Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, kur korumalı mevduat döneminde devreye alınan ve vatandaşların yastık altında tuttuğu fiziki altınları finansal sisteme kazandırmayı amaçlayan düzenlemede önemli bir değişikliğe gitti.
Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, 14 Mart 2022 tarihinde yürürlüğe giren “Altın Cinsinden Fiziki Varlıkların Finansal Sisteme Kazandırılması Hakkında Tebliğ” yürürlükten kaldırıldı.
Böylece yaklaşık dört yıldır uygulanan sistem sona ermiş oldu.
ALTININI TL’YE ÇEVİRENE SAĞLANAN DESTEK SONA ERDİ
Yürürlükten kaldırılan düzenleme kapsamında, fiziki altınlarını bankacılık sistemine dahil ederek Türk lirası mevduat veya katılma hesabına dönüştüren vatandaşlara belirli koşullar altında ilave getiri sağlanıyordu.
Tebliğin kaldırılmasıyla birlikte, bu uygulama çerçevesinde altından TL’ye dönüşüm yapan hesap sahiplerine Merkez Bankası tarafından sağlanan fiyat farkı ve ilave getiri desteği de sona erdi.
Karar, özellikle kur korumalı mevduat sisteminden çıkış sürecinde atılan yeni adımlardan biri olarak dikkat çekti.
YASTIK ALTI ALTINLARIN SİSTEME KAZANDIRILMASI AMAÇLANIYORDU
2022 yılında hayata geçirilen sistemle, yurt içinde yerleşik gerçek ve tüzel kişilerin ellerindeki fiziki altınların finansal sisteme dahil edilmesi hedeflenmişti.
Vatandaşlar, fiziki altınlarını yetkili kuyumcular ve rafineriler aracılığıyla ya da doğrudan banka şubelerine teslim ederek bankalardaki altın hesaplarına aktarabiliyordu.
Bu altınlar daha sonra Türk lirasına çevrilerek vadeli mevduat veya katılma hesaplarına dönüştürülüyordu.
3 AY, 6 AY VE 1 YIL VADELİ HESAPLAR AÇILIYORDU
Sistem kapsamında hesap sahibinin altın hesabında bulunan has altın bakiyesi, belirlenen dönüşüm fiyatı üzerinden Türk lirasına çevriliyordu.
Ardından hesap sahibi adına 3 ay, 6 ay veya 1 yıl vadeli Türk lirası mevduat ya da katılma hesabı açılabiliyordu.
Türk lirasına dönüştürülen altınlar ise bankalar tarafından dönüşüm fiyatı üzerinden Merkez Bankasına satılıyordu.
ALTIN FİYATI YÜKSELİRSE FARK KARŞILANIYORDU
Düzenlemenin en önemli unsurlarından biri de altın fiyatındaki artışa karşı hesap sahibinin korunmasıydı.
Vade sonunda altının fiyatının, hesabın açıldığı tarihteki dönüşüm fiyatının üzerinde olması halinde oluşan fark hesaplanıyordu.
Bu farkın, banka tarafından ödenecek faiz veya kâr payının üzerinde kalması durumunda aradaki tutar Merkez Bankası tarafından ilgili bankaya aktarılıyor, banka da söz konusu ödemeyi hesap sahibine iletiyordu.
Bunun yanı sıra Merkez Bankası tarafından belirlenen esaslar doğrultusunda bazı hesaplara vade sonunda ilave getiri de sağlanabiliyordu.
KKM’DEN ÇIKIŞ SÜRECİNDE YENİ ADIM
Son dönemde kur korumalı mevduat sisteminin kademeli olarak tasfiye edilmesine yönelik düzenlemeler art arda hayata geçirilirken, altın cinsinden fiziki varlıkların TL mevduata dönüştürülmesine yönelik bu tebliğin kaldırılması da aynı sürecin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Karar, altın hesabı uygulamalarının tamamının kaldırıldığı anlamına gelmiyor. Yürürlükten kaldırılan düzenleme, fiziki altının Türk lirası mevduat veya katılma hesabına dönüştürülmesi ve bu dönüşüme Merkez Bankası desteği sağlanmasına yönelik özel mekanizmayı kapsıyordu.