Nöbetçi Eczaneler
Kanada’daki Toronto Üniversitesine bağlı siber güvenlik araştırma grubu Citizen Lab, İsrail merkezli Discover-Tech şirketinin faaliyetlerine ilişkin dikkat çekici bir rapor yayımladı. Şirketin ihale kayıtları üzerinde yürütülen araştırmalara dayanan raporda, internet reklamlarının kullanıcıları takip etmek, cihaz bilgilerini toplamak ve casus yazılım saldırıları gerçekleştirmek amacıyla kullanıldığı ortaya konuldu.
Araştırmaya göre reklam şirketi görünümünde faaliyet gösteren Discover-Tech, yaklaşık altı yıldır casus yazılım geliştiren şirketlerin dünya genelindeki internet kullanıcılarına ulaşmasına ve siber saldırılar düzenlemesine yardımcı oluyor.
Dört ayda 200 bin internet sitesi ve uygulamada gösterildi
Citizen Lab’in raporuna göre Discover-Tech tarafından belirli kullanıcıları hedef almak amacıyla hazırlanan reklamlar, dört aylık bir süreçte yaklaşık 200 bin internet sitesinde ve mobil uygulamada görüntülendi.
Bazı kurumların sertifikalı ve onaylı reklam aracıları listelerinde de yer alan şirket, reklamlarını Google ve Yandex dahil olmak üzere farklı dijital platformlar üzerinden kullanıcılara ulaştırdı.
Reklamcılık altyapısının bu şekilde kullanılması, normal internet reklamlarıyla casus yazılım faaliyetleri arasındaki ayrımın kullanıcılar tarafından fark edilmesini güçleştirdi.
Casus yazılım saldırısı için reklama tıklamak gerekmiyor
Raporda en dikkat çekici bulgulardan biri, saldırıların kullanıcıların herhangi bir bağlantıya tıklamasına gerek kalmadan gerçekleştirilebilmesi oldu.
Sıfır tıklama (zero-click) olarak adlandırılan yöntemde, zararlı reklamın cihazda görüntülenmesi saldırının başlatılması için yeterli olabiliyor.
Citizen Lab’in bulgularına göre bu reklamlar, cihazların anonim olarak tanımlanmasını engelleyen bilgilerin elde edilmesinde, cihaz parmak izi verilerinin toplanmasında ve casus yazılım yerleştirilmesinde kullanıldı.
Cihaz parmak izi yöntemiyle tarayıcı, işletim sistemi ve diğer teknik özelliklerden yararlanılarak kullanıcının cihazı ayırt edilebiliyor. Böylece kullanıcı herhangi bir reklam bağlantısına tıklamasa bile cihazına ilişkin bilgiler elde edilebiliyor.
Araştırmada, zararlı reklam altyapısının casus yazılım saldırıları için kullanılabildiği belirtilirken her reklamın görüntülendiği cihazda mutlaka casus yazılım bulunduğu anlamına gelmediği de göz önünde bulunduruluyor.
Milyonlarca cihaz İsrailli Candiru şirketinin sunucularına yönlendirildi
Citizen Lab’in araştırmasında reklamların, milyonlarca cihazı kullanıcıların bilgisi dışında İsrail merkezli Candiru şirketinin sunucularına yönlendirdiği belirtildi.
Candiru, casus yazılım teknolojileri geliştiren şirketler arasında yer alıyor.
Rapora göre Discover-Tech’in reklam altyapısı, bu tür şirketlerin hedefledikleri cihazlara erişim sağlamasına yardımcı oldu. Kullanıcıların ziyaret ettikleri internet sitelerinde karşılarına çıkan reklamlar, siber saldırı süreçlerinin bir parçası olarak kullanıldı.
Al Jazeera’ya ait en az 45 cihaz hedef alındı
Araştırmada, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna ait cihazların da saldırılardan etkilendiği açıklandı.
Citizen Lab’in bulgularına göre 2024 ve 2025 yıllarında Al Jazeera’ya ait en az 45 cihaza, Candiru tarafından geliştirilen casus yazılımlar hedefli internet reklamları aracılığıyla yerleştirildi.
Bu bulgu, reklam altyapısının yalnızca bireysel internet kullanıcılarını değil, medya kuruluşlarını ve belirli kurumları hedef almak amacıyla da kullanıldığını ortaya koydu.
Hükümetler ve uluslararası kuruluşlar da etkilenmiş olabilir
Citizen Lab, reklamlar aracılığıyla yürütülen faaliyetlerin kapsamının Al Jazeera ile sınırlı olmayabileceğine dikkat çekti.
Raporda, dünya genelinde hükümetlere ve hükümetler arası kuruluşlara ait ağlar dahil olmak üzere ulusal güvenlik bakımından hassas kabul edilen sistemlerin de bu reklamlardan etkilenmiş olabileceği ifade edildi.
Ancak söz konusu ağların tamamında casus yazılım bulunduğuna ilişkin kesin bir tespit paylaşılmadı. Araştırmada bu sistemlerin de saldırılardan etkilenmiş olabileceğine yönelik şüphelere yer verildi.
Google ve diğer platformlardan erişim engeli
Araştırma bulgularının ardından Google dahil birçok dijital platform, Discover-Tech’in reklam ekosistemlerine erişimini engellemek amacıyla harekete geçti.
Platformların aldığı önlemler, şirketin reklam altyapısından yararlanarak kullanıcı cihazlarına ulaşmasını sınırlandırmayı hedefliyor.
Citizen Lab’in raporu, dijital reklam sistemlerinin kötüye kullanılması durumunda internet kullanıcılarının, gazetecilerin, medya kuruluşlarının ve kamu kurumlarının ciddi siber güvenlik riskleriyle karşı karşıya kalabileceğini gösterdi.
Araştırma aynı zamanda, kullanıcıların herhangi bir dosya indirmeden veya şüpheli bir bağlantıya tıklamadan da gelişmiş siber saldırıların hedefi olabileceğini ortaya koyması bakımından önem taşıyor.