Nöbetçi Eczaneler
Yaz sıcaklarının her yıl daha uzun sürmesi ve etkisinin daha sert hissedilmesi, sağlık açısından alınması gereken önlemleri daha da önemli hale getiriyor. Özellikle ağustos ayında artan sıcaklıklar, günlük yaşam konforunu düşürmenin yanı sıra sıcak çarpmasından çoklu organ yetmezliğine kadar uzanabilen ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Memorial Göztepe Hastanesi İç Hastalıkları Bölümünden Uzman Dr. Yasin Bakcan, sıcak havalarda sağlığı korumak için güneşten korunma, düzenli sıvı tüketimi, doğru beslenme ve risk belirtilerini erken fark etmenin önemine dikkat çekti.
Günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmayın
Güneş ışınlarının en dik açıyla geldiği 11.00-16.00 saatlerinde mümkün olduğunca dışarı çıkılmaması öneriliyor. Dışarı çıkılması zorunluysa gölgede kalınması, ağır fiziksel aktivitelerden kaçınılması, açık renkli ve bol kıyafetler giyilmesi, şapka kullanılması gerekiyor.
Çocukların, yaşlıların ve evcil hayvanların park halindeki araçlarda hiçbir koşulda bırakılmaması gerektiği vurgulanıyor.
Susamayı beklemeden su için
Sıcak havalarda vücudun sıvı ihtiyacı belirgin şekilde artıyor. Günlük su tüketiminin kişinin yaşı, kilosu ve sağlık durumuna göre değiştiğini belirten Bakcan, kilogram başına en az 30 mililitre su tüketilmesini öneriyor.
Çoğu yetişkinde günlük ihtiyaç yaklaşık 3 litreye kadar çıkabiliyor. Suyun tek seferde değil, gün içine yayılarak içilmesi gerekiyor. Susama hissi ise vücudun sıvı kaybetmeye başladığını gösteren önemli belirtiler arasında yer alıyor.
Sıcak çarpmasının belirtilerini öğrenin
Şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi, bilinç bulanıklığı, davranış değişiklikleri, aşırı halsizlik, ağız kuruluğu, terlemenin azalması ve vücut sıcaklığının 40 derecenin üzerine çıkması sıcak çarpmasının başlıca belirtileri arasında bulunuyor.
İlk soğutma uygulamalarına rağmen belirtilerin geçmemesi veya bilinç değişikliği yaşanması halinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Aşırı sıcak; ısı krampları, ısı yorgunluğu, bayılma, kas dokusu hasarı ve döküntülerin yanı sıra kalp, böbrek, solunum ve sinir sistemi sorunlarına da yol açabiliyor.
Hafif ve kolay sindirilen besinler tüketin
Yaz aylarında ağır, yağlı ve kızartılmış yiyecekler yerine sindirimi kolay besinlerin tercih edilmesi öneriliyor.
Kahvaltıda az yağlı peynir, zeytin ve taze sebzeler; ana öğünlerde ise ızgara veya haşlama yöntemiyle hazırlanan yemekler tüketilebilir. Şerbetli tatlılar yerine sütlü veya meyveli tatlıların seçilmesi, uzun süre aç bırakan şok diyetlerden kaçınılması gerekiyor.
İçecek seçimine dikkat edin
Çay, kahve ve gazlı içecekler günlük su ihtiyacının yerine geçmiyor. Aşırı tüketilmeleri sıvı dengesini olumsuz etkileyebiliyor.
Suya ek olarak ayran, süt, sade maden suyu ve şekersiz komposto tercih edilebilir. İdrar söktürücü etkisi bulunan alkol ve kafeinli içeceklerin tüketiminin sınırlandırılması öneriliyor.
Kronik hastalığı bulunanlar daha dikkatli olmalı
Hipertansiyon, diyabet, kalp ve böbrek hastalıkları bulunan kişiler sıcak havalardan daha fazla etkilenebiliyor.
Bu kişilerin serin ortamlarda bulunması, düzenli sıvı tüketmesi ve güneşin yoğun olduğu saatlerde dışarı çıkmaması önem taşıyor. İlaçların dozu veya kullanım saatleri konusunda değişiklik yapılması gerekiyorsa mutlaka hekime danışılması gerekiyor.
Klima kullanımında ani sıcaklık farkından kaçının
Klimalar doğru kullanıldığında aşırı sıcakların olumsuz etkilerini azaltabiliyor. Ancak filtrelerin düzenli temizlenmesi ve ortam sıcaklığının dışarıyla büyük fark oluşturmayacak şekilde yaklaşık 23 derecede tutulması öneriliyor.
Ani sıcaklık değişimleri, solunum yolu ve kas sorunları başta olmak üzere çeşitli rahatsızlıklara yol açabiliyor.
Halsizlik ve baş ağrısını hafife almayın
Yaz aylarında görülen halsizlik, baş ağrısı ve tansiyon düşüklüğü çoğu zaman sıvı ve elektrolit kaybından kaynaklanıyor.
Yeterli sıvı alınmasına rağmen şikâyetlerin sürmesi veya göğüs ağrısı, nefes darlığı, çarpıntı, bilinç bulanıklığı, bulantı ve kusmanın eşlik etmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
Sıcak çarpmasında doğru müdahale hayat kurtarabilir
Sıcak çarpması yaşayan kişi öncelikle serin bir ortama alınmalı ve üzerindeki fazla kıyafetler çıkarılmalı. Ilık su uygulanarak buharlaşma yoluyla vücudun soğutulması sağlanmalı.
Bilinci açık kişiye su verilebilirken bilinci kapalı kişilere ağızdan sıvı verilmemesi gerekiyor. Kolonya dökülmesi veya buz gibi suyla ani soğutma yapılması da önerilmiyor. Aynı anda acil sağlık desteği istenmesi büyük önem taşıyor.
Çocukları yakından takip edin
Çocuklar sıvı kaybından yetişkinlere göre daha hızlı etkilenebiliyor. Bu nedenle en sıcak saatlerde dışarıda kalmamaları, sık sık su içmeleri, ince ve açık renkli kıyafetler giymeleri ve şapka kullanmaları sağlanmalı.
Oyun sırasında düzenli dinlenme molaları verilmesi, şekerli ve gazlı içecekler yerine su tüketmelerinin teşvik edilmesi gerekiyor.
Uzmanlar, ağustos sıcaklarında alınacak basit önlemlerin sıcak çarpması ve sıvı kaybına bağlı ciddi sağlık sorunlarının önlenmesinde kritik rol oynadığını belirtiyor.