Nöbetçi Eczaneler
Sıcak havaların etkisini artırmasıyla birlikte baş ağrısı ve migren şikâyetlerinde de artış görülebiliyor. Yüksek sıcaklık, yoğun nem, yetersiz sıvı tüketimi, güçlü güneş ışığı ve günlük düzenin değişmesi özellikle kronik baş ağrısı bulunan kişileri olumsuz etkileyebiliyor.
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Yaşar Kütükçü, sıcak hava ile baş ağrısı arasındaki ilişkinin her zaman kolay fark edilmediğini belirterek, yaz aylarında kişisel tetikleyicilerin yakından takip edilmesini önerdi.
Sıcaklık, nem ve sıvı kaybı baş ağrısını artırabiliyor
Prof. Dr. Kütükçü, hava sıcaklığı ile nem oranındaki yükselişin vücudun sıvı dengesini bozabildiğine ve bunun baş ağrısı riskini artırabildiğine dikkat çekti.
Kütükçü, şu ifadeleri kullandı:
“Sıcaklık ve nem artışının yanı sıra sıvı kaybı da baş ağrısı riskini artırabiliyor. Ağır parfüm kokuları ve kokulu güneş kremleri de özellikle migren hastalarında atakları tetikleyebiliyor.”
National Headache Foundation’ın çalışmalarına göre kronik baş ağrısı veya migreni bulunan hastaların yüzde 75’i, sıcak hava koşullarının şikâyetlerini artırabileceği endişesiyle açık havada spor yapmak gibi etkinliklerden uzak durabiliyor.
Uyku düzeninin bozulması ve öğün atlamak da etkili
Yaz tatilleriyle birlikte uyku ve beslenme alışkanlıklarının değişmesi de migren ataklarını artırabilecek faktörler arasında yer alıyor.
Geç saatlerde yatmak, normalden daha az uyumak, öğün atlamak veya uzun süre aç kalmak baş ağrısını tetikleyebiliyor. Güneşten yansıyan yoğun ışık da özellikle ışığa duyarlılığı bulunan migren hastalarında şikâyetleri belirginleştirebiliyor.
Prof. Dr. Kütükçü, tatil dönemlerinde dahi uyku ve beslenme düzeninin mümkün olduğunca korunmasını önerdi.
Şapka ve güneş gözlüğü kullanın
Açık havada geçirilen sürede doğrudan güneş ışığına maruz kalmanın azaltılması gerekiyor.
Uzmanlar, özellikle günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkılması gerekiyorsa şapka ve güneş gözlüğü kullanılmasını, yeterli su tüketilmesini ve uzun süre güneş altında kalınmamasını tavsiye ediyor.
Baş ağrısı yaşayan kişilerin, gün boyunca ne kadar sıvı tükettiklerini ve doğrudan güneşe maruz kalıp kalmadıklarını da takip etmeleri önem taşıyor.
Baş ağrısının başladığı saati kaydedin
Prof. Dr. Yaşar Kütükçü, kişisel baş ağrısı günlüğü tutulmasının tetikleyicilerin belirlenmesine yardımcı olabileceğini söyledi.
Baş ağrısı yaşanan günlerde şu bilgilerin not edilmesi öneriliyor:
| Takip edilmesi gereken bilgi | Neden önemli? |
|---|---|
| Baş ağrısının başladığı saat | Atakların belirli zamanlarda yoğunlaşıp yoğunlaşmadığını gösterir |
| Hava sıcaklığı ve nem | Sıcak hava bağlantısının anlaşılmasına yardımcı olur |
| Günlük su tüketimi | Sıvı kaybının etkisini ortaya çıkarabilir |
| Uyku süresi ve kalitesi | Uykusuzluk veya düzensizliğin rolünü gösterebilir |
| Öğün düzeni | Açlık ve öğün atlamanın etkisini belirlemeye yardımcı olur |
| Kullanılan parfüm ve güneş kremi | Yoğun kokuların tetikleyici olup olmadığını gösterebilir |
| Fiziksel aktivite | Sıcak ortamda aşırı eforun etkisini ortaya çıkarabilir |
Kütükçü, “Baş ağrısının başladığı saat ile o günkü koşulların not edilmesi, kişisel tetikleyicilerin belirlenmesine yardımcı olabilir” dedi.
Kokulu güneş kremleri gözden kaçabiliyor
Yaz aylarında yaygın olarak kullanılan güneş kremlerinin içeriği de migren hastaları açısından önem taşıyor.
Yoğun parfüm içeren ürünlerin, sıcak hava ve güneş ışığıyla birleştiğinde atakları tetikleyebileceğini belirten Kütükçü, şu uyarıda bulundu:
“Migren hastaları yoğun kokuların atakları tetikleyebileceğini çoğu zaman biliyor. Ancak güneş kremi seçerken ürünün kokulu olması gözden kaçabiliyor ve bu durum, sıcak havayla birlikte baş ağrısını daha da belirgin hâle getirebiliyor.”
Koku hassasiyeti bulunan kişilerin parfümsüz veya kokusuz güneş koruyucu ürünleri tercih etmesi öneriliyor.
Sıcak çarpmasının belirtilerini önemseyin
Yüksek sıcaklık, yoğun nem ve ağır fiziksel aktivite sıcak çarpmasına yol açabiliyor. Baş ağrısına eşlik eden bazı belirtilerin yalnızca migren atağı olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Sıcak çarpmasında görülebilecek başlıca belirtiler şöyle sıralanıyor:
- Zonklayıcı baş ağrısı
- Kas krampları
- Kalp çarpıntısı
- Mide bulantısı ve kusma
- Yoğun halsizlik ve yorgunluk
- Baş dönmesi
- Bilinç bulanıklığı
Prof. Dr. Kütükçü, belirtiler ortaya çıktığında yapılan aktivitenin hemen durdurulmasını, gölge ve serin bir alana geçilmesini ve sıvı tüketilmesini önerdi.
Bu belirtilerde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurun
Baş ağrısının aniden ve çok şiddetli başlaması, ciddi nörolojik sorunların işareti olabiliyor.
Özellikle baş ağrısına şu belirtilerden biri eşlik ediyorsa acil tıbbi değerlendirme gerekiyor:
- Konuşma bozukluğu
- Ani görme kaybı veya görmede belirgin bozulma
- Kol ya da bacakta güçsüzlük
- Yüzde kayma
- Bilinç değişikliği
- Denge kaybı
- Daha önce yaşanmamış şiddette baş ağrısı
Kütükçü, ani ve çok şiddetli baş ağrısının konuşma bozukluğu, görme kaybı veya güçsüzlükle birlikte görülmesi halinde vakit kaybetmeden sağlık merkezine başvurulması gerektiğini vurguladı.