Nöbetçi Eczaneler
Emtia piyasalarında tamamlanan haftanın ana gündemini, ABD ile İran arasında şiddetlenen çatışmalar ve bu gelişmelerin küresel enerji arzı üzerindeki etkileri oluşturdu.
Hürmüz Boğazı’ndan gerçekleştirilen petrol sevkiyatının yavaşlaması, Kızıldeniz güzergâhındaki güvenlik risklerinin artması ve Basra Körfezi’ndeki petrol yükleme faaliyetlerinin gerilemesi enerji fiyatlarını yukarı taşıdı.
Londra’da işlem gören eylül vadeli Brent petrolün varil fiyatı hafta içerisinde 100 dolar seviyesini test ederken bazı fiziki ham petrol türlerinde fiyatların 110 dolara yaklaşması, arz sıkışıklığının yalnızca vadeli piyasalarda değil, fiziki petrol piyasasında da hissedildiğini gösterdi.
Enerji fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceği endişesi, ABD Merkez Bankasının faiz politikasına yönelik beklentileri de değiştirdi. Piyasalarda daha önce faizlerin sabit kalacağı veya indirimlerin gündeme gelebileceği değerlendirilirken, petrol fiyatlarındaki sert yükseliş sonrasında faiz artırımı ihtimali fiyatlanmaya başladı.
Fed’in faiz artıracağı beklentisi güçlendi
Para piyasalarında ABD Merkez Bankasının temmuz ayındaki toplantısında faiz artırma ihtimali yüzde 35,8’e yükseldi. Eylül toplantısına kadar faiz artırımı yapılma olasılığı ise yüzde 70,8 olarak fiyatlandı.
Faiz artırım beklentilerinin güçlenmesiyle ABD tahvil getirileri ve dolar endeksi yükseldi. ABD’nin 2 yıllık tahvil faizi haftalık bazda yaklaşık 16 baz puan artarak yüzde 4,35’e, 10 yıllık tahvil faizi ise yaklaşık 15 baz puan yükselişle yüzde 4,69’a çıktı.
Doların diğer önemli para birimleri karşısındaki performansını ölçen dolar endeksi de haftalık bazda yüzde 0,7 artarak 101,5 seviyesine ulaştı.
Küresel piyasalarda öne çıkan göstergeler
| Gösterge | Haftalık görünüm | Son seviye veya olasılık |
|---|---|---|
| Fed’in temmuz toplantısında faiz artırma ihtimali | Yükseldi | %35,8 |
| Eylül toplantısına kadar faiz artırma ihtimali | Yükseldi | %70,8 |
| ABD 2 yıllık tahvil faizi | Yaklaşık 16 baz puan arttı | %4,35 |
| ABD 10 yıllık tahvil faizi | Yaklaşık 15 baz puan arttı | %4,69 |
| Dolar endeksi | %0,7 yükseldi | 101,5 |
| Brent petrol | %7,3 yükseldi | Hafta içinde 100 doları test etti |
| ABD doğal gazı | %1 yükseldi | Pozitif |
ABD’nin yeni gümrük vergileri piyasalardaki endişeyi artırdı
ABD yönetiminin 60 ticaret ortağına yüzde 10 veya yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi uygulanacağını açıklaması, küresel ticaret görünümüne ilişkin endişeleri artırdı.
Yeni tarifelerin ithal ürünlerin maliyetini yükselterek ABD’de enflasyonist baskıları güçlendirebileceği, diğer ülkelerin karşılık vermesi durumunda ise küresel ticarette yeni bir gerilim döneminin başlayabileceği değerlendirildi.
Gümrük tarifeleri nedeniyle üretim maliyetlerinin yükselmesi ihtimali özellikle sanayi metalleri, enerji ürünleri ve tarım emtialarındaki fiyatlamalarda etkili oldu.
Avrupa Merkez Bankası ise üç temel politika faizini piyasa beklentilerine paralel biçimde sabit tuttu. ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu kaynaklı enerji şokunun enflasyon üzerindeki etkilerinin henüz tam olarak ortaya çıkmadığını belirtti.
Lagarde’ın açıklamaları, Avrupa’da faizlerin yüksek seviyelerde daha uzun süre korunabileceği beklentisini destekledi.
Değerli metallerde gümüş öne çıktı
Değerli metallerde haftalık fiyatlamalar karışık seyretti. ABD tahvil faizlerinin yükselmesi ve dolar endeksinin güçlenmesi, faiz getirisi bulunmayan değerli metaller üzerinde satış baskısı oluşturdu.
Buna karşılık önceki haftalarda yaşanan değer kayıplarının ardından gelen tepki alımları ve yatırımcıların kısa pozisyonlarını kapatması, altın ve gümüş fiyatlarını destekledi.
Gümüşün ons fiyatı haftalık bazda yüzde 4,1 yükselerek değerli metaller grubunun en fazla kazandıran ürünü oldu. Altının ons fiyatı yüzde 0,9 artarken paladyum yüzde 0,4, platin ise yüzde 0,2 değer kaybetti.
Değerli metallerin haftalık performansı
| Değerli metal | Haftalık değişim | Görünüm |
| Gümüş | %+4,1 | Güçlü yükseliş |
| Altın | %+0,9 | Sınırlı yükseliş |
| Platin | %-0,2 | Sınırlı düşüş |
| Paladyum | %-0,4 | Düşüş |
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu hızlandırarak Fed’i daha sıkı para politikasına yöneltebileceği beklentisi, altındaki yükselişi sınırlayan başlıca unsur oldu.
Buna karşın merkez bankalarının rezervlerini çeşitlendirmek amacıyla altın alımlarını sürdürmesi, değerli metal üzerinde orta ve uzun vadeli yapısal destek oluşturdu.
Merkez bankalarının altın talebi sürüyor
Dünya Altın Konseyinin verilerine göre merkez bankaları mayıs ayında net 41 ton altın aldı. Bu dönemde Polonya 18 ton, Çin ise 10 ton altın alımıyla öne çıktı.
Özbekistan, Kazakistan ve Singapur merkez bankaları da rezervlerine altın ekledi.
Dünya Altın Konseyinin 2026 Merkez Bankaları Altın Rezervleri Araştırması’na katılan yetkililerin yüzde 89’u, küresel merkez bankası altın rezervlerinin gelecek 12 ay içerisinde artacağını tahmin etti.
Kendi kurumunun altın rezervlerini artıracağını belirten merkez bankası yetkililerinin oranı ise yüzde 45’e ulaşarak araştırma tarihinin en yüksek seviyesine çıktı.
Merkez bankalarının altın görünümü
| Veri | Miktar veya oran |
| Merkez bankalarının mayıs ayındaki net altın alımı | 41 ton |
| Polonya’nın altın alımı | 18 ton |
| Çin’in altın alımı | 10 ton |
| Küresel altın rezervlerinin artacağını bekleyen yetkililer | %89 |
| Kendi kurumunun rezervini artıracağını belirten yetkililer | %45 |
Bakır yükseldi, çinko ve nikel geriledi
Baz metallerde Çin ekonomisinden gelen arz ve talep göstergeleri ile dolar endeksindeki yükseliş belirleyici oldu.
Çin’in haziran ayındaki rafine bakır ithalatının son 9 ayın en yüksek seviyesine ulaşması bakır fiyatlarını destekledi. Çin’de ithalat primlerinin yükselmesi ve Şanghay’daki bakır stoklarının Şubat 2024’ten bu yana en düşük seviyeye gerilemesi de güçlü fiziki talebe işaret etti.
Bu gelişmelerin etkisiyle bakırın libre fiyatı haftalık bazda yüzde 1,3 yükseldi.
Alüminyumda ise Körfez Bölgesi’ndeki bazı üretim tesislerinin yeniden devreye alınmasına yönelik çalışmalar, Çin’in artan ihracatı ve Endonezya’nın yükselen üretimi fiyatları baskıladı. Buna karşılık fiziki piyasalardaki yüksek primler, alüminyumdaki olası düşüşü sınırlandırdı. Alüminyum fiyatları haftayı yatay tamamladı.
Kurşunda Londra Metal Borsası stoklarının ayın ortasında 1970’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşması, piyasada arz fazlası bulunduğu yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi.
Bununla birlikte 22 Temmuz itibarıyla 65 bin 225 ton kurşuna ilişkin varantın iptal edilmesi, metalin fiyatındaki düşüşün sınırlı kalmasını sağladı.
Baz metallerin haftalık performansı
| Baz metal | Haftalık değişim | Görünüm |
| Bakır | %+1,3 | Yükseliş |
| Alüminyum | %0,0 | Yatay |
| Kurşun | %-0,6 | Sınırlı düşüş |
| Çinko | %-1,8 | Düşüş |
| Nikel | %-1,8 | Düşüş |
Brent petrol jeopolitik risklerle yüzde 7,3 yükseldi
Enerji piyasalarında haftanın en önemli hareketi Brent petrolde görüldü. ABD ile İran arasındaki çatışmaların şiddetlenmesi, Hürmüz Boğazı’ndan yapılan petrol sevkiyatının azalması ve Kızıldeniz’deki güvenlik risklerinin artması fiyatları yukarı taşıdı.
Husilerin Suudi Arabistan’a ait tankerlere yönelik saldırıları, bölgesel çatışmaların diğer enerji güzergâhlarına da yayılabileceği endişesini artırdı.
Basra Körfezi’ndeki petrol yükleme faaliyetlerinin önceki dönem ortalamasının altında kalması da küresel piyasalardaki arz endişelerini güçlendirdi.
Bazı fiziki ham petrol türlerinin varil fiyatının 110 dolara yaklaşması, arz daralmasının rafineriler ve fiziki petrol alıcıları tarafından doğrudan hissedildiğini ortaya koydu.
ABD’de ticari ham petrol stoklarının 2 milyon varil, benzin stoklarının ise 800 bin varil artması, petroldeki yükselişi kısmen sınırladı.
OPEC+ ülkelerinin eylül ayı üretim hedefini günlük yaklaşık 188 bin varil artırabileceğine ilişkin haberler de arz yönlü endişeleri bir miktar azalttı.
Enerji piyasalarının haftalık görünümü
| Enerji ürünü veya veri | Haftalık değişim / miktar | Etkisi |
| Brent petrol | %+7,3 | Güçlü yükseliş |
| ABD doğal gazı | %+1,0 | Yükseliş |
| ABD ticari ham petrol stokları | +2 milyon varil | Yükselişi sınırladı |
| ABD benzin stokları | +800 bin varil | Yükselişi sınırladı |
| Olası OPEC+ üretim artışı | Günlük 188 bin varil | Arz endişesini azalttı |
| Doğal gaz stok artışı | 32 milyar fit küp | Fiyat artışını sınırladı |
| Toplam ABD doğal gaz stoku | 3 trilyon 56 milyar fit küp | Beş yıllık ortalamanın üzerinde |
Doğal gazda ABD’deki sıcak hava tahminleri, klima kullanımını ve elektrik üretimi kaynaklı gaz talebini artıracağı beklentisiyle fiyatları destekledi.
Ancak doğal gaz stoklarına 32 milyar fit küp ilave edilmesi ve toplam stokların 3 trilyon 56 milyar fit küple beş yıllık ortalamanın üzerinde kalması, yükselişin sınırlı olmasına yol açtı.
Karadeniz’deki riskler buğday ve mısırı yükseltti
Tarım emtialarında Karadeniz’deki sevkiyat riskleri, ABD ve Avrupa’daki hava koşulları, ürün kalitesine ilişkin veriler ve devam eden hasat faaliyetleri fiyatların yönü üzerinde etkili oldu.
Rusya’nın Ukrayna limanlarına yönelik saldırıları ve bazı armatörlerin Ukrayna’nın Karadeniz limanlarına düzenledikleri seferleri durdurması, bölgeden gerçekleştirilen buğday ve mısır sevkiyatlarının aksayabileceği endişesini artırdı.
ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre iyi veya mükemmel durumda bulunan mısırların oranı bir puan geriledi. İlkbahar buğdayında aynı kategoride değerlendirilen ürünlerin oranında ise 5 puanlık düşüş kaydedildi.
Avrupa’da etkili olan sıcak hava dalgasının buğday ve mısır üretiminde kayıplara neden olabileceğine ilişkin tahminler de fiyatlardaki yükselişi destekledi.
Chicago Ticaret Borsasında mısırın kile fiyatı haftalık bazda yüzde 4,1, soya fasulyesi yüzde 3,5, buğday ise yüzde 2,7 arttı. Pirincin fiyatı yüzde 0,3 geriledi.
Tarım emtialarının haftalık performansı
| Tarım ürünü | Haftalık değişim | Görünüm |
| Mısır | %+4,1 | Güçlü yükseliş |
| Soya fasulyesi | %+3,5 | Yükseliş |
| Buğday | %+2,7 | Yükseliş |
| Pirinç | %-0,3 | Sınırlı düşüş |
Soya fasulyesinde sıcak ve kurak hava koşullarının üretime zarar verebileceği endişesi fiyatları destekledi. ABD’nin açıkladığı yeni ihracat satışı ile yüksek petrol fiyatlarının biyoyakıt talebini artırabileceği beklentisi de alımları güçlendirdi.
Soya fasulyesinin ürün koşullarında bir puanlık iyileşme görülmesi ise yükselişin daha da hızlanmasını engelledi.
Kahve, şeker ve kakaoda satış baskısı
Yumuşak emtialarda haftalık görünüm genel olarak negatif oldu. Brezilya’daki kahve hasadının ilerlemesi ve piyasaya ulaşan ürün miktarının artması, önceki haftalardaki yükselişlerin ardından yatırımcıların kar satışına yönelmesine neden oldu.
Kahvenin libre fiyatı haftalık bazda yüzde 1,9 geriledi.
Şeker fiyatlarında Brezilya ve Hindistan’daki kuru hava koşullarının hasat faaliyetlerini hızlandırması ve küresel üretim görünümünün güçlü kalması satış baskısı oluşturdu.
Yüksek petrol fiyatlarının şeker kamışının şeker üretimi yerine etanol üretiminde kullanılmasını daha cazip hale getirmesi ise fiyatlardaki düşüşün sınırlı kalmasını sağladı. Şeker haftayı yüzde 0,5 kayıpla tamamladı.
Kakaoda Batı Afrika’dan piyasalara ulaşan ürün miktarının artması, yeni mahsul için hava koşullarının olumlu seyretmesi ve fiziki talebin zayıf kalması fiyatları aşağı çekti. Kakaonun ton başına fiyatı haftalık bazda yüzde 3,7 azaldı.
Pamuk ise yüzde 1,6 yükselerek yumuşak emtialar arasında pozitif ayrıştı.
Yumuşak emtiaların haftalık performansı
| Ürün | Haftalık değişim | Görünüm |
| Pamuk | %+1,6 | Yükseliş |
| Şeker | %-0,5 | Sınırlı düşüş |
| Kahve | %-1,9 | Düşüş |
| Kakao | %-3,7 | Güçlü düşüş |
Haftanın en fazla yükselen ve düşen emtiaları
Haftalık veriler incelendiğinde en güçlü yükselişin enerji grubunda Brent petrolde gerçekleştiği görüldü. Brent petrol yüzde 7,3 artışla haftanın en fazla kazandıran önemli emtiası oldu.
Brent petrolü yüzde 4,1 ile gümüş ve mısır, yüzde 3,5 ile soya fasulyesi ve yüzde 2,7 ile buğday takip etti.
Haftanın en fazla değer kaybeden emtiası ise yüzde 3,7 düşüşle kakao oldu. Kakaonun ardından yüzde 1,9 ile kahve, yüzde 1,8 ile çinko ve nikel geldi.
Emtia piyasalarında haftanın özeti
| Sıralama | Ürün | Haftalık değişim |
| 1 | Brent petrol | %+7,3 |
| 2 | Gümüş | %+4,1 |
| 2 | Mısır | %+4,1 |
| 4 | Soya fasulyesi | %+3,5 |
| 5 | Buğday | %+2,7 |
| 6 | Pamuk | %+1,6 |
| 7 | Bakır | %+1,3 |
| 8 | Doğal gaz | %+1,0 |
| 9 | Altın | %+0,9 |
| 10 | Alüminyum | %0,0 |
| 11 | Platin | %-0,2 |
| 12 | Pirinç | %-0,3 |
| 13 | Paladyum | %-0,4 |
| 14 | Şeker | %-0,5 |
| 15 | Kurşun | %-0,6 |
| 16 | Çinko | %-1,8 |
| 16 | Nikel | %-1,8 |
| 18 | Kahve | %-1,9 |
| 19 | Kakao | %-3,7 |
Yeni haftada gözler Hürmüz Boğazı ve merkez bankalarında olacak
Emtia piyasalarında yeni haftada Orta Doğu’daki çatışmaların seyri, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’den gerçekleştirilen enerji sevkiyatları ile OPEC+ ülkelerinden gelecek üretim açıklamaları yakından takip edilecek.
ABD Merkez Bankasının faiz kararı ve Fed yetkililerinin enflasyon ile enerji fiyatlarına ilişkin değerlendirmeleri de altın, gümüş, baz metaller ve dolar üzerinden fiyatlanan diğer emtialar açısından belirleyici olacak.
Tarım piyasalarında ise Karadeniz’deki limanların durumu, Ukrayna ve Rusya’dan gerçekleştirilen tahıl ihracatı, ABD ve Avrupa’daki hava koşulları ile ürün kalite raporları izlenecek.
Jeopolitik risklerin sürmesi durumunda enerji ve güvenli liman niteliğindeki emtialarda dalgalanmanın devam edebileceği, güçlü dolar ve yüksek tahvil faizlerinin ise özellikle değerli ve baz metaller üzerindeki baskıyı artırabileceği değerlendiriliyor.