Nöbetçi Eczaneler
Boğaziçi Üniversitesi’nin 159. Mezuniyet Töreni’nin ardından sosyal medya hesabından bir paylaşım yapan iş insanı ve Boğaziçi Üniversitesi mezunu Tijen Mergen, kullandığı ifadelerle tartışmaların odağına yerleşti.
Mezuniyet törenine katılan çarşaflı ve başörtülü öğrenciler ile başörtülü anneler ve takke takan babalar üzerinden üniversitedeki değişimi değerlendiren Mergen, Türkiye’nin önde gelen bilim yuvalarından biri olarak nitelendirdiği Boğaziçi Üniversitesinde “daha çağdaş bir portre” görmek istediğini söyledi.
Mergen’in, çocuklarının yıllarca süren eğitim hayatının ardından yaşadığı mezuniyet sevincine ortak olmak için kampüse gelen aileleri kıyafetleri ve dinî tercihleri üzerinden değerlendirmesi, sosyal medyada yoğun eleştirilere neden oldu.
Muhafazakâr öğrencileri ve aileleri kıyafetleri üzerinden değerlendirdi
Tijen Mergen, paylaşımında Boğaziçi Üniversitesinin Türkiye’nin farklı toplumsal kesimlerini yansıtan bir yapıya dönüştüğünü ifade etti.
Ancak Mergen’in bu toplumsal çeşitliliği olumlu bir gelişme olarak değerlendirmek yerine çarşaf, başörtüsü ve takke gibi dinî kıyafetler üzerinden eleştirmesi tepki çekti.
Mergen paylaşımında şu ifadeleri kullandı:
“Boğaziçi Üniversitesi’nin 159. Mezuniyet Haftası’nda kampüsteydim…
Bu yıl, Boğaziçi Üniversitesi Mezunlar Derneği olarak mümkün olduğunca yeni mezunlarımızla bir araya gelmeye çalıştık. Mezun olmanın sadece diploma almak olmadığını; bir ömür boyu sürecek bir dayanışma ağına, güçlü bir topluluğa ve ortak değerlere sahip olmanın önemini anlatmaya çalıştık. Çünkü gerçek network, aynı değerleri paylaşan insanlarla yıllar boyunca yan yana yürüyebilmektir.
Kampüste dolaşırken bir kez daha şunu hissettim: Boğaziçi artık Türkiye’nin küçük bir yansıması olmuş. Her kesimden, her yaşam tarzından aileler çocuklarının mezuniyet heyecanını paylaşmak için oradaydı. Çarşaflı öğrenciler, anneler, takke takan babalar, yıllarca emek verip o gurur gününü yaşamaya gelen binlerce insan… Türkiye’nin önde gelen bilim yuvasında daha çağdaş bir portre görmek isterdim. Yıllar içinde Türkiye’deki değişimin aynen üniversitemde de olduğunu içim burkularak seyrettim 😢😢😢…
Gençlerin, haklı olarak, eski görkemli toplu mezuniyet törenlerinin yapılamamasını protesto etmelerini de dikkatle izledim. Hepimiz bir zamanlar binlerce mezunun aynı sahneyi paylaştığı, ailelerin tribünleri doldurduğu, dünyanın saygın üniversitelerinde olduğu gibi büyük mezuniyet törenlerini yaşadık. O coşkuyu özlememek mümkün değil.
Yine de umudumu koruyorum.
Bir gün Boğaziçi’nin de, Türkiye’nin de, farklılıkların sadece zenginlik olarak görüldüğü; ortak değerlerin ayrılıklardan daha güçlü olduğu, daha özgür, daha çağdaş, daha kapsayıcı ve daha aydınlık günlere kavuşacağına inancım tam.”
“Dışlayıcılığın kapsayıcılık olarak sunulması çelişkili”
Mergen’in açıklamasına tepki gösterenler, paylaşımın kendi içerisinde ciddi bir çelişki barındırdığını savundu.
Paylaşımda başörtülü, çarşaflı veya takke kullanan kişilerin “daha çağdaş bir portre” beklentisinin karşısına yerleştirildiğine dikkat çeken sosyal medya kullanıcıları, bir taraftan kapsayıcılık ve farklılıklara saygı çağrısı yapılırken diğer taraftan belirli kıyafetleri tercih eden insanların dışlanmasının kabul edilemez olduğunu belirtti.
Eleştirilerde, mezuniyet törenine katılan öğrenciler ve ailelerinin doğrudan dış görünüşleri üzerinden “çağdaş olmayan” kişiler gibi gösterildiği ifade edildi.
Türkiye’nin kültüründen, insanının giyiminden, görünümünden ve yaşam biçiminden rahatsızlık duyulmasının çağdaşlıkla bağdaşmadığını belirten kullanıcılar, bu tür yaklaşımların toplumun belirli kesimlerini küçümseyen eski bir anlayışın devamı olduğunu savundu.
Bazı kullanıcılar ayrıca, Türkiye’nin imkânlarından yararlanarak eğitim ve iş hayatında önemli konumlara gelen kişilerin, toplumun geniş kesimlerini kıyafetleri üzerinden değerlendirmesinin dikkat çekici bir çelişki oluşturduğunu dile getirdi.
“Çağdaşlık kıyafetle ölçülemez”
Mergen’in paylaşımına tepki gösteren vatandaşlar, çağdaşlığın insanların giydiği kıyafetle, taktığı başörtüsüyle veya kullandığı dinî sembollerle ölçülemeyeceğini vurguladı.
Sosyal medyada yapılan yorumlarda; bilimsel düşünceyi, eğitimi, özgürlükleri ve farklı yaşam biçimlerine saygıyı benimsemeden kişinin kendisini “çağdaş” olarak tanımlamasının anlamlı olmadığı ifade edildi.
Birçok kullanıcı, Mergen’in sözlerini “kıyafeti çağdaşlık ölçüsü sayan bağnazlık” olarak nitelendirdi. Asıl çağ dışı tutumun, insanları inançları ve giyim tercihleri nedeniyle sınıflandırmak olduğu kaydedildi.
Tepkilerde, çarşaflı veya başörtülü bir öğrencinin akademik başarısının kıyafetiyle ölçülemeyeceği, takke takan bir babanın ya da başörtülü bir annenin yaşam tarzının başkalarının değerlendirmesine tabi tutulamayacağı belirtildi.
28 Şubat dönemindeki ayrımcılığı hatırlattı
Mergen’in açıklamaları, Türkiye’de başörtülü öğrencilerin üniversite kapılarından geri çevrildiği 28 Şubat dönemini de yeniden gündeme taşıdı.
Sosyal medya kullanıcıları, geçmişte genç kadınların başörtüleri nedeniyle eğitim haklarından mahrum bırakıldığını, ailelerin ise inançları ve kıyafetleri nedeniyle kamu kurumlarında ayrımcılığa uğradığını hatırlattı.
Mergen’in sözlerinin, insanların kıyafetleri üzerinden “çağdaş” ve “çağ dışı” şeklinde sınıflandırıldığı eski vesayetçi anlayışın izlerini taşıdığı yönünde değerlendirmeler yapıldı.
Tepkilerde, Türkiye’nin bu ayrımcı zihniyeti büyük ölçüde geride bıraktığı ve hiçbir öğrencinin dinî inancı, ailesinin hayat tarzı veya kıyafeti nedeniyle bilimsel eğitimden dışlanamayacağı vurgulandı.
Boğaziçi Üniversitesinde farklı inançlara, kültürlere ve yaşam biçimlerine sahip öğrencilerin bir arada bulunmasının kurumun bilimsel niteliğini zayıflatmayacağına dikkat çekildi. Tam tersine, üniversitelerin gerçek anlamda kapsayıcı olmasının ancak toplumun bütün kesimlerine eşit eğitim imkânı sunulmasıyla mümkün olacağı belirtildi.
“Eski vesayetçi zihniyetin Türkiye’de artık hiçbir karşılığı yok”
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da iş insanı Tijen Mergen’in sosyal medya paylaşımına tepki gösterdi.
Bakan Göktaş, NSosyal hesabından yaptığı açıklamada, şunları kaydetti:
“Evlatlarının mezuniyet sevincini paylaşan anneleri, aileleri hedef almak çağdaşlık değil, apaçık bir ayrımcılıktır. Kılık kıyafet üzerinden insanları aşağılayan, milletimizin değerlerine tepeden bakan ve toplumun bir kesimini küçümseyen bu eski vesayetçi zihniyetin Türkiye’de artık hiçbir karşılığı yoktur.
Kimsenin inancı, kimliği, kıyafeti ya da yaşam tarzı nedeniyle küçümsenmesine, hedef gösterilmesine ve ötekileştirilmesine sessiz kalmayacağız. Milletimizi ayrıştırmaya, kutuplaştırmaya ve birbirine düşürmeye çalışanlara karşı mücadelemizden asla vazgeçmeyeceğiz.”