Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’de içecek ambalajlarının geri dönüşüme kazandırılması, çevre kirliliğinin azaltılması ve ham madde kaynaklarının daha verimli kullanılması amacıyla hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi’nde yeni bir dönem başladı.
Kısa adıyla DOA olarak bilinen sistem, 1 Temmuz 2026’dan itibaren Türkiye genelinde uygulanmaya başlanmıştı. Uygulamanın ilk 22 gününde milyonlarca cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajının vatandaşlar tarafından iade edilmesi üzerine, yüksek miktardaki teslimlerin daha hızlı ve düzenli biçimde yönetilmesi için yeni bir iade kanalı oluşturuldu.
Yeni uygulama kapsamında, çok sayıda DOA logolu ambalaj biriktiren vatandaşlar, ellerindeki ambalajları Sayma ve Doğrulama Merkezleri’ne toplu olarak teslim edebilecek.
200’den fazla ambalaj için yeni uygulama
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen sistemde yüksek miktardaki bireysel iadelere ilişkin teşvik tutarı yeniden belirlendi.
Buna göre, Sayma ve Doğrulama Merkezleri üzerinden gerçekleştirilecek bireysel toplu iadelerde, DOA logolu her bir içecek ambalajı için 50 kuruş teşvik bedeli ödenecek.
Düzenleme, özellikle günlük iade sınırının üzerinde ambalaj biriktiren ve yüksek miktarda teslim yapmak isteyen vatandaşları ilgilendiriyor.
Depozito iade makinelerinde 1 liralık ödeme devam edecek
Yeni uygulamayla birlikte depozito iade makinelerindeki mevcut sistemde herhangi bir değişiklik yapılmayacak.
Vatandaşlar, günlük 200 ambalaja kadar olan bireysel iadelerini DOA depozito iade makineleri üzerinden gerçekleştirmeye devam edebilecek. Bu teslimlerde DOA logolu her bir ambalaj için 1 lira teşvik bedeli uygulanacak.
Böylece vatandaşların önünde iki farklı iade seçeneği bulunacak:
Günlük 200 ambalaja kadar yapılacak iadelerde depozito iade makineleri kullanılacak ve ambalaj başına 1 lira ödeme alınacak. Yüksek miktarda biriktirilen ambalajlar ise Sayma ve Doğrulama Merkezleri’ne toplu olarak teslim edilecek ve ambalaj başına 50 kuruş teşvik verilecek.
Yüksek hacimli iadeler merkezlerde kabul edilecek
Sayma ve Doğrulama Merkezleri, vatandaşların yüksek miktarda biriktirdiği DOA logolu ambalajların toplu olarak teslim alınması amacıyla hizmet verecek.
Merkezlere getirilen cam, plastik ve alüminyum içecek ambalajları sayılacak, sistem kapsamına uygunluğu kontrol edilecek ve doğrulama işleminin ardından teşvik bedeli vatandaşların dijital hesaplarına aktarılacak.
Yeni iade kanalının, depozito iade makinelerinde oluşabilecek yoğunluğu azaltması ve yüksek miktardaki ambalajların daha kısa sürede geri dönüşüm sistemine dahil edilmesini sağlaması bekleniyor.
En yakın teslim noktası DOA uygulamasından öğrenilebilecek
Vatandaşlar, kendilerine en yakın Sayma ve Doğrulama Merkezi ile teslim hatlarına ilişkin güncel bilgilere DOA Mobil Uygulaması üzerinden ulaşabilecek.
İade noktaları, çalışma saatleri ve sistemin işleyişiyle ilgili bilgiler DOA Çağrı Merkezi aracılığıyla da öğrenilebilecek.
Yetkililer, teslimat yapmadan önce vatandaşların mobil uygulama veya çağrı merkezi üzerinden en yakın merkezi ve teslim şartlarını kontrol etmelerini öneriyor.
Amaç artan iade yoğunluğunu yönetmek
Türkiye Çevre Ajansı tarafından hayata geçirilen yeni uygulamanın, DOA sistemine gösterilen yoğun ilginin ardından artan ambalaj iade hacmini daha etkin biçimde yönetmek amacıyla başlatıldığı belirtildi.
Depozito iade makinelerinin daha çok günlük ve düşük miktardaki bireysel teslimlerde kullanılması, yüksek hacimli iadelerin ise Sayma ve Doğrulama Merkezlerine yönlendirilmesi planlanıyor.
Bu yöntemle hem makinelerde oluşabilecek yığılmaların önüne geçilmesi hem de toplanan ambalajların sayım, kontrol ve lojistik süreçlerinin daha düzenli şekilde yürütülmesi hedefleniyor.
TÜÇA Başkanı Öztürk: İade altyapımızı güçlendiriyoruz
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, vatandaşların DOA sistemine gösterdiği ilginin iade altyapısının geliştirilmesini gerekli hale getirdiğini belirtti.
Öztürk, yeni uygulamayla ilgili açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Ulusal entegrasyon sürecinde vatandaşlarımızın gösterdiği yoğun ilgi doğrultusunda iade altyapımızı güçlendirmeye devam ediyoruz. Sayma ve Doğrulama Merkezleri’ni bireysel toplu iadeler için devreye alarak vatandaşlarımıza yeni bir iade kanalı sunarken, yüksek hacimli iadelerin daha etkin ve verimli şekilde yönetilmesini de sağlıyoruz. Sahadan aldığımız geri bildirimler doğrultusunda sistemimizi geliştirmeyi ve iade altyapımızı ülke genelinde güçlendirmeyi sürdüreceğiz.”
İlk gün 1,5 milyon ambalaj toplandı
DOA sisteminin Türkiye genelinde uygulanmaya başladığı ilk gün vatandaşların sisteme yoğun ilgi gösterdiği açıklanmıştı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sistemin ilk gününde depozito iade makineleri aracılığıyla 1,5 milyon içecek ambalajının toplandığını bildirmişti.
Kurum, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Siz attınız, doğa kazandı. Milletimiz DOA’yı çok sevdi.” ifadelerini kullanmıştı.
İlk gün ulaşılan rakamın ardından sistemin ülke genelinde yaygınlaştırılmasına ve ambalaj kabul kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar hızlandırıldı.
Hangi ambalajlar DOA sistemine dahil?
Sisteme yalnızca üzerinde Depozitosu Olan Ambalajlar logosu bulunan içecek ambalajları kabul ediliyor.
DOA logosu bulunan cam şişeler, plastik PET şişeler ve alüminyum içecek kutuları belirlenen iade noktalarına teslim edilebiliyor.
Sistem kapsamında genel olarak su, maden suyu, gazlı içecek, meyve suyu, süt ve benzeri içeceklerin uygun ambalajları yer alıyor. Ancak ambalajın kabul edilebilmesi için üzerinde DOA logosunun bulunması gerekiyor.
İade edilen ambalajların ezilmemiş, barkodunun okunabilir ve DOA logosunun görünür durumda olması işlemlerin daha hızlı tamamlanması açısından önem taşıyor.
İade bedeli dijital cüzdana aktarılıyor
Vatandaşların sisteme teslim ettiği uygun ambalajlar kontrol edildikten sonra karşılığı olan teşvik bedeli dijital cüzdana yükleniyor.
Dijital cüzdanda biriken tutar, DOA sisteminin sunduğu kullanım ve ödeme seçenekleri doğrultusunda değerlendirilebiliyor.
Bu uygulamayla vatandaşların geri dönüşüm sürecine doğrudan katılması ve ambalaj atıklarının ekonomik değere dönüştürülmesi amaçlanıyor.
Çevre kirliliğinin azaltılmasına katkı sağlayacak
Depozito sistemiyle sokaklara, parklara, yol kenarlarına ve doğal alanlara bırakılan içecek ambalajlarının azaltılması hedefleniyor.
Toplanan cam, plastik ve alüminyum ambalajların geri dönüşüm tesislerine gönderilmesiyle doğal kaynak kullanımının ve enerji tüketiminin azaltılmasına katkı sağlanması bekleniyor.
Sistem aynı zamanda ambalaj atıklarının çöpe karışmadan kaynağında ayrı toplanmasını sağlayarak geri dönüşümde daha temiz ve kaliteli ham madde elde edilmesine imkân sunuyor.
Yıllık hedef 25 milyar ambalaj
Türkiye genelinde yaygınlaştırılması planlanan DOA sistemiyle yılda yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının toplanarak geri dönüşüme kazandırılması hedefleniyor.
Sistemin tüm illerde ve ilçelerde güçlendirilmesiyle depozito iade makinelerinin, doğrulama merkezlerinin ve toplama noktalarının sayısının artırılması planlanıyor.
Yeni toplu iade uygulamasıyla da yüksek miktarda ambalaj biriktiren vatandaşların sisteme daha kolay katılması, iade süreçlerinin hızlandırılması ve geri dönüşüm altyapısının daha verimli kullanılması amaçlanıyor.