Nöbetçi Eczaneler
Türkiye genelindeki adli ve idari yargı mercilerinde toplu izin kullanımını düzenleyen adli tatil, 20 Temmuz’da başlayacak. Yaklaşık altı hafta sürecek dönem, 31 Ağustos Pazartesi günü sona erecek. 2026-2027 adli yılı ise 1 Eylül Salı günü başlayacak.
Adli tatil, mahkemelerin ve adliyelerin tamamen kapatılması anlamına gelmiyor. Bu dönemde adliyelerde nöbetçi mahkemeler, nöbetçi savcılıklar ve ilgili adli birimler görevlerini sürdürecek. Tutuklu sanıkların bulunduğu dosyalar, özgürlüğü kısıtlayıcı tedbirlere ilişkin talepler ve gecikmesinde sakınca bulunan işler öncelikli olarak ele alınacak.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 331’inci, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 102 ve 103’üncü, Danıştay Kanunu’nun 86’ncı ve İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 61 ve 62’nci maddelerinde adli tatil döneminde sürdürülecek işlemlerin çerçevesi belirleniyor.
Tutuklu ve acil dosyalara ara verilmeyecek
Adli tatil süresince ceza soruşturmaları devam edecek. Cumhuriyet başsavcılıkları, kolluk birimleriyle birlikte yürüttükleri soruşturmalar kapsamında ifade alma, gözaltı, arama, el koyma ve tutuklama talebi gibi işlemleri sürdürebilecek.
Ceza mahkemelerinde ise özellikle tutuklu sanıkların yargılandığı dosyalarla gecikmesinde sakınca bulunan konular ele alınacak. Tutukluluk incelemeleri, adli kontrol kararları, tahliye talepleri ve kanunlarda ivedi olarak gösterilen ceza muhakemesi işlemleri adli tatil nedeniyle durmayacak.
Bu nedenle adli tatil, ceza adalet sisteminde soruşturma ve kovuşturmaların bütünüyle askıya alınması anlamına gelmiyor. Tutuksuz sanıkların yargılandığı ve acil nitelik taşımayan birçok duruşma ise mahkemelerin çalışma takvimlerine göre eylül ve sonraki aylara bırakılacak.
Nafaka, velayet ve ihtiyati tedbir dosyaları görülebilecek
Hukuk mahkemelerinde de vatandaşların hak kaybına uğramasını önlemek amacıyla bazı dava ve işler adli tatil kapsamının dışında tutuluyor.
İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delil tespiti gibi geçici hukuki koruma talepleri; nafaka davaları, soybağı, velayet ve vesayete ilişkin dosyalar, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi işleri ile işçilerin hizmet veya iş sözleşmesinden kaynaklanan davaları adli tatilde görülebilecek.
İflas ve konkordato işlemleri, çekişmesiz yargı işleri, adli tatil sırasında yapılmasına karar verilen keşifler ve kanunlarda ivedi olduğu belirtilen diğer dosyalar için de yargısal faaliyetler devam edecek.
Taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler de adli tatilde ele alınabilecek. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre adli tatile tabi bir dosyada kanuni sürenin son günü tatil dönemine denk gelirse süre, ayrıca karar verilmesine gerek olmadan adli tatilin bitiminden itibaren bir hafta uzatılmış sayılıyor.
Yargıtayda iki nöbetçi daire görev yapacak
Yüksek yargı organlarında da nöbetçi heyet sistemi uygulanacak. Yargıtayda hukuk ve ceza alanında birer nöbetçi daire görev yapacak.
Nöbetçi ceza dairesi, özellikle tutuklu sanıklarla ilgili temyiz dosyalarını ve acil nitelikteki başvuruları inceleyecek. Hukuk alanındaki nöbetçi daire ise kanunların adli tatilde görülmesine izin verdiği işlere bakacak.
Diğer Yargıtay daireleri, olağan çalışma düzenine yeni adli yılın başlamasıyla birlikte dönecek.
Danıştay yalnızca belirli talepleri karara bağlayacak
Danıştayda görev yapacak nöbetçi heyetlerin yetkileri de adli tatil döneminde sınırlı olacak. Nöbetçi heyetler, bir davanın esasını sonuçlandıran nihai kararlar veremeyecek.
Danıştay nöbetçi heyetleri başta yürütmenin durdurulması talepleri olmak üzere kanunda belirtilen acil başvuruları inceleyecek. İdari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğabileceği gerekçesiyle yapılan yürütmeyi durdurma başvuruları bu dönemde karara bağlanabilecek.
Anayasa Mahkemesi adli tatil kapsamında değil
Anayasa Mahkemesi, adli tatil uygulamasına tabi bulunmuyor. Yüksek Mahkeme, 20 Temmuz-31 Ağustos döneminde de Genel Kurul, bölüm ve komisyon çalışmalarıyla yargısal faaliyetlerini sürdürebiliyor.
Bireysel başvuru sürelerinin hesaplanmasında da adli tatil hükümleri uygulanmıyor. Bu nedenle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunacak kişilerin, adli tatil nedeniyle sürelerin durduğu veya uzadığı düşüncesiyle hareket etmemesi gerekiyor.
Adliyeler tamamen kapanmayacak
Adli tatil döneminde mahkemelerdeki duruşma yoğunluğu önemli ölçüde azalacak ancak adliyelerdeki kalemler, Cumhuriyet başsavcılıkları, nöbetçi mahkemeler ve diğer ilgili birimler hizmet vermeye devam edecek.
Dava açılması, dilekçe verilmesi, kanun yolu başvurularının yapılması ve dosyalara evrak sunulması mümkün olacak. Vatandaşların kendilerine tebliğ edilen karar ve belgelerdeki süreleri dikkatle takip etmeleri önem taşıyacak.
Her dava ve başvurunun tabi olduğu süre farklılık gösterebildiği için özellikle istinaf, temyiz, itiraz ve dava açma süreleri bakımından ilgili usul kanunlarının dikkate alınması gerekecek.
Eylülde önemli davalar yeniden başlayacak
Yeni adli yılın 1 Eylül’de başlamasının ardından Ankara’da kamuoyunun yakından takip ettiği çok sayıda davanın görülmesine devam edilecek.
Eylül ayının ilk önemli duruşmalarından biri, Ayhan Bora Kaplan suç örgütüne ilişkin dava olacak. İstinaf mahkemesinin bozma kararının ardından yeniden başlayan ve 76 sanığın yargılandığı davaya 3 Eylül’de devam edilecek.
Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun kayyum olarak atandığı Maydonoz Döner işletmelerinin Ankara yapılanmasına ilişkin 9 sanığın yargılandığı davanın duruşması ise 17 Eylül’de görülecek. Sanıklar hakkında “silahlı terör örgütüne üye olma” ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’a aykırılık suçlamaları kapsamında yargılama yürütülüyor.
Aleyna Çakır davası 22 Eylül’de
Kamuoyunda “Aleyna Çakır” adıyla bilinen Sema Esen’in ölümüne ilişkin davaya 22 Eylül’de devam edilecek.
Sanık Ümitcan Uygun, “intihara teşvik etme veya intihar kararını kuvvetlendirme” ve “eziyet etme” suçlamaları kapsamında yargılanıyor. Önceki duruşmada esas hakkındaki mütalaasını açıklayan savcılık, sanığın cezalandırılmasını talep etmiş, taraf avukatlarına mütalaaya karşı savunmalarını hazırlamaları için süre verilmişti.
Polis memuru Melih Okan Keskin’in ölümüne ilişkin dava
Ankara’daki bir araç muayene istasyonunda çıkan kavganın ardından polis memuru Melih Okan Keskin’in hayatını kaybetmesine ilişkin 4 sanığın yargılandığı davaya 30 Eylül’de devam edilecek.
Sanıklar hakkında “kasten yaralama sonucu ölüme neden olma” suçundan dava açılmıştı. İlk duruşmanın ardından mahkeme, sanıklardan biri hakkında tahliye kararı vermiş ve dosyadaki eksikliklerin giderilmesi amacıyla duruşmayı 30 Eylül’e bırakmıştı.
Hablemitoğlu davası 14 Ekim’de sürecek
Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Necip Hablemitoğlu’nun 18 Aralık 2002’de Ankara’daki evinin önünde öldürülmesine ilişkin 10 sanığın yargılandığı dava, 14 Ekim’de görülecek.
Ankara 28. Ağır Ceza Mahkemesinde yürütülen davada eksik hususların tamamlanması, bazı araştırma ve soruşturma sonuçlarının beklenmesi yönünde karar verilmişti.
ABB’nin konser harcamaları davası 16 Ekim’de
Ankara Büyükşehir Belediyesinin 2021-2024 dönemindeki konser organizasyonları ve harcamalarına ilişkin 14 sanığın yargılandığı davaya da 16 Ekim’de devam edilecek.
Mahkeme, dosya kapsamında hazırlanması beklenen bilirkişi raporunun tamamlanmasına karar vererek duruşmayı 16 Ekim’e ertelemişti.
İki önemli soruşturmada iddianame süreci bekleniyor
Yeni adli yılda Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen iki önemli soruşturmada iddianame hazırlanıp hazırlanmayacağı da yakından takip edilecek.
Çankaya Belediyesine yönelik “suç örgütü kurma”, “rüşvet” ve “ihaleye fesat karıştırma” suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında, Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner’in de aralarında bulunduğu 24 şüpheli 15 Temmuz’da tutuklandı. Gözaltına alınan diğer 6 şüpheli hakkında ise adli kontrol hükümleri uygulandı.
BBP Kurucu Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu ve beraberindeki 5 kişinin hayatını kaybettiği helikopterin düşmesine ilişkin soruşturma kapsamında da gözaltına alınan 27 şüpheliden 19’u, 17 Temmuz’da tutuklandı. Diğer 8 şüpheli hakkında adli kontrol kararı verildi. Bu soruşturmada da toplanan delillerin değerlendirilmesinin ardından iddianame sürecine geçilmesi bekleniyor.
Soruşturma ve kovuşturma kapsamındaki tüm şüpheli ve sanıkların, haklarında kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmadığı sürece masumiyet karinesinden yararlandığı unutulmamalı.
Yeni adli yıl 1 Eylül’de başlayacak
Adli tatil, 31 Ağustos Pazartesi günü sona erecek. Mahkemeler 1 Eylül Salı gününden itibaren normal duruşma ve çalışma düzenine dönecek.
Yargıtayda yeni adli yıl açılış töreni yapılırken, ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve idari yargı mercilerinde ertelenen duruşmaların görülmesine yeniden başlanacak. Eylül ayıyla birlikte Türkiye genelindeki adliyelerde dava ve duruşma yoğunluğunun yeniden artması bekleniyor.