2025-2027 yıllarında uygulanacak bitkisel üretim desteklerinde önemli değişiklikler yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan 11781 sayılı Karar ile 2027 üretim yılı destek katsayısı dekar başına 442 TL olarak belirlendi. Böylece katsayı değeri 2026 için öngörülen 367 TL’ye göre yaklaşık yüzde 20,4 yükseldi. Sertifikalı tohum kullanım destekleri ürün ürün yeniden belirlenirken, planlama kapsamındaki mercimek ve nohuta mevcut katsayının yüzde 100’ü kadar ilave planlı üretim desteği getirildi. Tarımsal yayım ve danışmanlık desteğine ilişkin tutar da 345 bin 450 TL’den 483 bin 630 TL’ye çıkarılarak yüzde 40 artırıldı. Kararın 81 ili kapsayan ekinde 2027 havza ürün deseni ilçe ilçe yeniden belirlendi; Konya’da ise su kısıtı bulunan çok sayıda ilçede dane mısır üretiminde damla sulama şartı öne çıktı.

Tarım sektörünü ve yüz binlerce üreticiyi ilgilendiren yeni destekleme düzenlemesi Resmî Gazete’de yayımlandı.

7 Eylül 2026 tarihli ve 11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 8 Eylül 2026 tarihli 33364 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Düzenleme, 28 Ağustos 2024 tarihli 8859 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan “2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Karar” üzerinde değişiklik yapıyor.

Yeni karar yalnızca destek rakamlarını yükseltmekle kalmıyor. Destek katsayıları, sertifikalı tohum kullanım destekleri, mercimek ve nohuta yönelik ilave planlı üretim desteği, organik arıcılık, tarımsal yayım ve danışmanlık, biyolojik ve biyoteknik mücadele, lisanslı depoculuk, tarımsal Ar-Ge, gerçeğe aykırı ürün beyanlarının denetlenmesi ve 2027 yılı ilçe bazlı havza ürün deseni de düzenlemenin içerisinde yer alıyor.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, temel destek ve planlı üretim desteği tutarlarının artırılmasına ilişkin, “Stratejik ürünlerimizi koruyan, aile işletmelerimizi güçlendiren ve verimliliği merkeze alan bu destekleme modeliyle ‘Üreten Türkiye’nin gücüne güç katacak, çiftçilerimizi her koşulda desteklemeye devam edeceğiz.” ifadesini kullandı.

Destek katsayısı 2027’de 442 TL: Bir yıldaki artış yüzde 20,4

Kararın en dikkat çeken bölümlerinden biri, destek hesaplamasında kullanılacak katsayı değerindeki değişiklik oldu.

Mevcut kararda yer alan 310 TL’lik tutar 367 TL olarak değiştirilirken, 2027 üretim yılı için destek katsayısı değeri dekar başına 442 TL olarak belirlendi.

Buna göre rakamsal değişim şöyle:

Dolayısıyla üretici açısından önemli nokta yalnızca “442 TL” rakamı değil. 367 TL’den 442 TL’ye geçiş yaklaşık yüzde 20,4’lük bir artışa, 310 TL’den 442 TL’ye bakıldığında ise toplam artış yaklaşık yüzde 42,6’ya karşılık geliyor.

Ancak çiftçinin alacağı nihai ödeme yalnızca bu rakamdan ibaret olmayacak. Ürün için belirlenmiş katsayı, üretimin planlama kapsamında bulunup bulunmadığı ve ilave destek şartları toplam ödemeyi belirleyecek.

Sertifikalı tohum desteği ürün ürün yeniden belirlendi

Kararın 2. sayfasında yer alan Tablo 4, 2027 üretim yılında sertifikalı tohum kullanım desteğinden yararlanacak ürünleri ve destek katsayılarını ayrıntılı şekilde belirliyor.

Tabloda en yüksek katsayı 2,20 ile patatese verildi. Patatesi 1,50 katsayıyla çeltik ve kuru fasulye takip ediyor. Nohut ve soyanın da içerisinde bulunduğu grupta katsayı 1,00; mercimekte 0,80; temel hububat ürünleri arpa ve buğdayın da yer aldığı grupta ise 0,56 olarak uygulanacak.

2027 için açıklanan 442 TL’lik dekar başına katsayı değeri üzerinden yalnızca matematiksel karşılık hesaplandığında tablo şöyle oluşuyor:

Buradaki rakamlar, kararda açıklanan 442 TL katsayı değeri ile katsayıların çarpımının matematiksel sonucudur. Üreticinin nihai hak edişinde başvuru, üretim ve diğer destekleme şartlarının ayrıca karşılanması gerekiyor.

Yağlık ayçiçeği, mısır, patates ve soyaya ayrı katsayı

Kararın Tablo 5 bölümünde dört önemli ürün için ayrıca 2027 üretim yılı destek katsayıları açıklandı.

Patates ve soya için karar metnine özel bir not da düşüldü. Bu iki üründeki Tablo 5 desteğinin, Tablo 4’te belirtilen destek katsayısına ilave olarak ödeneceği açıkça belirtildi.

Bu hüküm özellikle patates ve soya üreticileri açısından önem taşıyor. Ancak iki tablodaki desteklerin farklı destekleme şartlarına bağlı olabilmesi nedeniyle, yalnızca katsayıları toplayarak her üretici için tek bir kesin ödeme rakamı vermek doğru olmaz.

Mercimek ve nohuta yüzde 100 ilave planlı üretim desteği

Kararın üretim planlaması açısından en güçlü teşviklerinden biri mercimek ve nohuta getirildi.

Yeni hükme göre, ilgili üretim yılında planlama kapsamında yer alan mercimek ve nohut ürünlerini, karar ekindeki listede bulunan tarım havzalarında üreten çiftçilere, ürünün Tablo 2’de bulunduğu kategoriye karşılık gelen destek katsayısının yüzde 100’ü kadar ilave planlı üretim desteği ödenecek.

Başka bir ifadeyle, şartları sağlayan mercimek ve nohut üreticisinde ilgili planlı üretim desteğinin üzerine aynı katsayı kadar bir destek daha gelecek.

Ancak burada iki önemli şart var:

• Ürün planlama kapsamında olacak.
• Mercimek veya nohut, üretimin yapıldığı ilçenin karar ekindeki 2027 havza ürün deseninde yer alacak.

Bu nedenle destek Türkiye’nin her noktasında otomatik olarak uygulanmayacak; ürün-havza eşleşmesi belirleyici olacak.

Özellikle Konya gibi mercimek ve nohut üretimine uygun geniş kuru tarım alanlarına sahip bölgeler açısından bu düzenleme dikkat çekiyor.

Organik arılı kovanda da katsayı 442 TL

Kararda yalnızca bitkisel üretim katsayısı değil, organik arılı kovan desteğine ilişkin değer de değiştirildi.

İlgili hükümdeki 310 TL’lik rakam 367 TL’ye yükseltildi ve 2027 üretim yılı için organik arılı kovan desteği destek katsayısı değeri kovan başına 442 TL olarak belirlendi.

Burada da aynı matematik ortaya çıkıyor:

367 TL → 442 TL: yüzde 20,44 artış.

310 TL ile 442 TL arasındaki toplam fark ise 132 TL, yani yaklaşık yüzde 42,6.

Bir destek kaleminde artış tam yüzde 40

Kararın 2. maddesinde bir başka önemli rakamsal değişiklik daha bulunuyor.

Mevcut düzenlemede “2026 yılı için 345.450 TL” olarak yer alan rakam, “2027 yılı için 483.630 TL” şeklinde değiştirildi.

Rakamların karşılaştırması şöyle:

Kararın devamındaki bütçe hükmünde, aynı maddenin ikinci fıkrasının tarımsal yayım ve danışmanlık desteğini düzenlediği belirtiliyor. Buna göre tarımsal yayım ve danışmanlık desteği için 2027 yılına ilişkin söz konusu tutar 483 bin 630 TL’ye çıkarılmış bulunuyor.

Böylece bu destek kaleminde nominal artış tam yüzde 40 oldu.

Bazı desteklerde 2027 de kapsama alındı

Kararın bir diğer hükmünde, önceki düzenlemenin sekizinci fıkrasındaki “2026 yılı” ibaresi “2026 ve 2027 yılları” olarak değiştirildi.

Böylece söz konusu hükmün uygulama dönemi bir yıl daha genişletilmiş oldu.

Desteklerin hangi bütçelerden ödeneceği tek tek belirlendi

Düzenlemede finansmanın hangi yılların tarımsal destekleme bütçesinden karşılanacağı da ayrıntılı şekilde gösterildi.

Buna göre:

Özellikle “diğer destekleme ödemeleri” için 2028 bütçesinin de devreye alınması, 2027 üretim yılına ilişkin bazı ödeme yükümlülüklerinin takip eden bütçe yılına uzanabileceğini gösteriyor.

Fındıkla ilgili hüküm de değiştirildi

Kararda fındık üretimini ilgilendiren teknik fakat önemli bir metin değişikliği de bulunuyor.

Mevcut kararın 6. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “kayıtlı olan alanlar” ibaresi, “fındık üretimine izin verilen ilçeler” şeklinde değiştirildi.

Böylece ilgili hükümde esas alınan coğrafi tanım “kayıtlı alan” ifadesinden çıkarılarak doğrudan fındık üretimine izin verilen ilçelere bağlandı.

Yeni değişikliğin tam uygulama sonucu, hükmün ana karardaki bütünü ve Tarım ve Orman Bakanlığının uygulama esaslarıyla birlikte değerlendirilecek.

Yanlış ürün beyanında uydu ve coğrafi bilgi sistemi devrede

Yeni karar üretici beyanlarının denetlenmesine ilişkin çok açık bir hüküm getiriyor.

Gerçeğe aykırı ürün beyanında bulunulduğunun;

uzaktan algılama, coğrafi bilgi sistemleri veya yerinde tespit

yöntemlerinden biriyle belirlenmesi halinde, parselde gerçekten tespit edilen ürün esas alınacak. Tespit edilen gerçek ürüne göre temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme desteği ödenebilecek.

Ancak yanlış beyan düzeltilmezse karar çok net:

Gerçeğe aykırı beyan edilen ürün için temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme desteği ödenmeyecek.

Bu düzenleme, tarımsal destek sisteminde uydu görüntüleri ve coğrafi bilgi sistemlerinin denetimde çok daha belirgin rol oynayacağını ortaya koyuyor.

Türkiye’nin 2027 tarım haritası 81 il için yeniden oluşturuldu

Kararın yaklaşık tamamını oluşturan büyük ek ise “2025-2027 Bitkisel Üretim Planlaması Havza Ürün Deseni Listesi”.

Dosyanın 4’üncü sayfasından 84’üncü sayfasına kadar Adana’dan Zonguldak’a 81 il, ilçe ilçe sıralanıyor. Her ilçenin karşısında 2027 üretim yılında planlama kapsamındaki ürünler gösteriliyor.

Liste genelinde ürün deseni bölgenin iklimi, su varlığı ve üretim yapısına göre değişiyor.

Arpa ve buğday ülkenin geniş bölümünde yer alırken; yağlık ayçiçeği ve kanola özellikle uygun bölgelerde, mısır Karadeniz, Marmara, Akdeniz ve bazı İç Anadolu havzalarında, pamuk sıcak iklim kuşağında, nohut ve mercimek ise İç Anadolu, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da geniş alanlarda planlama listesine giriyor.

Kararın kendisi bu tercihlerin gerekçelerine ilişkin ayrıca analiz sunmuyor; ancak ek listenin yapısı destek sisteminin il bazından daha ayrıntılı biçimde ilçe/havza bazlı üretim planlamasına bağlandığını açıkça gösteriyor.

Konya için 2027 ürün deseni tek tek belirlendi

Kararın Konya açısından en önemli bölümü 55’inci sayfadaki tablo.

Konya’nın 31 ilçesinin tamamı ayrı ayrı gösteriliyor ve 2027 üretim yılında planlama kapsamında yer alacak ürünler belirtiliyor.

Konya tablosunda öne çıkan ürünler arasında:

arpa, aspir, yağlık ayçiçeği, buğday, kuru fasulye, kolza (kanola), mercimek, nohut, dane mısır, patates, kuru soğan, soya ve yem bitkileri bulunuyor.

Ancak her ürün her ilçede yer almıyor. İlçenin tarımsal yapısına göre ürün deseni farklılaştırılmış durumda.

Konya’nın 2027 tarım planında öne çıkan ürün grupları

Konya’da su kısıtı olan ilçelere özel mısır şartı

Konya tablosundaki en çarpıcı ayrıntılardan biri yıldız işaretli ilçeler.

Tablonun altındaki dipnotta şu hüküm yer alıyor:

“Su kısıtı kapsamında belirlenen ilçelerde Mısır (Dane) üretiminde Damla Sulama şartı aranmaktadır.”

Konya tablosunda yıldızla işaretlenen ilçeler şunlar:

Burada önemli bir ayrıntı var: Dipnot, yıldızlı ilçelerde dane mısır üretimi yapılması halinde damla sulama şartını düzenliyor. Dolayısıyla ilçenin ürün deseninde dane mısırın bulunması ve üretimin bu kapsamda gerçekleştirilmesi halinde şart devreye giriyor.

Konya için bu düzenleme önemli. Çünkü yeni destekleme modeli, su kısıtı bulunan havzalarda yalnızca hangi ürünün ekileceğine değil, su tüketimi yüksek ürünün hangi yöntemle sulanacağına da müdahale ediyor.

Konya’da mercimek ve nohut üreticisi açısından yeni fırsat

Konya’nın 2027 havza tablosunun çok büyük bölümünde mercimek ve nohut bulunuyor.

Bu durum, kararın mercimek ve nohut için getirdiği yüzde 100 ilave planlı üretim desteğiyle birlikte değerlendirildiğinde daha önemli hale geliyor.

Üreticinin ilçesinde ilgili ürün havza deseninde bulunuyor ve diğer şartlar da karşılanıyorsa, mercimek veya nohut üretiminde kategori katsayısının yüzde 100’ü kadar ilave destek gündeme gelecek.

Dolayısıyla 2027’de Konya’nın özellikle daha az su isteyen baklagillere yönelmesinin ekonomik olarak daha güçlü biçimde teşvik edildiği söylenebilir. Bu son değerlendirme karar metnindeki bir hüküm değil, karardaki destek yapısından çıkan ekonomik sonuçtur.

Kararın yürürlük tarihi bütün maddelerde aynı değil

11781 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın hükümleri için üç farklı yürürlük tarihi belirlendi.

Kararın 1. maddesinin (a), (c) ve (ç) bentlerindeki hükümler, 1 Ocak 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kararın 4. maddesi, 1 Ocak 2025’ten itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giriyor.

Diğer hükümler ise 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.

Kararın hükümlerini Tarım ve Orman Bakanı yürütecek.

Yeni tarımsal destek sisteminin rakamlarla özeti

2027’de destek yalnızca “ne kadar” değil, “nerede ve ne üretiliyor” sorusuna da bağlı

11781 sayılı kararın bütünü birlikte değerlendirildiğinde 2027 tarım desteklerinde iki ayrı yön dikkat çekiyor.

Birincisi parasal artış. Destek katsayısı 367 TL’den 442 TL’ye çıkarılarak yaklaşık yüzde 20,4 yükseliyor. Tarımsal yayım ve danışmanlıkla bağlantılı tutarda yüzde 40 artış yapılıyor. Mercimek ve nohutta ise uygun havzada planlı üretim yapan çiftçiye yüzde 100 ilave destek imkânı getiriliyor.

İkincisi ise üretimin giderek daha fazla planlamaya bağlanması.

Bir çiftçinin hangi ürünü ektiği artık tek başına yeterli olmayacak. O ürünün ilgili ilçenin havza deseninde yer alması, destek kapsamına girmesi, beyan ile fiili üretimin uyuşması ve Konya’daki dane mısır örneğinde olduğu gibi bazı bölgelerde sulama yönteminin dahi belirlenen şartlara uygun olması önem taşıyacak.

Bu açıdan 8 Eylül 2026’da yayımlanan karar, yalnızca “destek miktarlarını artıran” bir düzenleme değil; 2027’de Türkiye’nin hangi bölgelerinde hangi ürünlerin destekleneceğini, su kısıtının üretim kararlarına nasıl yansıtılacağını ve desteklerin hangi şartlarla ödeneceğini ayrıntılandıran yeni tarımsal üretim haritası niteliği taşıyor.

İLGİLİ RESMİ GAZETE SAYISINA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYIN