Allah, bağışlanma dileyen kulunu geri çevirmez

İnsan, yaratılışı gereği hem iyiliğe hem de kötülüğe yönelebilecek özelliklere sahiptir. Hayatı boyunca doğru ile yanlış arasında tercihler yapan insan, kimi zaman ilahî buyruklardan uzaklaşarak hata işleyebilir. Ancak İslam inancında hiçbir hata, kul ile Allah arasındaki bağın tamamen kopması anlamına gelmez.

İşlediği günahtan dolayı gerçek anlamda pişmanlık duyan, yanlışından vazgeçen ve samimi bir şekilde bağışlanma dileyen kişi için tövbe kapısı açıktır. Allah’ın rahmetinden ümit kesilmemesi gerektiği, Kur’an-ı Kerim’in pek çok ayetinde hatırlatılmaktadır.

Kur’an’da bağışlanma müjdesi

Nisâ Suresi’nin 110’uncu ayetinde, hata yapan kişinin Allah’a yönelmesi halinde bağışlanmayla arşılaşacağı şöyle bildirilmektedir:

“Kim bir kötülük yapar yahut kendine zulmeder, sonra da Allah’tan bağışlama dilerse, Allah’ı çok bağışlayıcı ve çok merhamet edici bulur.”

(Nisâ, 4/110)

Ayette, insanın yaptığı kötülükle aslında kendi nefsine zarar verdiğine dikkat çekilirken, bağışlanmaya giden yolun da istiğfar ve tövbeden geçtiği vurgulanıyor. Buna göre günah ne kadar ağır olursa olsun, kişi samimiyetle Allah’a yönelmeli ve O’nun rahmetinden ümidini kesmemelidir.

İnsanı günaha sürükleyen nedenler

İnsanın hata yapmasına yol açan pek çok duygu ve davranış bulunuyor. Acelecilik, kontrol edilemeyen öfke, mal ve makam kazanma hırsı, dünya nimetlerine aşırı düşkünlük ve ölçüsüz eğlence tutkusu bunların başında geliyor.

Nefsin arzularının yanı sıra şeytanın vesveseleri de insanı doğru yoldan uzaklaştırabilir. Böyle zamanlarda kişi, yaptığı davranışın yanlış olduğunu fark ederek kendisini sorgulamalı ve günahında ısrar etmek yerine vakit kaybetmeden tövbeye yönelmelidir.

Samimi tövbenin temelinde pişmanlık var

Tövbe yalnızca sözle bağışlanma istemekten ibaret değildir. Samimi bir tövbenin temelinde işlenen günahtan dolayı pişmanlık duymak, o davranışı terk etmek ve yeniden yapmamaya karar vermek bulunur. Hata başka bir kişinin hakkını ilgilendiriyorsa kul hakkının giderilmesi, zararın karşılanması ve hak sahibinden helallik istenmesi de gerekir.

İslam geleneğinde, günahından içtenlikle tövbe eden kişinin manevi bakımdan arınacağı ifade edilir. Buradaki en önemli ölçü, kulun samimiyetidir. Kişi yalnızca diliyle değil, kalbi ve davranışlarıyla da yanlışından dönmelidir.

Allah tövbe için kullarına mühlet verir

Allah kullarına karşı sonsuz merhamet sahibidir. Günah işleyen insanın hemen cezalandırılmaması, ona hatasını fark etmesi ve tövbe etmesi için fırsat verilmesi de bu merhametin bir göstergesi olarak değerlendirilir.

Bu nedenle insanın, “Benim günahlarım bağışlanmaz” düşüncesine kapılması doğru değildir. Mümin, korku ile ümit arasında yaşamalı; hatalarından sakınırken Allah’ın affına ve merhametine güvenmelidir. Tövbe kapısının açık olması, günah işlemeyi hafife alma sebebi değil; yanlış yapan kişinin yeniden doğruluğa yönelmesi için büyük bir imkândır.

İstiğfar hayatın bir parçası olmalı

İstiğfar, yalnızca büyük bir hata işlendiğinde değil, günlük hayatın her anında yapılabilecek bir kulluk bilincidir. İnsan, farkında olarak veya olmayarak yaptığı yanlışlar için Allah’tan bağışlanma dilemeli; sözlerini, davranışlarını ve niyetlerini sürekli gözden geçirmelidir.

Bağışlanma istemek insanı ümitsizlikten kurtarırken, manevi sorumluluklarını yeniden hatırlamasına da yardımcı olur. Samimi tövbe, geçmişte yapılan hataları geride bırakmanın yanı sıra daha dikkatli, ölçülü ve erdemli bir hayat sürmenin başlangıcıdır.

Sû’: Kötülük, kötü davranış.

İstiğfar: İşlenen günahların bağışlanmasını Allah’tan istemek.