Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Namaz Vakitleri Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Hamdi Bağcı
Hamdi Bağcı

COP31’de Konya’nın gururu, insanlığın vicdan sınavı

Başta söyleyeyim, bu yazı biraz uzun olacak. Hatta yazının giderek daha az okunduğu, insanların fikir geliştirmekten çok görüntü tükettiği, hayatın neredeyse tamamının cep telefonlarında parmak hareketleriyle, tabiri caizse kaydırılarak yaşandığı şu günlerde, belki de haddinden fazla uzun olacak. Bunun farkındayım. Birkaç defa kısaltmayı denedim, olmadı. Yazı dizisi halinde kaleme almayı düşündüm, onu da istemedim. Çünkü gündem öylesine süratle değişiyor ki bugün hissettiklerinizi yarına bıraktığınızda hem duygularınızın sıcaklığı kayboluyor hem de anlatmak istedikleriniz zamanın kalabalığı içerisinde unutulup gidiyor. Üstelik anlatacaklarımın her biri başlı başına bir köşe yazısı konusu. Hani bugünlerde 400-450 kelimeyle yazı kaleme alan arkadaşlarımız var ya, işte benim burada anlatmak istediğim meselelerin her birinden o uzunlukta birer yazı rahatlıkla çıkar. Ama ben yaşadıklarımızı birbirinden koparmak istemiyorum. Onun için sizlerden peşinen bir ricam var: Ne olur, biz eski kafalılara biraz tahammül edin. Hâlâ gördükleri üzerinde uzun uzun düşünmekten, yaşadıklarını anlatmaktan, insanlarla sohbet etmekten ve bunları kelimelere dökmekten hoşlanan insanların da bulunduğunu kabul edin.

13 Kasım 2026 Cuma günü, Konya Büyükşehir Belediyesi’nin davetiyle bir grup Konyalı gazeteci olarak Antalya’ya, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı’na, yani COP31’e gittik. Doğrusu dünyanın en önemli iklim organizasyonlarından birini yerinde göreceğimizi biliyorduk ama bir gün içerisinde bu kadar farklı şeye tanıklık edeceğimizi tahmin etmiyordum. Antalya’da yalnızca bir konferans görmedik. Dünyanın ekonomik, siyasi ve teknolojik meselelerinin, farklı toplumların gelecek kaygılarının, medeniyetlerin ve insanlığın ortak sorunlarının aynı yerde buluştuğunu gördük. Bir tarafta büyük devletlerin temsilcileri, diğer tarafta varlığını sürdürebilmek için dünyanın dikkatini çekmeye çalışan küçük ülkeler… Bir tarafta dünyanın geleceğini şekillendirecek teknolojiler, diğer tarafta kuraklık, açlık, enerji ve kalkınma sorunlarıyla boğuşan toplumlar… Bütün bunların ortasında ise bizim Konya’mız vardı. Yollarıyla, otobüsleriyle, mutfağıyla, kültürüyle, teknolojisiyle, belediyecilik tecrübesiyle ve insanıyla…

Antalya’ya giderken bir iklim zirvesini göreceğimi düşünüyordum. Konya’ya dönerken ise dünyanın geleceğine ilişkin çok daha fazla sorum vardı.

Ama önce yolculuktan başlayayım. Çünkü bazı güzel hatıralar gidilen yerde değil, yola çıkarken başlıyor. Bizim yolculuğumuz da öyleydi. Daha Konya’dan hareket etmeden, hatta araçlarımızı bırakacağımız otoparkın düzenlenmesi sırasında Konya Büyükşehir Belediyesi’nin biz gazetecilere gösterdiği ilgi dikkatimi çekti. Konya Büyükşehir Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanı Ahmet Bilgiç, Basın Şube Müdürü Cemil Anıl Doğan, Fatma Hanım, Uğur Bey ve organizasyonda görev alan diğer arkadaşlarımız öylesine güzel bir uyum içerisinde çalışıyorlardı ki insan ister istemez memnun oluyor. Herkes ne yapacağını biliyor, kimse bir başkasının işini zorlaştırmıyor, bir mesele ortaya çıktığında büyümeden çözülüyordu. Böyle ayrıntılara önem veririm. Çünkü bir kurumu anlamak için yalnızca yaptığı büyük yatırımlara bakmak yetmez; çalışanlarının birbirleriyle nasıl anlaştığına, işlerine ne kadar sahip çıktıklarına, karşılarındaki insanlara nasıl davrandıklarına da bakmak gerekir. Burada gördüğüm, birbirine güvenen, birbirinin işini kolaylaştıran ve aynı amaç etrafında hareket edebilen bir ekipti. Bu uyum yolculuk boyunca da Antalya’da bulunduğumuz süre içerisinde de devam etti.

Gazeteci arkadaşlarımızla birlikte olmak da ayrı bir güzellikti. Yıllardır aynı şehrin meselelerini takip ettiğimiz, kimi zaman aynı haberin peşinde koştuğumuz, bazen farklı düşündüğümüz ama birbirimize duyduğumuz saygıyı koruduğumuz insanlarla böyle bir yolculuk yapmak insana iyi geliyor. Mesleğin günlük telaşı içerisinde çoğu zaman birbirimizle yeterince sohbet etme fırsatı bulamıyoruz. Antalya yolunda bu fırsatı da bulduk. Gazeteci büyüklerimiz Kemal Soylu, Murat Dönmez ve Recep Çınar, kıymetli dostumuz Yaşar Toy ve diğer meslektaşlarımızla güzel sohbetler yaptık. Konya’yı konuştuk, gazeteciliği konuştuk, yıllar içerisinde değişen mesleğimizi konuştuk. Aramızda Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Konya Bölge Müdürü Tuncay Karabulut ile Şube Müdürü H. Rahmi Dalmaç da vardı. Aynı şehrin haber ve iletişim dünyasında görev yapan insanların böyle bir organizasyonu birlikte takip etmesinin ayrıca kıymetli olduğunu düşünüyorum. Üstelik birlikte yolculuk etmek, insanların birbirini yalnızca mesleki unvanlarıyla değil, insani taraflarıyla da daha yakından tanımasına imkân veriyor.

Antalya’ya vardığımızda bizi gerçekten muazzam bir alan karşıladı. Daha önce EXPO için hazırlanmış geniş bir bölgenin COP31 için yeniden düzenlenmesiyle ortaya çıkan organizasyonu anlatmak kolay değil. Yüz binlerce metrekarelik bir alanda dünyanın farklı ülkeleri bir araya gelmiş. Bir tarafta resmî müzakere salonları, diğer tarafta ülke pavilyonları; sanat, bilim, teknoloji, kültür, çevre, enerji ve ekonomi aynı mekânda buluşmuş. Gün boyunca gezdik, yürüdük, dinledik, gördük. Buna rağmen alanın ancak yüzde 60’ını, belki yüzde 70’ini görebilmişizdir. Çünkü bir salonun büyüklüğüne şaşırırken başka bir salona geçiyorsunuz, bir ülkenin çalışmalarını incelerken başka bir ülkenin sergisiyle karşılaşıyorsunuz. Japonya’nın hazırladığı geniş tanıtım alanı, farklı ülkelerin çevre teknolojileri, robot gösterileri, sanat eserleri, birbirinden güzel sergiler… İnsan nereye bakacağını şaşırıyor. Sanki dünyanın farklı coğrafyaları birkaç günlüğüne birbirine komşu olmuş.

Beni sevindiren hususlardan biri de mevcut EXPO altyapısının değerlendirilmesiydi. Halil Erdoğan Bey’den öğrendiğimiz kadarıyla daha önce büyük emeklerle hazırlanan alan korunmuş, şimdi COP31 için yeniden düzenlenmişti. Organizasyonun ardından da bu altyapının kullanılmaya devam etmesine yönelik düşünceler vardı. İnşallah öyle olur. Çünkü dünyanın geleceğini ve kaynakların doğru kullanılmasını konuştuğumuz bir yerde, milyarlarca liralık yatırımların bir defalık gösteriye dönüşmemesi gerekir. Ne güzel olur; bu tesisler yıllarca uluslararası toplantılara, bilimsel çalışmalara, fuarlara, kültürel etkinliklere ev sahipliği yapar. Bir organizasyon sona erdiğinde geride yalnızca fotoğraflar değil, ülkenin insanına hizmet eden kalıcı eserler bırakılır.

Fakat Antalya’daki ilk büyük şaşkınlığım organizasyon alanının büyüklüğünden ziyade, Konya Büyükşehir Belediye Başkanı, Dünya Belediyeler Birliği (UCLG) Başkanı ve COP31 Yerel ve Bölgesel Yönetimler Özel Elçisi Uğur İbrahim Altay‘ın çalışma temposunu görmek oldu. Uğur Başkan’ı hepimiz tanıyoruz. Konya’daki çalışmalarını takip ediyoruz, açıklamalarını dinliyoruz, yapılanları değerlendiriyoruz. Ama Antalya’da gördüğüm çalışma yoğunluğu gerçekten farklıydı. Bir taraftan uluslararası kuruluşların temsilcileri, diğer taraftan belediye başkanları, yabancı heyetler, Türkiye’den gelen yöneticiler… Sürekli bir görüşme talebi, sürekli bir toplantı, sürekli bir hareketlilik. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres ile yapılan görüşmelerden, dünya belediyelerinin iklim değişikliği karşısındaki sorumluluklarından söz ediliyor. Bir görüşme bitmeden başka bir görüşmenin hazırlığı yapılıyor. Böylesine yoğun bir programda Konya’dan gelen gazetecilere zaman ayırabilmek de ayrıca gayret gerektiriyor. Uğur Başkan bütün bu yoğunluğuna rağmen bizimle yakından ilgilendi, sorularımızı yanıtladı, sohbet etti, hem Konya’da hem COP31’de yapılanları anlattı.

Cuma namazından önce kendisiyle bir süre konuşma fırsatımız oldu. Ardından aynı camide cuma namazımızı kılmak nasip oldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum da oradaydı. Dünyanın farklı ülkelerinden gelen Müslümanların aynı camide buluşması, Türkçe ve İngilizce hutbe verilmesi, caminin doluluğu, ibadet ortamının güzelliği doğrusu beni çok memnun etti. Konya’nın bu alandaki hizmetlere önemli katkılar sağladığını da öğrendik. Cami gerçekten güzeldi; ibadet eden insanların huzurunu gözeten bir düzenleme yapılmıştı. Hele farklı ülkelerden insanların aynı safta buluşması insanı ayrıca duygulandırıyor. Bir tarafta dünya devletleri kendi menfaatleri için müzakereler yürütüyor, diğer tarafta farklı milletlerden insanlar aynı kıbleye yöneliyordu. Böylesine büyük bir organizasyonda insanların yalnızca toplantılarını değil, ibadetlerini, yemeklerini, ulaşımlarını, günlük ihtiyaçlarını da düşünmek gerekiyor. Antalya’da bunun güzel örneklerini gördük.

Bir de Sayın Bakanımız Murat Kurum ile Uğur Başkan’ın o ortamda ne kadar samimi, içten ve gösterişten uzak davrandıklarını gördüm. İnsanların makamları, unvanları elbette önemlidir ama o makamların arkasındaki insanı görmek daha başka bir şeydir. Bazen kısa bir sohbet, bir selamlaşma, sıradan bir davranış uzun uzun yapılan konuşmalardan daha fazla şey anlatıyor. Bakan Murat Kurum’un Konyalı gazetecilerle bir araya gelmesi, hatıra fotoğrafı çektirmesi de programın güzel anlarından biriydi. Üstelik Bakan Kurum’un yoğunluğunu düşününce, böyle bir ortamda hemşehrilerine zaman ayırmasının kıymeti daha iyi anlaşılıyor. Kendisi COP31’in başkanı olarak uluslararası organizasyonun sorumluluğunu taşıyor. Dünya liderlerinin, yabancı heyetlerin, uluslararası kuruluşların katıldığı böylesine büyük bir programı yürütmenin ne kadar ağır bir sorumluluk olduğunu da Antalya’da gördük.

Cuma namazının ardından Konya Büyükşehir Belediyesi’nin oluşturduğu restoranda birlikte yemek yedik. Konya mutfağının güzel lezzetleri hazırlanmıştı. Yağ somunu, etliekmek, furun kebabı… İnsan kendi şehrinin lezzetlerini dünyanın dört bir yanından gelen insanlara sunulurken görünce ister istemez memnun oluyor. Uğur Başkan da bizimle aynı sofraya oturdu. Saat herhalde bir buçuğu, belki ikiyi bulmuştu. Biz öğle yemeğimizi yiyorduk. Kendisine de yemek ikram edildiğinde henüz kahvaltı yapmadığını söyledi. Bunun üzerine birkaç kahvaltılık getirildi. Şimdi gözünüzün önüne öyle zengin, gösterişli bir sofra gelmesin. Son derece sade, mütevazı birkaç çeşit… Onlardan biraz yedi, ardından ana yemeklerden de birkaç lokma aldı.

Şimdi bu küçük hatırayı neden anlatıyorum? Bir insanın kahvaltısını kaçta yaptığı başlı başına önemli bir mesele olduğu için değil elbette. Ama o gün sabahtan itibaren yaşanan yoğunluğu, birbirini takip eden toplantıları, dünyanın farklı yerlerinden gelen insanlarla yapılan görüşmeleri gördüğümüz için bu küçük ayrıntı bana çok şey anlattı. Biz öğle yemeğimizi yerken Uğur Başkan kahvaltısını yapıyordu. Elbette insanın sağlığına dikkat etmesi gerekir, bunun övünülecek bir alışkanlığa dönüşmesini de istemem. Fakat gördüğüm manzara, üstlendiği sorumluluğun ve yaşadığı yoğunluğun küçük bir yansımasıydı. Üstelik o sırada bile yemekle değil, bizimle yaptığı sohbetle meşguldü. Konya’yı anlattı, şehrin meselelerini anlattı, COP31’de yürütülen çalışmaları anlattı. O masada hissettiğim şey, konuştuğu konulara gerçekten hâkim olduğuydu.

Ulaşımı konuştuk, tramvay yatırımlarını konuştuk, demir yolu bağlantılarını, kentsel dönüşümü, trafik yoğunluğunu, şehrin büyümesini ve bu büyümenin beraberinde getirdiği problemleri konuştuk. Uğur Başkan yalnızca devam eden yatırımları sıralamıyordu; aksayan işleri, çözüm bekleyen meseleleri de biliyordu. Anlattıklarından Konya’nın önümüzdeki yıllarına ilişkin ciddi bir hazırlık içerisinde olduklarını anladım. Şimdi bunların hepsini burada tek tek yazmak istemiyorum. Belki ilerleyen günlerde ayrıca ele alırız. Fakat şunu ifade etmeliyim: Ben o sofradan Konya’nın geleceğine ilişkin beklentilerim artmış olarak kalktım. Elbette bizim görevimiz yapılan işleri takip etmek, gerektiğinde eleştirmek, eksikleri söylemek. Bu sorumluluğumuzdan vazgeçecek değiliz. Ama gördüğümüz güzel işleri de teslim edeceğiz. Konya’nın birkaç yıl içerisinde bugünkünden çok farklı bir şehir haline gelebileceğine ilişkin düşüncem o gün daha da güçlendi. Zaten benim için Türkiye’nin en güzel şehri Konya’dır. Onun daha güzel, daha yaşanabilir, tarihine ve insanına daha çok yakışan bir şehir haline gelmesini kim istemez? Açık söyleyeyim, Uğur Başkan’ın samimiyetine ve şehrin meselelerine yaklaşımına ilişkin olumlu kanaatim Antalya’da daha da güçlendi.

Burada bir başka ismi özellikle anlatmam gerekiyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personel Genel Müdürü ve COP31 Operasyon Yönetimi Koordinatörü Halil Erdoğan. Kendisi gerçekten çok yoğun bir organizasyonun sorumluluğunu üstlenmiş. Binlerce insanın bulunduğu, dünyanın farklı ülkelerinden heyetlerin katıldığı, güvenlikten ulaşıma kadar sayısız ayrıntının düşünülmesi gereken böylesine büyük bir organizasyonun koordinasyonunda görev almak kolay değil. Buna rağmen Halil Erdoğan gün boyunca bizimle ilgilendi. Alanın farklı bölümlerini anlattı, sorularımızı cevaplandırdı, normal şartlarda kolaylıkla göremeyeceğimiz pek çok yeri görmemize imkân sağladı. Doğrusu biz de onun sayesinde COP31’in yalnızca ziyaretçilere açık tanıtım alanlarından ibaret olmadığını, arka planda ne kadar ciddi bir çalışma yürütüldüğünü daha iyi anladık.

Mavi Bölge’yi gezdik. Resmî müzakerelerin yürütüldüğü, devlet temsilcilerinin ve uluslararası heyetlerin görüşmeler gerçekleştirdiği alanları gördük. Çok yüksek güvenlik tedbirlerinin uygulandığı, kırmızı bölge olarak ifade edilen bölümlerin işleyişi hakkında bilgi aldık. Yeşil Bölge’de ise teknolojiyle sanatın, kültürle çevre duyarlılığının bir araya geldiği çok farklı bir atmosfer vardı. Yaklaşık 1.800 kişilik Anadolu Salonu gerçekten etkileyiciydi. Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin adını taşıyan salonlar, Anadolu’nun farklı medeniyetlerini hatırlatan isimler ve semboller… Bunları görünce insan ister istemez düşünüyor. Dünyanın dört bir yanından gelen insanlar insanlığın geleceğini tartışmak için Antalya’da toplanmış, o tartışmaların yapıldığı salonlardan biri Anadolu’nun adını taşıyor, bir başkasında Mevlana’nın adı var. Konya’nın yüzyıllar öncesinden bugüne uzanan medeniyet birikiminin böyle bir ortamda temsil edilmesi benim için ayrıca anlamlıydı.

Mevlana’nın asırlar öncesinden insanlığa seslenen düşüncesiyle bugün aynı salonda bir araya gelen farklı milletlerin ortak sorunlara çözüm araması arasında güzel bir anlam ilişkisi bulunduğunu düşünüyorum. Çünkü insanlığın karşı karşıya kaldığı meseleleri yalnızca teknolojiyle çözmek mümkün değil. Birbirimizi dinlemeyi, anlamayı, farklılıklarımıza rağmen birlikte yaşamayı da öğrenmemiz gerekiyor. Antalya’da gördüğümüz bütün o büyük salonlar, gelişmiş teknolojiler ve uluslararası temsilciler bana biraz da bunu düşündürdü. İnsanoğlu birbirinden farklı diller konuşuyor, farklı coğrafyalarda yaşıyor, farklı inançlara ve kültürlere sahip olabiliyor. Fakat aynı havayı soluyor, aynı dünyanın kaynaklarından yararlanıyor. Yaşadığımız gezegenin geleceği söz konusu olduğunda birbirimizden tamamen bağımsız olmamız mümkün değil.

Ama bütün bu ihtişamın içerisinde bir başka gerçek de vardı. O salonlarda insanların geleceği konuşuluyordu. Yalnızca ekonomik büyüme, teknoloji veya çevre standartları değil; bazı toplumların yaşadıkları topraklarda varlıklarını sürdürebilip sürdüremeyecekleri de tartışılıyordu. İşte Antalya gezisinin benim zihnimde asıl derinleştiği nokta burası oldu. Çünkü biz gazeteciler olarak çoğu zaman bir toplantıya gider, yapılan açıklamaları dinler, haberimizi yazar ve döneriz. Bu defa dinlediğim bazı değerlendirmelerden sonra meseleye yalnızca haber açısından bakamadım. İnsanlığın nasıl bir dünyaya doğru gittiğini, bugünkü düzenin ne kadar adil olduğunu ve gelecekte çocuklarımızı nelerin beklediğini düşünmeye başladım.

Bakınız, dünya çok ciddi bir değişimin içerisinde. İklim değişikliği artık yalnızca bilim insanlarının raporlarında karşılaştığımız bir mesele değil. Konya Ovası’nda yaşıyoruz, görüyoruz. Yağmurun gecikmesini, toprağın susuzluğunu, yeraltı sularının azalmasını, göllerimizin çekilmesini biliyoruz. Bir çiftçinin yağmur beklerken yaşadığı endişeyi anlamak için uluslararası bir konferansa gitmek gerekmiyor. Beyşehir Gölü’ne bakmak, Meke Gölü’nü hatırlamak yeterli. Fakat Antalya’da anladım ki bizim Konya’da yaşadığımız bu mesele, dünyanın çok farklı coğrafyalarında çok daha ağır sonuçlarla karşımıza çıkabiliyor. Bazı Pasifik ada ülkeleri için deniz seviyesinin yükselmesi bir varoluş meselesine dönüşmüş durumda. Fiji gibi ülkelerin yaşadığı tehlikeler konuşuluyor. Bir düşünün, insanlar üzerinde yaşadıkları toprakların, evlerinin, çocukluk hatıralarının, mezarlıklarının, hatta ülkelerinin geleceğinden endişe ediyorlar.

İnsan bazen kendi yaşadığı toprağın kıymetini yeterince düşünmüyor. Doğduğunuz evin bulunduğu sokağı, çocukluğunuzun geçtiği mahalleyi, anne babanızın mezarını, yıllardır baktığınız denizi veya dağı hatırlayın. Bunların bir gün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını düşünün. Böyle bir korkunun ağırlığını nasıl tarif edebiliriz? Üstelik bu tehlikelerle karşı karşıya kalan toplumların bir kısmı, dünyanın sanayileşme sürecinden en az yararlanmış, çevrenin kirlenmesinde tarihsel olarak en az sorumluluk taşımış toplumlardır. Yani dünyayı kirletenlerle kirlenmenin bedelini ödeyenler çoğu zaman aynı insanlar değil. İşte iklim meselesinin benim için en önemli taraflarından biri de bu adaletsizlik.

Çünkü dünyanın zengin ülkeleri var, gelişmiş ülkeleri var, sanayileşmesini tamamlamış toplumları var. Yıllarca kömür kullandılar, petrol kullandılar, fabrikalarını kurdular, sermaye biriktirdiler, bugünkü zenginliklerine ulaştılar. Şimdi ise dünyanın başka bölgelerindeki ülkelere dönüp yeni çevre standartlarından söz ediyorlar. Elbette çevrenin korunması gerekiyor, buna kim itiraz edebilir? Ancak Afrika’da henüz insanlarına yeterli elektrik sağlayamayan, fabrikalarını yeni kurmaya çalışan, kalkınmak için enerjiye ihtiyaç duyan ülkeler de var. Orta Doğu’da, Asya’da ve Afrika’da enerjiye erişim ve kalkınma meseleleri farklı şartlar altında yaşanıyor. Bir ülke yüzyıllar boyunca kömür kullanarak zenginleşmişse, bugün henüz kalkınma mücadelesi veren başka bir ülkeye yalnızca “Sen kömür kullanma” demesi yeterli olabilir mi? O zaman gerekli teknolojiyi de vereceksiniz, finansmanı da sağlayacaksınız, o toplumların kalkınma hakkını da gözeteceksiniz. Aksi halde çevreyi koruma adına başka bir adaletsizlik üretmiş olmaz mıyız?

İşte Antalya’da beni en fazla düşündüren meselelerden biri buydu. Gelişmiş ülkelerle gelişmekte olan ülkeler arasında çok büyük bir ekonomik ve teknolojik mesafe bulunuyor. Bir tarafta kömürden ve petrolden uzaklaşmayı konuşan, yeni enerji sistemlerine geçiş için büyük yatırımlar yapabilen ülkeler var. Diğer tarafta kömürü daha yeni yaygın biçimde kullanmaya başlayan, enerji ihtiyacını karşılamakta zorlanan toplumlar bulunuyor. Bu ülkelerden aynı şartlara aynı zamanda ulaşmalarını beklemek ne kadar gerçekçi? Kaldı ki yeni teknolojilerin maliyeti de oldukça yüksek. Nükleer enerji, yenilenebilir kaynaklar, enerji depolama sistemleri, elektrikli ulaşım, temiz sanayi teknolojileri… Bunların hepsi ayrı ayrı bilimsel, ekonomik ve toplumsal değerlendirme gerektiriyor. Nükleer enerjinin güvenliği, atık yönetimi, kömürden çıkışın maliyeti, petrolün yerine kullanılacak teknolojilerin erişilebilirliği gibi konular kolay meseleler değil. Dolayısıyla iklim değişikliğiyle mücadeleyi yalnızca bazı yasaklar koyarak, bazı standartlar belirleyerek çözemeyiz. Bu dönüşümün insani ve ekonomik bedelini de adaletli biçimde paylaşmak zorundayız.

Uğur Başkan’ın bu konudaki değerlendirmelerini dinlerken üzerinde en fazla düşündüğüm hususlardan biri de bazı Batılı ülkelerin yaklaşımı oldu. İklim politikaları konusunda birtakım şartlar ileri sürülürken, gerekli iş birliğini ve finansmanı sağlama noktasında aynı istekliliğin gösterilmediğine ilişkin eleştiriler dikkat çekiciydi. Gerçekten de bugün iklim meselesi yalnızca çevre politikalarını değil, dünya ticaretini de şekillendiriyor. Bir ürünün hangi enerjiyle üretildiği, ne kadar karbon salımına yol açtığı, hangi ambalajın kullanıldığı, nasıl taşındığı, bütün bunlar yeni ekonomik düzenin unsurları haline geliyor. Konuşulan teknik ayrıntıları dinlerken günlük hayatımızın en sıradan ürünlerinin bile bu hesapların konusu olduğunu gördük. Bir diş macununun üretiminden ambalajına kadar uzanan süreçte hangi unsurun karbon hesabının hangi kapsamında değerlendirileceğine ilişkin teknik meseleler bile uluslararası ticaret bakımından önem kazanıyor.

Peki bu standartları kim belirleyecek? Teknolojiyi kim üretecek? Yeni kurallara uymak zorunda kalan ülkeler gerekli teknolojiye nasıl ulaşacak? Bu teknolojiye sahip olanlar onu başkalarına hangi şartlarla verecek? İşte benim asıl merak ettiğim mesele bu. Çevreyi korumak için geliştirilen uygulamaların önemli bir bölümü gerçekten insanlığın ortak geleceğine hizmet edebilir. Ama bunların uluslararası ekonomik rekabette birer güç aracına dönüşme ihtimali de bulunuyor. Bir taraftan çevrecilikten söz edip diğer taraftan teknolojiyi yalnızca kendi elinizde tutmaya, başkalarını sürekli size bağımlı hale getirmeye çalışırsanız bunun adına ne diyeceğiz? Benim itirazım çevre standartlarına değil, bu standartların adil olmayan biçimde uygulanmasına. Dünyanın geleceğini birlikte kurtarmaktan söz ediyorsak, kalkınma imkânlarını da bilgiyi de teknolojiyi de daha hakkaniyetli paylaşmak zorundayız.

Bazen düşünüyorum, acaba iklim değişikliğiyle mücadele için oluşturulan yeni ekonomik düzen, bazı ülkeler açısından bir başka ticari üstünlük aracına mı dönüşüyor? Dünyanın geleceğini koruma iddiasıyla ortaya çıkan düzenlemeler, gelişmekte olan toplumların önüne yeni engeller mi çıkarıyor? Elbette bütün gelişmeleri tek bir niyete bağlamak doğru değil. Çevreyi korumaya yönelik bilimsel çalışmaların ve uluslararası standartların önemli faydaları var. Ancak ekonomik çıkarların bu süreçte etkili olmadığını düşünmek de saflık olur. Çünkü dünyada büyük ekonomik dönüşümlerin yaşandığı her dönemde yeni kazananlar ve yeni kaybedenler ortaya çıkmıştır. Sanayi Devrimi’nde de böyle oldu, enerji piyasalarının şekillendiği dönemlerde de böyle oldu. Şimdi de iklim değişikliğiyle mücadele üzerinden üretim ve ticaretin kuralları yeniden belirleniyor. Türkiye’nin bu süreçte yalnızca başkalarının aldığı kararları uygulayan bir ülke olarak kalmaması gerekiyor.

Uğur Başkan’ın sözlerinden zihnimde kalan en önemli düşüncelerden birini kendi ifadelerimle aktaracağım: Bizi dinlemeyenlerin peşinden gitmek yerine, bizi dinleyenlerle yol yürümeliyiz. Bence son derece önemli bir yaklaşım. Bunu Batı’yla ilişkileri kesmek, dünyaya kapıları kapatmak şeklinde anlamıyorum. Tam tersine, dünyayla daha güçlü ve daha eşit ilişkiler kurabilmenin yolu olarak görüyorum. Bizim de söyleyecek sözümüz var, geliştirecek teknolojimiz var, ortaya koyacak tecrübemiz var. Sürekli başkalarının oluşturduğu kuralları takip eden, onların geliştirdiği teknolojileri satın alan, onların çizdiği sınırlar içerisinde hareket etmeye çalışan bir ülke olmak zorunda değiliz. Bizi dinlemeye hazır olan, bizimle birlikte üretmek isteyen, karşılıklı saygıya dayalı iş birliği kurmayı kabul eden ülkelerle yeni yollar açabiliriz. Zaten tarih boyunca Anadolu’nun en önemli özelliklerinden biri de farklı medeniyetlerle ilişki kurabilme kabiliyetiydi. Bu topraklar yalnızca orduların geçtiği bir coğrafya olmadı; ticaretin, bilginin, sanatın ve farklı kültürlerin buluştuğu bir merkez oldu.

Uğur Başkan’ın anlattığı bir hatıra bu düşünceye çok güzel bir anlam kazandırıyordu. Londra Belediye Başkanı’nın bir toplantıda Türkçe olarak “Bir elin nesi var, iki elin sesi var” dediğini anlattı. Ne güzel bir atasözü seçmiş. Bizim Anadolu’nun dilinden çıkmış, asırlar boyunca hayatın içerisinde sınanmış bir hakikat. Bir elin yapamadığını iki el yapabilir. İnsanlar birbirini dinlerse, birbirine destek olursa, birlikte hareket ederse en zor meseleler bile çözülebilir. Fakat benim burada küçük bir ilavem var: İki elin gerçekten ses çıkarabilmesi için ellerden birinin diğerini ezmeye çalışmaması gerekir. Güçlü olan sürekli kendi şartlarını dayatırsa, zengin olan her konuda kendi menfaatini düşünürse, yoksul olanın sesini kim duyacak? Dünya bugün biraz da bu soruyla karşı karşıya.

Amerika Birleşik Devletleri federal yönetiminin COP31’e resmî heyet göndermemesi de Antalya’da üzerinde konuştuğumuz meselelerden biriydi. Donald Trump yönetiminin uluslararası iklim çalışmalarından uzak durmasını doğru bulmuyorum. Dünyanın ekonomik ve teknolojik bakımdan en güçlü ülkelerinden birinin, insanlığın ortak geleceğini ilgilendiren böylesine önemli bir konuda sorumluluk almaktan kaçınması kabul edilebilir değil. Elbette Amerika’nın tamamını aynı şekilde değerlendirmek de yanlış. Oradan gelen eyalet ve yerel yönetim temsilcileri de vardı. Fakat tarihsel olarak sera gazı salımlarında büyük pay sahibi olmuş ülkelerin sorumluluğu da büyük olmalı. Bir tarafta denizlerin yükselmesinden korkan ada ülkeleri, kuraklıkla mücadele eden Afrika toplumları, geçim derdindeki milyonlarca insan varken diğer tarafta büyük güçlerin kendi siyasi ve ekonomik hesaplarıyla hareket etmesi insanın vicdanını rahatsız ediyor.

Burada Türkiye’nin üstlenebileceği rolü de küçümsememek gerektiğini düşünüyorum. Türkiye hem sanayi ve teknoloji üretimi bakımından önemli bir birikime sahip hem de dünyanın farklı bölgelerindeki toplumlarla tarihî ve kültürel ilişkiler kurabilen bir ülke. Bu iki özelliği bir araya getirebilirsek iklim değişikliğiyle mücadelede yalnızca başkalarının kararlarını uygulayan değil, çözüm üreten ülkeler arasında daha güçlü bir yer edinebiliriz. Antalya’da gördüğüm çalışmalar bana böyle bir ihtimalin bulunduğunu gösterdi. Ama bunun için yalnızca büyük hedefler açıklamak yetmez; bilimsel araştırmaya, teknolojiye, üretime, yetişmiş insan gücüne ve uzun vadeli çalışmaya ihtiyaç var. Kısacası aklımızı, emeğimizi ve imkânlarımızı doğru kullanmamız gerekiyor.

Bütün bu büyük tartışmaların içerisinde Konya’nın yaptığı işler ayrıca dikkat çekiyordu. Uğur Başkan’ın anlattığı, bizim de yerinde gördüğümüz çalışmalardan biri dünya liderlerinin kullandığı güzergâhtaki nanografen katkılı asfalt uygulamasıydı. Konya Büyükşehir Belediyesi’nin Bakanlık ve ilgili teknoloji kuruluşlarıyla birlikte gerçekleştirdiği bu uygulama, çevreye duyarlı yol teknolojileri bakımından önemli bir adım olarak tanıtılıyordu. Ben bunu dinlerken kendi kendime başka bir soru sordum: Biz böyle bir teknolojiyi neden dünyaya satmayalım?

Konya’da geliştirilen bir uygulama neden Avrupa’nın, Afrika’nın, Asya’nın başka şehirlerinde kullanılmasın? Sürekli başkalarının teknolojilerini satın almak yerine bizim teknolojilerimiz de neden uluslararası ticaretin konusu olmasın? Yıllarca başka ülkelerin ürettiği teknolojileri kullandık. Yollarımızı onların makineleriyle yaptık, fabrikalarımızda onların geliştirdiği sistemlerden yararlandık. Artık bizim mühendislerimizin, bilim insanlarımızın ve üreticilerimizin geliştirdiği teknolojilerin de dünyanın başka yerlerinde kullanılması gerekiyor. Elbette her teknolojinin çevresel ve ekonomik yararının bilimsel verilerle ortaya konulması, uygulamanın uzun vadeli sonuçlarının görülmesi gerekir. Ama bir şehrin böyle bir teknoloji geliştirme arayışında bulunması bile gelecek adına önemli. Dünya liderlerinin geçtiği yolda Konya’nın imzasının bulunması, benim için yalnızca bir belediyecilik başarısı değil, geleceğin ticareti ve üretimi açısından da üzerinde düşünülmesi gereken bir gelişmeydi.

Konya’nın katkıları yalnızca asfaltla sınırlı değildi. Aldığımız bilgilere göre Konya Büyükşehir Belediyesi 70 elektrikli otobüsü Antalya’ya göndermiş, yaklaşık 110 şoför görevlendirmişti. Organizasyon alanındaki ulaşım hizmetlerinde bu araçların önemli katkısı vardı. Bazı yol ve altyapı çalışmalarında, restoran ve ibadet alanlarının düzenlenmesinde de Konya’nın emeği görülüyordu. İnsan kendi şehrinin böyle büyük bir uluslararası organizasyonda bu kadar geniş bir sorumluluk üstlendiğini görünce doğal olarak gururlanıyor. Ama ben burada yalnızca gurur duymakla kalmadım; bütün bu işleri yapan insanların emeğini de düşündüm. Direksiyon başındaki şoförü, yolları hazırlayan işçiyi, teknik personeli, mutfakta çalışan insanları, güvenliği ve organizasyonu sağlayan görevlileri… Büyük organizasyonların başarısı yalnızca kürsülerde konuşan insanların değil, çoğu zaman isimlerini bile bilmediğimiz çalışanların gayretiyle mümkün oluyor.

Konya’nın mutfağı da Antalya’da gerçekten güzel temsil ediliyordu. Yağ somunu, etliekmek, furun kebabı, Kırkikindi, FERA, Palize… BEYSU hemen her yerde karşımıza çıkıyordu. İklim zirvesinin çevre hassasiyeti nedeniyle suyun sunumundan kullanılan ambalajlara kadar farklı kurallar uygulanıyordu. Cam ambalajların tercih edilmesi, tek kullanımlık malzemelere ilişkin sınırlamalar gibi ayrıntılar bile bu organizasyonun günlük hayata yansıyan taraflarıydı. İşte çevre meselesi böyle bir şey. Yalnızca büyük toplantılarda konuşulan bir konu değil, içtiğiniz suyun ambalajına kadar hayatın içerisinde yer alan bir mesele.

Konya’nın tarihî ve kültürel değerlerini anlatan alanlar, Anadolu Hazineleri Bahçesi, Çatalhöyük’ten bugüne uzanan medeniyet birikimi, Tropikal Kelebek Bahçesi’ne ilişkin çalışmalar da ayrı bir güzellikti. İnsan bazen kendi şehrinde her gün karşılaştığı değerlerin kıymetini başka bir yerde daha iyi anlıyor. Bizim için sıradan görünen bir yemek, dünyanın başka bir yerinden gelen insan için yepyeni bir kültürün kapısını açabiliyor. Bir tarihî eser, bir sanat çalışması, bir sofra geleneği bir şehrin kendisini anlatmasının en güzel yollarından biri olabiliyor. Konya’nın bütün bu zenginlikleriyle orada bulunması, bana yalnızca bugünün Konya’sını değil, binlerce yıllık Anadolu medeniyetini de düşündürdü.

Düşünün, Çatalhöyük’te binlerce yıl önce insanlar toprağın bereketiyle hayatlarını sürdürmüşler. Sonra Selçuklu medeniyeti bu topraklara muhteşem eserler kazandırmış. Mevlana’nın sesi dünyanın dört bir yanına ulaşmış. Konya yalnızca bir şehir değil, aynı zamanda tarih boyunca birikmiş büyük bir medeniyetin taşıyıcısı olmuş. Şimdi aynı şehir, dünyanın geleceğinin tartışıldığı uluslararası bir organizasyonda hem geçmişini anlatıyor hem yeni teknolojiler geliştirmeye çalışıyor. Benim için bu iki yönün bir arada bulunması son derece anlamlı. Çünkü bir millet geçmişinden kopmadan da geleceğe yürüyebilir. Hatta geçmişini iyi anlayan milletlerin geleceğe daha sağlam adımlarla yürüyebileceğini düşünüyorum.

Fakat bütün bu güzelliklerin içerisinde Konya’yı doğrudan ilgilendiren çok önemli gelişmeler de vardı. Meke Gölü’nün yeniden canlandırılması ve Beyşehir Gölü’nün korunmasına yönelik uluslararası finansman çalışmaları… Uğur Başkan bu konuları anlatırken yapılan görüşmelerden, imzalanan anlaşmalardan ve sağlanması hedeflenen finansmandan söz etti. Bakan Murat Kurum’un katılımıyla yürütülen çalışmalar kapsamında Dünya Bankası ile 191 milyon avroluk finansman anlaşması imzalandığı açıklandı. Meke Gölü’ne yılda yaklaşık 1,2 milyar litre su kazandırılması, Beyşehir Gölü için de arıtılmış suyun yeniden doğaya verilmesiyle yılda yaklaşık 712 milyon litrelik katkı sağlanması hedefleniyor.

Şimdi düşünün; dünyanın dört bir yanından gelen temsilcilerin iklim değişikliğini konuştuğu bir organizasyonda, bizim Beyşehir Gölü’müzün geleceği de ele alınıyor. Meke Gölü’ne yeniden su kazandırılması için çalışmalar yapılıyor. Bu bağlantıyı önemli buluyorum. Çünkü bazen uluslararası toplantıların insanın günlük hayatından çok uzak olduğunu düşünüyoruz. Oysa doğru çalışmalar yapılırsa Antalya’daki bir görüşmenin sonucu yıllar sonra Konya’daki bir gölün suyunda, bir tarlanın bereketinde, bir ailenin hayatında karşılık bulabilir. Elbette anlaşma imzalamakla göle su gelmiş olmuyor. Bundan sonra projelerin uygulanmasını, finansmanın doğru kullanılmasını, hedeflerin gerçekleşmesini takip edeceğiz. Ama böylesine uluslararası bir organizasyonda Konya’nın en önemli çevre sorunlarının çözümü için somut çalışmaların yürütülmesi bile başlı başına önemli. İnşallah Meke yeniden hayat bulur, Beyşehir korunur, Konya Ovası’nın bereketi gelecek nesillere de ulaşır.

Antalya’da aklımdan çıkmayan üç kelime vardı: Diyalog, uzlaşı, aksiyon. COP31’in temel yaklaşımını anlatan bu üç kelime üzerinde uzun uzun düşündüm. Diyalog kuracaksınız, birbirinizi dinleyeceksiniz, uzlaşacaksınız ve ardından harekete geçeceksiniz. Ne kadar güzel. Ancak insanlık yıllardır uluslararası toplantılarda çok güzel sözler söylüyor. Bildirgeler hazırlanıyor, anlaşmalar imzalanıyor, ülkeler taahhütlerde bulunuyor. Sonra?

İşte mesele burada başlıyor.

Verilen sözler tutuluyor mu? İhtiyaç sahibi ülkelere vaat edilen finansman ulaşıyor mu? Çevreyi korumak için alınan kararlar uygulanıyor mu? Kuraklıkla mücadele eden toplumların sorunları gerçekten çözülüyor mu? Benim için bütün bu toplantıların asıl başarı ölçüsü, sonunda insan hayatında neyin değiştiğidir. Bir çiftçinin tarlasına su ulaşmıyorsa, bir çocuğun soluduğu hava temizlenmiyorsa, bir şehir doğal afetlere karşı daha güvenli hale gelmiyorsa, bir ülke ihtiyaç duyduğu temiz enerjiye erişemiyorsa dünyanın en güzel bildirgesini yayımlasanız ne olur?

Elbette uluslararası anlaşmalar önemlidir, müzakereler gereklidir. Ama insanlık artık yalnızca söz verilmesini değil, netice alınmasını istiyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın, Bakanımız Murat Kurum’un ve Uğur Başkan’ın somut adımların önemine ilişkin değerlendirmeleri de benim zihnimde bu düşünceyle birleşti. Diyalog olacak, uzlaşı olacak ama mutlaka aksiyon da olacak. Hatta ben buna bir kelime daha eklemek istiyorum: Netice. Çünkü yapılan işin insanlığa faydası ancak ortaya çıkan sonuçla anlaşılabilir. Antalya’daki müzakerelerin sonunda hazırlanacak kararların kıymeti de altına atılan imzaların sayısıyla değil, önümüzdeki yıllarda insan hayatında oluşturacağı değişimle ölçülecek.

Bir de bütün bunların ötesinde, insanın kendisine sorması gereken daha temel bir soru var. İnsanoğlu bu dünyayla nasıl bir ilişki kurmalı?

Sanayi Devrimi’nden bu yana insanlık muazzam bir teknolojik gelişme yaşadı. Fabrikalar kuruldu, demir yolları yapıldı, şehirler büyüdü, iletişim hızlandı, dünyanın uzak bölgeleri birbirine yaklaştı. Bütün bunlar insanlığın hayatını önemli ölçüde değiştirdi. Ama aynı zamanda doğaya verdiğimiz zarar da arttı. Yıllarca toprağı, suyu, havayı sınırsız kaynaklar gibi gördük. Üretmenin, tüketmenin, daha fazla kazanmanın önünde hiçbir sınır bulunmadığını düşündük. Oysa dünya sınırsız değil. Kaynaklarımız sınırsız değil. İnsanın ihtiyaçlarıyla arzuları arasındaki farkı unuttuğumuz zaman, tüketim bir hayat amacına dönüşüyor. Belki de bugün yaşadığımız çevre sorunlarının bir kısmının arkasında bu anlayış bulunuyor.

Elbette insanlığın gelişmesine karşı değilim. Tam tersine, daha çok üretelim, daha fazla bilimsel araştırma yapalım, yeni teknolojiler geliştirelim, insanlarımız daha iyi şartlarda yaşasın istiyorum. Ama bütün bunları yaparken yaşadığımız dünyayı da korumak zorundayız. Çünkü doğanın dengesini bozduğumuzda ortaya çıkan sonuçları yalnızca bugünün insanları yaşamıyor. Bizden sonra gelecek nesiller de yaşıyor. Üstelik onlar bu kararların alınmasında söz sahibi bile değiller. Bugün tükettiğimiz kaynakların, kirlettiğimiz suların, yok ettiğimiz doğal alanların bedelini yarının çocuklarına ödetmeye hakkımız var mı? Bence yok.

Antalya’da bütün o büyük salonları, gelişmiş teknolojileri, robotları, bilimsel çalışmaları gördükten sonra insanın aklına böyle sorular geliyor. İnsanoğlu gerçekten muazzam işler yapabiliyor. Ama aynı insanlık, dünyanın geleceğini ilgilendiren meselelerde anlaşmakta neden bu kadar zorlanıyor? Neden bir tarafta sınırsız tüketim alışkanlığı varken diğer tarafta temel ihtiyaçlarını bile karşılayamayan insanlar bulunuyor? Neden bazı ülkeler kendi kalkınmalarını tamamladıktan sonra başkalarının kalkınma hakkını yeterince gözetmiyor? Belki de insanlığın en büyük meselesi bilgi eksikliği değil, sahip olduğu bilgiyi hangi amaçla kullandığıdır. Aklımız var, teknolojimiz var, üretme kabiliyetimiz var. Ama bütün bunları vicdanla, merhametle ve adalet duygusuyla buluşturamazsak ortaya çıkan gücün insanlığın tamamına fayda sağlaması mümkün olmayacaktır.

Bizim medeniyetimizin bu konuda söyleyecek çok sözü bulunduğunu düşünüyorum. Anadolu’nun binlerce yıllık birikimi yalnızca taş yapılarda, tarihî eserlerde, müzelerde yaşamıyor. İnsan ilişkilerimizde, sofra kültürümüzde, komşuluğumuzda, misafirperverliğimizde de yaşıyor. Konya’nın bu anlamda çok özel bir yeri var. Mevlana’nın insanı anlamaya, insanları birbirine yaklaştırmaya yönelik düşüncesini asırlar sonra dünyanın geleceğinin tartışıldığı bir iklim zirvesinde hatırlamak insana başka türlü geliyor. İnsanları dinlemek, anlamak, farklılıklarına rağmen birlikte yaşayabilmek… Bütün bunlar bugün de insanlığın en fazla ihtiyaç duyduğu değerler. Teknolojinin gelişmesiyle dünya küçülüyor ama insanların birbirini anlaması her zaman aynı ölçüde kolaylaşmıyor.

Bir de şu var: Biz insanlar bazen kendimizi dünyanın sahibi gibi görüyoruz. Oysa dünya bizim mülkümüz değil. Biz bu dünyada yaşayan, onun nimetlerinden yararlanan, hayatını onun imkânlarıyla sürdüren varlıklarız. Toprağa, suya, havaya, bitkilere, hayvanlara, kısacası bütün o muazzam tabiata muhtacız. İnsanın üretmesi, gelişmesi, şehirler kurması, teknolojiler geliştirmesi elbette güzel. Ama bütün bunları yaparken yaşadığı dünyayı yok sayması mümkün değil. Doğanın sınırlarını görmezden gelirsek bir gün karşımıza çok daha ağır sorunlar çıkacaktır. Bugün kuraklığı konuşuyoruz, yarın suyu konuşacağız, başka bir gün gıda güvenliğini, göçü, doğal afetleri… Bunların birbirinden bağımsız olmadığını artık anlamamız gerekiyor.

Antalya’dan dönerken bütün bu düşünceler zihnimde dolaşıyordu. Bir tarafta Uğur Başkan’ın bizimle aynı sofrada yaptığı o sade kahvaltı, diğer tarafta dünya liderlerinin kullandığı yolda Konya’nın geliştirdiği asfalt; bir tarafta Halil Erdoğan’ın rehberliğinde gezdiğimiz büyük salonlar, diğer tarafta küçücük bir ada ülkesinin geleceğiyle ilgili endişeler… İnsan bir günde ne kadar farklı şey görebiliyor, ne kadar farklı mesele üzerinde düşünebiliyor. Sabah Konya’dan yola çıktığımızda yalnızca uluslararası bir organizasyonu yerinde takip edeceğimizi düşünüyordum. Akşam dönerken ise insanlığın geleceğine ilişkin sorularla birlikte geliyordum. İşte bu yüzden Antalya gezisinin benim için yalnızca güzel bir gezi olarak kalmayacağını biliyorum.

Böyle bir organizasyonun Türkiye’de düzenlenmesi, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde dünya liderlerinin bir araya gelmesi, Bakanımız Murat Kurum’un yürüttüğü çalışmalar, Uğur Başkan’ın uluslararası yerel yönetimler adına üstlendiği sorumluluklar elbette önemli. Konya’nın bu organizasyonda yalnızca tanıtım yapan bir şehir değil, ulaşımından altyapısına, teknolojisinden kültürel çalışmalarına kadar pek çok alanda katkı sunan bir şehir olarak yer alması da bizler için gurur verici. Ancak bu gururun kalıcı bir değere dönüşmesi için yapılan çalışmaların devam etmesi, geliştirilen teknolojilerin ilerlemesi, uluslararası ilişkilerin yeni projelere dönüşmesi ve en önemlisi bütün bunların vatandaşın hayatına yansıması gerekiyor. Antalya’da gördüğümüz başarıların Konya’nın geleceğine de katkı sağlamasını gönülden arzu ediyorum.

Bu arada Antalya’ya gitme imkânı bulunanlara da bir tavsiyem var. COP31, 20 Kasım’a kadar devam edecek. İmkânınız varsa gidin, görün. Konya’nın hazırladığı alanları, restoranlarını, tanıtım bölümlerini, organizasyona katkı sağladığı yerleri görün. Diğer ülkelerin çalışmalarını inceleyin, sergileri gezin, teknolojik uygulamalara bakın. Bir günün yetmediğini siz de anlayacaksınız. Belki dünyanın farklı bölgelerinde insanların ne tür sorunlarla karşı karşıya olduğunu daha yakından düşünme imkânı bulacaksınız. Belki de bizim burada sıradan gördüğümüz bazı şeylerin başka toplumlar için ne kadar büyük önem taşıdığını fark edeceksiniz. İnsanın yaşadığı şehri sevmesi güzeldir ama dünyayı tanıması da gerekir. Çünkü dünyayı tanıdıkça kendi şehrimizin, kendi insanımızın ve sahip olduğumuz değerlerin kıymetini daha iyi anlayabiliyoruz.

Yazının sonuna gelirken gönlümden geçen teşekkürleri de ifade etmek istiyorum. Başta Konya Büyükşehir Belediye Başkanımız Uğur İbrahim Altay olmak üzere, biz gazetecilerin bu önemli organizasyonu yerinde görmesine imkân sağlayan herkese şükranlarımı sunuyorum. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanımız Murat Kurum’a, yoğun programı içerisinde bizlerle yakından ilgilenen Halil Erdoğan’a, Konya Büyükşehir Belediyesi Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanı Ahmet Bilgiç’e, Basın Şube Müdürü Cemil Anıl Doğan’a, Fatma Hanım’a, Uğur Bey’e ve bütün ekip arkadaşlarına gönülden teşekkür ediyorum. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Konya Bölge Müdürü Tuncay Karabulut’a, Şube Müdürü H. Rahmi Dalmaç’a, birlikte güzel bir yolculuk yaptığımız gazeteci büyüklerimiz Kemal Soylu, Murat Dönmez ve Recep Çınar’a, kıymetli gazeteci dostumuz Yaşar Toy’a ve bütün meslektaşlarımıza da ayrıca teşekkürlerimi iletiyorum. Allah bütün emeği geçenlerden razı olsun, yardımcıları olsun, birlik ve beraberliğimizi daim etsin. İnşallah hepimizi daha nice güzel işlerde, ülkemiz ve insanlık adına faydalı buluşmalarda bir araya getirir.

Dostlar, uzun bir yazının sonuna geldik. Belki hâlâ anlatamadığım pek çok şey var. O gün gördüğümüz salonlar, sergiler, dünyanın farklı ülkelerinden gelen insanların çalışmaları, sohbetlerimiz, yolculuğun küçük hatıraları… Ama her şeyi anlatmanın da mümkün olmadığını biliyorum. Bir gün yeniden böylesine büyük bir uluslararası organizasyonu ülkemizde görme imkânımız olur mu, tekrar gidebilir miyiz, onu da bilmiyorum. Fakat bu kez gidip görmüş olmaktan, ülkemizin ve Konya’mızın ortaya koyduğu çalışmalara tanıklık etmekten gerçekten memnunum.

İnşallah Antalya’da yapılan görüşmeler insanlığın hayrına sonuçlar doğurur. İnşallah verilen sözler tutulur, alınan kararlar uygulamaya dönüşür, dünyanın zengin ülkeleri sorumluluklarını yerine getirir, yoksul toplumlar kalkınma imkânlarına daha adil biçimde ulaşır. İnşallah Meke Gölü’müz yeniden hayat bulur, Beyşehir Gölü’müz korunur, Konya Ovası’nın bereketi gelecek nesillere de ulaşır. Ve inşallah insanlık, bir taraftan üretirken, gelişirken, yeni teknolojiler oluştururken diğer taraftan yaşadığı dünyayı korumayı da başarır.

Çünkü artık bunun yalnızca güzel bir temenni değil, insanlığın geleceği için zorunluluk olduğunu anlamamız gerekiyor. Çocuklarımıza daha fazla bina, daha fazla yol, daha fazla fabrika bırakabiliriz. Ama onlara temiz suyu, yaşanabilir toprağı, solunabilir havayı bırakamazsak bütün o zenginliğin ne anlamı kalır? Hangi servet kurumuş bir gölün yerini doldurabilir? Hangi teknoloji bir milletin yok olan yurduna dair hatıralarını geri getirebilir? Hangi ekonomik büyüme, gelecek nesillerin yaşama hakkından daha kıymetli olabilir?

Antalya’da bütün o büyük salonları, gelişmiş teknolojileri, dünya ülkelerinin çalışmalarını gördükten sonra zihnimde kalan en önemli düşünce işte buydu.

Dünya bizsiz de var olabilir. Ama biz dünya olmadan var olamayız.

Ona muhtacız. Suyuna, toprağına, havasına, bereketine muhtacız. Öyleyse ona saygı duymak, onu korumak, bizden sonra gelecek insanlara yaşanabilir halde bırakmak zorundayız.

Antalya’dan Konya’ya dönerken bir taraftan şehrimiz adına gurur duyuyor, diğer taraftan insanlığın geleceğini düşünüyordum. Güzel bir günün ardından güzel hatıralarla döndük. Temennim, bu büyük iklim buluşmasından yalnızca güzel hatıraların değil, insanlığın hayatını değiştirecek güzel sonuçların da doğmasıdır.

Barışın, huzurun, merhametin ve adaletin hâkim olduğu, insanların birbirini dinlediği, güçlülerin güçsüzleri ezmediği, doğanın korunduğu, çocukların geleceğe korkuyla değil umutla baktığı bir dünya dileğiyle…

Hepinize güzel günler diliyorum.