaf, denetlenebilir ve hesap verebilir olmalıdır. En küçük bir soru işareti bile gecikmeden açıklığa kavuşturulmalı, sorumlular hiçbir mazeretin arkasına sığınmadan hesap vermelidir. Çünkü güven, sözle değil; adaletle, açıklıkla ve sorumluluk bilinciyle kazanılır.

Aynı anlayış bireyler için de geçerlidir. Hiç kimse, ne kadar seviliyor olursa olsun, denetimin üzerinde görülmemelidir. Güvenmek başka, sorgulamayı bırakmak başkadır. Gerçek güven, hesap vermekten kaçmayan insanların ve kurumların oluşturduğu zeminde yeşerir.

Toplum olarak bir başka hatamız da olayları hemen taraflara ayırmaktır. Kimi zaman kişiler, kurumlar veya olaylar; siyasi görüşlere, ideolojik yakınlıklara ya da duygusal bağlılıklara göre değerlendirilmeye başlanıyor. Oysa adaletin tarafı olmaz. Yanlışı yapan kim olursa olsun yanlış, doğruyu yapan kim olursa olsun doğrudur. “Senin hırsızın, benim hırsızım” anlayışı topluma sadece daha büyük yaralar açar. Suistimalin, yolsuzluğun ve haksızlığın her türlüsüne aynı mesafede durabilmek, güçlü bir vicdanın ve güçlü bir devlet anlayışının gereğidir.

Elbette hükmü verecek olan sosyal medya değil, dedikodular değil; hukuk ve yetkili mercilerdir. Kimseyi peşinen suçlamadan, kimseyi peşinen aklamadan, gerekli incelemelerin yapılmasını beklemek ve ortaya çıkan adil karara saygı duymak toplumsal huzurun da temel şartıdır.

Unutmayalım ki güven, bir günde kurulmaz; ama bir yanlışla yıkılabilir. Bu nedenle hem kurumlarımızı hem de toplumsal vicdanımızı korumak zorundayız. Daha güçlü denetimler, daha fazla şeffaflık ve daha sağlam bir hesap verebilirlik anlayışı, yalnızca kurumları değil, iyiliği de koruyacaktır. Çünkü iyiliğin en büyük güvencesi, güvenin kendisidir. Güven sorgulamaya engel değildir. Ne körü körüne güvenelim ne de sebepsiz şüpheyle birbirimize sırt çevirelim. Sağduyuyu, adaleti ve vicdanı elden bırakmadan güveni yeniden inşa edebilirsek, yardımlaşma kültürümüz de geleceğe aynı güçle taşınacaktır.

Başkası Olma, Kendin Ol!

“Onun niye var da benim yok?”, “Ben daha çok hak etmiyor muydum?”, “Neden hep başkaları mutlu?”… Günümüz insanının zihnini kemiren bu sorular, aslında görünmeyen bir ruh yarasının habercisidir. İnsan, başkasının hayatına bakıp kendi hayatını eksik görmeye başladığı anda huzurunu da kaybetmeye başlar. Çünkü kıyas, bir ölçü değil; insanın kendi kalbine akıttığı sessiz bir zehirdir.

Kıyasın tarihi insanlık kadar eskidir. İlk kıyas, şeytanın Hz. Âdem’e bakıp, “Ben ateşten yaratıldım, o ise topraktan.” demesiyle başladı. İlk kibir, ilk isyan ve ilk düşüş… Demek ki kıyas, yalnızca insanı mutsuz eden bir alışkanlık değil; hakikati örten, insanı kendine yabancılaştıran bir hastalıktır.

Bugün de aynı hastalık farklı yüzlerle karşımıza çıkıyor. Sosyal medyada gördüğümüz gösterişli hayatlar, lüks yaşamlar, başarı hikâyeleri ve filtrelenmiş mutluluklar, birçok insanın kendi hayatını değersiz sanmasına neden oluyor. Oysa kimse yaşadığı acıyı, borcunu, yalnızlığını, korkularını vitrine koymuyor. İnsan ise gördüğü birkaç mutlu kareyi, kendi hayatının tamamıyla kıyaslıyor.

Bunun bedelini en ağır şekilde ruh ödüyor. Sürekli başkalarıyla kendini karşılaştıran insan zamanla öz güvenini kaybediyor, yetersizlik duygusuna kapılıyor, değersizlik hissiyle boğuşuyor. Kaygı bozuklukları, depresyon, tükenmişlik sendromu, öfke kontrolü sorunları ve hatta yalnızlaşma, çoğu zaman bu yanlış bakışın gölgesinde büyüyor. İnsan başkasının hikâyesini okuyarak kendi hayatına hüküm vermeye kalkıyor. Oysa herkesin yükü, imkânı, imtihanı farklıdır.

Hayat hiçbir zaman eşit şartlarda başlamaz. Kimisi varlık içinde sabırla sınanır, kimisi yokluk içinde umutla… Kimine sağlık emanet edilir, kimine evlat, kimine ilim, kimine merhamet.

Birinin baharı senin kışına denk gelmiş olabilir. Ama hiçbir mevsim sonsuza kadar sürmez. Sabırla emek veren her yürek, vakti geldiğinde mutlaka yeşerir.

Kıyas yalnızca bireyi değil, toplumu da çürütür. İnsanlar birbirinin başarısına sevinmek yerine onu kıskanmaya başladığında güven azalır, kardeşlik zayıflar, dayanışmanın yerini rekabet alır. Tüketim çılgınlığının, borçlanmanın, gösteriş merakının ve ekonomik sıkıntıların önemli sebeplerinden biri de başkası gibi yaşama arzusudur. İnsan ihtiyacı için değil, başkasından geri kalmamak için harcamaya başladığında hem cebini hem huzurunu tüketir.

Oysa bize sessiz ama büyük bir hakikati fısıldar. Hiçbir serçe kartalla yarışmaz. Hiçbir kaplumbağa hızlı koşamadığı için utanmaz. Armut ağacı elma vermedi diye yas tutmaz. Toprakta her çiçek aynı renkte olsaydı baharın güzelliğinden söz edebilir miydik? Kâinatta çeşitlilik nasıl bir ahenk oluşturuyorsa, insanlar arasındaki farklılıklar da hayatın hikmetidir.

İnsana düşen, başkasının nasibini saymak değil; kendi emanetini hakkıyla taşımaktır. Gördüğün herkes ayrı bir kader, ayrı bir imkân ve ayrı bir sorumlulukla yaratılmıştır. Gerçek başarı, başkasına benzemek değil; kendinin en iyi hâline ulaşabilmektir.

Unutmayalım; kıyas şeytandandır, rıza Rahman’dandır. İnsan, başkasının hayatına imrenerek değil, kendi hayatının kıymetini bilerek huzura kavuşur. Şükür kalbi zenginleştirir, emek insanı olgunlaştırır, sabır ise kaderin en güzel kapılarını açar.

Kıyas seni küçültür, şükür seni büyütür. Başkası olma, kendin ol; çünkü Allah seni başkasının kopyası olasın diye değil, eşsiz olasın diye yarattı.

 

Tatar Kültürünün Asırlık Mirası: Sabantoy

İnsan, geçmişini unuttuğu gün geleceğini de kaybetmeye başlar. Milletleri ayakta tutan sadece zaferler, devletler ya da yazılı tarih değildir. Asıl güç; nesilden nesile aktarılan geleneklerde, ortak sevinçlerde ve aynı duygular etrafında buluşabilme iradesinde saklıdır. İşte Sabantoy, Türk dünyasının asırlardır koruduğu bu ortak ruhun en anlamlı yansımalarından biridir.

Tatarca “Saban Tuye”, yani “Pulluk Bayramı”, ilk bakışta toprağa ve tarıma adanmış bir kutlama gibi görünse de, aslında çok daha derin anlamlar taşır. Çünkü toprağa düşen her tohum, yalnızca bereketin değil; umudun, emeğin ve geleceğe duyulan inancın da simgesidir. Sabantoy, alın terinin kutsandığı, emeğin alkışlandığı ve paylaşmanın bayramla taçlandığı kadim bir kültür şölenidir.

İlkbaharın bereketiyle birlikte ekim çalışmalarının tamamlanmasının ardından kutlanan bu gelenek, yüzyıllardır insanları aynı meydanda, aynı sevinçte buluşturmuştur. Güreşler, at yarışları, halk oyunları, türküler ve çocuk kahkahaları… Bunların her biri yalnızca bir eğlence değil; ortak hafızayı canlı tutan kültürel mirasın sessiz ama güçlü dilidir.

Bugün başta Tataristan olmak üzere Tatar ve Başkurt topluluklarının yaşadığı birçok bölgede coşkuyla kutlanan Sabantoy, sınırların ayıramadığı bir gönül köprüsüne dönüşmüştür. Farklı coğrafyalarda yaşasalar da aynı kültürün izlerini taşıyan insanlar, bu bayram vesilesiyle ortak köklerini yeniden hatırlar, aynı türküde, aynı duada ve aynı sevinçte buluşurlar.

Modern çağ, teknolojiyi hayatımıza taşırken ne yazık ki birçok geleneği de sessizce geride bırakıyor. Oysa kültürel değerler, yalnızca geçmişe ait hatıralar değildir; geleceği inşa eden en sağlam temellerdir. Kendi kültürünü yaşatan toplumlar, değişen zamana rağmen kimliklerini korumayı başarır.

Sabantoy da bize tam olarak bunu hatırlatır. Toprağa saygıyı, emeğe vefayı, paylaşmaya gönüllü olmayı ve kardeşlik duygusunu… Belki de bugün her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyduğumuz değerler bunlardır. Çünkü bir milleti güçlü kılan yalnızca ekonomik kalkınması ya da teknolojik başarısı değil; ortak değerlerini yaşatma iradesidir.

Sabantoy’u yaşatmak, geçmişe özlem duymaktan ibaret değildir. O; atalarımızdan bize kalan kültür emanetini geleceğe taşımak, çocuklarımıza köklerini unutmamayı öğretmek ve Türk dünyasının ortak yüreğini diri tutmaktır. Çünkü toprağı bereketli kılan yağmur neyse, bir milleti geleceğe taşıyan da kültürüne sahip çıkan insanların vefasıdır.

Karatay Medresesi Müzesi Sizleri Bekliyor

Tarih, bazen bir kitabın sayfalarında değil; taşa işlenmiş bir motifte, çiniye yansıyan bir nakışta ve asırlardır ayakta duran bir medresenin duvarlarında saklıdır. Geçmişine sahip çıkan milletler, geleceğini de kaybetmez.

1251 yılında Anadolu Selçuklu Devleti’nin büyük devlet adamlarından Emir Celâleddin Karatay tarafından yaptırılan Karatay Medresesi, yalnızca bir eğitim kurumu değil; ilmin, sanatın ve estetiğin buluştuğu seçkin bir ilim merkeziydi. Burada tefsir, hadis, fıkıh ve kelâm gibi İslâmî ilimlerin yanı sıra matematik, astronomi ve dönemin diğer aklî ilimleri okutuluyor; nice âlimler yetişiyor, nice eserler kaleme alınıyordu.

Bugün müze olarak hizmet veren Karatay Medresesi, özellikle dünyaca ünlü Selçuklu çinileriyle ziyaretçilerini büyülüyor. Firuze ve lacivertin eşsiz uyumuyla bezeli kubbesi, geometrik desenleri ve ince işçiliği, Selçuklu sanatının ulaştığı estetik zirveyi gözler önüne seriyor.

Paylaşacağım taş kabartmalar, heykeller ve tarihî eserler ise bu büyük mirasın yalnızca küçük bir bölümünü yansıtıyor. Çünkü bu topraklar; Hititlerden Friglere, Romalılardan Selçuklulara ve Osmanlılara kadar sayısız medeniyetin izlerini taşıyan eşsiz bir kültür hazinesidir. Gerçekten de ülkemizin taşı da toprağı da tarih kokuyor.

Okulların tatil olduğu bu günlerde çocuklarınızla birlikte geçmişe anlamlı bir yolculuk yapmak isterseniz rotanızı Konya’ya çevirin. Gezinize Karatay Medresesi Müzesi’nden başlayın. Taşların sessizliğinde saklı hikâyeleri dinleyin, çinilerin renklerinde Selçuklu’nun ruhunu hissedin, ilimle yoğrulmuş bu büyük mirasa yakından tanıklık edin.

Unutmayalım… Bir milleti ayakta tutan yalnızca sahip olduğu topraklar değil, o toprakların hafızasıdır. O hafızayı korumanın yolu ise tarihi gezmekten, anlamaktan ve gelecek nesillere aktarmaktan geçer. Karatay Medresesi sizleri bekliyor

Çocuklar Çocuk Gibi Büyüsün!

Küçük Kadınlar mı Yetiştiriliyor, Yoksa Çocukların Çocukluğu mu Ellerinden Alınıyor?

Son yıllarda birçok anne ve babanın ortak bir serzenişi var:

“Çocuğuma çocuk kıyafeti bulamıyorum.”

Bu cümle ilk bakışta basit bir alışveriş şikâyeti gibi görünebilir. Oysa meselenin özü çok daha derindir. Çünkü burada konuşulan yalnızca bir elbise değil; çocukluk, masumiyet, aile değerleri ve toplumun geleceğidir.

Bir mağazaya giriyorsunuz…

Kız çocukları için hazırlanan reyonlarda omzu açık bluzlar, sırt dekolteli elbiseler, göbeği açık tişörtler, vücudu yetişkin kıyafeti gibi saran modeller, makyaj estetiğini çağrıştıran tasarımlar…

İnsan ister istemez şu soruyu soruyor:

Bunlar gerçekten çocuklar için mi tasarlanıyor?

Çocukların dünyasına neden yetişkin modası taşınıyor?

Çocuk, çocuk gibi görünmeli değil midir?

Çocukluğu neden büyütmeye çalışıyoruz?

Anne babalar haklı olarak şu soruyu dile getiriyor:

“Biz çocuk kıyafeti istiyoruz. Küçük yetişkin kıyafetleri değil.”

Bu serzeniş küçümsenecek bir yakınma değildir. Çünkü mesele yalnızca kumaşın kesimi değil; çocuğa nasıl bakıldığı, onun nasıl konumlandırıldığı meselesidir.

Elbette her açık kıyafet zararlıdır ya da tek başına bir sonuç doğurur demek doğru olmaz. Bir çocuğun güvenliği ya da kişiliği yalnızca giydiği kıyafetle açıklanamaz. Ancak çocuk kıyafetlerinin yetişkin estetiğine göre tasarlanmasının, birçok aileyi rahatsız ettiği de görmezden gelinemez.

Çocukluk; sadeliğin, rahatlığın, hareket özgürlüğünün ve masumiyetin dönemidir.

Moda ise bazen tüketimi artırmak için sınır tanımaz.

İşte tam da burada şu soru önem kazanıyor:

Moda çocuklara mı hizmet ediyor, yoksa çocuklar modaya mı kurban ediliyor?

Bugün birçok ebeveyn mağaza mağaza dolaşıyor.

Diz kapağının altında bir etek…

Normal yakalı bir tişört…

Rahat bir elbise…

Bulabilmek için saatler harcıyor.

Bu durum sadece muhafazakâr ailelerin değil, farklı yaşam tarzına sahip birçok ebeveynin de dile getirdiği ortak bir rahatsızlıktır. Çünkü mesele inançtan önce çocukluk algısıyla ilgilidir.

Bir başka yönü de sosyal medyadır.

Çocukların fotoğrafları milyonlarca kez dolaşıma giriyor. Görüntülerin kimler tarafından görüldüğünü, nasıl kullanıldığını ailelerin her zaman bilmesi mümkün olmuyor. Bu nedenle birçok uzman da çocukların mahremiyetinin korunması gerektiğini, dijital ortamda paylaşımlarda dikkatli olunmasını vurguluyor.

Çocuk; beğeni toplamak için sergilenecek bir vitrin değildir.

O, korunması gereken bir emanettir.

Psikologlar yıllardır çocukların erken yaşta yetişkin görünümüne zorlanmasının; beden algısı, özgüven ve kimlik gelişimi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Çocuk, oyun çağında çocuk olmayı yaşamalıdır. Henüz omuzlarına yetişkin dünyanın beklentileri yüklenmemelidir.

Çocukluğu aceleyle büyütmenin kazananı yoktur.

Kaybedeni ise toplum olur.

Üreticilere de bir çağrımız var.

Çocuk kıyafeti tasarlarken önce modayı değil, çocuğu düşünün.

Reklamı değil, gelişimi düşünün.

Satışı değil, sorumluluğu düşünün.

Çünkü çocuk kıyafeti yalnızca ticari bir ürün değildir; aynı zamanda kültürel ve toplumsal bir mesaj taşır.

Anne babalara düşen görev ise çocuklarının rahatını, güvenliğini ve mahremiyetini gözeterek bilinçli tercihler yapmaktır. Beğenmedikleri ürünleri almamak, taleplerini üreticilere ve markalara iletmek de bu sürecin önemli bir parçasıdır.

Unutmayalım…

Bir toplum, çocuklarına verdiği değer kadar güçlüdür.

Onların çocukluğunu koruyabildiği kadar geleceğini koruyabilir.

Çocukların oyun çağını, masumiyetini ve doğallığını tüketim anlayışına teslim etmeyelim.

Onları küçük kadınlara ya da küçük erkeklere dönüştürmeye çalışmayalım.

Çünkü çocukluk, tekrar geri gelmeyen en kıymetli zamandır.

Ve çocuklar…

Her şeyden önce, çocuk gibi büyümeyi hak ederler.

Önce İnsan Demeyi Ne Zaman Öğreneceğiz?

Aynı Gökkubbenin Altında Bu Kadar Kin ve Nefret Neden?

Sosyal medyada bir hanımefendinin, “Kapalılar bir yere kapatılıp imha edilmeli” şeklindeki sözlerini üzülerek izledim. Bir an durup düşündüm: Acaba aynı cümleler kendisi için kurulmuş olsaydı ne hissederdi? İnsan, kendisine yapılmasını istemediği bir şeyi başkasına nasıl reva görebilir?

Daha da düşündürücü olan şu ki; kendisine yöneltilse ayrımcılık olarak göreceği, tepki göstereceği, hatta haklı olarak itiraz edeceği bir yaklaşımı, başkalarına karşı sergilemekte hiçbir sakınca görmüyor. İşte asıl mesele de burada başlıyor.

İnsanları düşüncelerinden dolayı eleştirebilirsiniz. Fikirlerine katılmayabilirsiniz. Yaşam tarzlarını benimsemeyebilirsiniz. Ancak bir insanın varlığına, inancına, kıyafetine ya da yaşam tercihine düşmanlık beslemek; özgürlük değil, tahammülsüzlüktür. Hele ki belirli bir kesimi hedef göstermek, onları yok saymak, dışlamak veya insanlık dışı ifadelerle anmak; ne ifade özgürlüğüyle ne de demokrasiyle açıklanabilir.

Bir insanı hiç tanımadan, hayat hikâyesini bilmeden, karakterini görmeden yalnızca başındaki örtü üzerinden yargılamak nasıl bir önyargıdır? Kendi gibi düşünmeyene, kendi gibi yaşamayana hayat hakkı tanımamak hangi vicdana, hangi insanlık anlayışına sığar?

Ne yazık ki yıllar geçiyor, nesiller değişiyor; fakat bazı zihinler hâlâ insanları “örtülü” ve “örtüsüz” diye ayırmakla meşgul. Oysa medeni toplumlar bu tartışmaları çoktan geride bırakmıştır. Gelişmiş toplumların ölçüsü, insanların birbirine benzemesi değil; farklılıklarıyla birlikte yaşayabilmesidir. Ülkeye nasıl faydalı olurumdur.

Dün başörtülü olduğu için eğitim hakkından, çalışma hakkından mahrum bırakılan insanlar vardı. Bugün ise başörtülü olduğu için sosyal medyada hedef gösterilen insanlar görüyoruz. Demek ki sorun örtüde değil; insanı insan olarak görebilme meselesindedir.

Oysa örtülü de bu ülkenin evladıdır, örtüsüz de. Aynı toprağın insanlarıyız. Ben bunları hala yazmaktan utanıyorum. Aynı gökyüzüne bakıyor, aynı havayı soluyor, aynı geleceği paylaşıyoruz. Birbirimizi yok sayarak değil, birbirimizin varlığına saygı duyarak huzur içinde yaşayabiliriz.

Asıl maharet, insanları kıyafetleriyle değil karakterleriyle değerlendirebilmektir. Çünkü insanın değeri başındaki örtüde, saçında, kıyafetinde değil; kalbinde, ahlakında ve davranışlarındadır.

Bugün başörtülülere yöneltilen nefret söylemi yarın başka bir kesime yönelebilir. Nefret, beslendikçe büyür; büyüdükçe toplumu ayrıştırır. Bunu hiç istemeyiz ama gerçekler de gözden kaçmamalı . Bu yüzden kimden gelirse gelsin, kime yönelirse yönelsin ayrımcılığa ve nefret diline karşı durmak ortak sorumluluğumuzdur.

Farklılıklarımız bir tehdit değil, toplumsal zenginliğimizdir. Medeniyet; kendine benzeyeni sevmek değil, kendinden farklı olana da saygı gösterebilmektir.

Belki de artık sormamız gereken soru şudur:

Aynı gökkubbenin altında yaşarken bu kadar kin, bu kadar öfke neden?

! Çünkü aynı gökyüzüne bakıyor, aynı toprağa basıyor, aynı geleceği paylaşıyoruz. Bizi birbirimizden ayıran kıyafetlerimiz değil, önyargılarımızdır. Mesele örtülü ya da örtüsüz olmak değil; insan kalabilmektir. Ve galiba en çok da bunu öğrenmeye ihtiyacımız var: Önce insan demeyi…

 

Ilgın’ın Manevi Mirası: Handavi- Kandavi

Horasan Erenlerinin İzindeyiz”

Bir şehrin gerçek zenginliği sadece yollarında, binalarında, parklarında ya da meydanlarında saklı değildir. Asıl zenginlik, o şehrin hafızasında yaşayan değerlerde, nesilden nesile aktarılan hatıralarda ve gönüllerde yer etmiş manevi mirasındadır. Ilgın’ın manevi hafızasında da asırlardır saygıyla anılan iki isim vardır: Handavi ve Kandavi. Onlar sadece geçmişte yaşamış iki gönül insanı değil, Horasan’dan Anadolu’ya taşınan büyük bir irfan hareketinin Ilgın’daki temsilcileri olarak kabul edilmektedir.

Anadolu’nun kapıları Türklere açıldıktan sonra bu toprakların yurt haline gelmesinde yalnızca orduların değil, gönül erlerinin de büyük payı olmuştur. Horasan erenleri, fethedilen toprakları vatan yapan manevi mimarlar olarak Anadolu’nun dört bir yanına dağılmış; gittikleri yerlere sadece inancı değil, sevgiyi, kardeşliği, adaleti ve insanlık anlayışını da taşımışlardır. Onlar çok iyi biliyorlardı ki bir toprağı almak mümkündür; fakat onu vatan yapmak ancak gönülleri kazanmakla mümkündür.

İşte Handavi ve Kandavi de bu büyük gönül hareketinin Ilgın’daki izleri olarak görülmektedir. Halk arasında nesilden nesile aktarılan rivayetler ve anlatılar, onların Horasan erenlerinden olduklarını ifade etmektedir. Belki haklarında çok fazla yazılı kaynak bulunmamaktadır; ancak asırlar boyunca isimlerinin unutulmaması bile halkın gönlünde nasıl bir yer edindiklerini göstermeye yeterlidir.

Horasan erenlerinin Anadolu’ya geliş amacı yalnızca yeni yerleşim yerleri kurmak değildi. Onlar aynı zamanda bir medeniyet tasavvurunun taşıyıcılarıydı. İnsanları ayrıştıran değil birleştiren, öfkeyi değil merhameti büyüten, düşmanlığı değil kardeşliği güçlendiren bir anlayışı temsil ediyorlardı. Kurdukları dergâhlar ve zaviyeler sadece ibadet mekânları değil; ilmin, ahlakın, dayanışmanın ve toplumsal huzurun merkezleri hâline gelmişti. Anadolu’nun mayası işte bu irfanla yoğruldu.

Bugün modern dünyanın bütün imkânlarına sahip olsak da insanın temel ihtiyaçları değişmiyor. İnsan hâlâ güvenmek, sığınmak, anlam bulmak ve umut etmek istiyor. Horasan erenlerinin asırlar boyunca unutulmamasının sebeplerinden biri de budur. Onlar insanın yalnızca aklına değil, kalbine de hitap etmişlerdir. Bu nedenle etkileri sadece dinî bir boyut taşımamış; aynı zamanda psikolojik, sosyal ve kültürel bir değer olarak da yaşamaya devam etmiştir.

Sosyolojik açıdan bakıldığında Handavi ve Kandavi gibi şahsiyetler toplumun ortak hafızasını oluşturan manevi sütunlardır. Çünkü toplumları ayakta tutan yalnızca kanunlar ya da kurumlar değildir. Ortak değerler, ortak hatıralar ve ortak saygı noktaları da en az onlar kadar önemlidir. Bir millet geçmişine ne kadar sahip çıkarsa geleceğe de o kadar güvenle yürür.

Bugün Handavi ve Kandavi’nin bulunduğu alanlara bakıldığında insanı düşündüren anlamlı bir manzara görülmektedir. Türbelerinin hemen yanı başında insanlar oturuyor, sohbet ediyor, çocuklar oynuyor, aileler vakit geçiriyor. İlk bakışta sıradan gibi görünen bu tablo aslında çok derin bir mesaj taşımaktadır.

Çünkü Allah dostları yaşarken insanları etraflarında topladıkları gibi, vefatlarından sonra da insanların yollarını kendi çevrelerine düşürmeye devam ederler. Aradan yüzlerce yıl geçmiş olmasına rağmen hayatın hâlâ onların yanı başında akıyor olması tesadüf müdür? Belki de değildir.

Düşünün; nice insanlar yaşar, büyük servetler biriktirir, makamlar elde eder, fakat birkaç nesil sonra isimleri bile hatırlanmaz. Buna karşılık bazı insanlar vardır ki ne saray bırakırlar ne de servet. Fakat gönüllere bıraktıkları iz, asırları aşar. İşte Handavi ve Kandavi’nin hikâyesi biraz da budur. Onlar bugün fizikî olarak aramızda değiller; ancak bıraktıkları sevgi, muhabbet ve kardeşlik iklimi yaşamaya devam ediyor.

Halk arasında sıkça söylenen bir söz vardır: “Allah dostları ölmez, gönüllerde yaşamaya devam eder.” Belki de bu sözün en güzel karşılıklarından biri Ilgın’da görülmektedir. Çünkü onların etrafında hâlâ insanlar toplanıyor, çocuk sesleri yükseliyor, hayat devam ediyor. Sanki yıllar önce insanları etrafında birleştiren o gönül insanları, bugün de aynı görevi sessizce sürdürmeye devam ediyor.

Anadolu’nun ruhunu anlamak için Horasan erenlerini tanımak gerekir. Çünkü onlar fethedilen toprakları yurt, yurt olan yerleri ise vatan yapan gönül insanlarıdır. Handavi ve Kandavi de Ilgın’ın manevi tarihinde bu kutlu zincirin halkaları olarak yaşamaya devam etmektedir.

Günümüzde şehirler büyüyor, yollar uzuyor, teknoloji gelişiyor. Ancak bir toplumu ayakta tutan asıl güç, geçmişinden aldığı manevi mirastır. Handavi, Kandavi ve diğer Horasan erenleri Ilgın’a sadece bir tarih bırakmamış; insanı merkeze alan bir medeniyet anlayışı da emanet etmişlerdir.

Belki de bugün türbelerinin yanında oynayan çocuklar bize tam olarak bunu anlatmaktadır: Gerçek hizmet, insan öldüğünde sona ermez. Eğer bir insan gönüllerde yer etmişse, bıraktığı iyilikler yaşamaya devam eder. Allah dostları da böyledir; toprağın altında yatsalar da gönüllerin üstünde yaşamayı sürdürürler.

Ve galiba bu yüzden, bazı insanlar öldükten sonra unutulur; bazıları ise öldükten sonra daha çok hatırlanır. Handavi ve Kandavi, Ilgın’ın gönlünde yaşamaya devam eden o müstesna isimlerdendir. Asırlar geçse de onların yaktığı maneviyat ışığı sönmeyecek, Ilgın’ın ruhunu aydınlatmaya devam edecektir. Çünkü Allah dostları unutulmaz. Onlar, zamanı aşan bir hatıranın, yaşayan bir gönül mirasının adıdır.

Belediyeciliğin İnsan Yüzü: Ilgın

Bir şehri büyüten yalnızca yollar ve binalar değil, insanın hayatına dokunan hizmetlerdir. Ilgın’da son dönemde ortaya konulan çalışmalar, sosyal belediyeciliğin ve gönül odaklı hizmet anlayışının dikkat çekici bir örneğini sunuyor.

Bir şehrin gelişmesi sadece yapılan binalarla, dökülen asfaltla ya da açılan yollarla ölçülmez. Asıl önemli olan, yapılan hizmetlerin insanın hayatına ne kadar dokunduğudur. Bir çocuğun geleceğine umut olabilmek, bir gencin hayallerine destek verebilmek, bir emeklinin yüzünde tebessüm oluşturabilmek her yatırımın üzerinde bir değere sahiptir. Çünkü belediyecilik yalnızca altyapı hizmeti değil; aynı zamanda gönül işi, insan işi ve vefa işidir.

Son dönemde Ilgın’da gördüğümüz tablo da tam olarak bunu anlatıyor. Göreve geldiği ilk günden itibaren özveriyle çalışan Belediye Başkanı Ömer Apil ve ekibi, Konya Büyükşehir Belediyesi ile ilgili bakanlıkların destekleriyle ilçeye önemli hizmetler kazandırmış. Emekliler Konağı, Halk Ekmek Fırını, sosyal tesisler, yemekhane, millet bahçesi, kütüphaneler ve öğrenciler için oluşturulan etüt alanları bunlardan sadece birkaçı. Her biri toplumun farklı kesimlerine hitap eden bu çalışmalar, belediyeciliğin yalnızca yol yapmak ve bina inşa etmekten ibaret olmadığını gösteriyor.

Ancak bazen yapılan hizmetlerden daha kıymetli olan bir şey vardır; insanların yöneticileri hakkında kurduğu cümleler. Ilgın’da kiminle konuşsanız benzer ifadeler duyuyorsunuz: “Bizden biri”, “ulaşılabilir bir başkan”, “mütevazı bir insan”… Makamın arkasına saklanmayan, vatandaşla arasına mesafe koymayan, kapısını da gönlünü de herkese açabilen yöneticiler toplumda her zaman karşılık bulur. İnsanlar artık sadece hizmet değil; kendilerini dinleyen, anlayan ve ulaşabilecekleri yöneticiler görmek istiyor. Ilgın’da oluşan bu tablo da bunun güzel bir örneğini oluşturuyor.

Özellikle Emekliler Konağı dikkat çeken projelerin başında geliyor. Tarihi bir konağın emeklilerin hizmetine sunulması sadece bir sosyal tesis açmak değil, yıllarını bu memlekete vermiş büyüklerimize duyulan saygının ve vefanın da bir göstergesidir. Muhteşem manzarası eşliğinde çayını yudumlayan emeklilerin memnuniyetini görmek, yapılan hizmetin ne kadar yerinde olduğunu anlamaya yetiyor. Üstelik bütçeleri zorlamayan fiyatlarla sunulan bu hizmet, sosyal belediyeciliğin en güzel örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Sosyal tesislerde sunulan uygun fiyatlı yemek hizmetleri de vatandaşların takdirini kazanmış durumda. Çorbası, ana yemeği, salatası ve tatlısıyla ekonomik fiyatlara sunulan menüler, hayat pahalılığının arttığı bir dönemde vatandaşın yükünü hafifletiyor. Çünkü belediyecilik sadece kaldırım yapmak değil, gerektiğinde vatandaşın derdine ortak olmak ve hayatını kolaylaştırmaktır.

Gençleri de unutmamak gerekiyor. Kütüphaneler, etüt merkezleri ve planlanan yeni sosyal projeler geleceğe yapılan en değerli yatırımlardır. Çünkü gençliğine yatırım yapan şehirler, yarınlarını da güvence altına alırlar. Bir gencin sessiz ve huzurlu bir ortamda ders çalışabilmesi, bazen geleceğini değiştirecek en önemli fırsata dönüşebilir.

Elbette her hizmetin daha iyisi yapılabilir, her zaman eksikler bulunabilir. Ancak yapılan güzel işleri görmek, takdir etmek ve teşvik etmek de toplum olarak hepimizin sorumluluğudur. Çünkü takdir edilen emek büyür, örnek olur ve başka şehirlere de ilham verir.

Bugün Ilgın’da ortaya konulan anlayışın diğer belediyelere de örnek olmasını temenni ediyoruz. Vatandaşla arasında duvarlar olmayan, çözüm üreten, sosyal belediyeciliği önceleyen ve insanı merkeze alan her çalışma alkışı hak eder. İlçemiz adına emeği geçen herkese teşekkür ediyor, Ilgın’ın gelişimi için atılan adımların artarak devam etmesini diliyoruz.

Çünkü şehirleri yollar değil, gönüllere kurulan köprüler büyütür. Şehre hizmet eden takdir edilir, gönle hizmet eden unutulmaz.

Mutluluğun şifresi

Geçtiğimiz günlerde Kızılay’ın “İyilik Sensiz Olmaz” çağrısına kulak verip gönüllü olarak ihtiyaç sahibi aileleri ziyaret ettik. O gün gördüklerim bana hayatın en büyük gerçeklerinden birini bir kez daha hatırlattı: İnsan bazen kendi derdini unutmak için başkasının derdine ortak olmalıdır.

İşin ilginç tarafı, bu ziyaretlerden bir gün önce benim evim de adeta küçük çaplı bir gölete dönüşmüştü. Şiddetli yağmurdan sonra oturma odam ve mutfağım sular içindeydi. Yağmurun suçu yoktu aslında. Su, kendisine gösterilen en zayıf noktayı bulmuştu.

Mesele biraz da bazı müteahhitlerin “kaliteli malzeme” ile olan mesafesiydi. Öyle bir bina yapmışlar ki içine iki ördek bıraksan yüzmeyi reddeder, “Ben bu işe karışmam.” der.

İlk başta insanın morali bozuluyor elbette. Evinin içinde su birikintilerine bakarken geleceğe dair şiir yazmak da pek kolay olmuyor. Sonra kendi kendime dedim ki:

“Çözebiliyorsan çöz. Çözemiyorsan çözülene kadar kapa kapağı, bekle.”

Çünkü bazı meseleleri sürekli düşünmek onları çözmüyor. Sadece insanın enerjisini tüketiyor.

Kapıyı çekip çıktım.

Gün boyu bir aileden diğerine gittik. Kalabalık aileler, küçücük evler, daralan geçim şartları, artan kiralar, büyüyen umutlar ve küçülen maaşlar…

Televizyon ekranlarında rakam olarak gördüğümüz birçok sorun, o evlerde ete kemiğe bürünmüş hâlde karşımızdaydı.

Bu sırada telefonlar da susmuyordu.

“Senin ev sular altında, sen ne geziyorsun oralarda?” diyenler çok oldu.

Haklıydılar.

Çünkü günümüzde insanlardan beklenen şey önce kendini düşünmesi. Hatta öyle bir çağdayız ki bazıları komşusunun adını bilmezken telefonunun şarj yüzdesini ezbere biliyor. Kimseyi suçlamıyorum; hayat herkesi kendi telaşına hapsetmiş durumda.

Ama ben şunu biliyordum:

O stresin, o sıkıntının, o çaresizlik hissinin ilacı yine insandı.

Bir annenin duası, bir çocuğun tebessümü, yaşlı bir amcanın “Allah razı olsun evladım” sözü bazen en pahalı psikolojik destekten daha etkili olabiliyor.

Akşam eve döndüğümde suyun büyük kısmı hâlâ oradaydı.

Ama stres yoktu.

Çünkü gün boyunca gördüğüm insanlar bana önemli bir ders vermişti:

Mutluluk, sahip olduklarımızın çokluğunda değil; paylaşabildiklerimizin değerindedir.

Çünkü insan, evinin duvarlarını tamir ederek rahatlar; ama gönlünün duvarlarını ancak iyilikle onarır. Ve günün sonunda anladım ki dünyada en güvenli çatı betonla değil, bir insanın duasıyla kurulur.

Evimdeki su bir gün çekilecek. Duvarlar kuruyacak, eksikler tamamlanacak. Ama o gün dağıttığımız umut, dokunduğumuz gönüller ve aldığımız dualar kalacak.

Çünkü insanı ayakta tutan sadece sahip oldukları değil, paylaşabildikleridir.

Mutlu olmanın yolu aslında sanıldığı kadar karmaşık değil.

Şifresi de çok basit:

Mutlu et ki mutlu olasın.

24 Yıllık Hasretin Ardından Gelen Gurur

Dünya Kupası bir hedef değil, Türk milletinin yeniden şahlanışının başlangıcıdır

Tam yirmi dört yıl sonra yeniden Dünya Kupası heyecanını yaşamak, milyonlarca Türk insanının yüreğinde tarifsiz duygular uyandırdı. Yıllardır özlemini çektiğimiz bu büyük organizasyonda sahaya çıkan A Milli Takımımız, yalnızca futbol oynamadı; mücadeleyi, inancı, azmi ve ay-yıldızlı formanın ağırlığını tüm dünyaya gösterdi.

Futbol bazen bir oyundan çok daha fazlasıdır. Kimi zaman aynı sofrada buluşamayan insanları aynı sevince ortak eder, farklı düşünceleri tek bir bayrak altında birleştirir. İşte A Milli Takımımızın ortaya koyduğu mücadele de tam olarak bunu başardı. Türkiye’nin dört bir yanında milyonlarca insan ekran başında aynı heyecanı yaşadı, aynı sevinçle ayağa kalktı, aynı gururla İstiklal Marşı’nı söyledi.

Ay-yıldızlıların attığı her adım, milletimizin ortak gururuna dönüşmeye devam edecektir

Sahada terinin son damlasına kadar mücadele eden her futbolcumuz alkışların en büyüğünü hak ediyor. Kalecimiz yaptığı kritik kurtarışlarla güven verdi, savunma oyuncularımız adeta bir kale gibi dimdik ayakta durdu. Orta sahadaki yıldızlarımız oyunun temposunu belirleyerek takımın beyni oldular. Hücum hattındaki futbolcularımız ise cesaretleri, enerjileri ve bitmek bilmeyen mücadeleleriyle rakiplere zor anlar yaşattılar.

Her biri, taşıdığı formanın değerini bilen gerçek birer vatan evladı olduğunu gösterdi. Kimi attığı golle, kimi yaptığı müdahaleyle, kimi de hiç vazgeçmeyen karakteriyle gönüllerde taht kurdu. Onların sahadaki kararlılığı genç nesillere örnek olurken, milletimizin ortak gururu haline geldi.

Sahada on bir kişi vardı ama arkasında seksen beş milyon yürek atıyordu!

Teknik heyetimizi de ayrıca kutlamak gerekir. Büyük emek, sabır ve fedakârlıkla oluşturulan bu takım ruhu, Türk futbolunun geleceği adına umutlarımızı daha da büyüttü.

Bugün kazansak da kaybetsek de önemli olan; dünyanın en büyük sahnesinde Türk milletinin adını onurla temsil etmektir. Milli futbolcularımız bunu fazlasıyla başarmıştır. Onların gözlerindeki inanç, yüreklerindeki vatan sevgisi ve sahadaki mücadeleleri uzun yıllar unutulmayacaktır.

Ay-yıldızlı formayı gururla taşıyan bütün sporcularımıza, teknik ekibimize ve emek veren herkese teşekkür ediyor; bundan sonraki maçlarında üstün başarılar diliyorum. İnancımız tamdır ki bu millet, birlik ve beraberlik ruhunu koruduğu sürece daha nice zaferlere ulaşacaktır.

Dün hasrettik, bugün gururluyuz; yarın ise atılan golleri, zaferleri konuşacağız

 Aşağıda, bu büyük heyecanın ve milli gururun duygularıyla kaleme aldığım şiirimi sizlerle paylaşmak istiyorum:

🇹🇷⚽️ İNANIRSAN OLURSUN ŞAMPİYON

Yirmi dört yıl hasret kaldık o güne
Şimdi umut doğdu millet gönlüne
Ay yıldızlı forma çıktı meydana
İnanırsan olursun şampiyon

Tek yürek olduk da çıktık yollara
Selam verdik dağlara, ovalara
Zafer yazmak düştü genç omuzlara
İnanırsan olursun şampiyon

Vurulsun davullar, yükselsin sesler
Bu sevdayı anlatmaya yetmez sözler
Tek yürek olmuş milyonlarca gözler
İnanırsan olursun şampiyon

Ter dökülür formam için her yerde
Bayrağımız dalgalansın göklerde
Türk’ün gücü yankılansın kürelerde
İnanırsan olursun şampiyon

Yılma sakın, son düdüğe dek diren
Tarihe altın harflerle giren
Korku nedir bilmez rakibini gören
İnanırsan olursun şampiyon

Malazgirt’ten Çanakkale ruhuyla
Bir milletin duasıyla, ahıyla
Çık sahaya inancının, hakkıyla
İnanırsan olursun şampiyon

Haydi Türkiye, vur göklere sesini
Dünya duysun ay yıldızın nefesini
Bu millet arkanda, göster gücünü
İnanırsan olursun şampiyon

Haydi Türkiye, yüreğini koy ortaya
Destan yazalım yeniden bu dünyaya
Zafer yakışır senin asil soyuna
İnanırsan olursun şampiyon