Nöbetçi Eczaneler
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Gazze’de kalıcı ateşkesin sağlanmasına yönelik diplomatik temaslar kapsamında Hamas Siyasi Büro Başkanı Halil el-Hayye ve beraberindeki heyetle İstanbul’da görüştü.
Görüşmenin ana gündemini, Gazze Barış Planı’nın ikinci aşamasına geçiş amacıyla hazırlanan yol haritası oluşturdu. Hamas heyetinin söz konusu yol haritasına olumlu yaklaştığı belirtilirken, anlaşmanın sahada uygulanabilmesi için İsrail’in saldırılarını durdurması ve üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiği vurgulandı.
İsrail’in saldırıları süreci tehlikeye atıyor
Görüşmede, Hamas’ın yol haritasına yönelik yaklaşımına rağmen İsrail’in Gazze’ye düzenlediği saldırıları artırmasından duyulan endişe dile getirildi. İsrail’in askeri operasyonlarını sürdürmesinin ateşkes sürecini ve Gazze Barış Planı’nın ikinci aşamasına geçiş çalışmalarını tehlikeye attığı değerlendirmesinde bulunuldu.
İsrail saldırılarının bir an önce durdurulması için uluslararası toplumun daha etkili ve kararlı bir tutum sergilemesi gerektiği ifade edildi. Özellikle sivillerin, sağlık kuruluşlarının, insani yardım çalışanlarının ve temel altyapının korunması konusunda uluslararası mekanizmaların devreye girmesinin önemine dikkat çekildi.
Türkiye, Mısır ve Katar tarafından 3 Ağustos’ta yapılan ortak açıklamada da İsrail’in Gazze’de sağlık tesislerini ve tıbbi altyapıyı hedef alan saldırıları kınanmıştı. Açıklamada, devam eden saldırıların ateşkes anlaşmasının ihlali olduğu ve ikinci aşamanın uygulanmasına yönelik çabaları baltaladığı belirtilmişti. Arabulucu ülkeler ayrıca insani yardım ve tıbbi malzemelerin Gazze’nin tamamına engelsiz ulaştırılması çağrısında bulunmuştu.
Gazze Barış Planı’nın ikinci aşaması neyi kapsıyor?
Diplomatik girişimlerin merkezinde bulunan ikinci aşamanın; kalıcı ateşkesin güçlendirilmesi, İsrail güçlerinin Gazze’den aşamalı olarak çekilmesi, Filistinli bir yönetim mekanizmasının oluşturulması, güvenlik düzenlemeleri, insani yardımların artırılması ve yeniden imar çalışmalarının başlatılması gibi başlıkları içerdiği belirtiliyor.
Plan kapsamında Gazze’nin sivil idaresinin Filistinli teknokratlardan oluşan bir komiteye devredilmesi, uluslararası denetim ve doğrulama mekanizmalarının kurulması ile silahlara ilişkin düzenlemelerin tarafların karşılıklı yükümlülüklerine bağlı olarak uygulanması öngörülüyor. Sürecin en önemli anlaşmazlık başlıklarından birini, İsrail’in çekilmesiyle silahların sınırlandırılmasının hangi sırayla gerçekleştirileceği oluşturuyor.
Türkiye, Mısır ve Katar, ocak ayında Gazze Şeridi’nin yönetimini üstlenmesi planlanan Filistinli teknokrat komitenin kurulmasını memnuniyetle karşıladıklarını açıklamıştı. Üç ülke, bu adımın ateşkesin ikinci aşamasının uygulanmasına, Gazze’de istikrarın güçlendirilmesine ve insani şartların iyileştirilmesine katkı sağlayacağını bildirmişti.
Batı Şeria ve Kudüs’teki gelişmeler de gündemdeydi
Kalın ile Hamas heyeti arasındaki görüşmede yalnızca Gazze’deki gelişmeler değil, işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs’te yaşananlar da ele alındı.
İsrail’in Filistinlilere ait topraklarda yeni yerleşim faaliyetlerini sürdürmesi, yerleşimcilerin Filistinli sivillere yönelik saldırılarındaki artış ve Filistin halkının temel haklarının ihlal edilmesi görüşmenin önemli gündem maddeleri arasında yer aldı.
Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin temmuz ayı raporuna göre, Batı Şeria’da 2026 yılı içinde yerleşimci saldırılarıyla bağlantılı olarak hayatını kaybeden Filistinlilerin sayısı, yılın ilk yedi ayında 2025’in tamamındaki sayıyı geçti. Yılbaşından 20 Temmuz’a kadar can kaybı veya maddi hasarla sonuçlanan bin 330’dan fazla yerleşimci saldırısı kaydedildi. Raporda, yerleşim genişlemesi, ev yıkımları ve hareket kısıtlamalarının Filistinlilerin barınma, su, eğitim ve geçim kaynaklarına erişimini giderek zorlaştırdığı belirtildi.
Gazze’de insani durum ağırlaşıyor
Görüşmede Gazze’deki insani kriz üzerinde ayrıntılı şekilde duruldu. Türkiye’nin hem siyasi müzakere sürecinin ilerletilmesi hem de bölgeye ulaştırılan insani yardımların artırılması konusunda Filistin halkının yanında olmaya devam edeceği ifade edildi.
Gazze’de sağlık, temiz su, barınma, gıda ve temel ihtiyaç maddelerine erişimde ciddi sıkıntılar yaşandığına dikkat çekildi. İsrail’in geçiş noktalarına yönelik kısıtlamalarının ve saldırıların yardım çalışmalarını aksattığı belirtilirken, uluslararası toplumdan Gazze’ye kesintisiz ve güvenli bir insani yardım koridoru oluşturulması için harekete geçmesi istendi.
Birleşmiş Milletlerin son raporunda, Gazze’de devam eden askeri operasyonlar, tekrarlanan yerinden edilmeler, malzeme eksiklikleri ve yardım erişimindeki kısıtlamalar nedeniyle insani ihtiyaçların derinleştiği bildirildi. Gazze genelinde oluşan enkazın 60 milyon tonu aştığı, temizlenen miktarın ise toplam enkazın yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğu kaydedildi.
Türkiye, Katar ve Mısır’ın ortak çabasına vurgu
Taraflar, Gazze’de kalıcı barışın sağlanması için Türkiye, Katar ve Mısır tarafından sürdürülen arabuluculuk çalışmalarının önemini bir kez daha vurguladı.
Üç ülkenin ateşkesin korunması, taraflar arasındaki anlaşmazlıkların giderilmesi, insani yardımların artırılması ve ikinci aşamaya geçişin sağlanması amacıyla diplomatik temaslarını sürdüreceği belirtildi. Yol haritasının yalnızca siyasi açıklamalarla sınırlı kalmaması, belirlenen yükümlülüklerin sahada eş zamanlı ve denetlenebilir biçimde uygulanması gerektiği kaydedildi.
Türkiye’nin ayrıca İsrail’in Gazze’deki saldırılarını sona erdirmesi, Batı Şeria ve Kudüs’te Filistinlilerin haklarının korunması ve insani yardımların artırılması için uluslararası toplumu harekete geçirmeye yönelik girişimlerini sürdüreceği ifade edildi.
Hamas heyetinden Erdoğan’a teşekkür
Hamas heyeti, Türkiye’nin Gazze’de ateşkesin ve kalıcı barışın sağlanması için bugüne kadar yürüttüğü diplomatik çalışmalar dolayısıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a teşekkürlerini iletti.
Görüşme, Gazze Barış Planı’nın ikinci aşamasına yönelik hazırlıkların hızlandığı, ancak İsrail’in devam eden saldırılarının sürecin geleceğine ilişkin endişeleri artırdığı bir dönemde gerçekleştirildi. Tarafların önümüzdeki süreçte yol haritasının uygulanması, insani yardımların artırılması ve ateşkes ihlallerinin önlenmesi amacıyla temaslarını sürdürmesi bekleniyor.