Nöbetçi Eczaneler
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu Üst Düzey Haftası kapsamında New York’taki BM Genel Merkezi’nde düzenlenen “Görünmeyen Mimari: Çocuklar İçin Güvenli Dijital Sistemler İnşa Etmek, Uluslararası Standartların ve Ortak Sorumluluğun Geliştirilmesi” panelinde konuştu.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, UNICEF ve BM Genel Sekreteri Çocuklara Yönelik Şiddet Özel Temsilcisi Ofisi işbirliğinde, Emine Erdoğan’ın himayesinde gerçekleştirilen panelde çocukların dijital dünyadaki güvenliği ele alındı.
Dijital sistemlerin “görünmeyen mimarisi” çocukları etkiliyor
Bakan Göktaş, etkinliğin başlığında yer alan “görünmeyen mimari” kavramının; algoritmalar, öneri sistemleri, tasarım tercihleri, yaş doğrulama araçları ve bildirim sistemlerinin çocukların dijital deneyimleri üzerindeki etkisini anlattığını söyledi.
Bu mekanizmaların yeterli güvenlik önlemleri olmadan kullanılması halinde çocukların ciddi risklerle karşı karşıya kalabileceğini belirten Göktaş; siber zorbalık, istismar, zararlı içerikler, ekran bağımlılığı ve mahremiyet ihlallerini bu riskler arasında sıraladı.
“Yalnızca içerik moderasyonu yeterli değil”
Dijital platformlarda ortaya çıkan risklerin yalnızca sonradan yapılan içerik denetimleriyle önlenemeyeceğini vurgulayan Göktaş, çocuk güvenliğinin sistemlerin tasarım aşamasından itibaren temel unsur haline getirilmesi gerektiğini söyledi.
Göktaş, “Çocukların güvenliği en başından itibaren dijital sistemlerin içine yerleştirilmelidir” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin sistem tasarımında koruyucu, önleyici, bütüncül ve sistematik bir yaklaşımı desteklediğini belirten Göktaş, güvenli bir dijital dünyanın yalnızca mevzuatla kurulamayacağına işaret etti.
Göktaş, “Güvenli bir dijital dünya güçlü yasalara, çocuk merkezli tasarıma, bilinçli ailelere ve eğitimcilere ve bunların politika oluşturma süreçlerine katılımına ihtiyaç duyar” dedi.
“Çocuğun üstün yararı dijital tasarıma yön vermeli”
Çocukların dijital güvenliğini politikalarının merkezine aldıklarını ifade eden Göktaş, çocuk haklarının teknoloji ve platform tasarımlarında da temel ölçüt olması gerektiğini söyledi.
Göktaş şöyle konuştu:
“Çocukların üstün yararı, mahremiyeti, güvenliği, eşitliği ve görüşlerinin dinlenilmesi hakkı dijital tasarıma yön vermelidir. Türkiye, sosyal medya düzenlemeleri aracılığıyla şeffaflık ve denetim tedbirlerinin uygulanmasında ön saflarda yer almaktadır. 15 yaşın altındakilere yönelik yaş sınırlamalarının ötesinde, düzenleme 15 yaşın üzerindekiler için güvenli dijital alanlar oluşturmayı ve bağımlılık yapıcı kullanımı engelleyen ilave özellikler getirmeyi amaçlamaktadır.”
Oyun platformları ve yaş sınırlamaları da gündemde
Bakan Göktaş, çocukların yalnızca sosyal medya platformlarında değil, dijital oyun ortamlarında da korunması gerektiğine dikkat çekti.
Oyun platformlarına yönelik zorunlu yaş derecelendirmesi uygulamalarına değinen Göktaş, “Dijital Dünyada Çocukların Güçlendirilmesine Yönelik Eylem Planı” ile “Çocuklar Güvende” uygulamasının çocuklara ve ailelere güvenli internet kullanımı ve dijital riskler konusunda rehberlik ettiğini söyledi.
Göktaş ayrıca okullarda öğrencilerin cep telefonu kullanımına izin verilmediğini de ifade etti.
Uluslararası ortak standart çağrısı
Dijital platformların ulusal sınırlarla sınırlı olmadığına dikkat çeken Bakan Göktaş, çocukların dijital güvenliğinin ancak ülkeler arasında ortak yaklaşım geliştirilmesiyle güçlendirilebileceğini belirtti.
Göktaş, “Dijital deneyimler sınırları aşmaktadır. Bu nedenle uluslararası toplum, çocukların haklarını ve güvenliğini korumak amacıyla ortak standartlar geliştirmeli ve bilgi paylaşımında bulunmalıdır” dedi.
“Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi” kapsamında yürütülen çalışmalara da değinen Göktaş, uluslararası toplantılarda işbirliğinin önemini sürekli gündeme taşıdıklarını ve bu konuda farkındalık oluşturmaya devam ettiklerini söyledi.
“Bugünün dijital sistemleri çocukların geleceğini şekillendirecek”
Dijital sistemlerde bugün alınan kararların gelecek kuşaklar üzerinde doğrudan etkisi olacağını vurgulayan Göktaş, uluslararası işbirliğinin artırılması gerektiğini ifade etti.
Göktaş, “Bugünün dijital sistemleri, her yerdeki çocukların geleceğini şekillendirecektir. Sizin liderliğiniz küresel farkındalığın artırılmasına, uluslararası işbirliğinin ilerletilmesine ve çocukları dijital risklerden koruyan politikaların güçlendirilmesine yardımcı olmaktadır” diye konuştu.
Türkiye’nin bu alandaki deneyimlerini paylaşmayı ve uluslararası işbirliğini geliştirmeyi sürdüreceğini belirten Bakan Göktaş, sözlerini şu mesajla tamamladı:
“Birlikte, her çocuğun güvenli bir şekilde katılım sağlayabileceği bir dijital ekosistem inşa edebiliriz.”