Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Ocak 2026 tarihli “İmalat Sanayi Kapasite Kullanım Oranı” bülteninde, kapasite kullanımında mevsimsel arındırma yapılıp yapılmamasına göre farklılaşan bir görünüm öne çıktı. Buna göre mevsimsel etkilerden arındırılmış KKO (KKO-MA), bir önceki aya göre 0,2 puan artarak %74,4 seviyesine yükseldi. Buna karşılık mevsimsel etkilerden arındırılmamış KKO ise 0,3 puan gerileyerek %74,1 olarak kaydedildi. Veriler, üretim hattında “genel seyrin yataya yakın” olduğuna işaret ederken; arındırılmış serideki sınırlı artış, takvim ve dönemsel etkiler dışarıda bırakıldığında imalat tarafında kısmi bir toparlanma eğiliminin korunabildiğini gösterdi.
1.752 İş Yerinin Yanıtlarıyla Hesaplandı
Bültende yer alan hesaplamalar, imalat sanayinde faaliyet gösteren 1.752 iş yerinin TCMB’nin İktisadi Yönelim Anketi’ne verdiği yanıtların toplulaştırılmasıyla oluşturuldu. Bu çerçevede kapasite kullanım oranı, firmaların mevcut üretim kapasitelerine kıyasla fiili kullanım düzeyini yansıtan bir öncü gösterge niteliği taşıyor. TCMB, sonuçları Resmî İstatistik Programı (RİP) kapsamında yayımlarken, anket tabanlı bu veri seti imalat sanayinin kısa vadeli nabzını izlemek açısından piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
Aylık Görünüm: Arındırılmış Seride Sınırlı Toparlanma, Başlık Veride Geri Çekilme
Ocak 2026 verileri, kapasite kullanımında ölçüm yöntemine göre ayrışan bir tablo ortaya koydu. Mevsimsel etkilerden arındırılmış KKO (KKO-MA), Aralık 2025’e kıyasla 0,2 puan artarak %74,4’e yükselirken; arındırılmamış KKO aynı dönemde 0,3 puan düşüşle %74,1 seviyesine indi.
Bu ayrışma, yılın ilk ayına özgü takvim/işgünü kompozisyonu ve dönemsel üretim akışının manşet veriyi aşağı çekerken, arındırılmış serinin “altta yatan eğilimi” daha net yakalayabildiğine işaret ediyor. Başka bir ifadeyle, imalat sanayinde genel kapasite kullanımı yatay banda yakın seyrederken, arındırılmış serideki artış zayıf ama pozitif bir momentumun korunduğunu gösteriyor.
Mal Grupları: Dayanıklı Tüketimde Zayıflık Öne Çıktı
Mal grupları kırılımı, talep kompozisyonu açısından daha belirgin bir sinyal veriyor. Ocak 2026 itibarıyla kapasite kullanım oranları (KKO, %) şu şekilde gerçekleşti:
- Ara malları: %75,2
- Dayanıksız tüketim malları: %72,4
- Yatırım malları: %71,5
- Tüketim malları (toplam): %71,2
- Dayanıklı tüketim malları: %65,5
Kırılımın işaret ettiği temel nokta, en düşük seviyenin dayanıklı tüketimde oluşması. Dayanıklı tüketim mallarında kapasite kullanımının %65,5’te kalması; otomotiv, beyaz eşya, mobilya gibi kalemlerde talebin daha hassas seyrettiğine, firmaların da üretim planlarını ihtiyatlı tuttuğuna işaret ediyor. Buna karşılık ara mallarındaki %75,2’lik seviye, tedarik zinciri ve ara girdi üretiminde kapasite kullanımının görece daha diri kaldığını gösteriyor.
Bu tablo, Ocak ayında imalat sanayinin genelinde keskin bir kırılma yaşanmadığını; buna karşın iç talebe daha duyarlı alanlarda, özellikle dayanıklı tüketim ekseninde zayıflığın daha görünür hale geldiğini gösteriyor. Dayanıklı gruptaki düşük kapasite kullanımı, firmaların yeni sipariş ve stok dengesini gözeterek üretim temposunu temkinli tuttuğuna işaret ederken; ara mallarındaki görece yüksek seviye, üretim zincirinin “çekirdek” bölümünde faaliyetin nispeten canlı kaldığını düşündürüyor.
Sektörler: Zirvede Ağaç Ürünleri, Dipte Deri
Sektörel dağılım, kapasite kullanımının imalat içinde homojen ilerlemediğini ortaya koyuyor. TCMB bültenindeki tabloya göre (Tablo 1, s.2) Ocak 2026’da en yüksek kapasite kullanımı birkaç sektörde %80 bandının üzerine taşınırken, bazı sektörlerde %60’lar dikkat çekti.
Yüksek kapasite kullanımına sahip sektörler arasında:
- Ağaç ürünleri: %84,1
- Tütün: %84,0
- Kâğıt: %83,5
- Diğer ulaşım araçları: %79,0
- Eczacılık ürünleri: %78,3
Bu grubun ortak noktası; bazı kalemlerde ihracat ve sipariş akışının kapasiteyi yukarıda tutabilmesi, bazı kalemlerde ise (örneğin eczacılık) talebin görece daha istikrarlı seyretmesi. Ayrıca ağaç ürünleri ve kâğıt tarafındaki yüksek oranlar, üretimde talep sürekliliği bulunan alt segmentlerde kapasite kullanımının güçlü kaldığını gösteriyor.
Düşük kapasite kullanımının öne çıktığı sektörler ise:
- Deri: %61,5
- Makine ve ekipman: %63,7
- Basım: %66,6
Bu tarafta görülen düşük seviyeler, özellikle yatırım eğilimiyle daha yakın ilişkili makine-ekipman gibi sektörlerde siparişlerin daha dalgalı seyredebileceğine; deri ve basım gibi alanlarda ise talep koşullarının ve maliyet baskılarının üretim kararlarını baskılayabildiğine işaret ediyor. Sonuç olarak sektörel kırılım, Ocak ayında imalatın genelinde yataya yakın seyre rağmen, kapasite kullanımının sektörden sektöre belirgin biçimde ayrıştığını net biçimde ortaya koyuyor.
Not: Petrol Ürünleri Alt Sektöründe Veri Yayımlanmıyor
Bültende, “kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatı” alt sektörüne ait KKO verilerinin istatistiki gizlilik gerekçesiyle yayımlanmadığı bilgisi de yer aldı.