Emeklilerin sıfır faizli ve uzun vadeli ödeme imkânıyla ev sahibi olabilmesini öngören kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. Milliyetçi Hareket Partisi Yozgat Milletvekili İbrahim Ethem Sedef tarafından sunulan teklifle, adına kayıtlı tapulu konutu bulunmayan ve kirada ikamet eden emeklilere Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen sosyal konut projelerinde öncelik verilmesi amaçlanıyor.
Teklifin yasalaşması halinde, özellikle yüksek kira giderleri nedeniyle geçim sıkıntısı yaşayan emekliler için yeni bir sosyal konut modeli oluşturulması hedefleniyor. Düzenleme kapsamında emeklilere yönelik sıfır faizli, uzun vadeli konut finansman programlarının geliştirilmesi ve ödeme koşullarının emekli aylıkları ile sosyal durumlar dikkate alınarak belirlenmesi öngörülüyor.
Sosyal konut projelerinde emeklilere öncelik verilmesi isteniyor
Toplu Konut Kanunu’nda değişiklik yapılmasını öngören teklif, barınma maliyetlerinin arttığı dönemde evi olmayan emeklilerin konut sahibi olabilmesi için yeni bir mekanizma kurulmasını hedefliyor. Teklifte, sosyal devlet ilkesi çerçevesinde dar gelirli, sabit gelirli ve ekonomik açıdan korunmaya ihtiyaç duyan vatandaşların yaşam standartlarının korunmasının devletin temel sorumlulukları arasında olduğu vurgulanıyor.
Kanun teklifinde, “Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülecek olan sosyal konut projelerinde, adına kayıtlı tapulu konutu bulunmayan ve kirada ikamet eden emeklilere öncelik tanınır.” ifadelerine yer verildi.
Bu düzenlemeyle, sosyal konut projelerinde başvuru yoğunluğu yaşanması halinde evi olmayan ve kirada oturan emeklilerin öncelikli gruplar arasında değerlendirilmesi amaçlanıyor. Böylece emeklilerin, piyasa koşullarına göre daha ulaşılabilir ödeme planlarıyla konut sahibi olmasının önü açılmak isteniyor.
Sıfır faizli ve uzun vadeli finansman modeli
Teklifin en dikkat çeken başlıklarından biri, emeklilere yönelik sıfır faizli ve uzun vadeli konut finansmanı modeli oldu. Düzenlemeye göre Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, emekliler için faizsiz ödeme seçenekleri içeren özel finansman programları geliştirebilecek.
Bu modelle, emeklilerin banka kredisi kullanmadan ya da faiz yükü altına girmeden sosyal konut projelerinden yararlanması hedefleniyor. Uzun vadeli ödeme planları sayesinde aylık taksitlerin emeklilerin gelir düzeyine uygun şekilde belirlenmesi amaçlanıyor.
Teklifte ödeme koşullarının standart bir taksitlendirme modeliyle değil, emeklilerin aylıkları ve sosyal durumları dikkate alınarak oluşturulması isteniyor. Bu kapsamda, düşük emekli aylığı alan vatandaşlar ile sosyal destek ihtiyacı daha yüksek olan emekliler için daha uygun ödeme şartlarının gündeme gelebileceği değerlendiriliyor.
Kirada oturan ve evi olmayan emekliler kapsama alınacak
Kanun teklifinde öncelikli hedef grubun, adına kayıtlı tapulu konutu bulunmayan ve kirada yaşayan emekliler olduğu belirtiliyor. Bu nedenle düzenlemenin, mevcut durumda kendi evinde oturan emeklilerden çok, kira yükü altında bulunan ve konut sahibi olma imkânı sınırlı olan emeklileri kapsaması bekleniyor.
Teklifin gerekçesinde, emeklilerin sabit gelirli bir kesim olduğu ve artan kira giderleri karşısında ekonomik olarak daha kırılgan hale geldiği vurgulanıyor. Bu nedenle sosyal konut politikalarında emeklilere özel bir başlık açılmasının, barınma sorununu hafifletmeye yönelik sosyal bir adım olacağı ifade ediliyor.
Finansman için merkezi yönetim bütçesi işaret edildi
Teklifte, emeklilere yönelik sosyal konut projelerinin finansmanına ilişkin öneriler de yer aldı. Buna göre, söz konusu projelerin merkezi yönetim bütçesinden desteklenmesi talep ediliyor.
Düzenlemede, barınma maliyetlerinin yüksek olduğu bölgelerde yaşayan emeklilere öncelik verilmesi gerektiği de belirtiliyor. Bu kapsamda büyükşehirler ve kira fiyatlarının yüksek seyrettiği illerdeki emeklilerin, uygulamanın hayata geçmesi durumunda öncelikli değerlendirmeye alınabileceği öngörülüyor.
Finansman desteğiyle hem emeklilerin konut sahibi olmasının kolaylaştırılması hem de sosyal konut üretiminin artırılması hedefleniyor. Teklifin gerekçesinde, düzenlemenin inşaat ve konut sektörüne katkı sağlayarak ekonomik hareketliliği destekleyebileceği de ifade ediliyor.
Teklif komisyona sevk edildi
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan kanun teklifi, ilgili komisyona sevk edildi. Teklifin yasalaşması için öncelikle komisyonda görüşülmesi, ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu gündemine gelmesi gerekiyor.
Kanun tekliflerinin Meclis’e sunulması, düzenlemenin doğrudan yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Teklifin geçerli hale gelebilmesi için komisyon ve Genel Kurul süreçlerinin tamamlanması, kabul edilmesi, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması ve Resmi Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Bu nedenle emeklilere sıfır faizli konut satışına ilişkin düzenleme şimdilik bir kanun teklifi aşamasında bulunuyor. Teklifin yasalaşıp yasalaşmayacağı, Meclis’teki görüşmelerin ardından netlik kazanacak.
Uygulama yürürlüğe girerse ne değişecek?
Teklifin kabul edilmesi halinde, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın sosyal konut projelerinde emeklilere özel bir öncelik sistemi oluşturulabilecek. Adına kayıtlı konutu bulunmayan ve kirada yaşayan emekliler, belirlenen şartları taşımaları halinde sosyal konut projelerine daha avantajlı koşullarla başvurabilecek.
Ayrıca sıfır faizli uzun vadeli ödeme modeliyle, emeklilerin konut sahibi olurken yüksek kredi maliyetleriyle karşılaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Taksitlerin emekli aylıklarına göre belirlenmesi ise ödeme güçlüğü yaşanmasının önüne geçilmesi açısından önemli bir başlık olarak öne çıkıyor.
Düzenleme, özellikle kira giderlerinin emekli maaşları üzerindeki baskısını azaltmayı ve evi olmayan emeklilere daha güvenli bir barınma imkânı sunmayı amaçlıyor. Ancak uygulamanın kapsamı, başvuru şartları, gelir kriterleri, kontenjan sayısı, illere göre dağılım ve ödeme vadeleri gibi ayrıntılar teklifin yasalaşması ve ikincil düzenlemelerin yapılması halinde netleşecek.
Gözler Meclis sürecinde
Emeklilerin konut sahibi olmasını kolaylaştırmayı hedefleyen teklif, Meclis gündemindeki sosyal konut başlıklarından biri olarak takip ediliyor. Teklifin komisyon görüşmelerinde nasıl şekilleneceği, ödeme koşullarında değişiklik yapılıp yapılmayacağı ve uygulamanın hangi illeri kapsayacağı ilerleyen süreçte belli olacak.
Mevcut aşamada emeklilere faizsiz ev satışı başlamış değil. Düzenleme yalnızca kanun teklifi olarak Meclis’e sunuldu. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.




