Nöbetçi Eczaneler
Çalışma hayatında uzun süredir gündemde olan esnek ve hibrit çalışma modellerine ilişkin yeni düzenleme yürürlüğe girdi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Uzaktan Çalışma Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle, işin bir bölümünün işyerinde, bir bölümünün ise uzaktan yerine getirildiği çalışma modeli düzenlemeye dahil edildi.
Yeni uygulamaya göre işçinin hangi günlerde işyerinde, hangi günlerde uzaktan çalışacağı ve çalışma saatleri iş sözleşmesinde açıkça yer alacak.
Uzaktan çalışmaya ilişkin mevcut mevzuatta da iş sözleşmelerinin yazılı yapılması; işin tanımı, yapılma şekli, süresi ve yeri, ücret, ekipman, iletişim ve çalışma şartlarının sözleşmede belirtilmesi öngörülüyor.
İşyerinde ve evden çalışılacak günler sözleşmeyle belirlenecek
Düzenlemenin en dikkat çeken tarafı, çalışanların haftanın belirli günlerinde işyerinde, kalan günlerde ise uzaktan çalışabilmesine ilişkin modelin sözleşme üzerinden belirlenebilmesi.
Buna göre taraflar, çalışma düzeninin nasıl uygulanacağını iş sözleşmesinde netleştirecek.
Örneğin bir çalışanın haftanın üç günü işyerinde, iki günü uzaktan çalışması kararlaştırılabilecek. Ancak bu düzenin günleri ve çalışma saatlerinin sözleşmede belirtilmesi gerekecek.
Mevcut Uzaktan Çalışma Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde de uzaktan çalışmanın yapılacağı zaman aralığı ve süresinin iş sözleşmesinde belirlenmesi, çalışma saatlerinin ise mevzuattaki sınırlamalara uyularak taraflarca değiştirilebilmesi düzenlenmiş durumda.
İşveren ve çalışan anlaşacak
Uzaktan çalışma modeli tek taraflı bir uygulama olarak değerlendirilmiyor.
Mevcut mevzuata göre iş ilişkisi doğrudan uzaktan çalışma sözleşmesiyle kurulabileceği gibi, işyerinde çalışan bir işçinin sözleşmesi de işçi ile işverenin anlaşması halinde uzaktan çalışma sözleşmesine dönüştürülebiliyor.
Çalışanın uzaktan çalışma talebini yazılı olarak yapması, işverenin ise işin ve çalışanın niteliğini dikkate alarak talebi değerlendirmesi gerekiyor.
Esnek çalışma ne anlama geliyor?
Esnek çalışma, klasik sabit işyeri ve çalışma düzeninin dışında; çalışma süresinin, yerinin veya günlerinin taraflar arasında farklı biçimde belirlenebildiği modelleri kapsıyor.
Uzaktan çalışma ise İş Kanunu’nda, çalışanın işverenin oluşturduğu organizasyon kapsamında işini evinde veya teknolojik iletişim araçları kullanarak işyeri dışında yerine getirdiği yazılı iş ilişkisi olarak tanımlanıyor.
Yeni düzenlemeyle birlikte özellikle beyaz yakalı çalışanlarda yaygınlaşan hibrit çalışma modeli, işyerinde ve uzaktan geçirilen günlerin sözleşmede belirlenmesi üzerinden daha net bir hukuki zemine kavuşuyor.
Çalışma saatleri tamamen serbest olmayacak
Esnek çalışma kavramı, çalışma süresinin sınırsız şekilde çalışan veya işveren tarafından belirlenebileceği anlamına gelmiyor.
Çalışma saatlerinde yapılacak değişikliklerin İş Kanunu ve ilgili mevzuatta yer alan günlük ve haftalık çalışma sınırlarına uygun olması gerekiyor.
Fazla çalışma konusunda da mevcut yönetmelik, işverenin yazılı talebi ve çalışanın kabulünü arıyor.
Ekipman ve masraflar da sözleşmede düzenleniyor
Uzaktan çalışmada iş için gerekli bilgisayar, teknik ekipman ve benzeri araçların işveren tarafından sağlanması esas olmakla birlikte tarafların sözleşmede farklı bir düzenleme yapabilmesi mümkün.
İşin yapılmasından doğrudan kaynaklanan zorunlu giderlerin nasıl karşılanacağı da iş sözleşmesinde belirtilmek zorunda.
İşveren ayrıca uzaktan çalışan personeli iş sağlığı ve güvenliği konusunda bilgilendirmek, gerekli eğitimi sağlamak ve verdiği ekipmana ilişkin güvenlik önlemlerini almakla yükümlü.
Esnek çalışma Orta Vadeli Program’da da gündemdeydi
Esnek çalışma modellerinin geliştirilmesi bir süredir ekonomi ve istihdam politikalarının gündeminde bulunuyor.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de daha önce gençler ve iş gücüne katılımı düşük kesimler açısından daha esnek çalışma modellerinin geliştirilmesini savunmuş, kamuda uzaktan ve esnek çalışma uygulamalarının geliştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüleceğini açıklamıştı.
Yeni düzenlemenin özellikle ofis çalışanları, teknoloji şirketleri, finans, danışmanlık ve hizmet sektörlerinde uygulanacak hibrit modeller açısından önem taşıması bekleniyor.
Çalışanlar açısından ne değişiyor?
Yeni dönemin çalışanlar açısından en önemli sonucu, işyerinde ve uzaktan çalışılacak günlerin daha açık şekilde sözleşmeye bağlanması olacak.
Bu sayede çalışma düzeninin belirsiz kalmasının önüne geçilmesi, hem çalışanın hem de işverenin yükümlülüklerinin daha net hale getirilmesi amaçlanıyor.
Öte yandan uzaktan çalışma her meslek ve iş kolu için mümkün değil. Tehlikeli kimyasal veya radyoaktif maddelerle yapılan işler ile biyolojik etkenlere maruz kalma riski bulunan bazı faaliyetlerde uzaktan çalışma yapılamıyor.