Küresel piyasalarda tahvil fırtınası duruldu: Petrol geriledi, risk iştahı toparlanıyor

Küresel piyasalarda haftanın son işlem gününe girilirken son dönemin en önemli iki risk başlığında kısmi rahatlama yaşanıyor. Enerji fiyatlarındaki yükselişin hız kesmesi ve tahvil piyasalarındaki satış baskısının zayıflaması, yatırımcıların riskli varlıklara yaklaşımını bir miktar iyileştirdi.

ABD’li ve İranlı müzakerecilerin Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik kademeli bir anlaşma üzerinde görüşmeler yürüttüğüne ilişkin haber akışı, özellikle petrol piyasasında tansiyonu düşürdü.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da ülkesinin ABD ile savaş arayışında olmadığını, müzakere yoluyla anlaşmaya açık olduklarını belirtti.

Bu gelişmelerin ardından Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,9 gerileyerek 105,6 dolar seviyesine çekildi.

Küresel piyasalarda günün görünümü

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki gün yüzde 5,23’e çıkarak son 19 yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Yeni işlem gününde faizin yüzde 5,19 civarında dengelenmesi, küresel tahvil piyasalarındaki yoğun satışların şimdilik hız kestiğine işaret ediyor.

Bununla birlikte enerji fiyatlarının yüksek kalması, enflasyon görünümü ve merkez bankalarının para politikaları açısından temel risk unsurlarından biri olmaya devam ediyor.

Petrol hâlâ küresel piyasaların merkezinde

Orta Doğu’daki gelişmeler nedeniyle petrol fiyatları son haftalarda küresel fiyatlamaların belirleyici unsurlarından biri haline geldi.

Enerji maliyetlerindeki yükseliş yalnızca petrol şirketlerini ve enerji hisselerini değil; taşımacılıktan sanayi üretimine, tüketici fiyatlarından merkez bankalarının faiz kararlarına kadar geniş bir alanı etkiliyor.

Analistler, petrolün yüksek seviyelerde kalmasının üretim maliyetleri üzerinden enflasyona yeni baskı yaratabileceğine dikkat çekiyor. Bu durum özellikle ABD Merkez Bankasının para politikasını daha uzun süre sıkı tutması veya ek sıkılaştırmaya gitmesi yönündeki beklentileri destekleyebilir.

Dolayısıyla petroldeki mevcut gerileme piyasalar için kısa vadeli bir rahatlama sağlasa da 105 doların üzerindeki seviyeler hâlâ yüksek enerji maliyetlerine işaret ediyor.

ABD ekonomisi güçlü kalmaya devam ediyor

ABD’den gelen makroekonomik veriler, ekonominin özellikle istihdam ve konut piyasası tarafında dirençli kaldığına işaret ediyor.

ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 19 Eylül ile biten haftada 197 bine geriledi. Beklentilerin altında gerçekleşen bu veri, iş gücü piyasasında belirgin bir bozulma yaşanmadığını gösterdi.

Yeni konut satışları ise ağustosta aylık bazda yüzde 6,4 arttı.

Öte yandan ABD’nin cari işlemler açığı yılın ikinci çeyreğinde yüzde 15,7 artarak 246 milyar dolara yükseldi.

Güçlü istihdam ve ekonomik aktivite verileri ilk bakışta büyüme açısından olumlu değerlendirilse de finansal piyasalar açısından farklı bir risk de yaratıyor. Ekonominin canlı kalması, enflasyon baskılarının kalıcı olabileceği ve Fed’in sıkı para politikasını daha uzun süre sürdürebileceği beklentilerini güçlendiriyor.

Dolar güçleniyor, altın baskı altında

Fed’e ilişkin sıkı para politikası beklentileri, doların küresel para birimleri karşısındaki gücünü destekliyor.

Dolar endeksi önceki işlem gününü yüzde 0,1 artışla 101,3 seviyesinde tamamlarken yükselişini dördüncü güne taşıdı. Yeni işlem gününde ise daha yatay bir görünüm izliyor.

Tahvil faizlerinin yüksek seyretmesi ve doların güçlenmesi, faiz getirisi olmayan altın üzerinde baskı oluşturuyor.

Altının ons fiyatı önceki gün yüzde 0,3 gerileyerek 4.273 dolara indikten sonra yeni günde de yüzde 0,3 civarında kayıpla 4.260 dolar seviyesinde işlem görüyor.

New York borsasında teknoloji hisseleri toparlandı

Tahvil faizlerinde sınırlı gerileme ve petrol fiyatlarının hız kesmesi ABD hisse piyasalarında kısmi rahatlama sağladı.

Teknoloji hisseleri öncülüğünde New York borsasında önceki iki işlem günündeki kayıpların bir bölümü telafi edilirken, genel görünüm hâlâ temkinli.

Son seansta S&P 500 ve Nasdaq endeksleri yataya yakın seyrederken, Dow Jones endeksi yüzde 0,31 geriledi.

Yeni işlem gününde ABD vadeli endekslerinde ise karışık seyir görülüyor.

ABD-Çin hattındaki temaslar da fiyatlamalarda etkili

Küresel piyasaların takip ettiği bir diğer önemli başlık ABD ile Çin arasındaki ticari ilişkiler.

ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki görüşmenin ardından iki tarafın ticari ilişkiler konusunda daha yapıcı mesajlar vermesi, küresel ticaret kaynaklı endişelerin bir bölümünü azalttı.

Tarafların mevcut ticaret ateşkesini uzatmaya yönelik ilerleme sağlaması olumlu değerlendirilirken, nadir toprak elementleri gibi kritik alanlarda belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmadığı görülüyor.

Bu nedenle ABD-Çin hattındaki olumlu mesajlar piyasalara destek verse de ticaret politikası riskleri gündemde kalmayı sürdürüyor.

Avrupa enerji maliyetlerinin baskısı altında

Avrupa borsalarında ise önceki işlem gününde satışlar öne çıktı.

Enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi ve jeopolitik riskler, enerji ithalatına bağımlılığı yüksek Avrupa ekonomileri üzerinde baskı yaratıyor.

Özellikle ABD’nin dizel ihracatını kısıtlayabileceğine yönelik haberler, Avrupa’daki enerji arzı ve maliyetlerine ilişkin endişeleri artırdı.

Avrupa piyasalarının önceki kapanışları şöyle gerçekleşti:

Rusya’daki petrol rafinerilerine yönelik saldırılar ve bazı tesislerde üretimin geçici olarak durdurulması da Avrupa enerji piyasaları açısından izlenen gelişmeler arasında bulunuyor.

Avrupa Birliği Konseyi de Ukrayna Fonu kapsamında ülkeye yaklaşık 3 milyar avroluk yeni kaynak aktarılmasına onay verdi.

Asya’da Japonya ayrıştı

Asya borsalarında haftanın son işlem gününde karışık bir görünüm yaşanıyor.

Çin ve Güney Kore piyasalarının tatil nedeniyle kapalı olması işlem hacimlerinin düşük kalmasına neden olurken, Japonya piyasalarında alımlar öne çıktı.

Kapanışa yakın Nikkei 225 yüzde 1,3 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,8 geriledi.

Dolar/yen paritesi ise Japon ekonomi yönetiminin yenin değer kaybına müdahale edebileceği beklentileriyle son günlerdeki yükselişinin ardından yüzde 0,4 düşerek 158,18 seviyesine çekildi.

Borsa İstanbul’da sert satış: BIST 100 yeniden 13 bin puanın altında

Küresel piyasalardaki hareketlilik Türkiye piyasalarına da yansıdı.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi 24 Eylül’de yüzde 2,74 değer kaybederek 12.888,33 puandan günü tamamladı. Endeks günü 363,52 puan düşüşle kapatırken toplam işlem hacmi 110,6 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 3,06, holding endeksi yüzde 3,87 geriledi.

Sektör endekslerinin tamamının değer kaybettiği seansta en sert düşüş yüzde 8,85 ile finansal kiralama ve faktoring sektöründe gerçekleşti.

BIST 100 teknik görünümü

Endeksin 13 bin puanın altına gerilemesinin ardından 12.800 ve 12.700 seviyeleri kısa vadede kritik destek noktaları olarak takip ediliyor. Yukarı yönlü hareketlerde ise önce 13.000, ardından 13.100 puan direnç olarak öne çıkıyor.

Dolar/TL 49 liraya yaklaştı

Dolar/TL önceki günü 48,8910 seviyesinden tamamladıktan sonra yeni işlem gününün bankalararası piyasa açılışında yüzde 0,2 artışla 48,9580 civarında işlem görüyor.

Doların küresel çapta güçlenmesi ve yüksek ABD tahvil faizleri gelişmekte olan ülke para birimleri açısından da yakından takip ediliyor.

Türkiye tarafında gün içerisinde veri gündemi görece sakin olacak.

Bugün piyasalar hangi verileri izleyecek?

Haftanın son işlem gününde yatırımcıların odağında ağırlıklı olarak ABD ve Almanya’dan gelecek veriler bulunuyor.

Özellikle ABD’de açıklanacak dayanıklı mal siparişleri ve tüketici enflasyon beklentileri, Fed’in önümüzdeki dönemde izleyeceği faiz politikası açısından yeni sinyaller verebilir.

Piyasaların yönünü üç ana başlık belirleyecek

Haftanın son işlem gününde küresel piyasalar açısından Orta Doğu diplomasisi, petrol fiyatlarının seyri ve ABD tahvil faizleri temel belirleyiciler olacak.

Hürmüz Boğazı ve enerji arzına ilişkin diplomatik ilerleme sağlanması durumunda petrol fiyatlarında geri çekilmenin sürmesi, enflasyon ve faiz baskısını azaltarak küresel risk iştahını destekleyebilir.

Buna karşılık enerji arzına ilişkin yeni risklerin ortaya çıkması halinde petrolde yeniden sert hareketler görülebilir. ABD’den gelecek güçlü ekonomik veriler de tahvil faizlerini yeniden yukarı taşıyarak hisse senedi ve altın gibi varlıklarda baskı yaratabilir.

Borsa İstanbul açısından ise küresel görünümün yanı sıra 12.800-12.700 destek bölgesinin korunup korunamayacağı ve endeksin yeniden 13.000 puanın üzerine çıkıp çıkamayacağı günün temel teknik başlıkları arasında bulunuyor. Önceki günkü yüzde 2,74’lük düşüş ve 12.888,33 puanlık kapanış resmi verilerle de doğrulanıyor.