Nöbetçi Eczaneler
Emtia piyasalarında haftanın fiyatlamalarına Orta Doğu merkezli jeopolitik gelişmeler, ABD’de açıklanan enflasyon verileri ve ABD Merkez Bankasının para politikasına ilişkin beklentiler damga vurdu. Enerji piyasalarında ABD ile İran arasındaki müzakere sürecine dair haber akışı öne çıkarken, değerli metallerde Fed beklentileri ve tahvil faizlerindeki hareketlilik belirleyici oldu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırıların durdurulduğuna ilişkin açıklamaları ve anlaşma metni üzerinde ilerleme sağlandığına yönelik haberler, petrol piyasasında risk priminin azalmasına yol açtı. Bu gelişmelerin etkisiyle Brent petrol fiyatlarında haftalık bazda belirgin düşüş yaşandı. Ancak İran tarafından gelen temkinli açıklamalar, enerji arzına ilişkin belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmasını engelledi.
Piyasa uzmanları, ABD-İran hattındaki diplomatik sürecin enerji fiyatları üzerinde kısa vadede belirleyici olmaya devam edeceğini belirtiyor. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden enerji arzına yönelik endişeler, hafta içinde petrol fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer aldı. Buna karşın haftanın son bölümünde müzakere sürecine dair iyimser haber akışı, fiyatlarda aşağı yönlü baskıyı artırdı.
ABD’de açıklanan enflasyon verileri de emtia piyasalarının yönü üzerinde etkili oldu. Tüketici Fiyat Endeksi mayısta aylık yüzde 0,5, yıllık yüzde 4,2 artarken, çekirdek enflasyon yıllık yüzde 2,9 seviyesinde gerçekleşti. Enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki baskıyı sürdürmesi, Fed’in faiz indirimlerine kısa vadede başlamayabileceği yönündeki beklentileri güçlendirdi.
Üretici fiyatları tarafında da benzer bir tablo görüldü. ABD’de Üretici Fiyat Endeksi mayısta aylık yüzde 1,1, yıllık yüzde 6,5 yükseldi. Nihai talep enerji endeksindeki artış, üretici fiyatlarındaki yükselişte öne çıkan başlıklardan biri oldu. Bu veriler, piyasalarda Fed’in sıkı para politikası duruşunu bir süre daha koruyabileceği algısını destekledi.
Fed’e ilişkin beklentilerin güçlenmesi, özellikle faiz getirisi olmayan değerli metaller üzerinde baskı oluşturdu. Analistler, Fed Başkanı Kevin Warsh’un gelecek hafta başkanlık edeceği ilk Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısında vereceği mesajların, emtia piyasaları açısından kritik önemde olacağını ifade ediyor. Fed’in faiz patikasına ilişkin sinyallerinin dolar endeksi ve tahvil faizleri üzerinden altın başta olmak üzere birçok emtia fiyatında oynaklığı artırabileceği değerlendiriliyor.
Hafta genelinde ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi önceki haftaya göre yaklaşık 5 baz puan azalarak yüzde 4,49’a gerilerken dolar endeksi haftalık bazda yüzde 0,3 düşüşle 99,7 seviyesinde haftayı tamamladı.
Değerli metallerde karışık görünüm
Değerli metaller piyasasında haftanın genelinde karışık bir seyir izlendi. Altın, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risklerden destek bulsa da ABD enflasyon verilerinin ardından Fed’e ilişkin şahin fiyatlamalar nedeniyle baskı altında kaldı. Tahvil faizleri ve para politikasına ilişkin beklentiler, altının güvenli liman talebinden aldığı desteği sınırladı.
Altın destekli borsa yatırım fonlarından çıkışların sürmesi ve fiziki talebin zayıf kalması da fiyatlar üzerinde baskı yarattı. Teknik açıdan önemli ortalamaların altına gerileyen altında kısa vadeli satış eğiliminin güçlendiği görüldü.
Hafta boyunca değerli metallerde ons bazında paladyum yüzde 4,4, gümüş yüzde 0,1 değer kazanırken, platin yüzde 3,3 ve altın yüzde 2,6 geriledi. Böylece gümüş ve paladyum pozitif ayrışırken altın ve platin Fed beklentilerinin baskısıyla haftayı düşüşle tamamladı.
Baz metallerde Çin verileri ve arz endişeleri izledi
Baz metallerde fiyatlamalarda Çin ekonomisine ilişkin sinyaller, Orta Doğu kaynaklı tedarik riskleri, enerji maliyetleri ve ürün bazlı arz-talep dengesi etkili oldu. Çin’in işlenmemiş bakır ve bakır ürünleri ithalatının mayısta aylık bazda yüzde 1,3 azalması, bakır piyasasında talep görünümüne ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Buna karşın arz tarafına yönelik endişeler ve ABD’nin ticaret politikalarına ilişkin belirsizlikler bakır fiyatlarına zaman zaman destek verdi. Ancak bu destek, satış baskısını tamamen engellemeye yetmedi.
Tezgah üstü piyasalarda haftalık bazda libre bazında bakır yüzde 3,5, çinko yüzde 1,3 yükselirken, nikel yüzde 4, kurşun yüzde 1,9 ve alüminyum yüzde 1,2 geriledi. Baz metallerde ürün bazlı ayrışmanın belirginleştiği görüldü.
Brent petrolde risk primi geriledi
Enerji piyasalarında haftanın en dikkat çeken başlığı Brent petrol fiyatlarındaki düşüş oldu. Orta Doğu kaynaklı arz riskleri hafta içinde petrol fiyatlarını desteklerken, ABD ile İran arasında anlaşmaya yaklaşıldığına yönelik haberler haftanın son bölümünde risk primini azalttı.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırıların durdurulduğuna ilişkin açıklamaları ve anlaşma metni üzerinde ilerleme sağlandığına dair haber akışı, Brent petrol fiyatlarında aşağı yönlü hareketi beraberinde getirdi. Ancak İran tarafının anlaşmanın kesinleştiğine yönelik iddialara temkinli yaklaşması, enerji arzı konusunda kalıcı rahatlama oluşmasını engelledi.
ABD’de rafineri kullanım oranının yüzde 95,3’e yükselmesi, rafineri faaliyetlerinin güçlü seyrettiğine işaret etti. Öte yandan OPEC+ grubunun temmuz ayı için üretim hedeflerini günlük 188 bin varil artırma kararı da petrol piyasalarının odağında yer aldı.
Haftalık bazda Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6,5 gerilerken, doğal gazın İngiliz termal birimi cinsinden fiyatı yüzde 3,4 düştü. Enerji emtialarında jeopolitik haber akışı ve arz-talep dengesi, fiyatlamaların ana belirleyicisi olmayı sürdürdü.
Tarım emtialarında üretim tahminleri öne çıktı
Tarım emtialarında ise ABD Tarım Bakanlığının üretim tahminleri, Çin’in ABD tarım ürünleri alımlarındaki zayıf seyri ve Orta Doğu kaynaklı maliyet baskıları fiyatlamalarda etkili oldu.
ABD Tarım Bakanlığı, kuraklık nedeniyle ABD kışlık buğday üretim tahminini aşağı yönlü revize etti. Ovalar bölgesinde kuraklığın sert kırmızı kışlık buğday üretimi üzerinde baskı oluşturması, buğday piyasasında arz endişelerini artırdı.
Mısır ve soya fasulyesinde ABD üretim tahminlerinde belirgin değişiklik yapılmaması ve Güney Amerika’da güçlü üretim beklentilerinin sürmesi fiyatlardaki yükselişi sınırladı. Çin’in ABD tarım ürünleri alımları da tahıl ve yağlı tohum piyasalarında yakından takip edilen başlıklardan biri oldu.
Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar haftalık bazda mısırda yüzde 5,6, soya fasulyesinde yüzde 1 ve buğdayda yüzde 0,9 artarken, pirinçte yüzde 2,9 düşüş kaydedildi.
Kakaoda ise Batı Afrika kaynaklı arz ve pazarlama politikalarına ilişkin gelişmeler öne çıktı. Fildişi Sahili’nin yeni sezon satışlarında temkinli davranması ve El Nino kaynaklı üretim riskleri kakao fiyatlarını destekledi.
ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar kakaoda yüzde 3,3, kahvede yüzde 3 ve şekerde yüzde 0,7 yükselirken, pamukta yüzde 1,3 düşüş görüldü.
Piyasalarda gözler Fed ve jeopolitik haber akışında
Analistler, önümüzdeki dönemde emtia piyasalarında Fed’in faiz patikasına ilişkin mesajların, dolar endeksi ve tahvil faizlerindeki hareketlerin belirleyici olacağını belirtiyor. Jeopolitik cephede ise ABD-İran müzakerelerine ilişkin gelişmelerin özellikle enerji fiyatları üzerinde etkili olmaya devam etmesi bekleniyor.
Fed’in para politikası iletişiminde olası bir ton değişikliği, değerli metallerde yeni yön arayışını hızlandırabilir. Enerji piyasalarında ise anlaşma sürecinin kesinleşip kesinleşmeyeceği, Brent petrol başta olmak üzere fiyatlamalar açısından kritik başlık olmayı sürdürüyor.
Emtia piyasalarında haftanın genel görünümü, jeopolitik risklerin fiyatlamalar üzerindeki etkisinin tamamen ortadan kalkmadığını, buna karşın Fed beklentilerinin birçok emtia grubunda daha güçlü bir belirleyici haline geldiğini ortaya koydu.