Küresel piyasalarda eylül ayının ilk işlem gününde jeopolitik riskler, yükselen enerji fiyatları ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin beklentiler öne çıktı.

ABD ile İran arasında çatışmaların yeniden başlaması, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden enerji akışının sekteye uğrayabileceğine ilişkin endişeleri artırdı.

Petrol arzına yönelik kaygıların güçlenmesiyle Brent petrol yeniden 90 doların üzerine çıkarken yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaştığı görüldü.

Brent petrol 91,5 dolara yükseldi

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Ürdün’deki ABD hava üslerini balistik füzelerle hedef almasının ardından karşılık verileceğini açıklaması, enerji piyasalarında tansiyonu yükseltti.

Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırı ihtimalini gündeme getirmesi ve çatışmaların Hürmüz Boğazı’ndaki enerji sevkiyatında uzun süreli aksamalara yol açabileceği endişesi petrol fiyatlarını yukarı taşıdı.

Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,6 yükselerek 91,5 dolar seviyesine çıktı.

Rusya’nın dizel ihracat yasağını 30 Eylül’e kadar uzatma kararı da küresel rafine yakıt arzına ilişkin endişeleri artıran bir başka gelişme oldu.

Fed’in ekimde faiz artırması bekleniyor

Petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerinde yeni baskı oluşturabileceği değerlendirmesi, Fed’in faiz politikasına ilişkin beklentileri de değiştirdi.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in ekim ayında faiz artırımına gitmesine kesin gözüyle bakıldığı belirtiliyor.

ABD’de cuma günü açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin güçlü gelmesi halinde faiz artırım beklentilerinin daha da güçlenebileceği değerlendiriliyor.

Fed yetkililerinden gelen açıklamalar da piyasalarda “şahin” olarak yorumlanıyor.

Warsh: “ABD’de ekonomik büyüme güçlenmiş görünüyor”

G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı’nda konuşan Fed Başkanı Kevin Warsh, ABD ekonomisinin görünümüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Warsh:

“ABD’deki ekonomik büyüme güçlenmiş görünüyor.”

dedi.

Sermaye harcamaları ve verimlilik gibi başlıkların ele alınacağını belirten Warsh, bankacılık sistemi konusunda da reform vurgusu yaptı.

Warsh:

“ABD’de reform odaklı kalmaya devam edeceğiz.”

ifadelerini kullandı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise G20 gündemindeki ilk önceliklerinin ekonomik büyüme olduğunu söyledi.

ABD tahvil faizinde 19 ayın zirvesi

Yükselen petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları artırabileceği endişesi ve Fed’in faiz artıracağı beklentisi tahvil piyasalarında satış getirdi.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,79’a çıkarak Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Dolar endeksi de jeopolitik risklerin etkisiyle yüzde 0,1 yükselerek 99,5 seviyesinde seyretti.

Altının ons fiyatı ise yüzde 0,5 gerileyerek 4 bin 430 dolar civarında işlem gördü.

Wall Street düşüşle kapandı

ABD borsaları artan jeopolitik gerilim ve faiz baskısının etkisiyle haftanın ilk işlem gününü kayıpla tamamladı.

ABD endeks vadeli kontratlarında ise yeni güne karışık bir görünümle başlandı.

Avrupa’da satış baskısı arttı

Avrupa borsaları da tahvil faizlerindeki yükseliş ve İran kaynaklı jeopolitik risklerin enflasyon endişelerini artırmasıyla geriledi.

Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 3,32 ile 15 yılın en yüksek seviyesine çıktı.

Artan finansman maliyetleri özellikle gayrimenkul ve teknoloji şirketlerinin hisselerinde baskı oluşturdu.

Almanya’da ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi aylık yüzde 0,2, yıllık ise yüzde 2,9 yükselerek beklentilerin hafif üzerinde gerçekleşti.

Avrupa borsalarında önceki kapanışlar şöyle oldu:

• Fransa CAC 40: -%0,79
• Almanya DAX 40: -%1,17
• İtalya FTSE MIB 30: -%0,01

Londra borsasında ise resmi tatil nedeniyle işlem yapılmadı.

Asya’da da satışlar ağırlıkta

Asya piyasalarında da yükselen petrol fiyatları, jeopolitik tansiyon ve tahvil faizleri yatırımcıların risk iştahını azalttı.

Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in Japonya Merkez Bankası’nın faizleri daha agresif artırması gerektiği yönündeki değerlendirmelerine ilişkin haberlerin ardından 1996’dan bu yana ilk kez yüzde 3’e ulaştı.

Çin’de RatingDog imalat sanayi PMI ise ağustosta 50,9’dan 51,5’e yükseldi.

Güney Kore’nin ihracatı da ağustos ayında yıllık bazda yüzde 68,7 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Kapanışa yakın;

• Güney Kore Kospi: -%0,1
• Japonya Nikkei 225: -%0,1
• Hong Kong Hang Seng: -%1

seviyelerinde gerilerken, Şanghay bileşik endeksi yatay seyretti.

Borsa İstanbul’da yüzde 2,10’luk kayıp

Küresel piyasalardaki satış baskısı Borsa İstanbul’a da yansıdı.

BIST 100 endeksi önceki işlem gününde yüzde 2,10 değer kaybederek 14.334,06 puandan kapandı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat da yüzde 1,2 geriledi.

Dolar/TL 48,27 seviyesinde

Dolar/TL önceki günü 48,2560 seviyesinden tamamladı.

1 Eylül sabahında bankalararası piyasada dolar/TL 48,2770 civarında işlem gördü.

Piyasalarda öne çıkan rakamlar

BIST 100’de kritik seviyeler

Analistler BIST 100 endeksinde teknik açıdan aşağıda 14.200 ve 14.100 puanı destek, yukarıda ise 14.400 ve 14.500 puanı direnç olarak takip ediyor.

Küresel risk iştahında belirgin bir iyileşme yaşanmaması halinde petrol fiyatları, ABD-İran gerilimi ve Fed’e ilişkin beklentilerin Borsa İstanbul üzerindeki etkisinin devam edebileceği değerlendiriliyor.

1 Eylül’de piyasaların veri gündemi yoğun

Piyasalarda gün boyunca Türkiye, Avrupa ve ABD’den gelecek imalat sanayi verileri ile Avro Bölgesi enflasyonu yakından izlenecek.

Özellikle ABD’de açıklanacak JOLTS verileri ile cuma günkü tarım dışı istihdam rakamlarının, Fed’in ekim ayındaki faiz kararına yönelik beklentiler üzerinde belirleyici olması bekleniyor.