Nöbetçi Eczaneler
Çocuklarda en sık görülen doğumsal kalp hastalıklarından biri olan ventriküler septal defekt (VSD), kalbin alt iki odacığı arasındaki duvarda doğuştan bir açıklık bulunmasıyla ortaya çıkıyor.
Açıklığın büyüklüğüne ve bulunduğu bölgeye göre hastalığın seyri değişebiliyor. Özellikle büyük VSD’lerde akciğerlere normalden fazla kan gitmesi, kalbin çalışma yükünü artırabiliyor.
Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Prof. Dr. İbrahim Cansaran Tanıdır, VSD’nin her çocukta aynı tabloya yol açmadığını, tedavi kararında açıklığın büyüklüğü, konumu ve kalp fonksiyonlarına etkisinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Büyük VSD’lerde belirtiler daha belirgin olabiliyor
Kalbin sol karıncığındaki basıncın sağ karıncıktan daha yüksek olması nedeniyle kanın bir bölümü VSD olarak adlandırılan açıklıktan sağ tarafa geçebiliyor.
Bu durum akciğerlere giden kan miktarını artırabiliyor. Özellikle büyük açıklıklarda bebeklerde hızlı nefes alma, beslenme güçlüğü, aşırı terleme, yeterince kilo alamama ve büyüme geriliği gibi belirtiler görülebiliyor.
VSD’nin kalp üzerindeki etkisi açıklığın büyüklüğü ve dolaşım sistemi üzerinde oluşturduğu yükle yakından ilişkili bulunuyor.
Bazı VSD’ler anjiyo yöntemiyle kapatılabiliyor
Uygun hastalarda VSD’nin kateter, yani anjiyo yöntemiyle kapatılması mümkün olabiliyor.
İşlem sırasında kasık bölgesindeki damarlardan ilerletilen kateterlerle kalbe ulaşılıyor. Açıklığın bulunduğu bölgeye özel bir kapatma cihazı yerleştirilerek iki karıncık arasındaki anormal kan geçişinin durdurulması amaçlanıyor.
Cihazın doğru noktaya yerleştirilmesi sırasında anjiyografik görüntüleme ve ekokardiyografiden yararlanılıyor.
Bu yöntemde açık kalp ameliyatındaki gibi göğüs kafesinin açılmasına ihtiyaç duyulmayabiliyor.
Ancak her VSD türü anjiyo yöntemiyle kapatılmaya uygun değil.
Hangi VSD türlerinde anjiyo tercih edilebilir?
Kateterle kapatma kararında açıklığın anatomik konumu büyük önem taşıyor.
Bazı müsküler VSD’ler anjiyo yöntemiyle kapatma açısından uygun olabiliyor. Belirli perimembranöz VSD’lerde de cihazla kapatma değerlendirilebiliyor ancak bu bölgenin kalbin elektriksel ileti sistemi ve kapak yapılarına yakın olması nedeniyle hasta seçiminin dikkatle yapılması gerekiyor.
Kalp kapaklarına çok yakın açıklıklarda ise cihazla kapatma uygun olmayabiliyor.
Büyük, karmaşık veya başka kalp anomalileriyle birlikte görülen VSD’lerde cerrahi yöntem tercih edilebiliyor.
Anjiyo yönteminin avantajları ve riskleri var
Kateterle kapatma, uygun hastalarda daha az girişimsel bir seçenek sunuyor.
Göğüs kafesinin açılmaması, büyük bir cerrahi kesi gerektirmemesi ve bazı hastalarda hastanede kalış süresinin daha kısa olması yöntemin avantajları arasında bulunuyor.
Bununla birlikte işlem sonrasında ritim bozukluğu, cihazın yer değiştirmesi, kalp kapaklarının etkilenmesi veya damarsal komplikasyonlar görülebiliyor.
Özellikle perimembranöz VSD’lerde kalbin elektriksel ileti sistemine yakınlık nedeniyle kalp bloğu riski önem taşıyor.
Bu nedenle yöntemin olası yararları ve risklerinin her çocuk için ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
Cerrahi ne zaman gerekiyor?
VSD’nin büyük olması ve kalpte önemli hacim yükü oluşturması, açıklığın kapatılmasını gerekli hale getirebiliyor.
Özellikle bebeklerde kalp yetersizliği belirtileri, kilo alamama ve akciğerlere aşırı kan gitmesi gibi durumlarda erken tedavi gündeme gelebiliyor.
Kateter yöntemi için anatomik olarak uygun olmayan çocuklarda ise cerrahi kapatma ön plana çıkıyor.
Tedavi sonrasında düzenli takip önemli
VSD kapatıldıktan sonra çocuğun kalp yapısı ve fonksiyonlarının düzenli olarak takip edilmesi gerekiyor.
Ekokardiyografiyle kapatılan bölge, olası artık kan geçişi, kalp kapaklarının durumu ve kalp odacıklarının gelişimi izleniyor.
Uzmanlar, çocuklarda VSD’nin anjiyo ile kapatılmasının seçilmiş hastalarda önemli bir tedavi seçeneği olabileceğini, ancak güvenli ve etkili sonuçlar için doğru hasta seçimi, uygun işlem planlaması ve düzenli kardiyoloji takibinin büyük önem taşıdığını vurguluyor.