Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump, Beyaz Saray’da gazetecilerin Türkiye, İsrail, İran ve Rusya’ya ilişkin sorularını yanıtladı. Trump’ın açıklamalarında Türkiye’nin askeri gücü, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ilişkileri ve F-35 savaş uçaklarının Türkiye’ye satılması konusu öne çıktı.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu 28 Temmuz’da Beyaz Saray’da ağırlayacak olan Trump’a, İsrail yönetiminin Türkiye’ye F-35 savaş uçağı satışına karşı çıktığı hatırlatıldı.
Trump, bu değerlendirmelere sert bir ifadeyle karşılık vererek ABD’nin savunma sanayisi satışları konusunda kararını kendisinin vereceğini belirtti.
“Türkiye büyük bir müttefikimiz”
Türkiye’nin ABD açısından önemli ve güvenilir bir ortak olduğunu dile getiren Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile kişisel ilişkilerinin de iyi olduğunu söyledi.
Trump, şu ifadeleri kullandı:
“Türkiye benim için harika bir müttefik olmuştur. O, yani Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, benim dostumdur. Kimse bana kime neyi satıp satmamamız gerektiğini söyleyemez. Türkiye büyük bir müttefikimiz.”
ABD Başkanı, Türkiye ile İsrail arasında yaşanan sorunların ve iki ülke arasındaki görüş ayrılıklarının herkes tarafından bilindiğini de kaydetti. Buna rağmen Washington’un Ankara ile ilişkilerini başka ülkelerin taleplerine göre şekillendirmeyeceği mesajını verdi.
Türkiye’nin askeri gücüne dikkat çekti
NATO zirvesi kapsamında gerçekleştirdiği Ankara ziyaretinin oldukça iyi geçtiğini belirten Trump, Türkiye’nin bölgesel ve askeri gücüne ilişkin övgü dolu ifadeler kullandı.
Türkiye’nin güçlü bir ülke olduğunu vurgulayan Trump, “Türkiye harika ve çok güçlü bir ülke. Muhteşem bir orduları var. Çok büyük ve güçlü bir orduya sahipler. Birçok önemli ve gelişmiş teçhizatları bulunuyor” diye konuştu.
Trump’ın sözleri, Türkiye’nin NATO içindeki askeri kapasitesine ve bölgesel güvenlik politikalarındaki etkisine yönelik açık bir destek mesajı olarak değerlendirildi.
F-35 satışına ilişkin karar sinyali
Türkiye’nin F-35 savaş uçağı programındaki durumu, Ankara ile Washington arasındaki savunma ilişkilerinin en önemli başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.
Trump, NATO zirvesi için geldiği Ankara’da da Türkiye’ye F-35 satışı konusunda değerlendirmelerde bulunmuştu. Türkiye’nin sadık bir dost olduğunu söyleyen Trump, konuyla ilgili bir karar alınacağını belirtmişti.
Trump, Ankara’daki açıklamasında şunları kaydetmişti:
“Bu konuda bir karar vereceğiz. Çok iyi bir ilişkimiz var. Sanıyorum birçok kişi, ‘Neden bunu yapmıyoruz?’ diye düşünüyor. Türkiye sadık bir dostumuz. F-35 harika bir uçak. Kesinlikle bu konuda bir şeyler düşüneceğiz.”
Trump’ın son açıklamasıyla birlikte, Türkiye’ye F-35 satışı konusunda Washington yönetiminin yeni bir değerlendirme sürecine girebileceği mesajı verilmiş oldu.
ABD Başkanı’nın, İsrail’in muhtemel itirazlarına rağmen satış kararının Washington tarafından bağımsız şekilde alınacağını vurgulaması dikkati çekti.
Netanyahu Beyaz Saray’da ağırlanacak
Trump’ın Türkiye ve F-35 açıklaması, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Beyaz Saray ziyareti öncesinde geldi.
Trump ile Netanyahu arasındaki görüşmede bölgesel güvenlik, Gazze’deki gelişmeler, İran’ın nükleer programı, Suriye’deki durum ve Türkiye-İsrail ilişkilerinin gündeme gelmesi bekleniyor.
Trump’ın görüşme öncesinde Türkiye’yi “büyük ve güçlü bir müttefik” olarak nitelendirmesi, Washington’un Ankara ile ilişkiler konusunda İsrail’den gelebilecek itirazlara rağmen kendi politikasını sürdüreceği mesajı şeklinde yorumlandı.
İran’la görüşmeler sürüyor
ABD Başkanı Trump, gazetecilerin İran ile yürütülen müzakerelere ilişkin sorularını da yanıtladı.
ABD ile İran arasında görüşmelerin devam ettiğini açıklayan Trump, mevcut temasları olumlu olarak değerlendirdi. Trump, “İran’la şu anda iyi görüşmeler yürütülüyor” diyerek diplomatik süreçte ilerleme sağlanabileceğini söyledi.
İran ile olası bir anlaşmanın gerçekleşme ihtimaline ilişkin konuşan Trump, “Bir şeylerin gerçekleşmesi için yüksek bir ihtimal var” ifadesini kullandı.
Diplomatik girişimler konusunda harekete geçmek için yeterli zamana sahip olduğunu belirten Trump, buna karşın müzakerelerin uzun süre devam etmesine izin vermeyeceği mesajını da verdi.
“Ya hızlı olur ya da hiç olmaz”
Trump, Axios’a yaptığı değerlendirmede İran’la yürütülen diplomatik sürece sınırlı süre tanıyacağını söyledi.
Müzakerelerin kısa sürede sonuç vermesi gerektiğini belirten Trump, “Diplomasiye çok fazla süre tanımayacağım. Ya hızlı olur ya da hiç olmaz” dedi.
İran’la görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması durumunda askeri seçeneğin gündeme gelebileceğini ifade eden Trump, güçlü bir askeri müdahaleye hazır olduğunu söyledi.
Trump’ın açıklamaları, Washington yönetiminin bir taraftan diplomatik çözüm arayışını sürdürürken diğer taraftan İran üzerindeki askeri ve siyasi baskıyı artırmaya devam edeceğini ortaya koydu.
Rusya’ya uydu görüntüsü sorusu
ABD Başkanı, Rusya’nın İran’a yardımcı olmak amacıyla uydu görüntüleri sağladığı yönündeki değerlendirmeler hakkında da konuştu.
Konuyu Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e soracağını belirten Trump, “Bunu Putin’e soracağım. Öğreneceğiz” ifadelerini kullandı.
Trump’ın bu açıklaması, ABD yönetiminin İran ile Rusya arasındaki askeri ve istihbari iş birliğini yakından takip ettiğini gösterdi.
Beyaz Saray’daki açıklamalarında Türkiye’ye geniş yer ayıran Trump, Ankara’yı güçlü, sadık ve önemli bir müttefik olarak tanımlarken, F-35 savaş uçaklarının satışı konusunda kararın başka ülkelerin talepleri doğrultusunda alınmayacağını açık şekilde dile getirdi.