Nöbetçi Eczaneler
Konya’nın zengin mutfak kültürünün önemli parçalarından Beyşehir tarhanası, Türkiye’nin birçok bölgesinde yapılan klasik tarhanadan hem kullanılan malzemeler hem hazırlanış biçimi hem de sofraya geliş şekliyle ayrılıyor.
Beyşehir’de özellikle kışlık hazırlıkların geleneksel ürünlerinden biri olan tarhananın temelini yoğurttan hazırlanan ayran ile yarma veya göce oluşturuyor. Klasik tarhanalarda yaygın olarak kullanılan un, domates, biber ve soğan gibi malzemeler ise Beyşehir tarhanasının temel yapısını oluşturmuyor.
Beyşehir tarhanası nasıl hazırlanıyor?
Geleneksel yöntemde yoğun kıvamlı ayran büyük bir kazana alınarak ısıtılıyor. Ayranın kesilmemesi için pişirme sırasında sürekli karıştırılması önem taşıyor.
Ardından kazana azar azar yarma veya göce ekleniyor. Karışım koyu bir kıvam alıncaya kadar pişirme işlemine devam ediliyor. Tuz ve yöredeki hazırlama yöntemine göre tereyağı da kullanılabiliyor.
Pişirilen karışım soğumaya ve dinlenmeye bırakılıyor. Daha sonra yoğrulan tarhana hamuru küçük bezelere ayrılıyor.
Yuvarlak parçalar halinde güneşte kurutuluyor
Beyşehir tarhanasını klasik tarhanadan ayıran en belirgin özelliklerden biri kurutma yöntemi.
Hazırlanan hamur, yaklaşık 2-3 santimetre kalınlığında yuvarlak ve yassı parçalar haline getiriliyor. Tarhana parçaları geleneksel olarak hasır veya benzeri yüzeylere dizilerek güneşte kurutuluyor.
İyice kuruyan tarhanalar daha sonra kış aylarında tüketilmek üzere saklanıyor.
Çorbanın yanında çerez olarak da tüketiliyor
Beyşehir tarhanasının en dikkat çekici özelliklerinden biri yalnızca çorbalık olarak kullanılmaması.
Kurutulan tarhana parçaları kavrularak veya kızartılarak doğrudan tüketilebiliyor. Çıtır hale getirilen tarhana, ceviz, badem ve çeşitli kuru yemişlerle birlikte çerez olarak sofraya gelebiliyor.
Bu tüketim biçimi Beyşehir tarhanasını Türkiye’deki birçok tarhana çeşidinden ayıran en önemli özelliklerden biri olarak öne çıkıyor.
Klasik tarhanadan farkı ne?
| Beyşehir tarhanası | Klasik unlu tarhana |
|---|---|
| Ayran ve yarma/göce ağırlıklıdır | Genellikle un ve yoğurt ağırlıklıdır |
| Yuvarlak ve yassı parçalar halinde hazırlanır | Çoğunlukla ufalanarak veya toz haline getirilerek kurutulur |
| Kazanda pişirilerek hazırlanır | Birçok çeşidinde hamur fermantasyona bırakılır |
| Domates, biber ve soğan temel malzemeler değildir | Sebzeler yaygın biçimde kullanılabilir |
| Çorba olarak tüketilebilir | Genellikle çorba olarak tüketilir |
| Kavrulup veya kızartılıp çerez gibi yenilebilir | Çerez olarak tüketilmesi yaygın değildir |
Beyşehir mutfağının farklı lezzetlerinden
Yapılışından kurutulmasına kadar geleneksel yöntemlerin öne çıktığı Beyşehir tarhanası, yalnızca bir kışlık yiyecek değil, yörede kuşaktan kuşağa aktarılan mutfak kültürünün de parçalarından biri.
Özellikle “çıtır tarhana” olarak tüketilebilmesi, ürünü klasik tarhana algısının dışına çıkarıyor. Çorbalık olarak saklanan tarhana aynı zamanda kavrulup veya kızartılıp atıştırmalık olarak sofralarda kendine yer buluyor.