Nöbetçi Eczaneler
E-ticaret sektöründe tüketicilerin aldatıcı reklamlar ve haksız ticari uygulamalara karşı daha etkin korunmasını amaçlayan yeni dönem başladı. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi.
1 Temmuz 2026 tarihli ve 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan düzenlemeyle hedefli reklamcılık, yapay zekâ kullanılarak oluşturulan reklamlar, sosyal medya etkileyicilerinin tanıtımları, indirim kampanyaları, tüketici değerlendirmeleri ve çevresel beyanlara ilişkin yeni kurallar getirildi.
Yeni düzenlemenin özellikle e-ticaret platformları, çevrim içi satış yapan işletmeler, reklam ajansları, sosyal medya etkileyicileri ve dijital altyapı sağlayıcıları açısından önemli değişiklikler oluşturması bekleniyor.
Yapay zekâ ile hazırlanan reklamlar açıkça belirtilecek
Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri, reklamlarda yapay zekâ kullanımına ilişkin getirilen şeffaflık zorunluluğu oldu.
Buna göre, yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulan ve gerçek bir insandan ayırt edilmesi güç olan dijital karakterlerin reklamlarda kullanılması halinde, içeriğin yapay zekâ ile oluşturulduğu tüketiciye açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde bildirilecek.
Gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulan dijital kopyasının, herhangi bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği ya da tavsiye ettiği izlenimi oluşturacak şekilde reklamlarda kullanılması ise yasaklandı. Böylece gerçek olmayan kullanıcı deneyimlerinin, uzman görüşlerinin veya tavsiyelerin tüketiciye gerçekmiş gibi sunulmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
İndirimlerde son 10 günün en düşük fiyatı esas alınacak
Yeni düzenlemeyle birlikte indirimli satış reklamlarında kullanılan referans fiyatlara yönelik kurallar da değişti.
İndirimli satış reklamlarında, kampanyanın başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içerisinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek “indirimden önceki fiyat” olarak gösterilebilecek. İşletmeler, bir ürünün fiyatını kampanya öncesinde yükselterek daha sonra yüksek oranlı indirim yapılmış gibi gösteremeyecek.
Örneğin bir ürün son 10 gün içerisinde en düşük 900 liradan satılmışsa, kampanyada indirim öncesi fiyat olarak bu tutarın üzerinde bir fiyat gösterilemeyecek. Böylece tüketicilerde gerçeği yansıtmayan “yüzde 50 indirim” veya “kaçırılmayacak fırsat” algısı oluşturulmasının sınırlandırılması hedefleniyor.
Tüketicilere indirim veya başka bir fayda sağlanmasını belirli bir şartın yerine getirilmesine bağlayan kampanyalar da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi tutulacak. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünlerle hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacak.
Hedefli reklamlarda kullanılan kriterler açıklanacak
Tüketicilerin çevrim içi davranışları, geçmiş tercihleri, konum bilgileri, demografik verileri ve benzeri kişisel verileri analiz edilerek hazırlanan hedefli reklamlar için de yeni yükümlülükler getirildi.
Reklam verenler, bir reklamın hangi kriterlere göre ilgili tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin bilgileri doğrudan ve kolay ulaşılabilir biçimde sunmak zorunda olacak.
Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği veya makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda ise kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılamayacak.
Bu düzenlemeyle özellikle çocukların çevrim içi davranışlarının ticari amaçlarla analiz edilerek reklam hedeflemesinde kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Influencer paylaşımlarında “reklam” ibaresi zorunlu
Kamuoyunda “influencer” olarak bilinen sosyal medya etkileyicilerinin ürün ve hizmet tanıtımlarına ilişkin kurallar da daha açık hale getirildi.
Sosyal medya etkileyicilerinin bir paylaşım karşılığında para, ücretsiz veya indirimli ürün, hizmet, davet ya da etkinliğe katılım gibi herhangi bir menfaat elde etmesi durumunda, paylaşımın reklam niteliğinde olduğu açıkça belirtilecek.
Bu tür içeriklerde tüketicinin paylaşımın ticari amaç taşıdığını kolaylıkla anlayabilmesi için “reklam” veya “tanıtım” gibi ifadelerin açık ve görünür biçimde kullanılması zorunlu olacak. Gizli reklam niteliğindeki paylaşımlar yeni dönemde daha sıkı denetime tabi tutulacak.
Yalnızca doğrulanabilen tüketici yorumları yayımlanacak
E-ticaret siteleri ve çevrim içi platformlarda yayımlanan tüketici yorumları konusunda da önemli değişiklikler yapıldı.
Satıcılar, hizmet sağlayıcılar veya mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden platformlar tarafından tüketicilere yorum yapma imkânı sunulması halinde, yalnızca ilgili mal veya hizmeti satın aldığı doğrulanabilen kişilerin değerlendirmelerine izin verilecek.
Satın alma sürecinin doğrulanmasının mümkün olmadığı başka internet sitelerinden veya mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacak. Böylece sahte hesaplarla oluşturulan, satın alma deneyimine dayanmayan veya tüketiciyi yönlendirmek amacıyla hazırlanan yorumların azaltılması hedefleniyor.
Mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcıyla ilgili değerlendirmelerin farklı başlıklar altında yayımlanması durumunda, tüketicilerin değerlendirmelerin tamamına aynı alandan açık ve kolay biçimde ulaşabilmesi sağlanacak.
Şikâyetlere cevap süresi 48 saate indirildi
Tüketici şikâyetlerinin yayımlandığı platformlarda satıcı ve hizmet sağlayıcılara tanınan cevap süresi de kısaltıldı.
Daha önce tüketici şikâyetlerine açıklama yapmak veya cevap vermek için tanınan 72 saatlik süre, yeni düzenlemeyle 48 saate indirildi. Satıcı veya sağlayıcı bu süre içerisinde cevap vermediği takdirde tüketici değerlendirmesi doğrudan yayımlanabilecek.
Düzenlemenin, tüketici şikâyetlerinin daha hızlı görünür hale gelmesine ve işletmelerin sorunlara daha kısa sürede çözüm üretmesine katkı sağlaması bekleniyor.
“Çevre dostu” ifadeleri belgesiz kullanılamayacak
Çevresel duyarlılığın ticari amaçlarla yanıltıcı biçimde kullanılmasını önlemek amacıyla “çevre dostu”, “doğaya saygılı”, “yeşil” ve benzeri genel ifadelerin reklamlarda açıklamasız kullanılmasına da sınırlama getirildi.
Çevresel beyan içeren reklamlarda, söz konusu beyanın ürün veya hizmetin üretim, piyasaya sunulma, kullanım ya da bertaraf edilme sürecinin hangi aşamasıyla ilgili olduğunun belirtilmesi gerekecek.
Reklamlarda yer verilen çevresel sertifikalar ve onaylar; yetkili kurumlar, üniversitelerin ilgili bölümleri veya akredite ve bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgelerle ispatlanacak.
Takviye edici gıda reklamlarına yeni sınırlar
Yeni düzenlemeyle takviye edici gıda reklamlarına ilişkin kurallar da yeniden belirlendi.
Takviye edici gıdaların, normal ve dengeli beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi oluşturacak şekilde tanıtılması yasaklandı. Tüketicilerde bir ürünün tek başına normal beslenmenin yerini alabileceği veya zorunlu olduğu algısının oluşturulmasına izin verilmeyecek.
Sağlık beyanı kapsamına giren hususlar dışında kalan özellikler bakımından ise belirlenen kurallara uygun olmak şartıyla karşılaştırmalı reklam yapılabilecek.
Akademik unvanlar yanıltıcı şekilde kullanılamayacak
Ticari reklam ve ilanlarda akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak veya bilgi ve tecrübe eksikliğini istismar edecek şekilde kullanılmasına ilişkin açık bir yasak da yönetmeliğe eklendi.
Bir kişinin akademik unvanı, uzmanlığıyla ilgisi olmayan bir ürünün güvenilirliğini artırmak veya tüketicide bilimsel olarak kanıtlanmış bir sonuç bulunduğu izlenimi oluşturmak amacıyla kullanılamayacak.
Yasa dışı şans oyunu reklamlarının kapsamı genişletildi
Falcı, medyum, astrolog ve benzeri kişiler tarafından sunulan hizmetlere yönelik reklamlarla yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına uygulanan yasak genişletildi. Yasa dışı şans oyunları da açıkça reklam yasağı kapsamına alındı.
Ticaret Bakanlığı, yeni düzenlemelerle tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğini istismar eden, aldatıcı nitelik taşıyan ve haksız rekabete neden olan reklamlarla mücadelenin güçlendirilmesini hedefliyor.
Çiğdemli: Sahte indirimlerin önüne geçilecek
TOBB E-ticaret Meclis Üyesi ve Ticimax Kurucu CEO’su Cenk Çiğdemli, yeni düzenlemenin e-ticarette uzun süredir tartışılan sahte indirim uygulamalarını önemli ölçüde sınırlandıracağını belirtti.
Bir ürünün fiyatının önce yapay olarak yükseltilip ardından yüksek oranlı indirim yapılmış gibi gösterilmesinin artık daha zor olacağını ifade eden Çiğdemli, şunları söyledi:
“İndirimli satışlarda referans fiyat olarak son 10 günün en düşük fiyatının esas alınması, kampanyaların daha şeffaf hale gelmesini sağlayacak. Yapay zekâ kaynaklı yanıltıcı reklamlara karşı da koruma sağlanacak. Gerçek olmayan kişilerin veya yapay zekâ ile oluşturulan görüntülerin gerçek kullanıcı ya da uzman gibi sunulması sınırlandırılıyor. Böylece tüketicinin reklam ile gerçeği ayırt etmesi kolaylaşacak.”
Ürünü gerçekten satın alan tüketicilerin değerlendirmelerinin öne çıkarılacağını kaydeden Çiğdemli, sahte veya manipülatif yorumların azaltılmasının hedeflendiğini vurguladı.
Çiğdemli, işletmelerin tüketici yorumlarına ve itirazlarına daha kısa sürede cevap vermek zorunda kalacağını belirterek, bunun tüketici sorunlarının daha hızlı çözüme kavuşturulmasına katkı sağlayacağını ifade etti.
Dijital altyapısı güçlü şirketler avantaj sağlayacak
Yeni dönemin yalnızca tüketicileri korumakla sınırlı kalmayacağını söyleyen Çiğdemli, düzenlemenin e-ticaret sektöründe yeni bir rekabet anlayışı oluşturacağını dile getirdi.
İşletmelerin fiyat geçmişini takip edebilmesi, tüketici yorumlarını doğrulayabilmesi ve reklam içeriklerini mevzuata uygun hale getirebilmesi için güçlü bir yazılım altyapısına ihtiyaç duyacağını belirten Çiğdemli, dijital dönüşüme daha önce yatırım yapan şirketlerin düzenlemelere daha hızlı uyum sağlayacağını kaydetti.
Çiğdemli, “Artık yalnızca düşük fiyat değil, güvenilirlik de rekabet unsuru olacak. Şeffaf çalışan markalar tüketicinin gözünde daha fazla tercih edilir konuma ulaşacak. Fiyat manipülasyonu ve yanıltıcı pazarlama yerine şeffaflık, doğrulanabilir bilgi ve tüketici güveni öne çıkarken, dijital altyapısını güçlendiren işletmeler yeni dönemin avantajlı oyuncuları arasında yer alacaktır” değerlendirmesinde bulundu.
İşletmeler reklam ve kampanya sistemlerini yenileyecek
Yeni düzenlemeyle e-ticaret şirketlerinin fiyat takip sistemlerinden kampanya yazılımlarına, müşteri yorumlarının doğrulanmasından sosyal medya tanıtımlarına kadar çok sayıda süreci yeniden gözden geçirmesi gerekecek.
İşletmelerin özellikle indirim öncesi fiyatların kayıt altına alınması, yapay zekâ içeriklerinin işaretlenmesi, influencer iş birliklerinin açıkça belirtilmesi, tüketici yorumlarının satın alma verileriyle eşleştirilmesi ve şikâyetlere 48 saat içerisinde cevap verilmesi konusunda teknik ve idari tedbirler alması bekleniyor.
Yeni dönemde tüketiciler açısından fiyatların daha kolay karşılaştırılabileceği, gerçek kullanıcı deneyimlerinin daha görünür hale geleceği ve reklam ile gerçek içerik arasındaki ayrımın güçleneceği bir e-ticaret ortamının oluşturulması amaçlanıyor.