Nöbetçi Eczaneler
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete’de yayımlandı. Düzenlemeyle motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması, tüketicilerin korunması ve sektörde kayıt dışı faaliyetlerle haksız rekabetin önlenmesi amaçlanıyor.
Yönetmelik, tüketiciler tarafından gerçekleştirilen araç kiralama işlemlerini kapsayacak. Tüketici dışındaki kiracılara yönelik kısa ve uzun süreli kiralamalar ile kamp taşıtı kiralamaları ise düzenleme dışında tutulacak.
Araç kiralama şirketlerine yetki belgesi şartı
Yeni dönemde ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu olacak.
Yetki belgesi almak isteyen işletmelerin meslek odasına kayıtlı ve vergi mükellefi olması gerekecek. İş yerinin ikamet amacıyla veya yönetmelikte izin verilenlerin dışındaki başka mesleki ve ticari faaliyetler için kullanılmaması şartı aranacak.
İşletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirlenen suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekecek.
Araç kiralamada bilgi sistemi kurulacak
Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin ve kiralanan araçların takip edilmesi amacıyla Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi kurulacak.
Sistemin 1 Ocak 2027’ye kadar faaliyete geçirilmesi planlanırken, yetki belgesi başvuruları ve belgeye ilişkin diğer işlemler de bu sistem üzerinden yürütülecek.
6 yaşından büyük araçlar kiralanamayacak
Yönetmelikle kiralanabilecek araçların yaş ve kilometre sınırları da belirlendi.
Klasik taşıtlar dışında 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek. Ayrıca;
- 180 bin kilometrenin üzerindeki araçlar,
- 300 bin kilometrenin üzerindeki elektrikli araçlar,
- Periyodik bakımı zamanında yapılmayan taşıtlar,
- Ağır hasar kaydı bulunan araçlar
kiralama faaliyetlerinde kullanılamayacak.
Araç kiralama şirketlerine asgari filo şartı
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin en az 10 araca sahip olması gerekecek. Bu araçlardan en az 5’inin işletme adına tescilli olması şartı aranacak.
Nüfusu 30 bini aşmayan ilçeler ile büyükşehir belediyesi olmayan illerde ise işletmelerin en az 5 araca sahip olması, bunlardan en az 2’sinin işletme adına kayıtlı bulunması gerekecek.
Bu ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin filolarında ayrıca, en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şartıyla en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak.
Düzenlemeyle çevre dostu ulaşımın teşvik edilmesi ve yerli üretimin desteklenmesi hedefleniyor.
Depozito tutarlarına üst sınır getirildi
Tüketicilerin araç kiralama sırasında karşılaşabileceği yüksek depozito taleplerine de sınırlama getirildi.
Buna göre;
- 1 ila 6 günlük kiralamalarda depozito en fazla 3 günlük kira bedeli,
- 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli
olabilecek.
Araç tüketici tarafından teslim edildikten sonra depozitonun 7 gün içerisinde iade edilmesi zorunlu olacak.
Rezervasyon iptalinde tüketiciye yeni hak
Ön ödemeli rezervasyonlarda aracın teslimine 24 saatten fazla süre bulunması halinde tüketiciler herhangi bir gerekçe göstermeden ve kesinti uygulanmadan rezervasyonlarında değişiklik yapabilecek veya rezervasyonlarını iptal edebilecek.
Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalardan dolayı tüketiciden ücret talep edilemeyecek ve bu gerekçelerle depozitodan kesinti yapılamayacak.
Kış lastiği ve sigorta zorunluluğu
Mevsim şartları ile trafik ve kiracı güvenliğinin gerekli kıldığı durumlarda işletmelerin araçlara kış lastiği sağlaması zorunlu olacak.
Sigorta güvenceleri kiralama ücretine dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanması için ilave ücret veya başka bir şart getirilemeyecek.
İşletme ile kiracının anlaşması dışında, sigorta tahkim kararı veya ilam niteliğinde başka bir karar olmadan araçta meydana gelen değer kaybı gerekçesiyle kiracıdan ücret talep edilemeyecek.
İnternet ilanlarına da yetki belgesi kontrolü
Araç kiralama ilanlarının yayımlandığı internet platformları da yeni düzenlemenin kapsamına alındı.
Platformların kiralama ilanı veren işletmelerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmesi zorunlu olacak. Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin platformlara üye olması ve ilan yayımlaması engellenecek.
Kiralama şirketlerinin ayrıca hasar ve arıza durumlarında tüketicilerin her an ulaşabileceği sürekli ve erişilebilir bir iletişim altyapısı oluşturması gerekecek.
Yeni düzenleme 1 Ocak 2027’de başlayacak
Yönetmelik 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.
Mevcut araç kiralama işletmelerine yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye, asgari araç sayısı ve taşıtların niteliklerine ilişkin koşulları yerine getirmeleri için ise 1 Ocak 2028’e kadar süre verilecek.
İlan platformları ile kiralama işletmeleri arasında yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce yapılan sözleşmelerin de 1 Temmuz 2027’ye kadar yeni düzenlemeye uygun hale getirilmesi gerekecek.
Yeni kurallarla araç kiralama sektöründe şeffaflığın ve hesap verebilirliğin artırılması, tüketici haklarının güçlendirilmesi, araçların teknik standartlarının yükseltilmesi ve kayıt dışı faaliyetlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.