TÜİK’in mart ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine göre, Tarım-GFE aylık yüzde 3,89, yıllık yüzde 34,26 arttı. En yüksek artış hem aylık hem yıllık bazda gübre ve toprak geliştiriciler grubunda görülürken, enerji ve yağlayıcılardaki aylık yükseliş de dikkat çekti.

Tarımda maliyet baskısı martta yeniden güçlendi

Türkiye İstatistik Kurumu, tarımsal üretimde kullanılan mal, hizmet ve yatırım unsurlarındaki fiyat değişimlerini gösteren Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’nin mart ayı sonuçlarını açıkladı. Veriler, tarım sektöründe maliyet artışının mart ayında hem aylık hem de yıllık bazda sürdüğünü ortaya koydu.

TÜİK verilerine göre Tarım-GFE, 2026 yılı mart ayında bir önceki aya göre yüzde 3,89 arttı. Endeks, bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 11,25, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 34,26, on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 33,01 yükseldi.

Bu tablo, tarımsal üretimde kullanılan temel girdilerdeki fiyat artışlarının üretici üzerindeki maliyet baskısını koruduğunu gösterdi. Özellikle gübre, enerji, yem ve bakım giderleri gibi doğrudan üretimi etkileyen kalemlerdeki yükseliş, üretim sezonu açısından önem taşıyor.

Tarım-GFE martta aylık yüzde 3,89 arttı

Tarım-GFE’de mart ayında görülen yüzde 3,89’luk aylık artış, üreticinin kısa vadeli maliyetlerinde belirgin bir yükselişe işaret etti. Endeksin yıllık bazda yüzde 34,26 artması ise maliyet baskısının yalnızca dönemsel değil, yıl geneline yayılan güçlü bir eğilim olduğunu ortaya koydu.

Tarımsal üretimde girdi maliyetleri; ekim, dikim, gübreleme, sulama, ilaçlama, hayvan besleme, makine kullanımı, bakım-onarım ve hasat süreçlerini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle Tarım-GFE’deki artış, çiftçinin üretim planlamasından ürün maliyetlerine kadar geniş bir alanı ilgilendiriyor.

Ana gruplarda tarımda kullanılan mal ve hizmetler öne çıktı

Ana gruplar incelendiğinde, mart ayında en belirgin artış tarımda kullanılan mal ve hizmetler grubunda yaşandı. Bu grupta aylık artış yüzde 4,39 oldu. Aynı gruptaki yıllık artış ise yüzde 35,82 olarak kayıtlara geçti.

Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde ise aylık artış yüzde 0,84, yıllık artış yüzde 25,17 oldu.

Bu veriler, mart ayında maliyet artışının daha çok üretimde doğrudan kullanılan mal ve hizmetlerden kaynaklandığını gösterdi. Gübre, enerji, yem, tohum, ilaç ve benzeri kalemler üreticinin günlük üretim maliyetlerinde belirleyici rol oynadı.

Ana gruplara göre Tarım-GFE ve değişim oranları

Mart 2026

Grup	Endeks	Aylık değişim (%)	Aralık ayına göre değişim (%)	Yıllık değişim (%)	12 aylık ortalamalara göre değişim (%)
Tarım-GFE	950,32	3,89	11,25	34,26	33,01
Tarımda kullanılan mal ve hizmetler	923,59	4,39	11,86	35,82	33,84
Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler	1.163,85	0,84	7,52	25,17	28,20

Yıllık artışta zirve gübre ve toprak geliştiricilerde

Alt gruplar içinde en yüksek yıllık artış gübre ve toprak geliştiriciler grubunda gerçekleşti. Bu kalemde yıllık artış yüzde 48,33 oldu. Böylece gübre maliyetleri, Tarım-GFE’nin genel yıllık artışının oldukça üzerinde bir yükseliş gösterdi.

Gübre maliyetlerinde yaşanan artış, özellikle bitkisel üretim yapan çiftçiler için kritik önem taşıyor. Hububat, sebze, meyve, yem bitkileri ve endüstri bitkileri üretiminde gübre kullanımı verim ve kalite açısından temel girdiler arasında yer alıyor. Bu nedenle gübre fiyatlarındaki yükseliş, üreticinin birim maliyetini doğrudan artıran unsurların başında geliyor.

Yıllık değişimde gübre ve toprak geliştiricileri hayvan yemi izledi. Hayvan yeminde yıllık artış yüzde 35,86 oldu. Bu artış, hayvancılık yapan üreticilerin maliyet yükünün de devam ettiğini gösterdi.

Veteriner harcamalarındaki yıllık artış yüzde 35,59, enerji ve yağlayıcılardaki yıllık artış ise yüzde 34,24 olarak gerçekleşti.

Alt gruplara göre yıllık değişim oranları

Mart 2026

Sıra	Alt grup	Yıllık değişim (%)
1	Gübre ve toprak geliştiriciler	48,33
2	Hayvan yemi	35,86
3	Veteriner harcamaları	35,59
4	Tarım-GFE	34,26
5	Enerji ve yağlayıcılar	34,24
6	Tohum ve dikim materyali	33,58
7	Diğer mal ve hizmetler	33,46
8	Binalar	26,57
9	Makine bakım masrafları	25,66
10	Malzemeler	24,98
11	Bina bakım masrafları	24,11
12	Tarımsal ilaçlar	20,30

Aylık artışta da gübre ilk sırada

Mart ayında aylık bazda en yüksek artış yine gübre ve toprak geliştiriciler grubunda kaydedildi. Bu kalemde aylık artış yüzde 9,69 oldu.

Gübredeki aylık artışın ardından enerji ve yağlayıcılar geldi. Enerji ve yağlayıcılar grubunda aylık artış yüzde 9,55 olarak gerçekleşti. Bu iki kalemdeki yüksek oranlı artış, mart ayında Tarım-GFE’nin yukarı yönlü hareketinde belirleyici oldu.

Enerji ve yağlayıcılardaki artış; mazot, elektrik, sulama, taşıma, traktör kullanımı ve makine operasyonları gibi pek çok üretim kalemini etkilediği için tarımsal maliyetler açısından ayrı bir önem taşıyor.

Alt gruplara göre aylık değişim oranları

Mart 2026

Sıra	Alt grup	Aylık değişim (%)
1	Gübre ve toprak geliştiriciler	9,69
2	Enerji ve yağlayıcılar	9,55
3	Tarım-GFE	3,89
4	Tarımsal ilaçlar	3,60
5	Hayvan yemi	2,55
6	Binalar	1,99
7	Tohum ve dikim materyali	1,91
8	Diğer mal ve hizmetler	1,41
9	Bina bakım masrafları	1,25
10	Malzemeler	0,68
11	Veteriner harcamaları	0,04
12	Makine bakım masrafları	-0,16

Makine bakım masraflarında sınırlı düşüş görüldü

Mart ayında alt gruplar arasında düşüş gösteren tek kalem makine bakım masrafları oldu. Bu grupta aylık bazda yüzde 0,16 azalış kaydedildi.

Buna karşılık aynı kalemde yıllık artış yüzde 25,66 seviyesinde gerçekleşti. Bu durum, aylık bazda sınırlı bir gerileme yaşansa da makine bakım maliyetlerinin yıllık ölçekte üretici üzerinde önemli bir yük oluşturmaya devam ettiğini gösterdi.

Hayvancılık maliyetlerinde yem ve veteriner harcamaları dikkat çekti

Tarım-GFE verileri, hayvancılık tarafında da maliyet artışının sürdüğünü gösterdi. Hayvan yemi grubunda yıllık artış yüzde 35,86, aylık artış ise yüzde 2,55 oldu.

Veteriner harcamaları yıllık bazda yüzde 35,59 artarken, aylık artış yüzde 0,04 ile sınırlı kaldı. Bu iki kalem, hayvancılık işletmelerinde üretim maliyetleri açısından önemli yer tutuyor.

Yem maliyetleri, süt ve besi hayvancılığında üreticinin en temel giderlerinden biri olarak öne çıkıyor. Bu nedenle hayvan yemindeki yıllık artış, et ve süt üretimi yapan işletmelerin maliyet dengesi açısından yakından izleniyor.

Enerji ve yağlayıcılar üretim maliyetini yukarı çekti

Enerji ve yağlayıcılar grubunda yıllık artış yüzde 34,24, aylık artış ise yüzde 9,55 oldu. Aylık bazda gübreden sonra en yüksek artışın bu kalemde yaşanması dikkat çekti.

Enerji maliyetleri, tarımsal üretimin birçok aşamasında etkili oluyor. Tarla hazırlığı, sulama, ilaçlama, taşıma, hasat ve ürün nakliyesi gibi süreçlerde enerji kullanımı yoğun şekilde devam ediyor. Bu nedenle enerji fiyatlarındaki artış, üreticinin toplam maliyetini doğrudan etkileyen ana başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.

Tohum, ilaç ve diğer girdilerde de artış sürdü

Mart ayında tohum ve dikim materyali grubunda yıllık artış yüzde 33,58, aylık artış yüzde 1,91 oldu. Tarımsal ilaçlar grubunda yıllık artış yüzde 20,30, aylık artış ise yüzde 3,60 olarak kaydedildi.

Diğer mal ve hizmetlerde yıllık artış yüzde 33,46, aylık artış yüzde 1,41 oldu. Bu veriler, tarımsal üretimde yalnızca birkaç temel kalemde değil, geniş bir girdi sepetinde fiyat artışının sürdüğünü ortaya koydu.

Yıllık değişim grafiği yükselişe işaret etti

TÜİK’in yıllık değişim grafiğinde Tarım-GFE’nin mart 2024’te yüzde 49,93 seviyesinde olduğu görüldü. Mart 2025’te yıllık artış yüzde 29,73 seviyesine gerilerken, şubat 2026’da yüzde 31,55, mart 2026’da ise yüzde 34,26 oldu.

Bu görünüm, yıllık artış oranının 2025’e kıyasla 2026’nın ilk aylarında yeniden yukarı yönlü bir eğilim gösterdiğini ortaya koydu.

Tarım-GFE yıllık değişim grafiğinde öne çıkan dönemler

Dönem	Yıllık değişim (%)
Mart 2024	49,93
Mart 2025	29,73
Şubat 2026	31,55
Mart 2026	34,26

Üretim sezonu öncesi maliyet baskısı önem kazandı

Mart ayı verileri, üretim sezonu açısından kritik bir dönemde açıklandı. İlkbahar ayları; ekim, gübreleme, ilaçlama, sulama hazırlığı ve bakım faaliyetlerinin yoğunlaştığı dönemler arasında yer alıyor.

Bu nedenle özellikle gübre ve enerjideki aylık artışlar, çiftçinin kısa vadeli maliyet hesabını daha önemli hale getirdi. Bitkisel üretimde gübre ve enerji kalemlerinin yüksek seyretmesi, ürün bazında maliyet hesaplamalarını etkileyebilecek başlıklar arasında yer aldı.

Hayvancılık tarafında ise yem ve veteriner harcamalarındaki yıllık artışlar, işletmelerin sürdürülebilir maliyet yönetimi açısından dikkatle izlenmesi gereken kalemler olarak öne çıktı.

Verilerin özeti

Başlık	Detay
Genel endeks	Tarım-GFE martta aylık yüzde 3,89, yıllık yüzde 34,26 arttı
En yüksek yıllık artış	Gübre ve toprak geliştiriciler: yüzde 48,33
En yüksek aylık artış	Gübre ve toprak geliştiriciler: yüzde 9,69
Aylık bazda ikinci yüksek artış	Enerji ve yağlayıcılar: yüzde 9,55
Hayvan yemindeki yıllık artış	Yüzde 35,86
Veteriner harcamalarındaki yıllık artış	Yüzde 35,59
Azalış görülen kalem	Makine bakım masrafları aylık yüzde 0,16 geriledi
Sonraki bülten	19 Haziran 2026