Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu yine TÜPRAŞ oldu: Konya’dan 8 firma listede

İstanbul Sanayi Odasının “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025” araştırmasına göre TÜPRAŞ, 698,8 milyar liralık üretimden satışla Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu olma unvanını korudu. Listede otomotiv, rafineri, savunma sanayisi, demir-çelik ve enerji şirketlerinin ağırlığı dikkati çekerken, Konya’dan 8 firma İSO 500’de yer aldı.

İstanbul Sanayi Odası tarafından hazırlanan “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025” araştırması, Türk sanayisinin en büyük aktörlerini ve üretim ekonomisinin genel görünümünü ortaya koydu.

Araştırmanın sonuçlarını açıklayan İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, 2025 yılında en büyük 500 sanayi kuruluşunun üretimden satışlarının bir önceki yıla göre yüzde 28 artarak 11 trilyon 118 milyar liraya ulaştığını bildirdi.

Yıllık ortalama Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi yüzde 25,4 dikkate alındığında, üretimden satışlarda reel artış yüzde 2,1 oldu. Böylece 2022, 2023 ve 2024 yıllarında görülen reel gerileme, 2025’te sınırlı da olsa pozitif büyümeye döndü.

Ancak araştırma, sanayide üretim hacminin toparlanmasına rağmen karlılık, finansman maliyetleri, istihdam ve teknoloji yoğunluğu gibi alanlarda baskıların sürdüğünü gösterdi.

TÜPRAŞ yine ilk sırada

Araştırmaya göre Türkiye Petrol Rafinerileri Anonim Şirketi, üretimden satışlarda 698 milyar 789 milyon lira ile listenin ilk sırasında yer aldı.

TÜPRAŞ’ı 538 milyar 268 milyon lira ile Ford Otomotiv takip etti. Star Rafineri ise 327 milyar 854 milyon liralık üretimden satışla üçüncü sırada yer aldı.

İlk 10’da rafineri, otomotiv, beyaz eşya, savunma sanayisi ve enerji alanlarında faaliyet gösteren şirketlerin öne çıkması, Türkiye sanayisinin üretim kompozisyonunda büyük ölçekli ve sermaye yoğun sektörlerin belirleyici olduğunu ortaya koydu.

İlk 10 sanayi kuruluşu

Türkiye’nin en büyük ilk 50 sanayi kuruluşu

Sıra	Kuruluş	Üretimden satışlar
1	TÜPRAŞ-Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.	698 milyar 789 milyon 218 bin 726 lira
2	Ford Otomotiv Sanayi A.Ş.	538 milyar 267 milyon 883 bin 167 lira
3	Star Rafineri A.Ş.	327 milyar 854 milyon 252 bin 634 lira
4	Oyak-Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş.	235 milyar 451 milyon 564 bin 919 lira
5	Toyota Otomotiv Sanayi Türkiye A.Ş.	206 milyar 261 milyon 752 bin 184 lira
6	Arçelik A.Ş.	165 milyar 720 milyon 710 bin 29 lira
7	TUSAŞ-Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.	140 milyar 894 milyon 845 bin 580 lira
8	Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı	138 milyar 780 milyon 59 bin 253 lira
9	Aselsan Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.	130 milyar 249 milyon 849 bin 498 lira
10	Mercedes-Benz Türk A.Ş.	126 milyar 983 milyon 846 bin 962 lira
11	İskenderun Demir ve Çelik A.Ş.	120 milyar 792 milyon 51 bin 317 lira
12	Arca Savunma Sanayi Ticaret A.Ş.	115 milyar 739 milyon 672 bin 767 lira
13	Hyundai Motor Türkiye Otomotiv A.Ş.	106 milyar 752 milyon 810 bin lira
14	Tosyalı Demir Çelik Sanayi A.Ş.	104 milyar 301 milyon 426 bin 213 lira
15	EÜAŞ Elektrik Üretim A.Ş.	102 milyar 75 milyon 12 bin 245 lira
16	Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları T.A.Ş.	101 milyar 656 milyon 30 bin 593 lira
17	Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş.	93 milyar 587 milyon 915 bin 449 lira
18	Çolakoğlu Metalurji A.Ş.	91 milyar 667 milyon 178 bin 622 lira
19	BSH Ev Aletleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.	87 milyar 224 milyon 111 bin 542 lira
20	Tosçelik Profil ve Sac Endüstrisi A.Ş.	84 milyar 692 milyon 279 bin 787 lira
21	TOFAŞ Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.	82 milyar 870 milyon 769 bin 125 lira
22	ROKETSAN Roket Sanayi ve Ticaret A.Ş.	81 milyar 373 milyon 874 bin 590 lira
23	Eti Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.	78 milyar 3 milyon 480 bin 523 lira
24	İçdaş Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım Sanayi A.Ş.	73 milyar 736 milyon 256 bin 373 lira
25	Yıldız Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.	73 milyar 609 milyon 532 bin 941 lira
26	Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret A.Ş.	73 milyar 522 milyon 102 bin 748 lira
27	Aygaz A.Ş.	64 milyar 759 milyon 185 bin 431 lira
28	Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu Sanayi ve Ticaret A.Ş.	60 milyar 975 milyon 706 bin 658 lira
29	Sarkuysan Elektrolitik Bakır Sanayi ve Ticaret A.Ş.	60 milyar 376 milyon 80 bin 719 lira
30	KARDEMİR Karabük Demir Çelik Sanayi ve Ticaret A.Ş.	58 milyar 553 milyon 468 bin 905 lira
31	İsmi açıklanmayan kuruluş	Açıklanmadı
32	Er-Bakır Elektrolitik Bakır Mamulleri A.Ş.	56 milyar 748 milyon 957 bin 934 lira
33	PETKİM Petrokimya Holding A.Ş.	55 milyar 492 milyon 153 bin 712 lira
34	Eren Enerji Elektrik Üretim A.Ş.	53 milyar 198 milyon 280 bin 83 lira
35	Bosch Sanayi ve Ticaret A.Ş.	53 milyar 115 milyon 170 bin 695 lira
36	Hayat Kimya Sanayi A.Ş.	52 milyar 632 milyon 242 bin 554 lira
37	Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü	52 milyar 391 milyon 304 bin 471 lira
38	İzmir Demir Çelik Sanayi A.Ş.	50 milyar 853 milyon 378 bin 738 lira
39	Coca-Cola İçecek A.Ş.	48 milyar 391 milyon 649 bin 839 lira
40	OYAK Çimento Fabrikaları A.Ş.	47 milyar 457 milyon 713 bin 411 lira
41	Borçelik Çelik Sanayi Ticaret A.Ş.	46 milyar 949 milyon 476 bin 310 lira
42	Philip Morris Tütün Mamulleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.	46 milyar 852 milyon 835 bin 873 lira
43	Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.	46 milyar 722 milyon 786 bin 308 lira
44	Sasa Polyester Sanayi A.Ş.	46 milyar 495 milyon 684 bin 895 lira
45	Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş.	45 milyar 515 milyon 107 bin 443 lira
46	SÜTAŞ Süt Ürünleri A.Ş.	44 milyar 883 milyon 464 bin 584 lira
47	Nadir Metal Rafineri Sanayi ve Ticaret A.Ş.	44 milyar 144 milyon 142 bin 962 lira
48	Assan Alüminyum Sanayi ve Ticaret A.Ş.	43 milyar 314 milyon 867 bin 237 lira
49	Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü	41 milyar 61 milyon 670 bin 387 lira
50	Enerjisa Enerji Üretim A.Ş.	41 milyar 14 milyon 266 bin 393 lira

Savunma sanayisinin yükselişi dikkat çekti

2025 listesinde savunma sanayisi şirketlerinin yukarı yönlü hareketi öne çıktı.

Geçen yıl 11’inci sırada bulunan TUSAŞ, bu yıl 7’nci sıraya yükseldi. ASELSAN ise 17’nci sıradan 9’uncu sıraya çıkarak ilk 10’a girdi.

Bu tablo, savunma ve havacılık sanayisinde son yıllarda artan üretim kapasitesinin İSO 500 sıralamasına da yansıdığını gösterdi. Özellikle yüksek teknoloji yoğunluğu bakımından savunma şirketlerinin listede daha görünür hale gelmesi, sanayide katma değer dönüşümü açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.

Türkiye genelinde hangi ilden kaç firma listeye girdi?

İl	Kuruluş sayısı
İstanbul	148
Ankara	55
Kocaeli	41
İzmir	38
Gaziantep	28
Bursa	27
Adana	15
Manisa	13
Hatay	11
Denizli	11
Kayseri	10
Konya	8
Mersin	7
Kahramanmaraş	7
Balıkesir	6
Samsun	6
Sakarya	5
Tekirdağ	5
Eskişehir	4
Osmaniye	3
Muğla	3
Giresun	3
Antalya	3
Zonguldak	2
Karabük	2
Ordu	2
Siirt	2
Uşak	2
Çanakkale	2
Aydın	2
Rize	1
Kırşehir	1
Yalova	1
Bolu	1
Çankırı	1
Edirne	1
Erzurum	1
Sivas	1
Nevşehir	1
Batman	1
Bilecik	1
Burdur	1
Tokat	1
Karaman	1
Trabzon	1

Üretimde ölçek farkı sürüyor

İSO 500’de üretimden satışların dağılımı, büyük ölçekli şirketlerin toplam sanayi üretimi içindeki ağırlığını koruduğunu gösterdi.

İlk 10 şirketin İSO 500 içindeki payı yüzde 24,4 oldu. İlk 50 şirket ise toplam üretimden satışların neredeyse yarısını gerçekleştirdi.

Grup	Üretimden satışlardaki pay
İlk 10 şirket	Yüzde 24,4
İlk 50 şirket	Yüzde 48,6
51-100 arası şirketler	Yüzde 13,4
101-150 arası şirketler	Yüzde 9,1
151-200 arası şirketler	Yüzde 6,8
201-500 arası şirketler	Yüzde 22,1

Bu dağılım, Türkiye sanayisinde büyük şirketlerin belirleyici rolünü koruduğunu, buna karşılık orta ölçekli sanayi kuruluşlarının toplam içindeki payının sınırlı kaldığını ortaya koydu.

İSO 500’den 104,7 milyar dolarlık ihracat

İSO 500 şirketleri, 2025 yılında Türkiye’nin toplam ihracatında da önemli bir pay aldı.

Türkiye’nin 2025 yılı ihracatı 273,3 milyar dolar olurken, bunun 104,7 milyar dolarlık kısmı İSO 500 şirketleri tarafından gerçekleştirildi.

Türkiye’nin genel mal ihracatı yüzde 4,4 artarken, İSO 500 şirketlerinin ihracat artışı yüzde 8,4 oldu. Bu oran, büyük sanayi kuruluşlarının dış pazarlarda genel ihracat performansının üzerinde bir ivme yakaladığını gösterdi.

İSO 500’ün Türkiye sanayi ihracatı içindeki payı ise 1,4 puan artarak yüzde 39,7’ye çıktı.

Karlılıkta nominal toparlanma var, baskı sürüyor

Araştırmaya göre 2025 yılında sanayi şirketlerinin karlılık göstergelerinde nominal toparlanma yaşandı. Ancak yüksek finansman maliyetleri, zayıf talep koşulları ve dış pazarlardaki durgunluk, karlılığı baskılamaya devam etti.

En büyük 500 sanayi şirketinin faaliyet karı yüzde 57,1 artarak 1 trilyon liraya ulaştı. Faaliyet karlılığı oranı yüzde 6,2’den yüzde 7,7’ye çıktı.

Buna rağmen bu oran, 2015-2024 dönemi ortalaması olan yüzde 10,4’ün altında kaldı.

Karlılık göstergesi	2025 sonucu	Değişim / oran
Faaliyet karı	1 trilyon lira	Yüzde 57,1 artış
Faaliyet karlılığı	Yüzde 7,7	2024’te yüzde 6,2
Vergi öncesi kar ve zarar toplamı	441 milyar lira	Yüzde 64,7 artış
Vergi öncesi kar/net satış oranı	Yüzde 3,4	2024’te yüzde 2,6
FAVÖK	1,8 trilyon lira	Yüzde 37,5 artış
FAVÖK karlılığı	Yüzde 13,9	2015-2024 ortalamasına yakın

348 şirket kar etti, 152 şirket zarar açıkladı

İSO 500’de 2025 yılında 348 şirket kar, 152 şirket zarar açıkladı. Kar ve zarar eden şirket sayısı bir önceki yıla göre değişmedi.

FAVÖK göstergesine göre zarar eden firma sayısı ise 1 adet azalarak 18’e geriledi.

Şirketlerin net kambiyo zararı da dikkat çekici ölçüde arttı. 2024’te yaklaşık 35 milyar lira seviyesinde olan net kambiyo zararı, 2025’te 172 milyar liraya yaklaştı.

Bu artış, döviz kuru hareketlerinin ve finansal dalgalanmaların sanayi şirketleri üzerindeki etkisinin sürdüğünü gösterdi.

Araştırma ve geliştirme harcamaları rekor seviyede

İSO 500’de araştırma ve geliştirme harcaması yapan kuruluş sayısı 2025’te 8 artarak 273’e çıktı. Bu sayı, 2018’den sonraki en yüksek seviye olarak kaydedildi.

Araştırma ve geliştirme harcamaları yüzde 31,4 artarak 79,7 milyar liraya yükseldi. Araştırma ve geliştirme harcamalarının üretimden satışlara oranı ise yüzde 0,72 ile bugüne kadar ölçülen en yüksek düzeye ulaştı.

Buna karşın teknoloji yoğunluğu verileri, Türk sanayisinin katma değer üretiminde halen dönüşüm ihtiyacı bulunduğunu gösterdi.

Teknoloji yoğunluğu göstergesi	2025 görünümü
Düşük ve orta-düşük teknolojili sektörlerin payı	Yüzde 33
Orta-yüksek teknolojili sanayilerin payı	Yüzde 26,4
Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı	Yüzde 7,6
Orta-yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerin toplam payı	Yüzde 34

Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payının 0,2 puan artarak yüzde 7,6’ya çıkması olumlu bir gelişme olarak öne çıktı. Ancak orta-yüksek ve yüksek teknoloji yoğunluklu sektörlerin toplam payı, 2023’teki yüzde 37,4 seviyesinden 2025’te yüzde 34’e geriledi.

İstihdam azaldı, çalışan başına ücret arttı

En büyük 500 sanayi kuruluşunun istihdamı 2025 yılında yüzde 2,5 azalarak 804 bin kişiye geriledi.

Buna karşın tam istihkak olarak ödenen brüt maaş ve ücretler yüzde 39,3 artarak 1,1 trilyon liraya ulaştı.

İstihdamdaki düşüşle birlikte değerlendirildiğinde, çalışan başına ödenen maaş ve ücretlerdeki artış yüzde 42,9 oldu.

Bu veri, sanayi şirketlerinde çalışan maliyetlerinin yükseldiğini, buna karşılık istihdam tarafında sınırlı bir daralma yaşandığını ortaya koydu.

Halka açık şirket sayısı rekor kırdı

İSO 500’de halka açık şirket sayısı 2025 yılında 3 artarak 91’e yükseldi. Böylece halka açık kuruluş sayısı araştırma tarihinin en yüksek seviyesine çıktı.

Yıl	Halka açık şirket sayısı
2022	73
2023	85
2024	88
2025	91

Bu gelişme, sanayi şirketlerinin sermaye piyasalarına ilgisinin arttığını ve finansman kaynaklarını çeşitlendirme eğiliminin güçlendiğini gösterdi.

Yabancı sermaye paylı kuruluş sayısı ise 6 azalarak 118’e geriledi.

İlk 50’ye 6 yeni kuruluş girdi

Araştırmaya göre bu yıl ilk 50’ye 6 kuruluş dahil oldu.

Kuruluş	2025 sırası
Arca Savunma Sanayi Ticaret A.Ş.	12
İsmi açıklanmayan kuruluş	31
Otokar Otomotiv ve Savunma Sanayi A.Ş.	45
Nadir Metal Rafineri Sanayi ve Ticaret A.Ş.	47
Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü	49
Enerjisa Enerji Üretim A.Ş.	50

İlk 50’ye yeni girenler arasında savunma, rafineri, otomotiv, enerji ve kamu bağlantılı üretim kuruluşlarının bulunması, listenin sektörel çeşitliliğini artırdı.

İlk 50’den çıkan kuruluşlar

Geçen yıl ilk 50 içinde yer alıp bu yıl ilk 50 dışında kalan kuruluşlar da araştırmada yer aldı.

Kuruluş	2025 sırası
Türk Traktör ve Ziraat Makineleri A.Ş.	51
Şenpiliç Gıda Sanayi A.Ş.	60
Yücel Boru ve Profil Endüstrisi A.Ş.	64
Vestel Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.	69

Konya’dan 8 firma İSO 500’de

İSO 500 araştırmasında Konya’dan 8 firma yer aldı. Kentin listedeki en üst sıradaki firması Konya Şeker Sanayi ve Ticaret A.Ş. oldu.

Konya, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da listede 8 firmayla temsil edildi. Ancak listeye giren firmalar arasında değişim yaşandı. Ova Un Fabrikası A.Ş. bu yıl listeye dahil olurken, geçen yıl listede bulunan Tümosan Motor ve Traktör Sanayi A.Ş. bu yıl İSO 500’de yer almadı.

Konya firmalarının 2025 sıralaması

Sıra	Firma	Üretimden satışlar
61	Konya Şeker Sanayi ve Ticaret A.Ş.	33 milyar 830 milyon 658 bin 596 lira
169	AYD Otomotiv Endüstri Sanayi ve Ticaret A.Ş.	15 milyar 577 milyon 707 bin 368 lira
194	Eti Alüminyum A.Ş.	13 milyar 583 milyon 596 bin 207 lira
203	Panagro Tarım Hayvancılık Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.	12 milyar 922 milyon 804 bin 265 lira
426	Vaden Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.	6 milyar 427 milyon 328 bin 218 lira
454	Enka Süt ve Gıda Mamulleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.	6 milyar 20 milyon 155 bin 684 lira
478	RTM Tarım Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.	5 milyar 648 milyon 952 bin 891 lira
499	Ova Un Fabrikası A.Ş.	5 milyar 328 milyon 936 bin 183 lira

Konya’da en güçlü yükseliş Enka Süt’ten

Konya firmaları arasında en dikkat çekici yükselişi Enka Süt ve Gıda Mamulleri Sanayi ve Ticaret A.Ş. gösterdi. Firma, geçen yıl 492’nci sıradayken bu yıl 454’üncü sıraya yükseldi.

Panagro Tarım Hayvancılık Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. de 239’uncu sıradan 203’üncü sıraya çıkarak güçlü yükseliş kaydetti.

Konya firmalarının sıra değişimi

Firma	Önceki sıra	2025 sırası	Değişim
Konya Şeker Sanayi ve Ticaret A.Ş.	57	61	Geriledi
AYD Otomotiv Endüstri Sanayi ve Ticaret A.Ş.	171	169	Yükseldi
Eti Alüminyum A.Ş.	198	194	Yükseldi
Panagro Tarım Hayvancılık Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.	239	203	Yükseldi
Vaden Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.	401	426	Geriledi
Enka Süt ve Gıda Mamulleri Sanayi ve Ticaret A.Ş.	492	454	Yükseldi
RTM Tarım Kimya Sanayi ve Ticaret A.Ş.	497	478	Yükseldi
Ova Un Fabrikası A.Ş.	Liste dışı	499	Yeni girdi

Konya’da listeye giren ve çıkan firmalar

Durum	Firma
Listeye yeni giren	Ova Un Fabrikası A.Ş.
Bu yıl listede yer almayan	Tümosan Motor ve Traktör Sanayi A.Ş.

Konya’nın İSO 500’deki firma sayısını koruması, kentin sanayi üretimindeki istikrarını gösterirken; listedeki sıra değişimleri, özellikle gıda, otomotiv yan sanayi, alüminyum ve tarımsal üretim alanlarında firmalar arasında performans ayrışmasının sürdüğünü ortaya koydu.

Genel görünüm: Sanayi toparlanıyor ama kırılganlıklar devam ediyor

İSO 500 araştırması, Türk sanayisinin 2025 yılında üretimden satışlar ve ihracat tarafında sınırlı fakat olumlu bir toparlanma yaşadığını gösterdi.

Buna karşılık finansman maliyetleri, kambiyo zararları, düşük karlılık oranları ve istihdamdaki gerileme, sanayinin halen zorlu bir dönemden geçtiğini ortaya koydu.

Araştırma ve geliştirme harcamalarındaki artış, yüksek teknoloji payındaki sınırlı yükseliş ve savunma sanayisi şirketlerinin sıralamadaki güçlenmesi ise sanayide dönüşüm potansiyelinin sürdüğüne işaret etti.

2025 sonuçları, Türkiye sanayisinin üretim kapasitesini koruduğunu ancak daha yüksek katma değer, daha güçlü finansman yapısı ve daha dengeli teknoloji yoğunluğu için yapısal dönüşüm ihtiyacının devam ettiğini gösterdi.