İslam dininde sünnet; Hz. Muhammed’in (S.A.V.) sözleri, davranışları, uygulamaları ve onayladığı hususlar olarak tanımlanıyor. Peygamber Efendimiz, dini hükümleri insanlara aktarmasının yanı sıra günlük yaşamındaki davranışlarıyla da ümmetine örnek oldu.
Prof. Dr. Nihat Hatipoğlu da kaleme aldığı yazısında, ibadetlerle ilgili sünnetlerin büyük ölçüde bilindiğini ancak günlük yaşamı ilgilendiren pek çok sünnetin zamanla ihmal edildiğini ifade etti. Hatipoğlu, sünnetlerin yalnızca ibadet hayatına değil; temizlikten beslenmeye, yolculuktan toplumsal dayanışmaya kadar yaşamın her alanına ilişkin ölçüler içerdiğine dikkat çekti.
Günlük yaşamda dikkat edilmesi gereken sünnetler
Hatipoğlu’nun aktardığı günlük hayata ilişkin temel sünnetlerden bazıları şöyle:
Tuvalet gibi yerlere sol ayakla girmek, sağ ayakla çıkmak.
Pantolon ve benzeri kıyafetleri giyerken oturmak veya güvenli bir yere dayanmak.
İki ya da daha fazla kişi yolculuğa çıktığında aralarından birini yolculuk sorumlusu olarak belirlemek.
Abdest aldıktan sonra üç yudum su içmek.
Kişisel temizliğe dikkat ederek özellikle cuma günü tırnakları kesmek.
Hapşıran kişinin “Elhamdülillah” demesi, bunu duyan kişinin ise “Yerhamükellah” diyerek karşılık vermesi.
Açık arazide veya haşerat bulunabilecek yerlerde çıkarılan ayakkabıyı yeniden giymeden önce silkelemek.
Birisi seslendiğinde yalnızca başıyla değil, bütün bedeniyle ona yönelmek.
Yemek sırasında tamamen susmamak veya sürekli konuşmamak; ölçülü biçimde sohbet etmek.
Yakınını kaybeden ve cenaze telaşı yaşayan aileye yemek göndermek.
İyi ve hayırlı işlere besmeleyle başlamak.
Yatağa abdestli girmek.
Yemek adabı ve kişisel temizlik öne çıkıyor
Hatipoğlu’nun sıralamasında sağlık, temizlik ve yemek adabıyla ilgili davranışlar da önemli yer tutuyor. Buna göre günlük hayatta uygulanabilecek diğer sünnetler şöyle:
Vücudun bir kısmı güneşte, diğer kısmı gölgede kalacak şekilde oturmamak.
Özellikle açık alanlara yakın yerlerde yatmadan önce yatağı ve yorganı kontrol ederek silkelemek.
Yemeği sağ elle yemek.
Yiyecek ve içeceklere üflememek.
Yemeği çok sıcak veya kaynar halde tüketmemek.
Ortak bir kaptan yemek yeniliyorsa temizlik kurallarına ve diğer insanların hakkına dikkat etmek.
Yemekten önce ve sonra elleri yıkamak.
Yemeğe “Bismillah” diyerek başlamak, bittikten sonra “Elhamdülillah” demek.
Ekmeğe ve diğer nimetlere saygılı davranmak; ekmeği uygun biçimde ele alarak parçalamak.
Tırnakları kesmek, bıyığı kısaltmak ve kişisel bakımı düzenli olarak yapmak.
Cuma günü ibadet ve temizlik niyetiyle yıkanmak.
Yatağa girerken Felak ve Nâs surelerini okuyarak dua etmek.
“Hayatın her aşamasını disipline ediyor”
Prof. Dr. Nihat Hatipoğlu, Hz. Muhammed’in (S.A.V.) günlük yaşamdaki uygulamalarının temizlik, nezaket, ölçülülük, dayanışma ve nimetlere saygı gibi temel değerleri güçlendirdiğini ifade etti.
Sünnetlerin hayatın yalnızca ibadet bölümünü değil, insanlar arasındaki ilişkileri ve gündelik alışkanlıkları da düzenlediğini vurgulayan Hatipoğlu, unutulan güzel davranışların yeniden yaşatılmasının önemine işaret etti.




