Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu, haftalık çalışmalarına 9 Haziran Salı günü başlayacak. Genel Kurul’un gündeminde, tarım ve orman alanlarına yönelik kapsamlı düzenlemeleri de içeren Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi bulunacak.
İlk 5 maddesi kabul edilen teklif, tarım, orman, su yönetimi, hidroelektrik enerji üretimi, alkollü içki tanıtımı, hayvansal ürün sevki, kaçak yapılaşma ve şeker pancarı fiyatlarının belirlenmesi gibi birçok başlıkta yeni hükümler içeriyor.
Teklifin Genel Kurul’daki görüşmelerinde, hem kırsal alanların korunması hem de kamu güvenliğini ilgilendiren düzenlemelerin ayrıntılı biçimde ele alınması bekleniyor.
Su yapılarında güvenlik tedbirleri artırılacak
Kanun teklifine göre il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, köy tüzel kişilikleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, su yapılarından kaynaklanabilecek kaza ve kayıpların önlenmesi için kendi görev ve sorumlulukları çerçevesinde gerekli koruyucu güvenlik tedbirlerini alacak.
Bu kurumlar, aldıkları tedbirler konusunda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünü bilgilendirecek. Böylece baraj, gölet, sulama kanalı ve benzeri su yapılarında yaşanabilecek kazaların önlenmesi için kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesi amaçlanıyor.
Düzenleme, özellikle yerleşim yerlerine yakın su yapılarında güvenlik önlemlerinin artırılmasını ve sorumluluk alanlarının daha net hale getirilmesini hedefliyor.
Hidroelektrik tesislerine idari para cezası uygulanabilecek
Teklifte hidroelektrik enerji üretim tesislerine yönelik yaptırımlar da yer alıyor.
Buna göre hidroelektrik enerji üretim tesisinin, DSİ tarafından belirlenen işletme talimat ve programına uymaması veya tespit edilen eksiklikleri gidermemesi halinde şirkete idari para cezası uygulanacak.
Ceza tutarı, tesisin hidrolik kurulu gücüne bağlı olarak megavat başına 50 bin lira ile 100 bin lira arasında belirlenecek. Ancak toplam ceza tutarı 250 bin liradan az, 5 milyon liradan fazla olamayacak.
Bu düzenlemeyle hidroelektrik tesislerinin su yönetimi, güvenlik, işletme disiplini ve kamu yararı açısından belirlenen kurallara uygun hareket etmesi amaçlanıyor.
Alkollü içki firmalarına etkinlik ve yayın desteği sınırlaması
Kanun teklifindeki dikkat çeken başlıklardan biri de alkollü içki üreten, ithal eden veya pazarlayan şirketlere yönelik düzenleme oldu.
Teklife göre alkollü içkileri üreten, ithal eden veya pazarlayanlar; hiçbir etkinliğe, yayına veya paylaşıma ticaret unvanlarıyla, ürünlerinin marka, amblem ve logolarıyla destek olamayacak.
Ayrıca ürünlerin arz ambalajında yer alan ifade, şekil, isim, işaret ve görsellerin kullanılması da yasak kapsamında değerlendirilecek.
Bu düzenleme ile alkollü içki markalarının doğrudan veya dolaylı tanıtım faaliyetlerinin sınırlandırılması hedefleniyor.
Karbon yutak ormanları kurulacak
Teklif kapsamında Orman Genel Müdürlüğüne iklim değişikliğiyle mücadele konusunda yeni bir görev de veriliyor.
Buna göre Orman Genel Müdürlüğü, küresel iklim değişikliğiyle mücadeleye katkı sağlamak ve ormanların sera gazı tutum kapasitesini artırmak amacıyla karbon yutak ormanları kuracak.
Karbon yutak ormanları, atmosferdeki karbondioksitin tutulmasına katkı sağlayan orman alanları olarak öne çıkıyor. Düzenlemeyle Türkiye’nin iklim politikaları, orman varlığının korunması ve sera gazı emisyonlarının azaltılması hedefleri doğrultusunda yeni adımlar atılması amaçlanıyor.
DSİ projelerinde süre 2040’a uzatılacak
Teklifte Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan veya yaptırılmakta olan bazı projelere ilişkin süre düzenlemesi de bulunuyor.
Lisans almaksızın DSİ tarafından yapılan veya yaptırılan, ikili işbirliği anlaşmaları kapsamında yer alan projeler ile önceki yıllar yatırım programlarında bulunan projeler için belirlenen süre 31 Aralık 2025’ten 31 Aralık 2040’a uzatılacak.
Bu düzenlemenin, uzun vadeli su yatırımlarının ve kamu projelerinin tamamlanmasına yönelik idari süreklilik sağlaması bekleniyor.
2/B uygulamalarına ilişkin yeni hüküm
Kanun teklifinde Orman Kanunu’nun 2/B hükmüne ilişkin düzenleme de yer alıyor.
Buna göre, 2/B uygulamalarının gerçekleştirildiği yerlerde Orman Genel Müdürlüğünce yürütülecek inceleme sonucunda bazı alanlarda yeni uygulama yapılabilecek.
Hükmen iptal edilen yerler ile 2/B uygulamalarına ait orman kadastrosu tutanaklarında, bu uygulamaların tamamlandığı veya başkaca uygulama yapılacak sahanın bulunmadığının yazılı olup olmadığına bakılmaksızın değerlendirme yapılacak.
Ancak 2/B hükmünün şartlarını taşımadığı açıkça belirtilen yerler bu kapsamın dışında tutulacak.
Bu düzenleme, orman vasfını kaybetmiş alanların hukuki durumuna ilişkin uygulamalarda yeni bir çerçeve oluşturmayı amaçlıyor.
Şeker pancarı fiyatları mutabakatla belirlenecek
Teklifte tarımsal üreticileri yakından ilgilendiren bir düzenleme de şeker pancarı fiyatlarına ilişkin oldu.
Buna göre şeker pancarı fiyatları, her yıl şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üreticiler veya temsilcileri arasında varılan mutabakata göre belirlenecek.
Bu hükümle üretici ve sanayici arasında fiyat belirleme sürecinin karşılıklı uzlaşma esasına dayandırılması amaçlanıyor.
Şeker pancarı üretiminin yoğun olduğu bölgelerde düzenlemenin üretici gelirleri, fabrika planlamaları ve tarımsal üretim dengesi açısından önem taşıması bekleniyor.
İzinsiz yapılara elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilmeyecek
Teklifte kaçak yapılaşmayla mücadele kapsamında da yeni yaptırımlar öngörülüyor.
Buna göre izin alınmadan yapılmış her türlü yapı ve tesise ilgili idareler, kurum ve kuruluşlar tarafından elektrik, su ve doğal gaz bağlantısı ile aboneliği tesis edilmeyecek.
Bu hükme aykırı davranan idare, kurum ve kuruluşlara ise her abone başına 100 bin lira idari para cezası verilecek.
Düzenlemeyle imar mevzuatına aykırı yapılaşmanın önlenmesi, ruhsatsız yapıların altyapı hizmetleri üzerinden meşrulaştırılmasının engellenmesi ve yerel yönetimlerin denetim sorumluluğunun artırılması hedefleniyor.
Hayvan ve hayvansal ürün sevklerinde belge zorunluluğu
Teklif, canlı hayvan ve hayvansal ürünlerin sevklerine ilişkin belge zorunluluğunu da güçlendiriyor.
Buna göre Tarım ve Orman Bakanlığınca belirlenen belgeleri bulundurmayan canlı hayvan ve hayvansal ürün sahiplerine idari para cezası uygulanacak.
Sığır cinsi hayvanlar için hayvan başına 7 bin 863 lira, koyun ve keçi türü hayvanlar için hayvan başına 1204 lira idari para cezası verilecek.
Bu düzenlemenin hayvan sağlığı, gıda güvenliği, kayıt dışı sevklerin önlenmesi ve salgın hastalıklarla mücadele açısından önem taşıdığı belirtiliyor.
Teklifte öne çıkan düzenlemeler
| Başlık | Düzenleme |
|---|---|
| Su yapıları | Kamu kurumları kendi sorumluluk alanlarında güvenlik tedbirleri alacak ve DSİ’yi bilgilendirecek |
| Hidroelektrik tesisleri | DSİ talimatlarına uymayan tesislere megavat başına idari para cezası uygulanacak |
| Alkollü içkiler | Üretici, ithalatçı ve pazarlayıcı firmaların etkinlik ve yayın desteğine sınırlama getirilecek |
| Ormanlar | Karbon yutak ormanları kurulacak |
| DSİ projeleri | Bazı projeler için süre 31 Aralık 2040’a uzatılacak |
| 2/B uygulamaları | Belirli alanlarda inceleme sonucuna göre 2/B uygulaması yapılabilecek |
| Şeker pancarı | Fiyatlar üretici ve fabrika işletenler arasında mutabakatla belirlenecek |
| Kaçak yapılar | İzinsiz yapılara elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilmeyecek |
| Hayvan sevkleri | Belgesiz sevklerde hayvan başına idari para cezası uygulanacak |
Komisyonlar da toplanacak
TBMM’de Genel Kurul çalışmalarının yanı sıra komisyonlar da mesaisini sürdürecek.
Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta okullarda meydana gelen olaylar ile çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları risklerin ve olumsuz etkilerin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu toplanacak.
Komisyon, benzer olayların önlenmesi için alınması gereken tedbirleri değerlendirecek ve çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla çalışmalarını sürdürecek.
İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesindeki Hükümlü ve Tutuklu Haklarını İnceleme Alt Komisyonu da gündemindeki konuları görüşmek üzere bir araya gelecek.
Partilerin grup toplantıları yapılacak
Meclis’te salı ve çarşamba günleri siyasi partilerin grup toplantıları da gerçekleştirilecek.
Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin TBMM Grup Toplantısı’nda milletvekillerine hitap edecek.
Haftalık Meclis mesaisinde, kanun teklifinin maddeleri üzerindeki görüşmelerin yanı sıra siyasi partilerin ekonomi, tarım, adalet, eğitim ve dış politika başlıklarına ilişkin değerlendirmelerde bulunması bekleniyor.




