Rusya-Ukrayna Savaşı’nın kalıcı şekilde sona erebileceğine yönelik umutlar, küresel buğday piyasasında fiyatlamaları aşağı çekti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Rusya ile Ukrayna arasında bir anlaşma ihtimalinin bulunduğunu ifade etmesi, Karadeniz üzerinden tahıl ticaretinin rahatlayabileceği beklentilerini artırdı.
Bu gelişmenin ardından buğday fiyatlarında sert geri çekilme görüldü.
Temmuzda 7,95 doları görmüştü
Buğdayın kile başına fiyatı temmuz ayında 7,95 dolara yükselerek Şubat 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine çıkmıştı.
Son gelişmelerin ardından fiyat 7,53 dolar seviyesine geriledi.
Piyasada bu hareketin yalnızca jeopolitik risklerdeki yumuşamadan değil, önceki yükselişlerin ardından gelen kar satışlarından da kaynaklanabileceği değerlendiriliyor.
Rusya ve Ukrayna küresel ticarette kritik önemde
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, Rusya ve Ukrayna’nın dünya buğday ticaretinin yaklaşık yüzde 30’unu gerçekleştirdiğine dikkat çekti.
Bu nedenle Karadeniz’de yaşanan her gelişmenin doğrudan küresel buğday arzı ve fiyatları üzerinde etkili olduğunu belirten Ergezen, Türkiye’nin girişimleriyle oluşturulan tahıl koridorunun geçmişte arz üzerindeki baskıyı azalttığını hatırlattı.
Karadeniz’de yeniden başlayan saldırıların ise fiyatları yukarı çektiğini söyledi.
Savaş, enerji ve gübre maliyetleri fiyatları baskılıyor
Buğday fiyatları üzerinde yalnızca Karadeniz’deki gelişmeler değil, enerji ve üretim maliyetleri de etkili oluyor.
ABD/İsrail-İran Savaşı’nın devam etmesi, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi ve buna bağlı olarak;
- akaryakıt,
- gübre,
- taşımacılık,
- sigorta
maliyetlerinin yüksek kalması, tarım emtiaları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
El Nino riski devam ediyor
Uzmanlara göre hava koşulları da fiyatlamalarda önemli bir risk unsuru.
El Nino’nun daha sıcak ve kurak hava koşullarına yol açması, rekolte düşüşü endişelerini artırıyor. Bu etkinin 2027’nin başlarına kadar sürmesinin beklendiği belirtiliyor.
“Geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum”
Zafer Ergezen, son haftadaki fiyat düşüşünün temel olarak jeopolitik risklerdeki hafiflemeyle bağlantılı olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Son dönemde yaşanan geri çekilmeyi kar satışları olarak değerlendiriyorum. Ancak genel tablo içinde riskler devam ediyor.”
Karadeniz’de tahıl ticaretinin kesintisiz devam edeceğine yönelik beklentilerin fiyatlarda kısa vadeli gevşeme yaratabileceğini belirten Ergezen, buna rağmen enerji, gübre ve lojistik maliyetleri nedeniyle buğday fiyatlarının önümüzdeki dönemde güçlü kalabileceğini ifade etti.
Buğday fiyatlarında son görünüm
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Temmuz zirvesi | 7,95 dolar/kile |
| Güncel seviye | 7,53 dolar/kile |
| Son zirvenin görüldüğü dönem | Şubat 2023’ten bu yana en yüksek |
| Rusya-Ukrayna’nın küresel ticaretteki payı | Yaklaşık %30 |




