Nöbetçi Eczaneler
Acı biberin verdiği yoğun yanma hissi, özellikle yüksek miktarda kapsaisin içeren biberlerin tüketilmesinin ardından uzun süre devam edebiliyor.
Birçok kişi böyle durumlarda ilk olarak su içmeye yönelse de su, acılıktan sorumlu kapsaisini ağızdan uzaklaştırmak konusunda yeterince etkili olmayabiliyor.
Kapsaisin yağda çözünebilen bir bileşik olduğu için süt ürünleri ve yağ içeren besinler daha güçlü bir rahatlama sağlayabiliyor.
NEDEN SU YETERLİ OLMAYABİLİR?
Acı biberde bulunan kapsaisin, ağızdaki ısı ve ağrı reseptörlerini uyararak yanma hissine neden oluyor.
Kapsaisinin suda kolay çözünmemesi nedeniyle yalnızca su içmek, yanma hissini tamamen ortadan kaldırmak yerine bazı durumlarda acının ağız içerisinde daha geniş bir alana yayılmış gibi hissedilmesine yol açabiliyor.
Bu nedenle acının çok yoğun olduğu durumlarda su yerine farklı besinlere yönelmek daha etkili olabiliyor.
SÜT, YOĞURT VE AYRAN ÖNE ÇIKIYOR
Acı biber sonrası yanma hissini azaltmak için en çok başvurulan yöntemlerden biri süt ürünleri.
Süt, yoğurt ve ayran, ağızdaki kapsaisinin etkisinin azalmasına yardımcı olabiliyor.
Özellikle yoğurt, yoğun kıvamı sayesinde ağız yüzeyinde daha uzun süre kalabildiği için yanma hissini kısa sürede hafifletebiliyor.
Bir bardak süt ya da birkaç kaşık yoğurt, acı sonrası hissedilen rahatsızlığın azalmasına yardımcı olabiliyor.
PEYNİR DE ETKİLİ OLABİLİR
Yağ içeren süt ürünleri de acıya karşı kullanılabilecek seçenekler arasında bulunuyor.
Bir parça peynir tüketmek, ağızda kalan kapsaisinin etkisini azaltmaya yardımcı olabiliyor.
Yağ içeren besinlerin, kapsaisinin ağız dokusundan uzaklaştırılmasını kolaylaştırdığı belirtiliyor.
BAL VE ŞEKER GEÇİCİ RAHATLAMA SAĞLAYABİLİR
Acı hissini azaltmak için tatlı gıdalardan da yararlanılabiliyor.
Az miktarda bal veya şeker, ağızdaki yoğun acılık algısını geçici olarak bastırabiliyor.
Bir çay kaşığı balı ağız içinde yavaşça gezdirmek ya da az miktarda şeker tüketmek kısa süreli rahatlama sağlayabiliyor.
Ancak bu yöntem kapsaisini tamamen ortadan kaldırmıyor; daha çok yanma algısının hafiflemesine yardımcı oluyor.
EKMEK VE PİRİNÇ DE YARDIMCI OLABİLİR
Acı biber tüketiminin ardından ekmek, pirinç gibi nişastalı gıdalar da tercih edilebiliyor.
Bu tür besinler, ağızda kalan acı bileşenlerin fiziksel olarak uzaklaştırılmasına ve yanma hissinin azalmasına yardımcı olabiliyor.
Özellikle acı yemeğin yanında ekmek ya da pilav tüketmek, yoğun acılığın daha dengeli hissedilmesini sağlayabiliyor.
LİMON VE ASİDİK BESİNLER DE DENGE SAĞLAYABİLİR
Limon gibi hafif asidik gıdalar da acılık hissinin dengelenmesine yardımcı olabiliyor.
Ancak ağız içinde yara, aft veya hassasiyet varsa asidik ürünler ayrıca tahrişe neden olabileceği için dikkatli tüketilmeleri gerekiyor.
YEMEK FAZLA ACI OLDUYSA NE YAPILMALI?
Sorun yalnızca ağızda değil, doğrudan yemeğin kendisindeyse çözüm tarifi dengelemekten geçiyor.
Acısı fazla kaçan yemeklere;
- yoğurt,
- süt,
- krema,
- yağ içeren malzemeler,
- domates gibi hafif asidik ürünler
eklenerek acılık azaltılabiliyor.
Çorba ve soslarda miktarı artırmak, uygun durumlarda su veya et suyu eklemek de acılığın yoğunluğunu düşürebiliyor.
Pilav ve makarna gibi yemeklerde ise porsiyonu büyütmek, acının daha geniş miktara dağılmasını sağlayabiliyor.
ACININ CİLDE TEMASINA DA DİKKAT
Acı biber yalnızca ağızda değil, ciltte ve özellikle göz çevresinde de ciddi yanma hissine neden olabiliyor.
Biber doğradıktan sonra ellerin sabunla iyice yıkanması gerekiyor.
Acı biber cilde temas ettiğinde bölgenin sabun ve bol suyla temizlenmesi öneriliyor.
Özellikle biber doğradıktan sonra gözlere, buruna veya yüze dokunulmaması önem taşıyor.
Eğer gözle temas yaşanırsa gözü ovuşturmak yerine bol suyla dikkatlice durulamak ve şikâyet devam ederse sağlık kuruluşuna başvurmak gerekiyor.
EN PRATİK YÖNTEM: SU YERİNE SÜT ÜRÜNLERİ
Acı biber sonrasında oluşan yanma hissinde en pratik seçenekler arasında süt, yoğurt, ayran ve peynir öne çıkıyor.
Bal, şeker, ekmek ve pirinç gibi gıdalar da yardımcı yöntemler arasında yer alıyor.
Ancak çok yoğun acı sonrası ağızda uzun süre devam eden şiddetli yanma, nefes darlığı, yüzde veya boğazda şişme gibi belirtiler ortaya çıkarsa bunun yalnızca “acı yeme” durumu olmayabileceği ve tıbbi değerlendirme gerekebileceği unutulmamalı.