Türkiye’de komşuluk ilişkileri, kentleşme, yoğun çalışma hayatı ve dijitalleşmeyle birlikte yeni bir döneme girdi. 17 Kasım Dünya Komşuluk Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Sosyolog Prof. Dr. Ebulfez Süleymanlı, komşuluğun ortadan kalkmadığını ancak ilişkilerin biçim değiştirdiğini söyledi.
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) 2025 Yaşam Memnuniyeti Araştırması verilerini değerlendiren Süleymanlı, komşuluk ilişkilerinden memnuniyet oranının yüzde 80,6 olduğunu belirtti. Bu oran 2003 yılında yüzde 80,2 düzeyindeydi.
Aynı apartmanda yaşamak yakınlık anlamına gelmiyor
Modern kent yaşamında fiziksel yakınlığın her zaman güçlü sosyal ilişkiler oluşturmadığını belirten Süleymanlı, şu ifadeleri kullandı:
“Asıl sorun komşuluğun ortadan kalkması değil, fiziksel yakınlığın her zaman toplumsal yakınlığa dönüşmemesidir. Aynı apartmanda yaşamak, aynı topluluğun parçası olmak anlamına gelmiyor.”
Büyükşehirlerde yoğun çalışma temposu, sık taşınma ve site yaşamının komşuluk ilişkilerini yeniden şekillendirdiğine dikkat çekildi.
WhatsApp grupları yeni komşuluk kültürü oluşturuyor
Apartman ve mahalle WhatsApp gruplarının bilgi paylaşımı ve yardımlaşmayı kolaylaştırdığını belirten Süleymanlı, dijital iletişimin yüz yüze ilişkilerin yerini tamamen alamayacağını vurguladı.
“Komşularımızın telefon numarasını biliyoruz ama bazen isimlerini bile bilmiyoruz. Üstelik bu gruplar zaman zaman şikâyet ve tartışmaların yaşandığı ortamlara dönüşebiliyor.”
Süleymanlı, gerçek komşuluğun aynı dijital grupta bulunmak değil, ihtiyaç anında birbirinin yanında olabilmek olduğunu ifade etti.
Türkiye’de 1,8 milyon yaşlı tek başına yaşıyor
Türkiye’de 2025 yılında tek kişilik hanelerin oranının yüzde 20,5’e yükseldiğini belirten Süleymanlı, yaklaşık 1 milyon 836 bin yaşlının tek başına yaşadığını hatırlattı.
Bu verilerin doğrudan yalnızlık anlamına gelmediğini ancak komşuluk dayanışmasının önemini gösterdiğini söyledi.
Gençlerin de dijital ortamda yüzlerce bağlantıya sahip olmasına rağmen yaşadıkları çevreye aidiyet hissetmeyebildiğini belirten Süleymanlı, şöyle konuştu:
“Yalnızlığın ölçüsü çevremizde kaç insan bulunduğu değil, ihtiyaç duyduğumuzda kaç insana güvenebildiğimizdir.”
“İyi komşuluk birbirinin hayatını kolaylaştırmaktır”
Apartmanlarda gürültü, otopark, aidat ve ortak alanların kullanımı gibi konuların anlaşmazlıklara neden olabildiğini belirten Süleymanlı, karşılıklı saygı ve kişisel sınırların önemine dikkat çekti.
“İyi komşuluk, birbirinin hayatına karışmak değil, birbirinin hayatını kolaylaştırmaktır.”
Komşuluk ilişkilerinin deprem gibi afetlerde de hayati önem taşıdığını belirten Süleymanlı, acil durumlarda ilk yardıma koşan kişinin çoğu zaman en yakındaki komşu olabileceğini söyledi.
Süleymanlı, geçmişin komşuluk anlayışını aynen geri getirmek yerine, modern yaşam koşullarına uygun, güvene ve dayanışmaya dayalı yeni bir komşuluk kültürü oluşturulması gerektiğini vurguladı.




