Nöbetçi Eczaneler
Çocuklarda görülen konuşma ve telaffuz problemlerinin altında farklı nedenler bulunabiliyor. Doğuştan gelen yapısal farklılıklardan biri olan “dil bağı” da özellikle dil hareketlerinin kısıtlandığı durumlarda bazı seslerin doğru çıkarılmasını güçleştirebiliyor. Çocuk Diş Hekimi Dt. Nurgül Demir, dil bağının konuşmanın başlamasını geciktirmediğini ancak telaffuz, yutkunma ve çene gelişimi üzerinde etkili olabileceğini belirtti.
Çocukların dil ve konuşma gelişimi birçok farklı faktörün etkisiyle ilerliyor. Konuşma bozuklukları veya bazı seslerin doğru çıkarılamaması durumunda ise sorunun kaynağının belirlenmesi önem taşıyor.
Dil bağının normalden kısa olması veya dilin hareketlerini sınırlandırması, bebeklik döneminde emme ve yutkunmayı etkileyebilirken ilerleyen yaşlarda telaffuz sorunlarına neden olabiliyor.
Dil bağı konuşmayı geciktirmiyor ancak bazı sesleri etkileyebiliyor
Çocuk Diş Hekimi Dt. Nurgül Demir, dil hareketlerindeki kısıtlılığın özellikle dil ucunun aktif olarak kullanıldığı bazı seslerin çıkarılmasını zorlaştırabileceğini söyledi.
Demir, “Çocuklar, özellikle dil ucunun doğru hareketi ile çıkarılabilen ‘l, r, t, d, n, s, ş, z, j’ gibi sesleri çıkartmakta zorlanabilirler veya bu sesleri farklı şekilde çıkarabilirler.” dedi.
Dil bağının tek başına konuşmaya başlama zamanını geciktirmediğini belirten Demir, hareket kısıtlılığının belirgin olduğu çocuklarda telaffuz problemlerinin görülebileceğine dikkati çekti.
Diş ve çene gelişimini de etkileyebilir
Kısa ve dil hareketlerini kısıtlayan dil bağının etkileri yalnızca konuşmayla sınırlı kalmayabiliyor.
Dil hareketinin yeterli olmaması, çocuğun yutkunması sırasında dilin üst damağı gerektiği şekilde desteklemesini engelleyebiliyor. Bunun sonucunda dişlerin diziliminde ve çenelerin gelişiminde bozukluklar ortaya çıkabileceği, bazı vakalarda çiğneme fonksiyonlarını etkileyen kapanış problemlerinin gelişebileceği belirtiliyor.
Özellikle henüz konuşmaya başlamayan küçük çocuklarda dil bağı problemi ebeveynler tarafından kolaylıkla fark edilmeyebiliyor. Sorunun rutin çocuk diş hekimi muayenesinde tespit edilebildiği ifade ediliyor.
Ebeveynler dil bağını nasıl fark edebilir?
Çocuğun yutkunurken dilini rahat hareket ettirememesi, bazı sesleri farklı çıkarması veya dilini dışarı uzatmakta zorlanması dikkat edilmesi gereken belirtiler arasında gösteriliyor.
Dt. Nurgül Demir, ileri seviyedeki vakalara ilişkin şu bilgileri verdi:
“İleri boyutlardaki dil bağı patolojilerinde, dilin dudaklara dahi değdirilememesi, dil bağının tedavi edilmesi gerektiğini gösteren önemli işaretlerdir. Dilini dışarı uzatması istendiğinde, dilin bulunduğu konumda bombeleşmesi ve dil ucunun ‘V’ şeklini alması, daha spesifik bir bulgu olarak karşımıza çıkar.”
Tedavide zamanlama önemli
Dil bağı tedavisinin ne zaman uygulanacağına, dil hareketlerindeki kısıtlılığın derecesi ve çocuğun fonksiyonlarının ne ölçüde etkilendiği değerlendirilerek karar veriliyor.
Tedavi, dil hareketlerini kısıtlayan bağ dokusuna yönelik cerrahi müdahaleyle gerçekleştirilebiliyor.
Demir, işlemin uygun vakalarda uzman hekim tarafından lazerle uygulanmasının bazı avantajlar sağlayabileceğini belirterek, “Lazerin uygulandığı bölgede kanama kontrolünü sağlaması, hastanın koltukta geçireceği zamanı klasik cerrahi prosedürlerine göre çok daha kısa tutması, kullanılan malzeme sayısının azlığı, dikiş atılmasına gerek kalmaksızın işlemin tamamlanması ve bölgedeki bakteri üremesini önlemesi, lazerin çocuklarda kullanımında öne çıkan temel avantajlardır.” ifadelerini kullandı.
Tedavinin ardından konuşma terapisi gerekebilir
Uzun süre dil bağıyla yaşayan bazı çocuklarda akıcı ve hızlı konuşmada güçlük veya belirli seslerin doğru çıkarılamaması gibi sorunların devam edebileceği belirtiliyor.
Bu nedenle cerrahi müdahalenin ardından bazı çocukların konuşma ve dil terapisi açısından değerlendirilmesi gerekebiliyor.
Dil bağı tedavisinin daha ileri yaşlara bırakıldığı ve çene gelişimi veya dişlerin dizilimindeki problemlerin konuşma sorunlarına eşlik ettiği vakalarda ise ortodontik değerlendirme önem taşıyor.
Dt. Demir, “Dil bağı tedavisi, çocukluğun ilerleyen dönemlerine bırakıldıysa ve çenelerde gelişim, dişlerde dizilim bozuklukları konuşma problemlerine eşlik ediyorsa, mutlaka bir ortodonti uzmanından görüş alınarak ideal tedavi planlanmalıdır.” dedi.