Nöbetçi Eczaneler
Avrupa, 12 Ağustos 2026 akşamında son yılların en dikkat çekici gökyüzü olaylarından birine sahne oldu. Ay’ın Dünya ile Güneş arasına girmesiyle meydana gelen Güneş tutulması, kıtanın çok geniş bir bölümünde farklı oranlarda gözlemlendi. İspanya’nın bazı kesimleri ile İzlanda’da tam tutulma yaşanırken Avrupa’nın diğer bölgelerinde Güneş’in çok büyük bölümü Ay tarafından örtüldü.
NASA verilerine göre 12 Ağustos 2026 tutulması tam Güneş tutulması sınıfında yer aldı. Tam tutulmanın merkez hattı Arktik bölge, Grönland, İzlanda ve İspanya’dan geçti; tutulmanın en güçlü noktasında tamlık süresi yaklaşık 2 dakika 18 saniyeye ulaştı.
İspanya’da Güneş tamamen kayboldu
Tutulmanın Avrupa’daki en çarpıcı görüntüleri İspanya’dan geldi. Tam tutulma ülkenin kuzeybatısından başlayarak doğuya doğru ilerledi ve kuzeydeki bazı kentlerle Balear Adaları’nda gözlendi. Gijon, Santander ve Bilbao gibi kentlerde tam tutulma yaşanırken Madrid’de Güneş diskinin yaklaşık yüzde 99’u Ay tarafından kapatıldı.
İspanya’da kısmi evre yerel saatle yaklaşık 19.30’da başladı. Tam tutulma ise bölgeye göre 20.27 ile 20.33 arasında gerçekleşti ve bazı noktalarda iki dakikaya yaklaşan sürelerle devam etti. Tutulmanın gün batımına yakın bir saatte yaşanması nedeniyle batıya açık tepeler, sahiller ve yüksek noktalar gözlemcilerin en çok tercih ettiği alanlar arasında yer aldı.
İspanya açısından tutulmayı daha da özel hale getiren ayrıntılardan biri tarihsel boyutu oldu. İber Yarımadası’nda bir önceki tam Güneş tutulmasının 1912’de görülmesinin ardından 12 Ağustos 2026 tutulması büyük ilgi gördü. Üstelik İspanya gökyüzü meraklılarını fazla bekletmeyecek; 2 Ağustos 2027’de ülkenin güney kesimlerinden bir kez daha tam Güneş tutulması geçecek.
İzlanda’da 72 yıl sonra tam tutulma
Avrupa’daki tutulmanın en özel duraklarından biri de İzlanda oldu. Ülkede 1954’ten bu yana ilk kez tam Güneş tutulması gözlendi. Westfjords, Snaefellsnes Yarımadası ve başkent Reykjavik’in bulunduğu bazı bölgeler tam tutulma hattında kaldı.
Reykjavik’te tutulma yerel saatle 16.47’de başladı, tam tutulma 17.48 civarında gerçekleşti ve yaklaşık bir dakika sürdü. İzlanda’nın batısındaki bazı noktalarda ise tam tutulmanın süresi iki dakikanın üzerine çıktı. Olayı izlemek üzere ülkeye çok sayıda ziyaretçi giderken özel filtreli tutulma gözlüklerine yönelik yoğun talep dikkat çekti.
Londra’da Güneş’in yüzde 90’dan fazlası kapandı
İngiltere’de tam tutulma yaşanmadı ancak Ay, Güneş’in çok büyük bölümünü örttü. Londra’da tutulma yerel saatle 18.17’de başladı ve 19.13 civarında en güçlü seviyesine ulaştı. Ülkenin birçok bölgesinde maksimum tutulma zamanı 19.02 ile 19.16 arasında değişti.
Greenwich Park, Telegraph Hill, Primrose Hill, Parliament Hill ve Crystal Palace gibi batı ufkunun açık olduğu yüksek noktalar gözlemcilerle doldu. Parlamento Meydanı ve Trafalgar Meydanı da tutulmayı takip eden kalabalıkların buluşma noktalarından oldu.
Paris’te yüzde 92, Fransa’nın güneybatısında yüzde 99,6
Fransa’da tutulma özellikle ülkenin güneybatısında güçlü biçimde hissedildi. Paris’te Güneş’in yüzde 92’si örtülürken Saint-Jean-de-Luz kentinde oran yüzde 99,6’ya kadar çıktı. Paris’te tutulma yerel saatle 19.22’de başladı ve 21.10 dolaylarında sona erdi.
Citroen Parkı, Luxembourg Bahçesi, Paris Filarmoni Salonu çevresi, Sacre-Coeur Bazilikası ve Zafer Takı gibi noktalar gökyüzünü izlemek isteyenlerle doldu. Ülkede koruyucu tutulma gözlüklerine olan yüksek talep nedeniyle bazı satış noktalarında stokların günler öncesinden tükendiği bildirildi.
Belçika’da gözlem noktalarının biletleri tükendi
Belçika’da tutulma yerel saatle 19.18’de başladı. Brüksel’deki Ellinci Yıl Parkı’nda bulunan tarihi Zafer Takı kompleksi gözlem için açılırken etkinlik biletleri kısa sürede tükendi. MIRA Gözlemevi, Zavelenberg, Scheutbos Parkı ve Koekelberg Bazilikası çevresi de yoğun ilgi gördü.
Anvers’te ise MAS Müzesi’nin çatısında toplu gözlem etkinliği düzenlendi ve katılımcılar Güneş teleskoplarından yararlanarak tutulmayı takip etti.
İsviçre’de 1999’dan bu yana en güçlü tutulmalardan biri
İsviçre’de Ay, Güneş’in yaklaşık yüzde 91 ila 93’ünü örttü. Cenevre’de maksimum tutulma sırasında Güneş’in yaklaşık yüzde 93’ü kapandı. Tutulma gün batımına oldukça yakın gerçekleştiğinden Güneş, bazı bölgelerde hâlâ kısmen tutulmuş durumdayken ufuk çizgisinin altında kayboldu.
Viyana’da maksimum tutulmadan bir dakika sonra Güneş battı
Avusturya’da Ay, Güneş’in yaklaşık yüzde 89’unu örttü. Başkent Viyana’da tutulma yerel saatle 19.22’de başladı ve 20.13’te maksimum seviyeye ulaştı. Güneş’in 20.14’te batması nedeniyle tutulmanın en güçlü aşaması gün batımından yalnızca bir dakika önce gerçekleşti.
Steinhofgründe, Kahlenberg ve Cobenzl gibi yüksek kesimler ile Tuna Kulesi’nin seyir terası gözlem için tercih edilen başlıca noktalar oldu.
İsveç’te Güneş’in yüzde 85’i örtüldü
İsveç’te tutulma ülkenin büyük bölümünden görüldü. Başkent Stockholm’de çok sayıda kişi özel filtreli gözlüklerle gökyüzünü izledi. Ülkede Güneş’in yaklaşık yüzde 85’inin örtülmesi, olayı son yılların en dikkat çekici astronomi hadiselerinden biri haline getirdi. İsveç’te en son tam Güneş tutulmasının 1954’te yaşandığı, bir sonraki tam tutulmanın ise 2126’da beklendiği belirtiliyor.
Almanya’da meydanlar ve parklar doldu
Almanya’da tutulma özellikle güneybatı kesimlerde güçlü biçimde gözlendi. Berlin’de Güneş’in yüzde 85’i örtülürken Freiburg’da bu oran yüzde 90’a ulaştı. Tutulma yerel saatle 19.12 civarında başladı ve 20.05’te maksimum seviyeye çıktı.
Berlin’de Tempelhofer Feld ve Brandenburg Kapısı çevresi tutulmayı takip etmek isteyenlerin en çok tercih ettiği alanlar arasında yer aldı.
Güneş tutulması neden her ay gerçekleşmiyor?
Güneş tutulması, Ay’ın yeniay evresinde Dünya ile Güneş arasına girmesi ve gölgesinin Dünya üzerine düşmesiyle meydana geliyor. Ancak Ay’ın yörüngesi Dünya’nın Güneş çevresindeki yörünge düzlemiyle tam olarak çakışmadığı için her yeniayda tutulma yaşanmıyor. Tutulmanın gerçekleşebilmesi için Ay’ın aynı zamanda yörüngesindeki düğüm noktalarına yeterince yakın olması gerekiyor. NASA da Güneş tutulmalarının yalnızca yeniay evresinde gerçekleştiğini belirtiyor.
Güneş tutulmaları genel olarak tam, halkalı ve parçalı olarak sınıflandırılıyor. Tam tutulmada Ay, gözlemcinin bulunduğu bölgeden bakıldığında Güneş diskini tamamen kapatıyor. Halkalı tutulmada Ay gökyüzünde Güneş’i bütünüyle örtecek kadar büyük görünmediğinden çevresinde parlak bir ışık halkası kalıyor. Tam veya halkalı tutulma hattının dışında kalan geniş bölgelerde ise olay parçalı tutulma şeklinde izleniyor.
Peki en yakın Güneş tutulması ne zaman?
12 Ağustos 2026’daki tutulmadan sonra Dünya’da gerçekleşecek en yakın Güneş tutulması 6 Şubat 2027’de yaşanacak. Bu tutulma halkalı Güneş tutulması olacak. Halkalı evre Şili, Arjantin ve Atlantik üzerindeki dar bir hat boyunca izlenebilecek; Güney Amerika, Antarktika ile Afrika’nın batı ve güney kesimlerinin daha geniş bölümünde parçalı tutulma görülebilecek.
Ancak tam Güneş tutulması bekleyenler için asıl önemli tarih 2 Ağustos 2027. NASA’nın hesaplamalarına göre bu tarihte meydana gelecek tutulma tam Güneş tutulması olacak ve merkez hattındaki maksimum tamlık süresi yaklaşık 6 dakika 23 saniyeye ulaşacak. Tam tutulma İspanya’nın güneyi ile Fas, Cezayir, Tunus çevresi, Libya, Mısır, Suudi Arabistan, Yemen ve Somali hattında gözlenebilecek. Avrupa, Orta Doğu ve Batı Asya’nın çok daha geniş bölümünde ise parçalı evre görülecek.
Önümüzdeki yıllardaki Güneş tutulmaları
NASA’nın 2021-2030 Güneş tutulmaları kataloğuna göre 12 Ağustos 2026’dan sonraki önemli tutulmalar şöyle:
| Tarih | Tutulma türü | En dikkat çekici gözlem bölgesi | Maksimum merkez süresi |
|---|---|---|---|
| 6 Şubat 2027 | Halkalı | Şili, Arjantin, Atlantik; Güney Amerika ve Batı/Güney Afrika’da parçalı | 7 dk 51 sn |
| 2 Ağustos 2027 | Tam | İspanya, Kuzey Afrika, Mısır, Suudi Arabistan, Yemen, Somali | 6 dk 23 sn |
| 26 Ocak 2028 | Halkalı | Ekvador, Peru, Brezilya, Surinam, İspanya ve Portekiz | 10 dk 27 sn |
| 22 Temmuz 2028 | Tam | Avustralya ve Yeni Zelanda çevresi | 5 dk 10 sn |
| 14 Ocak 2029 | Parçalı | Kuzey ve Orta Amerika | — |
| 12 Haziran 2029 | Parçalı | Arktik, İskandinavya, Alaska, Kuzey Asya ve Kanada | — |
| 11 Temmuz 2029 | Parçalı | Şili ve Arjantin’in güneyi | — |
| 5 Aralık 2029 | Parçalı | Güney Arjantin, Güney Şili ve Antarktika | — |
| 1 Haziran 2030 | Halkalı | Cezayir, Tunus, Yunanistan, Türkiye, Rusya, Çin ve Japonya | 5 dk 21 sn |
| 25 Kasım 2030 | Tam | Botsvana, Güney Afrika, Avustralya | 3 dk 44 sn |
NASA’nın katalog bilgilerine göre özellikle 1 Haziran 2030 tutulması Türkiye açısından ayrı bir önem taşıyor. Halkalı tutulmanın merkez hattı Türkiye’den de geçecek. Bu nedenle 2030’daki olay, Türkiye’de yaşayan gökyüzü meraklılarının takvimlerine şimdiden not edebileceği en önemli astronomik tarihlerden biri olarak öne çıkıyor. NASA, 1 Haziran 2030 tutulmasının halkalı hattında Cezayir, Tunus, Yunanistan, Türkiye, Rusya, Çin’in kuzeyi ve Japonya’nın bulunduğunu belirtiyor.
2 Ağustos 2027 de Türkiye için önemli
2 Ağustos 2027’deki tam Güneş tutulmasının tamlık hattı Türkiye’nin üzerinden geçmeyecek. Ancak NASA’nın görünürlük alanı Avrupa, Orta Doğu ile Batı ve Güney Asya’nın geniş bölümünü kapsıyor. Bu nedenle tutulmanın Türkiye’nin bulunduğu coğrafyada da parçalı evresinin dikkate değer bir gökyüzü olayı olması bekleniyor; kesin örtülme oranı ve gözlem saatleri ise şehre göre değişecek.
2027 tutulması neden şimdiden dikkat çekiyor?
2 Ağustos 2027 tutulmasını özel kılan en önemli özelliklerden biri süresi. NASA hesaplamalarında tutulmanın merkez çizgisindeki maksimum tamlık süresi yaklaşık 6 dakika 23 saniye olarak veriliyor. Bu, 12 Ağustos 2026’daki yaklaşık 2 dakika 18 saniyelik maksimum tamlık süresinin çok üzerinde.
Tutulmanın İspanya’dan başlayarak Kuzey Afrika ve Orta Doğu’ya uzanan geniş bir hat üzerinde gerçekleşecek olması da milyonlarca kişinin olayı gözlemleyebilmesini sağlayacak.
Güneş tutulmasına çıplak gözle bakılmamalı
Güneş tutulmasının yalnızca bir bölümünün gerçekleştiği bütün evrelerde Güneş’e doğrudan bakmak ciddi göz hasarı riski oluşturuyor. NASA, kısmi ve halkalı tutulmalar sırasında Güneş’in hiçbir zaman güvenli biçimde çıplak gözle izlenemeyeceğini vurguluyor. Tutulma gözlükleri veya Güneş gözlemi için üretilmiş uygun filtrelerin kullanılması gerekiyor.
Tam Güneş tutulmalarında ise yalnızca Güneş’in parlak yüzeyinin Ay tarafından tamamen örtüldüğü çok kısa tamlık evresinde farklı gözlem koşulları oluşuyor. Bunun dışındaki bütün aşamalarda koruyucu filtre kullanılmaya devam edilmesi gerekiyor.
Gökyüzü meraklılarının önünde yoğun bir takvim var
12 Ağustos 2026’da Avrupa’nın birçok ülkesini gökyüzüne kilitleyen tutulma, önümüzdeki yıllarda yaşanacak daha büyük astronomi olaylarının da başlangıcı niteliğinde. İlk sırada 6 Şubat 2027’deki halkalı tutulma bulunuyor. Ardından yalnızca altı ay sonra, 2 Ağustos 2027’de dünyanın en dikkat çekici tam Güneş tutulmalarından biri yaşanacak.
Türkiye için ise uzun vadeli takvimde özellikle 1 Haziran 2030 tarihi öne çıkıyor. NASA’nın hesaplarına göre halkalı Güneş tutulmasının merkez yolu Türkiye’den geçecek. Böylece uygun hava koşullarının oluşması halinde Türkiye’de milyonlarca insan, Güneş’in ortasının Ay tarafından örtüldüğü ve çevresinde parlak bir ışık halkasının kaldığı etkileyici “ateş çemberi” görüntüsüne tanıklık edebilecek.