Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile Ankara’da bir araya geldi. Dışişleri Bakanlığında gerçekleştirilen görüşmelere Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Suriye Savunma Bakanı Tümgeneral Murhef Ebu Kasra da katıldı.
Görüşmelerin ardından Fidan ve Şeybani ortak basın toplantısı düzenledi. Toplantıda Türkiye-Suriye ilişkilerinin geliştirilmesi, savunma ve güvenlik iş birliği, Suriye’nin yeniden imarı, ticaret, ulaştırma ve enerji yatırımlarının yanı sıra Orta Doğu ve Avrupa’daki gelişmeler ele alındı.
Türkiye ile Suriye arasında eğitim, sağlık ve ulaşım alanında yeni adımlar
Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani ile sık sık bir araya geldiklerini belirten Fidan, gerçekleştirilen her görüşmede iki ülke arasındaki iş birliğinin daha da derinleşmesinden memnuniyet duyduklarını söyledi.
Son dönemde Türkiye ile Suriye arasında birçok somut projenin hayata geçirildiğini ifade eden Fidan, sağlık, eğitim ve havacılık alanındaki çalışmalara değindi.
Fidan, Şam Kalp Hastanesinin iki ülke arasında imzalanan protokol kapsamında gelişmiş imkânlarla Suriye halkına hizmet vermeye başladığını belirterek şu açıklamayı yaptı:
“Şam Uluslararası Recep Tayyip Erdoğan Türk Okulu geçtiğimiz ay eğitim öğretime başladı. Ayrıca Türkiye-Suriye Üniversitesinin Şam’da kurulması konusunda da mutabakata varıldı. Şam ve Halep havalimanlarında kurulan seyrüsefer güvenlik sistemleri sayesinde Suriye’nin hava ulaşım kapasitesinin artırılmasına da hep beraber katkıda bulunduk. Elbette önümüzde hala yapacak çok ama çok işimiz var.”
Mekke Savunma İttifakı’na gösterilen ilgiye dikkat çekti
Bölgedeki gelişmelerin ülkeler arasında kalıcı ve kapsamlı iş birliğini zorunlu hale getirdiğini belirten Fidan, Mekke Savunma İttifakı’nın da bu anlayışla hayata geçirildiğini söyledi.
Fidan, “Mekke İttifakı’na gösterilen yakın ilgi, barış odaklı çalışmalarımızın bölgede yaratabileceği olumlu etkinin açık bir göstergesidir.” dedi.
Türkiye’nin bölgesel sahiplenme anlayışının diğer ülkeler tarafından da benimsenmesini önemli bulduklarını ifade eden Fidan, ittifakın kurumsallaşma sürecinin tamamlanmasının ardından bölgede barışı isteyen ve uluslararası hukuka saygılı başka ülkelerin de bu yapıya katılmasından memnuniyet duyacaklarını belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın uzun yıllardır öncülüğünü yaptığı dış politikanın bölgeye yönelik temel hedefinin kalıcı barış ve istikrar olduğunu dile getiren Fidan, Türkiye’nin farklı stratejik coğrafyalarla ilişkilerini bu hedef doğrultusunda geliştirdiğini söyledi.
AK Parti hükümetlerinin dış politika anlayışını istikrar, güven oluşturma ve barışı sağlama hedefleri üzerinden değerlendiren Fidan, Türkiye’nin güçlenmesiyle birlikte bölgesindeki istikrar sağlayıcı rolünün de daha etkili hale geldiğini ifade etti.
Orta Doğu’nun yakın tarihinden çıkarılan derslerle yeni bir bölgesel güvenlik anlayışı oluşturduklarını belirten Fidan, Mekke Savunma İttifakı’nın bu yaklaşımın önemli bir sonucu olduğunu kaydetti.
Fidan, ittifakın ortaya koyduğu anlayışı şu sözlerle anlattı:
“Suudi Arabistan, Pakistan ve Türkiye’nin İslam dünyasının farklı etnisitelerinden, farklı coğrafyalarından ve büyük kabiliyetleriyle bir araya gelen bu büyük ülkelerin ortaya koyduğu birlik açıkçası şunu ifade ediyor, biz kendi stratejik havzamızın, coğrafyamızın artık sorunlarını sahipleneceğiz. Bu sorunların başında gelen en büyük sorun biliyorsunuz güvenlik sorunu oluyor. Güvenlik olmadığı zaman istikrarı da inşa etmeniz kolay olmuyor.”
Bölgedeki güvenlik sorunlarının dışarıdan gelen bir güç veya başka bir ülke grubu tarafından çözülmesinin artık uygun ve geçerli bir yöntem olmadığını düşündüklerini ifade eden Fidan, bölge ülkelerinin kendi güvenlik kapasitelerini geliştirmesi ve sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın bu anlayışa öncülük ettiğini belirten Fidan, Mekke Savunma İttifakı’nın kurumsallaştırılması için çalışmaların sürdüğünü bildirdi.
Fidan’dan İsrail’e Suriye’nin güneyindeki saldırıları durdurma çağrısı
İsrail’in bölgeye ve özellikle Suriye’ye yönelik istikrarsızlaştırıcı eylemlerinin devam ettiğini belirten Fidan, bu faaliyetlerin oluşturulmaya çalışılan bölgesel güvenlik ve bağlantısallık yapısını tehdit ettiğini söyledi.
Fidan, İsrail’in güvenlik politikalarına ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“İsrail’in bu faaliyetleri bölgemize tesis etmeye çalıştığımız güvenlik ve bağlantısallık mimarisi bakımından da tehdit oluşturmakta. İsrail, komşularına zarar vermek suretiyle kendi güvenliğini sağlayamayacağını artık idrak etmeli ve bu politikadan vazgeçmeli. Bir ülkenin güvenliği, komşularının istikrarsızlığı üzerine inşa edilemez. İsrail’in Suriye’nin güneyine yönelik saldırılarına son vermesi ve 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması temelinde bir güvenlik düzenlemesinin tesis edilmesi gerekmektedir.”
Suriye halkının ortaya koyduğu güçlü iradenin ülkenin geleceği açısından umut verici olduğunu belirten Fidan, Suriye’nin bölgesel istikrar, kalkınma ve terörle mücadele alanlarında katkı sağlayan bir ülke haline geldiğini ifade etti.
Suriye ordusunun yeniden yapılandırılması görüşüldü
Şeybani ile gerçekleştirdikleri görüşmelerde ikili ilişkilerin bütün yönlerini ele aldıklarını belirten Fidan, özellikle savunma ve güvenlik alanındaki iş birliği planlamalarını yeniden değerlendirdiklerini söyledi.
Türkiye’nin Suriye’nin toprak bütünlüğüne ve birliğine verdiği önemin altını çizen Fidan, şöyle konuştu:
“Özellikle içeriden ve dışarıdan gelecek tehditler, bölünmeye yönelik tehditler, terörle ilgili tehditler Suriye’nin gündemini meşgul etmemeli. Geçmişte olduğu gibi bölge bu konuları artık istikrarsızlaştırıcı bir unsur olarak görmemeli. Dolayısıyla Türkiye ile Suriye’nin savunma ve güvenlik kurumları arasındaki kapsamlı bir işbirliği de bu konuda büyük katkı yapmakta.”
Türkiye’nin Suriye ordusunun yeniden yapılandırılması ve güvenlik kurumlarının kapasitesinin artırılması için yoğun gayret gösterdiğini belirten Fidan, terör örgütü DEAŞ başta olmak üzere bölgedeki terör yapılanmalarının hem ticaret hem de ülkeler arasındaki ulaşım ve bağlantısallık açısından ciddi sorunlar oluşturabileceğini ifade etti.
Suriye’de devrik rejim döneminden kalan savaş kalıntılarının temizlenmesine yönelik kapasitenin geliştirilmesinin de önemli olduğunu belirten Fidan, bu amaçla iki ülkenin savunma ve güvenlik kurumları arasında çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
Türkiye’nin Suriye’nin refaha ve huzura kavuşmasını istediğini vurgulayan Fidan, komşularıyla barış içerisinde yaşayan bir Suriye için diplomatik girişimlerini ve desteğini sürdüreceklerini bildirdi.
Gazze’deki insani krize dikkat çekti
İsrail’in saldırılarının ve istikrarsızlaştırıcı eylemlerinin yalnızca Suriye ile sınırlı kalmadığını belirten Fidan, Gazze’deki insani duruma da değindi.
Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte Gazze halkının ağır şartlar altında yaşam mücadelesi verdiğini ifade eden Fidan, İsrail’in insani yardımların bölgeye ulaştırılmasını engelleyen uygulamalarına son vermesi gerektiğini söyledi.
Fidan, konuya ilişkin açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“(İsrail) Özellikle insani yardım girişini hiçbir gerekçe göstermeden uluslararası hukuka aykırı, insanlık vicdanına ayaklar altına alan bir şekilde Gazze halkına zulmetmeye devam ediyor. İsrail, insani yardımların Gazze’ye ulaştırılmasını engelleme politikasından vazgeçmek zorundadır. Bu ihlallerin engellenmesi ve bölgede adil ve kalıcı çözüm yolunun açılmasının sağlanması, uluslararası toplumun ortak sorumluluğudur. Biz Gazze’ye en fazla ayni insani yardımda bulunan ülkelerden biri olarak ihtiyaç duyulan yardımların ulaştırılması için tüm imkanlarımızı seferber ediyoruz.”
Fidan, Gazze’deki insani krizin sona erdirilmesi ve adil, kalıcı bir çözümün sağlanması için uluslararası toplumun ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Suriye’nin kuzeydoğusunda entegrasyon süreci
Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani ile ülkenin kuzeydoğusundaki entegrasyon sürecini de değerlendirdiklerini açıklayan Fidan, Türkiye’nin bu konudaki tutumunun net olduğunu belirtti.
Entegrasyon sürecinin olumlu yönde tamamlanmasını desteklediklerini söyleyen Fidan, Türkiye, Suriye ve Irak’ta terörün sona ermesinin ve toplumların barış içerisinde siyasi gündemlerine odaklanmasının önemli olduğunu vurguladı.
Fidan, “Bölgede Türkiye’de, Suriye’de, Irak’ta terörün son bulması, insan kimlik inkarının ortadan kalkması ve herkesin barış, huzur içerisinde siyasal gündemine odaklanması önemli. Entegrasyon süreci her ülkede siyasi istikrarının garantisi olan tek devlet tek ordu anlayışı temelinde Suriye’nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tahkim edecek şekilde tamamlanmalıdır.” dedi.
Bu süreçte Suriye halkının bütün bileşenlerinin haklarının güvence altına alınması ve toplumsal uzlaşının güçlendirilmesi gerektiğini belirten Fidan, entegrasyonun başarıyla tamamlanması için Suriye hükümetiyle yakın iş birliğini sürdürdüklerini kaydetti.
İki ülke arasındaki güçlü ortaklığı yeni alanlarla geliştirmekte kararlı olduklarını da ifade etti.
R4+E4 toplantısı aralık ayında Almanya’da yapılacak
Dışişleri Bakanı Fidan, bölgesel ve küresel sorunların çözümüne yönelik diplomatik girişimler kapsamında R4 ve E4 mekanizmalarına ilişkin de açıklamalarda bulundu.
Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan’dan oluşan R4 mekanizmasının siyasi, sosyal ve ekonomik meselelerin ele alındığı gayriresmî bir istişare platformu olduğunu belirten Fidan, Mısır’ın bu yapı içindeki katkısını önemli bulduklarını söyledi.
Mısır’ın büyük kapasiteye sahip, bölgesel sorumluluk üstlenen ve önemli sorun alanlarına yakın bir ülke olduğunu ifade eden Fidan, bölgedeki diplomatik iş birliğinin genişletilmesini hedeflediklerini kaydetti.
Gazze’deki krizin sona erdirilmesi, İsrail’in yayılmacı politikalarına karşı durulması ve bölgedeki güvenlik meselelerinin kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Fidan, İran ile ABD arasındaki gelişmelere de değindi.
Fidan, “Son günlerde en fazla gündemimizi meşgul eden konu tabii ki Hürmüz Boğazı’nın açılması, Amerika ile İran arasında devam eden görüşmelerin bir an önce olumlu bir şekilde sonuçlanması. İran’ın artık daha fazla baskı altına alınmadan bu sorunları çözme iradesi göstermesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.
Bölge ülkelerinin kendilerini tehdit altında hissetmediği, deniz ulaşımında güvenliğin sağlandığı, ekonomik ve siyasi hayatın normalleştiği bir ortamın kurulması gerektiğini belirten Fidan, R4 mekanizmasının bu konuda kalıcı çözüme yönelik öneriler geliştirdiğini söyledi.
Avrupa’daki stratejik değişimlere de değinen Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın beşinci yılına girmesinin ve çatışmaların daha geniş bir alana yayılma riskinin Avrupa için büyük bir sorun oluşturduğunu belirtti.
ABD’nin NATO ve Avrupa güvenliği içindeki rolünü yeniden tanımladığını ifade eden Fidan, bu durumun Avrupa’nın uzun yıllardır alışık olduğu güvenlik anlayışını değiştirdiğini söyledi.
Fidan, “Diğer taraftan Amerika’nın hem NATO içindeki rolünü hem de Avrupa güvenliği içindeki rolünü yeniden tanımlaması ve dış politikasında farklı öncelikleri yeniden ifade etmesi, Avrupa güvenliğinin son 70 yıldır olan otomatik pilota bağlanmış formatını artık değiştirmiştir.” dedi.
Avrupa ülkelerinin yeni güvenlik arayışları içerisinde bulunduğunu belirten Fidan, Türkiye’nin de bu konuların görüşüldüğü diplomatik platformlarda yer aldığını kaydetti.
Bu kapsamda Almanya, İngiltere, Fransa ve İtalya’dan oluşan E4 mekanizmasıyla R4 ülkelerinin bir araya getirilmesi fikrinin gündeme geldiğini açıklayan Fidan, İstanbul’da gerçekleştirilen toplantıya ilişkin şunları söyledi:
“Sonra dedik ki neden oradaki E4 (Almanya, İngiltere, Fransa ve İtalya) ile R4 (Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan) bir araya gelmiyor? İstanbul’da geçtiğimiz haftalarda bir araya geldik ve aslında iki stratejik havzanın, Orta Doğu’nun ve Avrupa’nın bütün bölgesel konulara, küresel konulara hemen hemen aynı şekilde baktığını gördük.”
Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı ile İran-ABD Savaşı’nın sona erdirilmesi, İsrail-Filistin meselesinin iki devletli çözüm temelinde sonuçlandırılması, Gazze’ye insani yardımların ulaştırılması, Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarının açılması ve Suriye’nin güvenliğinin sağlanması konularında iki mekanizma ülkelerinin benzer görüşler taşıdığını ifade etti.
Bu ortak yaklaşımın uluslararası sorumlulukları da beraberinde getirdiğini belirten Fidan, “Bu büyük ülkeler bir araya gelip sorunları aynı şekilde değerlendiriyorlarsa o zaman ortak tavırlar koymaları gerekiyor, zaman zaman iş bölümü yapmaları gerekiyor, bu sorunların yönetilmesi ve daha az etkiler hale gelmesi için.” dedi.
Mekke Savunma İttifakı’nın kurumsallaşmasına yönelik toplantının kasım ayı içerisinde yapılacağını açıklayan Fidan, R4+E4 toplantısının ise Aralık 2026’da Almanya’da düzenleneceğini bildirdi.
Türkiye’nin bölgesel sorunların bölge ülkelerinin katılımıyla çözülmesi anlayışını sürdüreceğini belirten Fidan, bu doğrultuda stratejik çalışmaların devam ettiğini söyledi.
Şeybani’den Türkiye ile 10 milyar dolarlık ticaret hedefi
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani de ortak basın toplantısında Türkiye ile Suriye arasındaki ilişkilerin ticaret, enerji, ulaşım, güvenlik ve yeniden imar alanlarında geliştirilmesine ilişkin açıklamalar yaptı.
İki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinin büyüdüğünü belirten Şeybani, 2025 yılında Türkiye-Suriye ticaret hacminin 3 milyar 780 milyon dolara yaklaştığını söyledi.
Bu rakamın bir önceki döneme göre yüzde 40’ın üzerinde artışa karşılık geldiğini belirten Şeybani, iki ülkenin ortak hedefinin ticaret hacmini 10 milyar dolara çıkarmak olduğunu açıkladı.
Şeybani’nin paylaştığı bilgiler, Türkiye ile Suriye arasındaki ekonomik ilişkilerde ticaret, enerji ve ulaştırma bağlantılarının öncelikli alanlar arasında yer aldığını ortaya koydu.
Türkiye-Suriye ekonomik ve ulaştırma iş birliğinde öne çıkan başlıklar
| İş birliği alanı | Açıklanan gelişme veya hedef |
|---|---|
| 2025 yılı ticaret hacmi | Yaklaşık 3,78 milyar dolar |
| Ticarette yıllık büyüme | %40’ın üzerinde |
| Ticaret hacmi hedefi | 10 milyar dolar |
| Elektrik bağlantı kapasitesi hedefi | 500 megavat |
| Hava yolu ulaşımı | Şam-Antalya ve Şam-İzmir doğrudan seferleri |
| Sınır kapısı | Kamışlı-Nusaybin’in yeniden faaliyete geçirilmesi için çalışmalar |
| Demir yolu | Türkiye-Suriye-Ürdün-Körfez bağlantısının geliştirilmesi |
| Diğer alanlar | Kara taşımacılığı, dijital altyapı ve yeniden imar |
Elektrik bağlantısında 500 megavat hedefi
Türkiye ile Suriye arasındaki enerji iş birliğine ilişkin bilgi veren Şeybani, iki ülke arasındaki elektrik bağlantı hattının kapasitesinin 500 megavata çıkarılması için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
Ulaştırma alanında da önemli gelişmeler yaşandığını belirten Şeybani, Şam ile Antalya ve İzmir arasında doğrudan uçuşların başlatıldığını söyledi.
Kamışlı-Nusaybin Sınır Kapısı’nın yeniden faaliyete geçirilmesi için çalışmaların sürdüğünü belirten Şeybani, kara yolu ve demir yolu taşımacılığının geliştirilmesini hedeflediklerini ifade etti.
Türkiye’den Suriye üzerinden Ürdün ve Körfez ülkelerine uzanacak demir yolu bağlantısının hızlandırılması, kara taşımacılığının önündeki engellerin kaldırılması ve dijital altyapının geliştirilmesi konularında da mutabakata varıldığını bildirdi.
Suriye’nin Ankara Büyükelçiliği aralık ayında açılacak
Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, ülkelerine geri dönen Suriyelilerin sayısının 700 bini aştığını açıkladı.
Geri dönüşlerin sürdürülebilir, gönüllü ve onurlu şekilde gerçekleşebilmesi için konut, temel hizmetler ve geçim kaynaklarının sağlanması gerektiğini belirten Şeybani, Türkiye’ye Suriyelilere uzun yıllardır ev sahipliği yaptığı için teşekkür etti.
Suriye’nin yeniden imarında Türk şirketleriyle iş birliğine açık olduklarını belirten Şeybani, diplomatik ilişkilerin geliştirilmesine yönelik yeni bir adımı da duyurdu.
Şeybani, “Suriye’nin Ankara Büyükelçiliğinin gelecek ayın başında açılmasının beklendiğini duyuruyorum.” dedi.
Şeybani’nin açıklamasına göre büyükelçiliğin Aralık 2026’nın başında faaliyete geçirilmesi bekleniyor.
Şeybani’den Körfez güvenliği ve İsrail’in saldırıları hakkında açıklamalar
Bölgesel gelişmeleri değerlendiren Şeybani, Körfez ülkelerine yönelik saldırıları kınadıklarını belirtti.
Körfez’in güvenliğinin Suriye’nin ulusal güvenliğinin ayrılmaz bir parçası olduğunu ifade eden Şeybani, bölgede güvenlik ve istikrarın korunması gerektiğini söyledi.
Hürmüz ve Babulmendeb boğazlarında seyrüsefer özgürlüğünün güvence altına alınmasının önemine dikkat çeken Şeybani, çatışmaların sona erdirilmesi için müzakere edilmiş bir çözümü desteklediklerini belirtti.
İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarını ve ülkenin egemenliğine yönelik ihlalleri kesin bir dille reddettiklerini ifade eden Şeybani, Suriye’nin 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na bağlı olduğunu yineledi.
Suriye’nin güvenliğinin yalnızca kendi ülkeleri bakımından değil, bütün Orta Doğu’nun istikrarı açısından da önemli olduğunu vurgulayan Şeybani, bölgedeki anlaşmazlıkların diplomatik yöntemlerle çözüme kavuşturulmasını istediklerini belirtti.
Suriye, Avrupa Birliği ile ekonomik ortaklığı geliştirmek istiyor
Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, Avrupa Birliği ile ilişkilerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar hakkında da bilgi verdi.
AB’nin Suriye’ye yönelik yaptırımları kaldırmasının iki taraf arasında gerçek bir ortaklık kurulmasının önünü açtığını belirten Şeybani, özellikle yeniden imar sürecine katkı sağlayacak ekonomik iş birliklerini geliştirmeyi hedeflediklerini söyledi.
Suriye’nin Orta Doğu’da yalnızca krizlerin kaynağı veya uluslararası yardım alan bir ülke olarak görülmesini istemediklerini vurgulayan Şeybani, ülkelerinin güvenilir bir ortak olarak değerlendirilmesini hedeflediklerini kaydetti.
Avrupa Birliği ile önceki dönemde Brüksel’de üst düzey diyaloğun başlatıldığını hatırlatan Şeybani, Şam’da gerçekleştirilen forumun da iki tarafın ortaklık iradesini ortaya koyduğunu belirtti.
Suriye’nin coğrafi konumu, uluslararası ticaret yolları üzerindeki yeri ve jeopolitik öneminin Avrupa açısından değer taşıdığını ifade eden Şeybani, bu stratejik konumdan karşılıklı yarar sağlanmasına yönelik değerlendirmelerin sürdüğünü aktardı.
Türkiye ve Suriye arasında güvenlik ve ekonomik iş birliği öne çıktı
Ankara’da gerçekleştirilen temaslarda Türkiye ve Suriye’nin güvenlik, savunma, ticaret, enerji, ulaştırma ve yeniden imar alanlarındaki iş birliğini genişletme hedefleri ön plana çıktı.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Mekke Savunma İttifakı’nın bölgesel güvenliğin sağlanmasında önemli bir yapı olarak geliştirilmesini hedeflediklerini belirtirken, Suriye’nin toprak bütünlüğünün korunması, terörle mücadele ve Gazze’deki insani krizin sona erdirilmesi konularına vurgu yaptı.
Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ise Türkiye ile ekonomik ilişkilerin büyütülmesi, enerji ve ulaştırma altyapısının güçlendirilmesi, Türk şirketlerinin yeniden imar çalışmalarına katılması ve diplomatik temsilin geliştirilmesi yönündeki hedefleri açıkladı.
Toplantıda ayrıca Mekke Savunma İttifakı’nın kurumsallaşma çalışmalarının kasım ayında devam edeceği, R4+E4 mekanizmasının aralık ayında Almanya’da toplanacağı ve Suriye’nin Ankara Büyükelçiliğinin aralık ayının başında açılmasının beklendiği bildirildi.




