Küresel piyasalar, ABD’de gerçekleştirilecek Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu’nun yüksek düzeyli haftasında yoğunlaşacak diplomasi trafiğinin etkisiyle haftaya pozitif bir görünümle başladı.
Birleşmiş Milletler’in resmi takvimine göre 81. Genel Kurul’un genel görüşmeleri 22-26 Eylül ile 28 Eylül tarihlerinde New York’ta gerçekleştirilecek. Dünya liderlerinin katılacağı toplantılarda jeopolitik gelişmelerden küresel ekonomiye, uluslararası güvenlikten enerji arzına kadar birçok başlığın ele alınması bekleniyor.
Geçen hafta ABD Merkez Bankasının politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 3,75-4 aralığına yükseltmesinin ardından küresel piyasalarda para politikasına ilişkin beklentiler yeniden şekillenmişti. Fed, kararında enflasyonun yüksek kalmaya devam ettiğine işaret ederken fiyat istikrarına dönüşü desteklemek amacıyla faiz artırımına gidildiğini bildirmişti.
Yeni haftada ise para politikasının yanı sıra diplomasi gündemi yatırımcıların odağına yerleşti.
Gözler New York’taki diplomasi trafiğinde
Orta Doğu’daki bölgesel gerilimler ile Rusya-Ukrayna Savaşı’nın enerji arzına yönelik oluşturduğu belirsizlik sürerken, enerji fiyatlarındaki yükselişin küresel büyüme ve enflasyon üzerindeki etkileri yakından izleniyor.
Buna karşılık Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında yapılacak temaslardan jeopolitik risklerin azaltılmasına yönelik mesajların çıkabileceği beklentisi, haftanın ilk işlem gününde piyasalardaki risk iştahını artırdı.
Petrol fiyatlarındaki gerileme de enflasyon endişelerinin bir miktar hafiflemesine yardımcı oldu. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 2,1 düşüşle 101,7 dolar seviyelerine gerilerken, enerji fiyatlarındaki gevşeme özellikle enerji ithalatçısı ekonomiler açısından yakından takip ediliyor.
Piyasalarda, enerji arzına ilişkin risklerin azalmasının hem enflasyon görünümünü hem de merkez bankalarının önümüzdeki dönemde izleyeceği para politikasını daha öngörülebilir hale getirebileceği değerlendiriliyor.
ABD-Çin görüşmeleri piyasaların odağında
ABD ve Çin ekonomi heyetlerinin New York’ta ekonomik ve ticari başlıkları görüşmek üzere bir araya gelmesi de piyasaların yakından takip ettiği gelişmeler arasında yer aldı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent başkanlığındaki Amerikan heyeti ile Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlığındaki Çin heyeti arasında gerçekleştirilen temaslarda ticaret ve yapay zeka konularının ele alındığı belirtildi.
Taraflardan gelen görüşmelerin sürdürülmesine yönelik mesajlar, dünyanın iki büyük ekonomisi arasındaki ticari gerilimin azaltılabileceği beklentilerini destekledi.
Diplomasi gündemindeki hareketlilikle birlikte ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yeni haftaya yüzde 5 civarında yatay bir seyirle başladı. Dolar endeksi ise 100 seviyelerindeki güçlü görünümünü korudu.
Yüksek tahvil faizleri ve güçlü doların etkisiyle altının ons fiyatı yüzde 0,5 gerileyerek 4 bin 355 dolar civarında işlem gördü.
Cuma günü New York borsasında S&P 500 yüzde 0,17, Nasdaq yüzde 0,30 değer kazanırken Dow Jones yüzde 0,18 gerilemişti. Yeni haftanın vadeli işlemlerinde ise ABD endekslerinde pozitif bir görünüm oluştu.
Avrupa’da enerji ve jeopolitik gelişmeler izleniyor
Avrupa piyasalarında haftanın ana gündemini Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’ndaki diplomatik temaslar, enerji fiyatları ve bölge genelinde açıklanacak Satınalma Yöneticileri Endeksi verileri oluşturuyor.
Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşın devam etmesi ve enerji tedarikine ilişkin belirsizlikler, Avrupa ekonomileri açısından temel riskler arasında kalmaya devam ediyor.
Enerji maliyetlerindeki yükselişin büyüme ve enflasyon üzerindeki etkilerine yönelik kaygılar sürerken Almanya, İngiltere ve Fransa’nın uzun vadeli tahvil faizlerindeki hareketler de yatırımcıların takibinde bulunuyor.
Cuma günü İngiltere’de FTSE 100 yüzde 1,45, İtalya’da FTSE MIB yüzde 1,60, Fransa’da CAC 40 yüzde 1,49 ve Almanya’da DAX yüzde 1,60 değer kaybetmişti.
Avrupa endeks vadeli kontratları ise yeni haftaya yükselişle başladı.
Asya piyasalarında alıcılı seyir
Asya borsalarında da ABD ile Çin arasındaki temaslara ilişkin olumlu beklentiler etkili oldu.
İki ülke arasındaki ticaret, teknoloji kısıtlamaları ve kritik ham maddeler konusunda devam eden anlaşmazlıkların diplomatik görüşmeler yoluyla yumuşatılabileceği beklentisi bölgede risk iştahını artırdı.
Petrol fiyatlarındaki gerileme de enerji ithalatına bağımlı Asya ekonomilerinin piyasalarına destek sağladı.
Kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,3 yükselirken Çin’de Şanghay bileşik endeksi ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 değer kazandı.
Japonya piyasaları ise tatil nedeniyle işlem görmedi.
Borsa İstanbul haftaya kritik seviyelerin yakınında giriyor
Yurt içinde Borsa İstanbul’da cuma günü satış baskısı etkili olmuştu. BIST 100 endeksi günü yüzde 1,67 değer kaybıyla 13.284,42 puandan tamamladı.
Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise cuma günü akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 geriledi.
Dolar/TL cuma gününü 48,7650 seviyesinden tamamladı. Yeni haftanın bankalararası piyasa açılışında kur yüzde 0,1 yükselişle 48,8010 civarında işlem gördü.
Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.000 puan destek, 13.400 ve 13.500 puan ise direnç seviyeleri olarak takip ediliyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan New York’ta
Türkiye açısından haftanın önemli gündemlerinden birini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ABD ziyareti oluşturuyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu genel görüşmelerine katılmak üzere 20-23 Eylül tarihleri arasında ABD’de bulunuyor. Erdoğan’ın Genel Kurul’un ilk günü olan 22 Eylül’de konuşma yapması, ziyaret kapsamında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ve çeşitli ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarıyla görüşmeler gerçekleştirmesi planlanıyor.
Birleşmiş Milletler’in yüksek düzeyli haftasında gerçekleştirilecek temaslardan çıkacak mesajların; jeopolitik riskler, enerji piyasaları ve küresel yatırımcıların risk algısı üzerinde etkili olması bekleniyor.
Yurt içinde bugün üç veri takip edilecek
Türkiye piyasalarında bugün ekonomik veri gündemi de yakından izlenecek.
Saat 10.00’da eylül ayı kapasite kullanım oranı, eylül ayı reel kesim güven endeksi ve ağustos ayı Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi açıklanacak.
Küresel tarafta ise veri gündeminin görece sakin olması nedeniyle piyasaların ağırlıklı olarak diplomatik temaslara, enerji fiyatlarına ve merkez bankalarından gelecek mesajlara odaklanması bekleniyor.






