Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’de milyonlarca çocuğu, aileleri ve sosyal medya platformlarını ilgilendiren yeni düzenlemenin ayrıntıları belli oldu. Çocukların dijital ortamlarda karşılaşabilecekleri risklerden korunması amacıyla hazırlanan düzenleme, yaş doğrulamasından hesap açma şartlarına, canlı yayın kullanımından ebeveyn denetimine kadar birçok alanda değişiklik öngörüyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 12 Ekim Pazartesi akşamı Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı’nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayarak yeni uygulamaya ilişkin ayrıntıları paylaştı.
Bakan Göktaş’ın açıklamasına göre 15 yaşından küçük çocukların sosyal medya hesabı açması engellenecek. 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar içinse kullanım güvenliğini artırmayı ve ekran bağımlılığını azaltmayı amaçlayan ek tedbirler uygulanacak.
Yeni sistemde yalnızca kullanıcıların hesap açarken beyan ettikleri doğum tarihi esas alınmayacak. e-Devlet üzerinden gerçekleştirilecek doğrulamanın ardından platformlar kullanım süresince de yaş kontrolü yapabilecek.
Sosyal medya yasağı ne zaman başlayacak?
Bakan Göktaş’ın verdiği bilgilere göre düzenlemenin uygulama takvimi iki aşamadan oluşuyor.
İlk aşamada 1 Kasım 2026 tarihinde yeni kuralların uygulanmasına başlanacak. Ardından sosyal medya platformlarının teknik altyapılarını tamamlamaları ve mevcut hesapları yeni sisteme uyarlamaları için 31 Mart 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanınacak.
Sosyal medya düzenlemesinin takvimi
| Tarih | Uygulama |
| 10 Ekim 2026 | Düzenlemenin Resmî Gazete’de yayımlandığı belirtilen tarih |
| 1 Kasım 2026 | Yeni kuralların uygulanmaya başlanacağı tarih |
| 31 Mart 2027 | Platformlar ve mevcut hesaplar için uyum süresinin son günü |
| 1 Nisan 2027 ve sonrası | e-Devlet doğrulamasına dayalı sistemin tam olarak uygulanmasının öngörüldüğü dönem |
Göktaş, geçiş sürecini şu sözlerle açıkladı:
“Bu tarihten sonra artık doğrulama sistemine geçeceğiz. Ondan sonra bizim verdiğimiz ‘token’lerle giriş yapabilecek.”
Bu açıklamaya göre sosyal medya platformlarının belirlenen tarihe kadar yaş doğrulama altyapılarını yeni kurallara uygun hale getirmeleri gerekecek.
15 yaş altındaki çocuklar sosyal medya hesabı açamayacak
Yeni düzenlemeyle birlikte 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulamayacak.
Yaş sınırının uygulanabilmesi için kullanıcıların sosyal medya platformlarına hesap oluştururken e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapmaları gerekecek.
Yaşı 15’in altında olduğu belirlenen çocukların yeni hesap açma başvuruları kabul edilmeyecek. Mevcut hesapları bulunan çocuklar da geçiş sürecinde kontrol edilecek.
31 Mart 2027’ye kadar yürütülecek yaş doğrulama işlemleri sonunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak.
Buna karşılık 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış çocuklar, özel güvenlik ve gizlilik kurallarına tabi hesaplarla sosyal medya kullanabilecek.
15-18 yaş grubuna hangi yasaklar geliyor?
Düzenleme yalnızca 15 yaş altındaki çocuklara yönelik hesap açma yasağıyla sınırlı kalmayacak. 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların sosyal medya deneyimi de önemli ölçüde değişecek.
Bu yaş grubunda çocukların dijital güvenliğini sağlamak, kişisel verilerini korumak ve platformlarda geçirdikleri süreyi artırmaya yönelik uygulamaları sınırlandırmak amacıyla özel kurallar uygulanacak.
Yaşa göre sosyal medya kısıtlamaları
| Özellik | 15 yaş altı | 15-17 yaş |
| Sosyal medya hesabı açma | Yasak | Yaş doğrulamasıyla mümkün |
| Canlı yayın açma | Hizmet sunulamaz | Yasak |
| Ekran kaydırma ve sonsuz akış | Hizmet sunulamaz | Bağımlılık oluşturan tasarımlar sınırlandırılacak |
| Ekran görüntüsü ve kaydı | Hizmet sunulamaz | Önleyici teknik tedbirler uygulanacak |
| Hesap gizliliği | Hizmet sunulamaz | Varsayılan olarak gizli |
| Kişiselleştirilmiş reklam | Hizmet sunulamaz | Yasak |
| Özel mesajlar | Hizmet sunulamaz | Yalnızca takip edilen hesaplardan |
| Takipçi ve takip edilen listeleri | Hizmet sunulamaz | Diğer kullanıcılara kapalı |
| Ebeveyn denetimi | Hesap açılışına izin verilmez | Zorunlu kontrol araçları |
15 yaş sınırı, 15. doğum gününü henüz tamamlamamış çocukları kapsıyor. 15 yaşını doldurmuş çocuklar için 18 yaşına kadar özel kullanım kuralları uygulanacak.
Canlı yayın, ekran kaydı ve sürekli kaydırma kısıtlanacak
Bakan Göktaş, çocukların dijital platformlarda uzun süre kalmasına neden olabilecek tasarımlara yönelik önlemleri anlattı.
Özellikle ekranı sürekli kaydırma ve kullanıcıyı yeniden içerik akışının başına yönlendirme gibi uygulamaların bağımlılık oluşturma potansiyeline dikkat çekti.
Göktaş, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Mesela bazı uygulamalar olmayacak. Ekran bağımlılığı unsuru oluşturan, ekran kaydırma, sürekli başa kaydırma olmayacak. Buna ek olarak ekran kopyası yani ekran kaydı yapılamayacak ve canlı yayın açamayacaklar.”
Düzenleme kapsamında 15-18 yaşındaki kullanıcıların canlı yayın açması engellenecek. Ekran görüntüsü veya kaydı alınmasını önlemeye yönelik teknik tedbirler uygulanacak.
Ayrıca sosyal medya platformlarında çocukları sürekli yeni içeriklerle karşılaştırarak kullanım süresini uzatan tasarım özellikleri sınırlandırılacak.
Burada her türlü ekran kaydırma hareketinin tamamen yasaklanmasından ziyade, çocukları platformda daha uzun süre tutmayı amaçlayan bağımlılık oluşturucu tasarımlara yönelik sınırlamalar öne çıkıyor.
Sosyal medya hesapları otomatik olarak gizli olacak
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük kullanıcıların hesapları varsayılan olarak gizli şekilde oluşturulacak.
Çocukların takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılar tarafından görüntülenemeyecek.
Özel mesajlaşmada da yeni kurallar uygulanacak. Çocuklara yalnızca kendilerinin takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilecek.
Mesajların okunup okunmadığını gösteren görüldü bilgisi de kapatılacak.
Bu önlemlerle çocukların tanımadıkları kullanıcılarla kontrolsüz iletişim kurma riskinin azaltılması ve dijital mahremiyetlerinin korunması amaçlanıyor.
Sosyal medyada e-Devlet doğrulaması nasıl yapılacak?
Yeni sistemin en önemli unsurlarından biri, sosyal medya platformlarında hesap açarken yaş bilgisinin e-Devlet üzerinden doğrulanması olacak.
Bakan Göktaş’ın açıklamasına göre kullanıcıların kimlik bilgilerini doğrudan sosyal medya şirketleriyle paylaşmaları gerekmeyecek.
Bunun yerine e-Devlet üzerinden yaş uygunluğunu gösteren dijital bir belirteç, yani token, oluşturulacak.
Yeni yaş doğrulama sistemi
- Hesap oluşturma
Kullanıcı sosyal medya platformunda hesap açma işlemini başlatacak.
- e-Devlet yönlendirmesi
Yaş doğrulaması için kullanıcı e-Devlet sistemine yönlendirilecek.
- Dijital belirteç oluşturulması
Kullanıcının yaş şartını sağlayıp sağlamadığını gösteren dijital kod üretilecek.
- Platformun doğrulaması
Sosyal medya şirketi, dijital belirteç üzerinden kullanıcının yaş uygunluğunu kontrol edecek.
- Hesabın açılması veya reddedilmesi
15 yaşını dolduranlar yaşlarına uygun hesap açabilecek; daha küçük kullanıcıların talepleri reddedilecek.
Böylece yaş kontrolünün yalnızca kullanıcının kendi doğum tarihini yazmasına dayalı olmaması sağlanacak.
Bakan Göktaş: “Yaş doğrulaması sadece hesap açılışıyla sınırlı kalmayacak”
Yeni düzenlemeyle hesap açıldıktan sonra da denetimler devam edecek.
Bakan Göktaş, platformların kendi teknolojik yöntemlerini kullanarak kullanıcıların yaşlarıyla ilgili kontroller yapacağını söyledi.
Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığından şüphelenilmesi durumunda hesap geçici olarak askıya alınabilecek.
Ardından kullanıcıdan yeniden e-Devlet aracılığıyla yaş doğrulaması yapması istenecek.
Bu sistemin hesap açılışı ve hesap kullanımı olmak üzere iki aşamalı biçimde işletilmesi planlanıyor.
Çocuklar anne ve babalarının hesabını kullanırsa ne olacak?
Yeni sistemde yalnızca hesap sahibinin beyan ettiği yaş bilgisi değil, hesabı fiilen kullanan kişinin yaşı da önem taşıyacak.
Bakan Göktaş, çocukların ebeveynlerine ait hesaplardan sosyal medyaya giriş yapma ihtimalinin de değerlendirildiğini belirtti.
Göktaş, konuyla ilgili şunları söyledi:
“Diyelim ki çocuk babasının-annesinin hesabıyla giriyor. Sosyal medya platformları da zaman zaman tekrar yönlendirme yapabilecek. Yani bir yandan onlar bir yandan biz kontrol edeceğiz.”
Bu açıklamaya göre platformlar şüpheli kullanım durumlarında kullanıcıyı yeniden yaş doğrulamaya yönlendirebilecek.
Hedef, hesap açılışında gerçekleştirilen doğrulamanın sonradan farklı kişiler tarafından kullanılmasını engellemek.
Kişiselleştirilmiş reklam ve algoritmalara da sınırlama
15-18 yaş grubundaki çocukların sosyal medya kullanımında reklam ve algoritma sistemlerine yönelik önemli değişiklikler yapılacak.
Çocukların davranışları üzerinden profil oluşturulması ve bu profillerin kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılması engellenecek.
Sosyal medya platformlarının çocuklara sundukları hizmetlerde yüksek düzeyde gizlilik ve içerik güvenliği sağlaması gerekecek.
Bakan Göktaş, düzenlemenin amacını çocukları bağımlılık oluşturabilecek dijital yapılardan uzaklaştırmak ve çocuk dostu bir sosyal medya ortamı oluşturmak olarak açıkladı.
Bu kapsamda çocukların sürekli reklama maruz kalmasının önüne geçilmesi de hedefleniyor.
Ebeveynlere yeni denetim yetkileri verilecek
Yeni düzenlemeyle çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin ebeveyn kontrol araçları da zorunlu hale getiriliyor.
Sosyal medya şirketlerinin ebeveynlere sunacağı araçlarla çocukların dijital ortamdaki faaliyetleri belirli sınırlar içerisinde denetlenebilecek.
| Ebeveyn kontrolü | Sağlanacak imkân |
| Hesap ayarları | Gizlilik ve güvenlik ayarlarını kontrol etme |
| Ekran süresi | Günlük kullanım süresini sınırlandırma |
| Ücretli işlemler | Harcama ve satın alma izinlerini yönetme |
| Konum paylaşımı | Konum bilgilerinin paylaşımını kontrol etme |
| İçerik güvenliği | Yaşa uygun koruma ve filtreleme ayarlarından yararlanma |
Bu araçlarla ebeveynlerin çocukların sosyal medya kullanımına daha fazla katılması ve olası riskleri azaltacak önlemleri uygulaması amaçlanıyor.
Mevcut Instagram, TikTok ve diğer sosyal medya hesapları ne olacak?
Düzenleme, yalnızca yeni açılacak hesapları değil, yürürlük tarihinden önce oluşturulmuş hesapları da kapsıyor.
Platformların mevcut hesaplarda en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar yaş doğrulama işlemlerini gerçekleştirmesi gerekecek.
Yaşının 15’in altında olduğu belirlenen kullanıcıların mevcut hesapları kapatılacak.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları ise gizlilik, mesajlaşma, reklam ve kullanım özellikleri bakımından yeni kurallara uyarlanacak.
Bu düzenlemeler, yönetmelik kapsamına giren sosyal ağ sağlayıcılarına yönelik genel yükümlülükler olarak uygulanacak.
Kullanıcıların sosyal medya şirketleriyle doğrudan kimlik bilgisi paylaşması yerine e-Devlet üzerinden yaş uygunluğunu doğrulayan sistemin kullanılması öngörülüyor.
Türkiye’de sosyal medya kullanımında yeni dönem
15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesi, yalnızca hesap açma yasağı getiren bir uygulama olmanın ötesinde, çocukların dijital ortamlardaki güvenliği ve platformların hizmet tasarımlarını da kapsıyor.
Yeni sistemle birlikte yaş doğrulaması zorunlu hale gelirken 15-18 yaş grubuna özel sosyal medya hizmeti sunulacak.
Çocukların kişisel verilerinin korunması, tanımadıkları kişilerle iletişimlerinin sınırlandırılması, kişiselleştirilmiş reklamlardan uzak tutulmaları ve bağımlılık oluşturabilecek platform özelliklerinin azaltılması, düzenlemenin temel başlıklarını oluşturuyor.
1 Kasım 2026’da başlayacak yeni dönemin ardından 31 Mart 2027’ye kadar bütün mevcut hesapların yaş doğrulamasından geçirilmesi öngörülüyor. Bu tarihten sonra 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya hesapları kapatılacak, 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar ise özel güvenlik ve kullanım kurallarıyla sosyal medyaya erişebilecek.