Sebze ve meyvede fahiş fiyat soruşturması derinleşti: 40 şüpheli tutuklandı, tarladan markete fiyat zinciri mercek altında

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yaş sebze ve meyve piyasasında fiyatların yapay biçimde yükseltildiği, gerçek alış bedellerinin belgelerde farklı gösterildiği ve bazı işlemlerin gerçeği yansıtmadığı iddiaları üzerine yürütülen soruşturmada 40 şüpheli tutuklandı. Vergi Denetim Kurulu’nun 1029 çiftçinin beyanını da dikkate alarak hazırladığı incelemelerde, üreticinin beyan ettiği fiyat ile müstahsil makbuzundaki bedel arasında dikkat çekici farklar tespit edildi. Mandalinada çiftçinin 6-8 lira olarak bildirdiği kilogram fiyatının makbuzda 28 liraya, patateste 7-12 liralık fiyatın 20 liraya çıkarıldığı öne sürüldü. Soruşturma dosyasına göre bazı kişiler adına hiç ürün satışı yapılmadığı halde milyonlarca liralık belge düzenlendiği, daha önce hayatını kaybeden kişiler adına dahi tarımsal ürün alımı yapılmış gibi kayıt oluşturulduğu iddia edildi.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının yaş sebze ve meyve sektöründeki fiyat oluşumu ve ticari kayıtlarla ilgili yürüttüğü geniş kapsamlı soruşturmada önemli bir aşamaya gelindi.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 40 şüphelinin İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğündeki işlemleri tamamlandı.

Şüpheliler, emniyetteki işlemlerinin ardından Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’ne sevk edildi. Savcılık işlemlerinin ardından hakimliğe çıkarılan 40 şüphelinin tutuklanmasına karar verildi.

Hakkında gözaltı kararı bulunan bir şüphelinin ise halen arandığı bildirildi.

Şüphelilere, sebze ve meyve piyasasında fiyatları etkileme, belgede sahtecilik ve suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlamalarının yöneltildiği belirtildi.

Soruşturmanın temelinde yalnızca market raflarındaki yüksek fiyatlar değil, ürünün tarladan çıkışından dağıtım zincirine, oradan da perakende satış noktasına ulaşıncaya kadar geçen süreçte oluşturulan ticari kayıtlar bulunuyor.

22 ilde 109 adrese operasyon

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen soruşturma kapsamında Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ile İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin ve Antalya büyükşehir belediyelerinin hal müdürlüklerine müzekkereler gönderildi.

İlgili kurumlardan gelen belgeler doğrultusunda şüphelilerin yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerine ilişkin raporlar soruşturma dosyasına dahil edildi.

Vergi Denetim Kurulu tarafından yapılan çalışmada ise 1029 çiftçinin beyanına başvuruldu.

Çiftçilerin verdikleri bilgiler; müstahsil makbuzları, elektronik faturalar, Hal Kayıt Sistemi verileri ve şirketlerin ticari kayıtlarıyla karşılaştırıldı.

Yapılan incelemeler sonucunda, yaş sebze ve meyve sektöründe fahiş fiyat oluşumuna neden oldukları öne sürülen tedarikçi konumundaki 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı çıkarıldı.

Operasyon kapsamında 22 ilde toplam 109 iş yeri ve ikamet adresinde arama kararı verildi.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekiplerinin ilk operasyonunda 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisinden 33’ü yakalandı. Devam eden çalışmalarda 7 şüpheli daha gözaltına alındı.

Böylece gözaltındaki şüpheli sayısı 40’a ulaştı.

Tarladan markete uzanan zincir incelendi

Soruşturma yalnızca üretici ile market arasındaki fiyat farkına değil, ürünün geçtiği bütün ticari aşamalara odaklandı.

Yaş sebze ve meyvenin üreticiden tüketiciye ulaşmasında birden fazla aktör yer alıyor.

İncelemelerde, ürünlerin bu zincirde hangi fiyatlarla el değiştirdiği, üretici adına hangi bedeller üzerinden belge düzenlendiği ve nihai satış fiyatının nasıl oluştuğu araştırıldı.

Soruşturma makamlarının özellikle üzerinde durduğu nokta, üreticinin beyan ettiği gerçek satış fiyatı ile şirketlerin resmi kayıtlarında yer alan alış fiyatları arasındaki fark oldu.

Vergi Denetim Kurulu iki aylık dönemi inceledi

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı tarafından 14 Temmuz ile 3 Eylül 2026 tarihleri arasında yaş sebze ve meyve sektöründeki işlemler üzerinde kapsamlı çalışma gerçekleştirildi.

Müfettişler, çiftçi beyanlarını, müstahsil makbuzlarını, elektronik faturaları, Hal Kayıt Sistemi kayıtlarını ve şirketlerin muhasebe kayıtlarını karşılaştırdı.

İncelemelerde bazı ürünlerde üreticinin beyan ettiği satış fiyatı ile üretici adına düzenlenen belgelerde yer alan fiyat arasında önemli farklılıklar bulunduğu belirtildi.

Soruşturma dosyasına yansıyan örneklerden bazıları şöyle:

Bu veriler, soruşturmanın en önemli bölümlerinden birini oluşturuyor.

Mandalinada 6-8 liralık ürünün makbuza 28 lira yazıldığı iddiası

Raporda en dikkat çekici örneklerden biri mandalina oldu.

Bir üreticinin mandalinayı kilogram başına 6 ila 8 liradan sattığını beyan ettiği, ancak aynı üretici adına düzenlenen müstahsil makbuzunda kilogram fiyatının 28 lira olarak gösterildiği belirtildi.

Firmanın ortalama satış fiyatının ise 31,82 lira olduğu tespit edildi.

Sadece resmi belgeler dikkate alındığında 28 liraya alınan ürünün 31,82 liraya satıldığı ve kilogram başına yaklaşık 3,82 liralık fiyat farkı oluştuğu görülüyor.

Ancak üreticinin beyan ettiği 6-8 liralık gerçek satış fiyatı dikkate alındığında, tarladaki fiyat ile firmanın ortalama satış fiyatı arasındaki fark çok daha yüksek bir seviyeye çıkıyor.

Soruşturma makamlarının üzerinde durduğu temel meselelerden biri de bu farkın hangi aşamada ve ne şekilde oluştuğu.

Üzümde 28-29 liralık beyana karşılık makbuzda 45 lira

Benzer bir durum çekirdeksiz üzümde de tespit edildi.

Üreticinin kilogram başına 28-29 lira arasında sattığını beyan ettiği çekirdeksiz üzümün, müstahsil makbuzunda 45 liradan alınmış gibi gösterildiği öne sürüldü.

Firmanın ortalama satış fiyatı ise 45,81 lira olarak kayıtlara geçti.

Belgelere göre şirketin alış ve satış fiyatı arasında yalnızca 81 kuruşluk fark bulunuyor.

Ancak üreticinin beyanı esas alındığında, ürünün gerçek alış bedeli ile satış bedeli arasındaki farkın bundan çok daha yüksek olduğu görülüyor.

Sanayi tipi elmada fark iki katına yaklaştı

Sanayi tipi elmada da benzer bir tablo ortaya çıktı.

Üreticinin ürününü kilogram başına 4-5 liradan sattığını beyan ettiği, buna karşılık müstahsil makbuzunda kilogram fiyatının 9,50 lira olarak gösterildiği belirtildi.

Firmanın ortalama satış fiyatının ise 9,74 lira olduğu kaydedildi.

Buna göre şirket kayıtlarında alış ve satış fiyatı arasında yalnızca 24 kuruşluk fark bulunuyor.

Üreticinin beyanı dikkate alındığında ise ürünün gerçek alış bedeli ile firmanın satış fiyatı arasındaki farkın kayıtlarda görülenden oldukça farklı olduğu değerlendiriliyor.

Patateste üretici 7-12 lira dedi, makbuza 20 lira yazıldı

Soruşturmaya konu edilen bir diğer ürün patates oldu.

Üreticilerin kilogram başına 7 ila 12 lira arasında sattıklarını beyan ettikleri patatesin, müstahsil makbuzunda 20 lira olarak kaydedildiği belirtildi.

Firmanın ortalama satış fiyatı ise 21,91 lira olarak belirlendi.

Belge üzerinden bakıldığında alış ile satış arasında kilogram başına 1,91 liralık fark görülüyor.

Ancak üretici beyanları dikkate alındığında, ürünün ilk satış fiyatı ile sonraki satış bedeli arasındaki farkın çok daha yüksek olduğu ortaya çıkıyor.

İddiaya göre sistem nasıl işliyordu?

Vergi Denetim Kurulu raporlarında, soruşturmanın merkezindeki yöntemin birkaç aşamada işlediği öne sürüldü.

İddiaya göre süreç şöyle ilerliyordu:

1. Çiftçi ürününü gerçek piyasa fiyatından tedarikçiye satıyordu.
2. Üretici adına gerçek satış fiyatından daha yüksek bedelli müstahsil makbuzu düzenleniyordu.
3. Böylece şirketin kayıtlı alış maliyeti gerçeğinden yüksek gösteriliyordu.
4. Yükseltilmiş alış maliyeti satış fiyatına yaklaştırılıyor ve şirketin kağıt üzerindeki kar marjı düşürülüyordu.
5. Ürün daha sonra dağıtım firmaları ve perakende zincirlerine gönderiliyordu.

Soruşturmanın temel iddiası, ürünün gerçek alış fiyatının belgelerde yüksek gösterilmesiyle fiyat zincirinin ve şirketlerin kar marjlarının kağıt üzerinde farklı bir görünüme kavuşturulduğu yönünde.

60 ton sarımsak sattı, adına 800 tonluk makbuz düzenlendi iddiası

Soruşturma dosyasındaki en çarpıcı örneklerden biri sarımsak ticaretine ilişkin oldu.

Bir üreticinin yaklaşık 60 ton sarımsağı kilogramı 50 liradan sattığı, ancak aynı üretici adına düzenlenen belgelerde toplam 800 ton sarımsak alınmış gibi kayıt oluşturulduğu öne sürüldü.

Üreticinin gerçek satış miktarı ile belgelerdeki miktar arasındaki büyük fark soruşturmanın önemli başlıklarından biri haline geldi.

Müfettişlerin söz konusu belgelerin hangi işlemler karşılığında düzenlendiğini ve kayıtların gerçek bir ürün hareketine dayanıp dayanmadığını araştırdığı bildirildi.

Limonda da fiyat farkı tespit edildi

Vergi Denetim Kurulu raporlarında limon üreticilerine ilişkin de dikkat çekici bulgular yer aldı.

Bir üreticinin yaklaşık 50 ton limonu kilogram başına 45-50 liradan sattığını beyan ettiği, ancak aynı üretici adına düzenlenen belgelerde kilogram fiyatının 64 ila 72 lira arasında gösterildiği belirtildi.

Patates, soğan ve elma gibi ürünlerin alış ve satış fiyatlarında da benzer dengesizlikler bulunduğu kaydedildi.

Hiç ürün satmayanların adına milyonlarca liralık makbuz iddiası

Soruşturmanın derinleşmesine yol açan konulardan biri de bazı kişilerin gerçekte ürün satışı yapmamalarına rağmen adlarına düzenlenen belgeler oldu.

İncelemelerde bazı kişilerin, ilgili firmalara herhangi bir tarım ürünü satmadıklarını beyan ettikleri halde kendi adlarına milyonlarca liralık müstahsil makbuzu düzenlendiğinin tespit edildiği belirtildi.

Bu belgelerin gerçek ticari işlemlere dayanıp dayanmadığı, kimler tarafından düzenlendiği ve hangi mali işlemlerde kullanıldığı araştırılıyor.

Hayatını kaybeden kişiler adına da ürün alımı kaydı oluşturuldu

Soruşturma dosyasındaki en dikkat çekici iddialardan biri ise daha önce hayatını kaybeden kişiler adına oluşturulan ticari kayıtlar oldu.

Raporda adı geçen şirketlerden birinin, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında, ölüm kaydı bulunan bazı kişiler adına müstahsil makbuzu düzenlediği belirtildi.

Söz konusu kayıtlarda, hayatını kaybetmiş kişilerden tarımsal ürün satın alınmış gibi işlem oluşturulduğu tespit edildi.

Bu kayıtların gerçek bir ürün hareketine dayanıp dayanmadığı ve mali sistem içinde hangi işlemlerde kullanıldığı soruşturma kapsamında araştırılıyor.

41 tedarikçinin kayıtları ayrıntılı incelendi

Soruşturma kapsamında toplam 41 tedarikçi ve bu firmaların yöneticilerinin işlemleri ayrıntılı şekilde ele alındı.

Vergi müfettişleri tarafından üreticilerin beyanları ile şirket kayıtları tek tek karşılaştırıldı.

Müstahsil makbuzları, elektronik faturalar, Hal Kayıt Sistemi verileri, ürün miktarları ve şirketlerin mali kayıtları çapraz kontrole tabi tutuldu.

İncelemelerde bazı şirketlerde üreticinin gerçek satış bedeli ile belgelerde gösterilen alış maliyetleri arasında önemli farklar bulunduğu belirtildi.

Soruşturmanın odağında yalnızca yüksek fiyat değil, fiyatın nasıl oluştuğu var

Dosyanın ortaya koyduğu tablo, soruşturmanın yalnızca “market fiyatlarının yüksek olup olmadığı” sorusuyla sınırlı olmadığını gösteriyor.

Savcılık ve mali birimler, ürünün üreticiden hangi bedelle çıktığını, hangi şirket veya aracılar üzerinden geçtiğini, üretici adına hangi bedelle belge düzenlendiğini ve perakende noktasına hangi fiyatla ulaştığını araştırıyor.

Bu nedenle tarladaki fiyat ile raftaki fiyat arasındaki farkın hangi aşamada oluştuğu kadar, söz konusu fiyat farkının resmi kayıtlarda nasıl gösterildiği de soruşturmanın merkezinde bulunuyor.

Mandalina, üzüm, elma ve patates örneklerinde üreticinin beyan ettiği fiyat ile müstahsil makbuzundaki bedel arasında önemli farklılıkların bulunması, soruşturmanın mali boyutunu daha görünür hale getiriyor.

Öte yandan, soruşturma dosyasındaki tespitlerin önemli bir bölümü savcılık ve Vergi Denetim Kurulu incelemelerine dayanıyor. Şüpheliler hakkındaki suçlamaların hukuki niteliği ve sorumluluklarının kapsamı devam eden yargılama sürecinin sonunda kesinleşecek.

40 şüphelinin tutuklanmasıyla birlikte soruşturmanın bundan sonraki aşamasında para hareketleri, şirketler arasındaki ticari ilişkiler, ürün sevkiyatları ve belgelerin düzenlenme biçiminin daha ayrıntılı biçimde incelenmesi bekleniyor.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından “yaş sebze-meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına” yönelik soruşturma kapsamında gözaltına alınan 40 şüphelinin İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü’ndeki işlemleri tamamlandı. Şüpheliler, işlemlerinin ardından Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’ne sevk edildi. Savcılıkta ifade veren 40 şüpheli tutuklama istemiyle sulh ceza hakimliğine sevk edildi. Hakimlik, 40 zanlının tutuklanmasına karar verdi. Soruşturma kapsamında hakkında gözaltı kararı verilen 1 şüpheli ise aranıyor. Soruşturma İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı Örgütlü Suçlar Soruşturma Bürosu tarafından “yaş sebze-meyve piyasasındaki fahiş fiyat uygulamasına” yönelik soruşturma yürütülmüştü. Soruşturmada, Rekabet Kurulu, Ticaret Bakanlığı ve İstanbul, Ankara, İzmir, Mersin, Antalya büyükşehir belediyelerinin hal müdürlüklerine yazılan müzekkereler neticesinde şüpheliler hakkındaki yaş sebze ve meyve ticaretindeki işlem hacimlerini içeren raporlar dosyaya eklenmişti. Vergi Denetim Kurulunca müzekkereye istinaden yapılan çalışma kapsamında 1029 çiftçinin beyanına başvurulmuştu. Yaş sebze ve meyve sektöründe fahiş fiyat uygulamasına sebebiyet verdiği tespit edilen tedarikçi konumundaki 41 şüpheli hakkında gözaltı kararı verilmiş, 22 ayrı ilde iş yeri ve ikamet adresi olmak üzere 109 adreste arama kararı alınmıştı. İstanbul Emniyet Müdürlüğü Mali Suçlarla Mücadele Şubesi ekiplerince düzenlenen operasyonda hakkında gözaltı kararı verilen 41 büyük dağıtıcı firmanın yöneticisinden 33’ü yakalanmış, devam eden çalışmalarda 7 şüpheli daha gözaltına alınmıştı.