Sosyal medyada 15 yaş altına yasak: Yeni dönem 1 Kasım’da başlıyor, milyonlarca hesabı ilgilendiriyor

Türkiye’de sosyal medya kullanımında yeni bir döneme giriliyor. Çocukların dijital dünyada karşılaştıkları siber zorbalık, istismar, uygunsuz içerik, kişisel verilerin kötüye kullanılması ve dijital bağımlılık gibi risklere karşı hazırlanan kapsamlı düzenlemenin uygulama esasları netleşti.

10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik, yalnızca çocukların hesap açmasına yönelik bir yaş sınırı getirmiyor. Sosyal medya şirketlerinin çalışma biçiminden kullanıcı doğrulama sistemlerine, reklam politikalarından algoritmalara, ebeveyn kontrollerinden kişisel verilerin korunmasına kadar geniş bir alanı yeniden düzenliyor.

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Düzenlemenin hukuki dayanağını, 22 Nisan 2026’da kabul edilen ve 1 Mayıs’ta Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Kanun ile 5651 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikler oluşturuyor.

Yeni sistemde 15 yaşını doldurmayan çocukların sosyal ağ hizmetlerinden yararlanmasının önlenmesi, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış çocuklara ise yetişkinlerden farklı, güvenli bir dijital ortam sunulması hedefleniyor.

15 yaşını doldurmayan çocukların hesapları kapatılacak

Düzenlemenin en dikkat çekici hükmü, 15 yaşından küçük çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmasının yasaklanması oldu.

Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Böylece yalnızca platformların kendi belirlediği yaş sınırlarıyla yetinilmeyecek; devlet tarafından belirlenen yaş doğrulama mekanizmasının kullanılması gerekecek.

Yeni hesap açmak isteyen kullanıcıların yaş durumu kontrol edilecek. Yapılan doğrulamada 15 yaşın altında olduğu belirlenen kullanıcıların hesap oluşturma talepleri reddedilecek.

Daha önce hesap açmış çocuklar da düzenlemenin dışında kalmayacak. Mevcut hesapların doğrulanması sonucunda 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan kullanıcıların hesapları kendilerine bilgi verilerek kapatılacak.

Kapatılan hesaplarla ilişkili kişisel verilerin silinmesi de düzenlendi. Ancak kullanıcı kapatma işlemine itiraz ederse veriler, başvuru sonuçlanıncaya kadar korunacak.

Buradaki önemli ayrıntı, ebeveyn izninin 15 yaş altındaki çocuklar için istisna oluşturmaması. Anne veya babasının onay vermesi, yaş sınırının altındaki çocuğa sosyal ağ hesabı açılması için yeterli olmayacak.

Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak

Türkiye’de ilk kez sosyal ağ hizmetleri için bu kapsamda merkezi bir yaş doğrulama sistemi uygulanacak.

Yeni sisteme göre kullanıcılar e-Devlet Kapısı üzerinden yaş doğrulama belirteci oluşturacak. Bu belirteç ilgili sosyal medya platformuna iletilerek yaş grubunun tespit edilmesi sağlanacak.

Sistem kullanıcının tam kimlik bilgilerini platforma aktarmak yerine, hangi yaş grubunda bulunduğunu belirlemeyi esas alıyor.

Belirteç, kullanıcının yalnızca şu kategorilerden hangisinde olduğunu gösterecek:

• 15 yaşını doldurmamış kullanıcı

• 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcı

• 18 yaşını doldurmuş kullanıcı

Düzenlemeye göre yaş doğrulama belirtecinde kullanıcının adı, soyadı, tam doğum tarihi veya sosyal medya kullanıcı adı gibi ek kişisel bilgiler bulunmayacak.

Platformlar belirteci yalnızca yaş doğrulaması amacıyla kullanabilecek. Yaşın yanlış beyan edildiğinden veya hesabın belirlenen yaş grubuna aykırı biçimde kullanıldığından makul ölçüde şüphelenilmesi durumunda hesap askıya alınabilecek ve yeniden doğrulama istenebilecek.

Bu yaklaşımın en önemli yönü, platformun kullanıcının kim olduğunu değil, hizmete erişmek için gerekli yaş şartını karşılayıp karşılamadığını öğrenmesini amaçlaması.

Bununla birlikte uygulamadaki başarının; sistemin güvenilirliğine, sahte hesaplarla mücadeleye, başka kişilerin doğrulama bilgilerinin kullanılmasının önlenmesine ve kişisel verilerin güvenli biçimde işlenmesine bağlı olacağı değerlendiriliyor.

15-18 yaş grubu için sosyal medya tamamen değişecek

Yeni düzenleme, 15 yaşını doldurmuş çocukların sosyal medyayı yetişkinlerle aynı koşullarda kullanmasına izin vermiyor.

15 yaşını dolduran ancak 18 yaşına ulaşmayan kullanıcılar için çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet uygulanacak. Bu kapsamda hesapların gizlilik ayarları, iletişim seçenekleri, içerik önerileri ve reklam politikaları farklılaştırılacak.

Yönetmelikle getirilen başlıca hükümler şöyle:

Bu tedbirler, platformların çocukları yalnızca zararlı içeriklerden uzak tutmasını değil, dijital ortamın çocukların gelişim ihtiyaçlarına uygun şekilde tasarlanmasını da zorunlu kılıyor.

Sonsuz kaydırma ve bağımlılık oluşturan tasarımlara sınırlama

Düzenlemenin en önemli ve teknoloji şirketleri açısından en kapsamlı sonuçlar doğurabilecek hükümlerinden biri, çocukları uzun süre ekranda tutmayı amaçlayan tasarımlarla ilgili.

Günümüzde birçok sosyal medya uygulaması, kullanıcının ilgisini çeken içerikleri arka arkaya gösteren algoritmalarla çalışıyor. Kullanıcı ekranı kaydırdıkça yeni videolar ve paylaşımlar sunuluyor. Bu sistemler, içerik tüketimini kesintisiz hâle getirebiliyor.

Yeni yönetmelik, 15-18 yaş grubundaki kullanıcıların hesaplarında görsel içeriklerin kaydırma, dokunma, tıklama veya benzeri hareketlerle ya da kendiliğinden ardışık olarak sunulmasını sağlayan tasarım ve işlevleri yasaklıyor.

Ayrıca bağımlılık geliştirme etkisi doğurabilecek hizmetlerin sunulmasına izin verilmiyor.

Bu yaklaşım, dijital güvenlik tartışmasını yalnızca içerik denetiminden çıkararak platformların kullanıcıyı ekranda tutma yöntemlerine de taşıyor.

Ancak düzenlemenin uygulanmasında önemli teknik sorular bulunuyor. Video paylaşım platformlarının çocuklara hangi alternatif arayüzleri sunacağı, içerik keşfetme özelliklerini nasıl yeniden tasarlayacağı ve bağımlılık riski taşıyan işlevlerin nasıl denetleneceği uygulama sürecinde belirginleşecek.

Çocuklara canlı yayın yasağı, ekran görüntüsüne koruma

15-18 yaş grubundaki çocuklar için getirilen bir diğer önemli kısıtlama canlı yayın özelliğiyle ilgili.

Yönetmeliğe göre çocuk hesaplarında canlı yayın açma özelliği bulunamayacak. Böylece çocukların anlık görüntülerinin kontrolsüz yayılması, yabancılarla canlı etkileşim kurması ve dijital istismar riskleriyle karşılaşması azaltılmak isteniyor.

Platformlara ayrıca çocukların profil fotoğraflarının, paylaşımlarının ve görsellerinin başkaları tarafından ekran görüntüsünün alınmasını engellemeye yönelik teknik önlemler alma yükümlülüğü getiriliyor.

Bununla birlikte ekran görüntüsünün uygulama içinde engellenmesi, başka bir cihazla ekranın fotoğraflanması gibi yöntemleri tamamen ortadan kaldıramayacağından, teknik korumanın tek başına yeterli olmayacağına dikkat çekiliyor.

Kişiselleştirilmiş reklam ve çocukların verileri için yeni kurallar

Sosyal medya şirketlerinin gelir modellerinin önemli bir bölümünü kullanıcı davranışlarına göre gösterilen reklamlar oluşturuyor.

Hangi videonun izlendiği, hangi içeriğe ilgi gösterildiği ve platformda ne kadar zaman geçirildiği gibi veriler, reklamların kişiselleştirilmesinde kullanılabiliyor.

Yeni düzenleme, 15-18 yaş grubundaki çocukların davranışlarına göre hesaplarının özelleştirilmesini ve kişisel verilerinin profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerine konu edilmesini yasaklıyor.

Bu hüküm, çocukların dijital ortamda ticari hedefleme unsuru hâline getirilmesini sınırlandırması bakımından önem taşıyor.

Çocuk hesaplarında yüksek düzeyde gizlilik ayarları varsayılan olarak uygulanacak ve kişisel verilerin mümkün olan en düşük seviyede işlenmesi gerekecek.

Bununla birlikte düzenleme bütün reklamların otomatik olarak yasaklanması anlamına gelmiyor. Yasaklanan temel uygulama, çocuğun kişisel verilerine ve davranışlarına dayanan ticari reklam hedeflemesi.

Ebeveynler çocuklarının dijital harcamalarını ve ekran süresini kontrol edebilecek

Yeni düzenlemeyle anne, baba ve vasiler için de kapsamlı denetim araçları oluşturulması zorunlu hâle geliyor.

Sosyal medya platformları, ebeveynlerin çocuklarının hesaplarını ve dijital kullanım alışkanlıklarını belirli sınırlar içinde yönetebilmelerine imkân tanıyacak.

Bu sistem üzerinden ebeveynler hesap ve özellik ayarlarını kontrol edebilecek, sosyal medyada geçirilen süreyi izleyip sınırlandırabilecek, ücretli üyelik ve uygulama içi satın almalarda onay verebilecek, harcama limitleri oluşturabilecek ve konum paylaşımı ayarlarını yönetebilecek.

Kontrol araçları Türkçe sunulacak, kolay erişilebilir olacak ve farklı cihazlarda çalışabilecek.

Ancak yönetmelik ebeveyn denetimini sınırsız bir gözetim yetkisi olarak tanımlamıyor. Kontrol mekanizmalarının çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmaması, iletişim ve öğrenmeyi desteklemesi gerekiyor.

Burada önemli bir ayrım da bulunuyor: Düzenleme, 15-18 yaş grubundaki her çocuğun sosyal medya hesabı açmasını genel olarak ebeveynin önceden vereceği izne bağlamıyor. Ebeveyn onayı özellikle ücretli işlemler ve bunlara ilişkin kontrol araçları bakımından düzenleniyor.

Kurallara uymayan sosyal medya şirketlerine yaptırım

Yönetmelik yalnızca yükümlülükler belirlemekle kalmıyor; yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda uygulanacak yaptırımların çerçevesini de çiziyor.

Sosyal ağ sağlayıcıları hakkında 5651 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri uygulanacak.

Yaptırım uygulanmadan önce platforma tespit edilen aykırılık bildirilecek ve aykırılığın niteliğine göre giderilmesi için makul süre tanınacak.

Yaptırım değerlendirmesinde ihlalin ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve şirketin kurallara uyum sağlamak amacıyla gösterdiği çaba dikkate alınacak.

Dolayısıyla uygulanabilecek tedbirlerin türü ve ağırlığı, ihlalin niteliğine ve ilgili kanuni hükümlere göre belirlenecek.

Hesabı yanlışlıkla kapatılan kullanıcı ne yapacak?

Yaş doğrulamasında hata yapılması veya bir hesabın yanlış yaş grubunda değerlendirilmesi olasılığına karşı başvuru ve itiraz sistemi de oluşturulacak.

Platformlar Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir itiraz mekanizması kurmakla yükümlü olacak.

İtirazların yalnızca otomatik sistemlerle sonuçlandırılmasına izin verilmeyecek; başvurular anlamlı bir insan incelemesinden geçirilecek.

İtiraz sonuçlanıncaya kadar kullanıcıya ait içerik ve kişisel veriler silinmeyecek.

Kullanıcılar ayrıca Siber Güvenlik Başkanlığına şikâyette bulunabilecek ve yargı yoluna başvurabilecek.

Bu hüküm, yaş doğrulama sisteminin yanlış kararları karşısında kullanıcıların haklarını koruyabilecekleri bir mekanizmanın bulunması açısından önem taşıyor.

Bakan Göktaş: Çocukların güvenliği için yeni aşamaya geçildi

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, düzenlemenin Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından yaptığı açıklamada, mayıs ayında kanunlaşan çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemesinde yeni bir aşamaya geçildiğini belirtti.

Göktaş, sosyal ağ sağlayıcılarının 15 yaşından küçük çocuklara hizmet sunamayacağını, yaş doğrulamasının kimlik bilgilerinin platformlarla paylaşılmadan yapılacağını ve 15-18 yaş grubundaki hesapların daha sıkı koruma altında olacağını ifade etti.

Bakan Göktaş ayrıca çocukların davranışlarına göre hesaplarının özelleştirilmesinin, kişisel verilerinin ticari reklam amacıyla kullanılmasının ve bağımlılığı teşvik eden tasarımların sınırlandırılmasının önemini vurguladı.

Göktaş, mevcut hesapların 31 Mart 2027’ye kadar yaş doğrulamasından geçirileceğini de hatırlattı.

ANALİZ | Yasak çocukları korumaya yeterli olacak mı?

Türkiye’de kabul edilen yeni yaklaşım, dijital dünyada çocuk güvenliği konusunda önemli bir politika değişikliğine işaret ediyor. Geçmişte sosyal medya kullanımında güvenliğin önemli bir bölümü kullanıcıların ve ailelerin sorumluluğuna bırakılırken, yeni düzenleme platformları doğrudan yükümlülük altına sokuyor.

Bununla birlikte hukuki yasakla fiilî koruma arasında önemli bir fark bulunuyor.

Birinci mesele, yaş doğrulama sisteminin aşılmasının önlenmesi. Çocukların ebeveynlerinin hesaplarını veya başka kullanıcıların doğrulama bilgilerini kullanma ihtimali, platformların yalnızca hesap açılışında değil, kullanım süresince de etkili kontrol yöntemleri geliştirmesini gerektiriyor.

İkinci mesele, risklerin başka dijital alanlara taşınması. Çocukların belirli sosyal ağlardan uzaklaşması, güvenli olmayan başka internet sitelerine, anonim iletişim uygulamalarına veya denetimsiz çevrimiçi topluluklara yönelmelerine neden olabilir. Bu nedenle güvenlik politikalarının yalnızca yaygın sosyal medya uygulamalarıyla sınırlı düşünülmemesi gerekiyor.

Üçüncü mesele, teknolojinin korumayı ne kadar sağlayabileceği. Canlı yayın yasağı, gizli hesap uygulaması ve ekran görüntüsünü önleyici tedbirler önemli araçlar olsa da siber zorbalık, çevrimiçi istismar ve kişisel verilerin kötüye kullanılması gibi risklerin tamamen ortadan kalkacağı söylenemez.

Dördüncü mesele, çocukların dijital haklarının korunması. Sosyal medya yalnızca eğlence alanı değil; bilgi edinme, iletişim kurma, toplumsal gelişmeleri takip etme ve kendini ifade etme aracı olarak da kullanılıyor. Bu nedenle çocukların korunması amacıyla getirilen sınırlamaların eğitim, dijital okuryazarlık ve güvenli katılım imkânlarıyla desteklenmesi önem taşıyor.

Beşinci mesele, ailelerin ve eğitim kurumlarının rolü. Teknolojik önlemler, çocuklara mahremiyet, güvenli iletişim, siber zorbalıkla mücadele ve dijital alışkanlıklar konusunda rehberlik edilmesi ihtiyacını ortadan kaldırmıyor.

Yeni düzenlemenin gerçek etkisi, yalnızca kaç hesabın kapatıldığıyla değil; çocukların çevrimiçi risklere maruz kalma düzeyinde, güvenli dijital katılımlarında ve ailelerin bilinçli teknoloji kullanımında sağlanacak değişimle değerlendirilebilecek.

Konya’daki aileleri ve eğitim kurumlarını da ilgilendiriyor

Türkiye genelinde uygulanacak yeni sistem, Konya’daki çocukları, velileri ve eğitim kurumlarını da doğrudan ilgilendiriyor.

Özellikle ortaokul ve lise çağındaki öğrencilerin sosyal medya kullanımı, 1 Kasım’dan itibaren yeni yaş doğrulama ve hesap güvenliği kurallarına tabi olacak.

Konya’daki ailelerin, çocuklarının kullandığı uygulamaları ve mevcut hesaplarının durumunu değerlendirmesi önem kazanırken, okullarda dijital okuryazarlık, kişisel verilerin korunması ve siber zorbalık konularında yapılacak bilgilendirmeler de uygulamanın etkili olmasına katkı sağlayabilecek.

Düzenlemenin çocukları sosyal medyadan uzaklaştırmakla sınırlı kalmayıp güvenli teknoloji kullanımını öğretmeye yönelik çalışmalarla desteklenmesi, uzun vadeli sonuçlar açısından belirleyici olacak.

Yeni düzenlemeyle ilgili merak edilen sorular

15 yaşından küçük çocuklar ailelerinin izniyle hesap açabilecek mi?

Hayır. Yönetmelik, 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmasına izin vermiyor.

15 yaşını dolduran çocuk sosyal medya kullanabilecek mi?

Evet. Ancak 18 yaşını dolduruncaya kadar çocuklara özgü koruma ve kullanım sınırlamaları uygulanacak.

Mevcut sosyal medya hesapları hemen kapatılacak mı?

Hayır. Mevcut hesaplar için 31 Mart 2027’ye kadar yaş doğrulaması yapılması gerekiyor. Doğrulama sonucunda yaş şartını karşılamadığı belirlenen hesaplar kapatılacak.

Bütün kullanıcılar e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapacak mı?

Yönetmelik, hesap oluşturulmasında yaş doğrulama belirtecinin kullanılmasını öngörüyor. Türkiye’de geçici olarak bulunan kişiler için ayrıca istisnai bir doğrulama yöntemi düzenleniyor.

15-18 yaş grubuna tüm reklamlar yasak mı?

Hayır. Düzenleme, çocukların kişisel verilerine ve davranışlarına dayalı profillemeyi ve kişiselleştirilmiş ticari reklam faaliyetlerini yasaklıyor.

Çocuklar sosyal medya üzerinden canlı yayın yapabilecek mi?

15-18 yaş grubundaki çocuk hesaplarında canlı yayın özelliği sunulamayacak.

Anne ve babalar ekran süresini sınırlandırabilecek mi?

Evet. Platformlar ebeveynlerin ekran süresini takip etmesini ve sınırlandırmasını sağlayan kontrol araçları sunacak.

Sonuç: Dijital dünyanın kuralları yeniden yazılıyor

Türkiye’nin yeni sosyal medya düzenlemesi, çocukların dijital ortamlarda korunmasına yönelik önemli bir eşik oluşturuyor.

15 yaşından küçük çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmasının yasaklanması, daha büyük çocukların ise farklı gizlilik, reklam, iletişim ve içerik kurallarına tabi tutulması, sosyal medya şirketlerinin bugüne kadar uyguladığı hizmet modellerinde kapsamlı değişiklikler yapılmasını gerektirecek.

Ancak yeni dönemin başarısı yalnızca yasakların uygulanmasına bağlı değil. Etkin denetim, güvenilir yaş doğrulama altyapısı, kişisel verilerin korunması, dijital okuryazarlığın geliştirilmesi ve ailelerin sürece katılımı da belirleyici olacak.

Asıl soru, çocukların sosyal medyaya hangi yaşta girebildiğinden daha geniş: Türkiye, çocukların gelişimlerini ve temel haklarını koruyan, güvenli ve sürdürülebilir bir dijital ortam oluşturabilecek mi?

1 Kasım 2026’da başlayacak yeni uygulamanın uzun vadeli başarısı, bu soruya verilecek yanıtla ölçülecek.