Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN’da kullanılmak üzere jet motoru satışını ilerletmeye hazırlandığı öne sürüldü.
Reuters’ın konuya yakın dört kaynağa dayandırdığı haberine göre satış paketi, KAAN’da kullanılacak General Electric üretimi motorları kapsıyor. Kaynaklardan biri, söz konusu paketin değerinin 700 milyon doları aşabileceğini belirtti.
İddia edilen satış, Türkiye’nin en önemli savunma sanayii projelerinden biri olan KAAN açısından kritik görülüyor. Türkiye, milli muharip uçağın ilerleyen aşamalarında yerli jet motoruyla uçmasını hedefliyor. Ancak bu hedefe ulaşılana kadar ilk üretim, test ve geliştirme aşamalarında ABD üretimi motorların kullanılması planlanıyor.
KAAN için motor kritik başlık
KAAN, Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı geliştirme hedefinin merkezinde yer alıyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii tarafından geliştirilen uçak, Türkiye’nin savaş uçağı ihtiyacını uzun vadede yerli imkanlarla karşılaması ve savunma sanayiinde dışa bağımlılığı azaltması açısından stratejik önem taşıyor.
Projede gövde, yazılım, aviyonik sistemler ve görev bilgisayarı gibi birçok alanda yerli kabiliyetler öne çıkarken, motor konusu en kritik başlıklardan biri olarak değerlendiriliyor.
Türkiye’nin nihai hedefi, KAAN’ı yerli jet motoruyla uçurmak. Ancak beşinci nesil savaş uçağına uygun motor geliştirmek uzun yıllara yayılan, yüksek teknoloji ve ileri mühendislik gerektiren bir süreç olarak biliniyor. Bu nedenle KAAN’ın ilk aşamalarında General Electric üretimi motorlara ihtiyaç duyuluyor.
ABD motorları ilk uçaklarda kullanılacak
Reuters’ın aktardığına göre Trump yönetiminin ilerletmeye hazırlandığı satış paketi, KAAN’ın ilk üretim ve test uçaklarında kullanılacak motorları kapsıyor.
Bu satışın gerçekleşmesi halinde Türkiye, KAAN projesinde ihtiyaç duyduğu motor tedarikini güvence altına almış olacak. Böylece uçağın test faaliyetleri, erken üretim hazırlıkları ve geliştirme takvimi açısından önemli bir engelin aşılması bekleniyor.
Satışın, Türkiye’nin yerli motor hedefinden vazgeçtiği anlamına gelmediği; aksine KAAN’ın belirlenen takvimde ilerleyebilmesi için ara çözüm niteliği taşıdığı değerlendiriliyor.
Kongre’de itirazlar var
Motor satışına ilişkin süreçte ABD Kongresi’nde bazı itirazların bulunduğu da belirtildi.
Reuters’ın haberine göre ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’nin en kıdemli Demokrat üyesi Gregory Meeks’in pakete yönelik itirazlarını ilettiği ve henüz onay vermediği aktarıldı.
Buna rağmen satışın önümüzdeki günlerde tamamlanmasının beklendiği, ardından ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Kongre’ye resmi bildirimde bulunacağı ifade edildi.
ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum yapmadı.
NATO zirvesi öncesi dikkat çeken adım
Satış iddiası, Türkiye’nin 7-8 Temmuz’da NATO liderlerini ağırlamaya hazırlandığı dönemde gündeme geldi.
Zirvenin, ittifak içinde savunma harcamaları, yük paylaşımı ve ABD’nin müttefiklerinden beklentileri gibi başlıklarda yoğun diplomasiye sahne olması bekleniyor.
Bu nedenle Washington’ın Türkiye’ye KAAN için jet motoru satışını ilerletmesi, hem savunma sanayii açısından teknik bir adım hem de NATO zirvesi öncesinde Ankara’ya verilen diplomatik bir mesaj olarak değerlendiriliyor.
Yerli motor hedefi devam ediyor
Türkiye, KAAN için uzun vadede kendi jet motorunu geliştirmeyi hedefliyor. Yerli motorun devreye girmesiyle birlikte uçağın kritik alt sistemlerinde dışa bağımlılığın daha da azaltılması amaçlanıyor.
Ancak savaş uçağı motoru geliştirmek, savunma sanayiinin en zor alanlarından biri olarak kabul ediliyor. Bu alanda yüksek sıcaklığa dayanıklı malzemeler, türbin teknolojileri, hassas üretim, test altyapısı ve uzun sertifikasyon süreçleri gerekiyor.
Bu nedenle ABD üretimi motorların KAAN’ın ilk aşamalarında kullanılması, projenin ilerleyebilmesi açısından önemli görülüyor.
Reuters’ın haberine göre Trump yönetiminin satışı ilerletmesi halinde, General Electric motorları KAAN’ın ilk üretim ve test uçaklarında kullanılacak. Türkiye’nin yerli jet motoru hedefi ise projenin uzun vadeli stratejik ayağı olarak devam edecek.